I SA/Bk 92/08
WyrokWSA w Białymstoku2008-04-16
Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Piotr Pietrasz, Wojciech Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy polskie przepisy krajowe, w szczególności art. 86 ust. 19 ustawy o VAT, uzależniające zwrot podatku naliczonego od wykonania czynności opodatkowanych w danym okresie rozliczeniowym, są zgodne z prawem unijnym, w tym z Dyrektywą 2006/112/WE, i czy ich stosowanie narusza zasadę neutralności VAT?Ratio decidendi
Sąd uznał, że polskie przepisy krajowe, w tym art. 86 ust. 19 ustawy o VAT, nie naruszają prawa unijnego ani zasady neutralności VAT. Dyrektywa 2006/112/WE przyznaje państwom członkowskim swobodę w ustalaniu warunków zwrotu lub przeniesienia nadwyżki podatku naliczonego na następny okres rozliczeniowy. Polski ustawodawca, uzależniając bezpośredni zwrot od wykonania czynności opodatkowanych, skorzystał z tej swobody, co nie pozbawia podatnika prawa do odliczenia, a jedynie zmienia formę jego realizacji (przeniesienie na kolejny okres).Stan faktyczny
Skarżący złożył deklarację VAT-7 za sierpień 2007 r., wykazując kwotę podatku naliczonego do zwrotu na rachunek bankowy i wniosek o przyspieszony zwrot. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zwrotu, uznając, że kwota podatku naliczonego powinna zostać przeniesiona na następny okres rozliczeniowy z uwagi na brak sprzedaży opodatkowanej w sierpniu 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów unijnych i krajowych, w tym Konstytucji RP, oraz sprzeczność z zasadą neutralności VAT i prawem do odliczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz (spr.), sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Katarzyna Luto, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2007 r. na rachunek bankowy podatnika oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B
Nr [..] z [...].01.2008 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. Nr [...] z [..] 10.2007 r. w sprawie odmowy zwrotu podatku od towarów i usług z deklaracji VAT-7 za sierpień 2007 r. na rachunek bankowy podatnika.
Pan K. L. (zwany dalej Skarżącym) w dniu [..].09.2007 r. złożył w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w B. deklarację VAT-7 za sierpień 2007 r. Wykazał w niej kwotę 17.131 zł do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni. Do deklaracji dołączył wniosek o przyspieszony zwrot podatku VAT w terminie 25 dni.
Decyzją z [...].10.2007 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. odmówił Skarżącemu zwrotu podatku od towarów i usług za sierpień 2007 r., z uwagi na brak sprzedaży w przedmiotowym okresie rozliczeniowym. Stwierdził, iż w konkretnej sytuacji kwota podatku naliczonego podlega przeniesieniu na następny okres rozliczeniowy.
Skarżący nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i 25.10.2007 r. złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zwrot podatku VAT w ciągu 25 dni wraz z odsetkami.
W odwołaniu stwierdził, iż wypełnił ustawowe warunki do zwrotu podatku naliczonego. Ponadto podniósł, że powołany przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. przepis art. 86 ust. 19 ustawy o podatku od towarów
i usług narusza prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego i jest sprzeczny
z Dyrektywą UE. Na poparcie swojego stanowiska Skarżący powołał się na orzecznictwo ETS, które podkreśla fundamentalne znaczenie zasady neutralności dla sytemu podatku VAT oraz na art. 18(4) VI Dyrektywy.
Decyzją z [..].01.2008r., Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej
w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Na powyższą decyzję Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wniósł o uchylenie w/w decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego. W skardze Skarżący zarzucił decyzji naruszenie:
a) art. 178 - 183 Dyrektywy Unii Europejskiej nr 2006/112/WE z dnia
28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej,
b) art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
c) art. 21 § 3a, art. 120, art. 121 § l, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).
Zdaniem Skarżącego prawo do odliczenia VAT naliczonego jest fundamentalnym prawem podatnika i nie może być dowolnie ograniczane przez przepisy krajowe. Zasada neutralności - w ocenie Skarżącego - wyraża się tym,
że moment powstania obowiązku podatkowego po stronie sprzedawcy wyznacza początkowy moment powstania prawa do odliczenia podatku przez nabywcę.
Na poparcie swojego stanowiska powołał wyrok ETS Nr C 78/00 oraz wyrok WSA
w Opolu z 12.04.2006 r., sygn. akt I SA/Op 49/06. Ponadto w skardze Skarżący podkreślił, iż art. 183 Dyrektywy 2006/112/WE (a wcześniej art. 18(4) VI Dyrektywy Unii Europejskiej) dopuszcza przesunięcie zwrotu podatku VAT tylko o jeden okres rozliczeniowy. Zdaniem Skarżącego kolejne odmowy zwrotu nadwyżki podatku VAT
są sprzeczne z zasadami zwrotu sformułowanymi w Dyrektywie Unii Europejskiej. Natomiast Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględniając przy wydaniu zaskarżonej decyzji przepisów obowiązujących w Unii Europejskiej, naruszył w/w przepisy Ordynacji podatkowej.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwane dalej p.p.s.a.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał,
że decyzja będąca przedmiotem skargi nie narusza przepisów prawa procesowego ani też prawa materialnego, w tym powołanych przez Skarżącego w wywiedzionej skardze.
W sprawie tej, jest niesporne, że Skarżący. w deklaracji VAT-7 za sierpień 2007 r. wykazał kwotę podatku naliczonego do zwrotu na rachunek bankowy,
w kwocie 17.131 zł., przy czym zgodnie z pismem z dnia 12.09.2007 r. żądał zwrotu w terminie 25 dni. Wskazany podatek naliczony wynikał z nabycia towarów i usług
w miesiącu rozliczeniowym, czyli w sierpniu 2007 r. Ponadto Skarżący nie wykonywał czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług albowiem zarówno
w pozycji "podstawa opodatkowania" jak również "podatek należny" wskazał wartości "0".
Zgodnie z art. 86 ust. 19 ustawy z dnia z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535) jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 10, 11, 12, 16 lub 18, podatnik nie wykonał czynności opodatkowanych, kwotę podatku naliczonego za ten okres przenosi się do rozliczenia na następny okres rozliczeniowy.
Zgodnie z art. 183 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r.
w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE.L.06.347.1) w przypadku, gdy za dany okres rozliczeniowy kwota odliczeń przekracza kwotę VAT należnego, państwa członkowskie mogą dokonać zwrotu lub przenieść nadwyżkę
na następny okres rozliczeniowy w oparciu o ustalone przez siebie warunki. Państwa członkowskie mogą jednakże odmówić zwrotu lub przeniesienia, jeśli wysokość nadwyżki jest nieznaczna.
Dyrektywa pozostawia zatem w gestii poszczególnych państw regulacje odnośnie zwrotów bezpośrednich i pośrednich nadwyżki podatku naliczonego
nad należnym. Korzystając z przyznanej mu swobody działania w powyższym zakresie polski ustawodawca uzależnił w art. 86 ust. 19 ustawy VAT prawo
do bezpośredniego zwrotu kwoty podatku naliczonego od dokonania w okresie,
o którym mowa w art. 86 ust. 10, 11, 12, 16 oraz 18 czynności opodatkowanych. Wprawdzie jakiekolwiek ograniczenie prawa do odliczenia ma wpływ na poziom obciążenia podatkowego i musi być stosowane w podobny sposób we wszystkich państwach członkowskich, a odstępstwa od tej zasady ogólnej dotyczącej neutralności podatku od wartości dodanej są dopuszczalne wyłącznie, gdy przewidują je przepisy Dyrektywy, jednakże skoro Dyrektywa przyznaje Państwom Członkowskim w tym zakresie swobodę regulacji, Sąd nie ma prawa ingerować oraz oceniać zasadność wybranych przez polskiego ustawodawcę warunków. Należy przy tym zauważyć, że art. 86 ust. 19 ustawy VAT nie jest niezgodny z naczelną zasadą Dyrektywy, jaką jest zasada neutralności podatku od towarów i usług. Podatnikowi bowiem przysługuje prawo do zwrotu tego podatku, o ile zakupione towary pozostają w ścisłym i bezpośrednim związku z działalnością gospodarczą, jednakże zwrot ten nie następuje w formie bezpośredniej, tj. na rachunek bankowy podatnika, a jedynie w formie pośredniej, tj. poprzez przeniesienie do rozliczenia na następny okres rozliczeniowy. Reasumując należy stwierdzić, że art. 183 Dyrektywy pozostawia ustawodawcy krajowemu dowolność przy implementacji jej postanowień w zakresie warunków zwrotu nadpłaty lub jej przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.
Przyjęte przez Polskę, jako Członka Wspólnoty, rozwiązanie prawne określone w art. 86 ust. 19 ustawy o podatku od towarów nie pozbawiają podatnika niedokonującego czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług prawa do odliczenia podatku. Zgodnie z tym przepisem kwotę podatku naliczonego za ten okres przenosi się do rozliczenia na następny okres rozliczeniowy (zob. też wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11.02.2008, sygn. akt I SA/Po 903/07).
W konsekwencji powyższych uwag należy uznać, że zaskarżona decyzja
nie narusza art. 91 ust. 3 konstytucji RP, zgodnie z którym jeżeli wynika to
z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. W opisanej sprawie nie doszło bowiem do kolizji prawa wewnętrznego z prawem wspólnotowym.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy też stwierdzić, że organy w sposób wyczerpujący wyjaśniły podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia, wskazując treść przepisów prawa i ich relację do stanu faktycznego sprawy, stąd uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia warunki określone w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należało wziąć
pod rozwagę, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło