III SA/Wa 344/08

WyrokWSA w Warszawie2008-05-06

Skład orzekający: Grażyna Nasierowska, Małgorzata Długosz-Szyjko, Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy młodzieżowy dom kultury, będący placówką oświatowo-wychowawczą, może być traktowany na równi ze szkołą lub placówką opiekuńczo-wychowawczą w kontekście zwolnienia z wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na podstawie art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że młodzieżowy dom kultury, jako placówka oświatowo-wychowawcza, nie może być utożsamiany ze szkołą ani placówką opiekuńczo-wychowawczą w rozumieniu art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji. Różnice w celach i zadaniach wynikające z ustawy o systemie oświaty uzasadniają odmienne traktowanie. Ponadto, Sąd stwierdził, że uzasadnienia decyzji organów obu instancji były wadliwe, nie wyjaśniały sposobu obliczenia zobowiązania ani nie odnosiły się do wszystkich zarzutów strony, w tym kwestii przedawnienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON, która określiła M. D. K. w S. (placówce oświatowo-wychowawczej) wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON oraz odsetki. Skarżący zarzucił błędną interpretację przepisów ustawy o rehabilitacji, twierdząc, że jako placówka oświatowo-wychowawcza powinien być zwolniony z wpłat na podstawie art. 21 ust. 2b ustawy, a także kwestionował sposób obliczenia zobowiązania i nie uwzględnienie przez organy kwestii przeliczenia czasu pracy nauczycieli na pełny etat oraz przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu PFRON, stwierdził, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, i zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (spr.), Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2008 r. sprawy ze skargi M. D. K. w S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2007 r. nr[...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] października 2007 r., nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz M.D.K. w S. kwotę 400 zł (słownie: czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2007r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) z dnia [...] października 2007r. określającą M. D. K. w S., "Skarżącemu" w rozpoznanej sprawie, wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Fundusz za okres od grudnia 2001r. do czerwca 2003r. oraz za sierpień 2006r. w kwocie 10.173 zł oraz odsetki w wysokości 6.211 zł. W decyzji z dnia [...] października 2007r. Prezes Zarządu PFRON wyjaśnił, że obowiązek dokonywania wpłat na Fundusz jest określony w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o rehabilitacji". Ponieważ w toku postępowania wszczętego z urzędu postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007r. stwierdzono, że Skarżący z obowiązku powyższego się nie wywiązał, określono wysokość zobowiązania w kwocie wyżej wskazanej wraz z odsetkami. W odwołaniu od decyzji Prezesa Zarządu PFRON Skarżący zarzucił błędną interpretację art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji związku z treścią rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 marca 2005r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz. U. Nr 52, poz. 467 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem". Skarżący podał, że jest placówką oświatowo – wychowawczą dla uczniów, nie prowadzi działalności gospodarczej, a utrzymuje się wyłącznie z subwencji oświatowej i ewentualnych środków uzyskanych przez organ prowadzący – samorząd gminy. Skarżący podkreślił, że zgodnie z treścią § 3 rozporządzenia, placówka realizuje zadania opiekuńcze i wychowawcze, w związku z czym winien znaleźć zastosowanie przepis art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji. Skarżący zarzucił organowi dokonanie zawężającej interpretacji art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji, co doprowadziło do niezasadnego określenia zobowiązania. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wyjaśnił, że podstawę prawną decyzji organu pierwszej instancji stanowił przepis art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), który mocą art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji ma zastosowanie do wpłat na Fundusz. Poinformował, że przepisy art. 21 ust. 1 i art. 49 ust. 2 ustawy o rehabilitacji zobowiązują pracodawców zatrudniających co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy do dokonywania miesięcznych wpłat na Fundusz do dnia 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat. W przypadku dokonania wpłaty po terminie powstaje zaległość, od której naliczane są odsetki za zwłokę. Minister podał także, że stosownie do treści art. 55 § 1 Ordynacji podatkowej pracodawca, który nie dokonywał wpłat w terminie, zobowiązany jest odsetki naliczać i wpłacać sam, bez wezwania organu. W odniesieniu do zarzutów odwołania Minister wskazał, że zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia młodzieżowe domy kultury są placówkami oświatowo-wychowawczymi, zaś przepis art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji dotyczy wyłącznie tych pracodawców, którzy są w nim wymienieni. Przepis ten wskazuje na typ podmiotów, a nie na rozdaj prowadzonej działalności. Oznacza to, zdaniem organu odwoławczego, że jeśli podmiot nie został w przepisie wymieniony, to nie znajdzie w stosunku do niego zastosowania art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji. Ustawodawca wymienił w przepisie podmioty będące placówkami opiekuńczo-wychowawczymi, a nie oświatowo-wychowawczymi, jaką jest Skarżący. W konsekwencji Skarżący winien rozliczać się z Funduszem na podstawie art. 21 ust. 2a albo art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji. Placówkami opiekuńczo-wychowawczymi są, zgodnie z art. 6 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004r. (Dz. U. Nr 64, poz. 593, ze zm.), jednostki organizacyjne pomocy społecznej. W skardze do Sądu na powyższą decyzję Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Uzasadniając skargę Skarżący podniósł, że ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) w art. 2 ust. 2 pkt 3 wskazuje placówki oświatowo-wychowawcze. Wychowankami tych placówek są zarówno dzieci i młodzież zdrowa jak i niepełnosprawna, podobnie jak to ma miejsce w placówkach opiekuńczo-wychowawczych. Zasadniczym zaś celem ustawy o rehabilitacji jest zapewnienie równego prawa osobom sprawnym i niepełnosprawnym we wszystkich sferach życia. Jednym z instrumentów służących realizacji tego celu jest wprowadzenie ulg w zobowiązaniach na rzecz Funduszu dla tych jednostek, które zapewniają odpowiednie warunki osobom niepełnosprawnym zatrudniając je, bądź zajmując się nimi w inny sposób, jak to ma miejsce m. in. w szkołach i placówkach oświatowo-wychowawczych. W takim kontekście pozbawienie placówek oświatowo-wychowawczych ulg z tytułu uczestnictwa w nich dzieci i młodzieży niepełnosprawnej, jest w opinii Skarżącego bodźcem do nie przyjmowania takich osób. Niewątpliwie bowiem niepełnosprawni wychowankowie wymagają znacznie większego zaangażowania pracowników pedagogicznych i obsługi. Trudno w rezultacie przyjąć, by zamiarem ustawodawcy było nierówne traktowanie w tej sferze podmiotów, których zadania i cele określone innymi ustawami (np. ustawą o systemie oświaty) są identyczne. Dodatkowo Skarżący wskazał, że nie został w ogóle rozważony przez organy problem przeliczania na pełny wymiar etatu pracy zatrudnionych u Skarżącego pracowników. Na czas pracy pracowników pedagogicznych, zgodnie z treścią art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006r. Nr 97, poz. 674 ze zm.), zwanej dalej "Kartą Nauczyciela", składają się nie tylko godziny zajęć lekcyjnych ustalone w ramach wymienionego w tym przepisie pensum. Przeliczenie czasu pracy nauczyciela na jeden etat nie może być ograniczone tylko do tzw. pensum zajęć lekcyjnych, tj. do 18 godzin tygodniowo, ale musi uwzględniać także inne zajęcia wskazane w art. 42 ust. 2 Karty Nauczyciela. Gdyby organy orzekające w sprawie ustaliły czas pracy nauczycieli Skarżącego w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy z uwzględnieniem nie tylko godzin lekcyjnych ale i innych czynności wymienionych w art. 42 ust. 2 Karty Nauczyciela, przekroczenie zatrudnienia ponad 25 pracowników powodujące powstanie obowiązku wpłat na rzecz Funduszu w tej jednostce w ogóle by nie wystąpiło. Nadto Skarżący wskazał, iż możliwość zaliczenia go do jednostek wymienionych w art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji, wymaga zastosowania interpretacji celowościowej, jak i zbadania zgodności tego przepisu - w odniesieniu do placówek oświatowo-wychowawczych - z konstytucyjną zasadą równości podmiotów wobec prawa w sytuacji, gdy realizują te same cele co szkoły. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego sposobu przeliczania czasu pracy nauczyciela, Minister podał, że norma czasu pracy osób, których dotyczy regulacja Karty Nauczyciela, została ustalona na zasadach szczególnych względem Kodeksu pracy, a więc norma wyrażona w Karcie Nauczyciela odpowiada normie czasu pracy dla pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ wywiódł wniosek, że pracownika świadczącego pracę według norm określonych w Karcie Nauczyciela należy uznać za zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Przede wszystkim Sąd nie podzielił stanowiska Skarżącego, iż art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji w zakresie w jakim pomija swą regulacją placówki oświatowo-wychowawcze narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Przepis ten stanowi, iż dla państwowych i niepaństwowych szkół wyższych, wyższych szkół zawodowych, publicznych i niepublicznych szkół, zakładów kształcenia nauczycieli oraz placówek opiekuńczo-wychowawczych i resocjalizacyjnych wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o którym mowa w ust. 1 i ust. 2, wynosi 0,5 % w roku 2000, 1 % w latach 2001-2004 i 2 % w roku 2005 oraz w latach następnych. Przytoczony przepis ustanawia znacznie niższy wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych dla podmiotów w nim wymienionych niż określony w ust. 1 art. 21 (6%) obowiązujący co do zasady wszystkich pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne i tym samym zaniża kryterium uprawniające do skorzystania ze zwolnienia z wpłat na Fundusz. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 2 ustawy o rehabilitacji z wpłat, o których mowa w ust. 1, zwolnieni są pracodawcy, u których wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi co najmniej 6 %. W ocenie Skarżącego placówka oświatowo-wychowawcza realizuje te same cele co szkoły, w związku z tym, zważywszy na konstytucyjną zasadę równości wobec prawa, winna być objęta regulacją art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji. Ażeby poddać ocenie prawidłowość rozumowania Skarżącego należy sięgnąć do unormowań zawartych w ustawie o systemie oświaty. Otóż, ustawa ta rozróżnia szkoły oraz placówki i wbrew twierdzeniom skargi przypisuje im różne zadania. W art. 2 tej ustawy zostały wymienione różne szkoły i różne placówki, w tym w pkt 3 tego przepisu zostały wskazane placówki oświatowo-wychowawcze i ich rola. Według postanowień owego art. 2 pkt 3 placówki oświatowo-wychowawcze umożliwiają rozwijanie zainteresowań i uzdolnień oraz korzystanie z różnych form wypoczynku i organizacji czasu wolnego. Natomiast rolą szkoły jest wykonywanie działań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, co wynika z art. 4 ustawy o oświacie i następnych. W szkole uczeń zdobywa zasadnicze wykształcenie, natomiast, jeśli chce np. rozwinąć swoje zainteresowania wówczas korzysta z placówki oświatowo-wychowawczej. Zatem różnice pomiędzy zadaniami szkoły i placówki oświatowo-wychowawczej są dość istotne i można wskazać ich znacznie więcej, ale dla potrzeb niniejszej sprawy nie ma takiej potrzeby. Placówka oświatowo-wychowawcza nie może być też postrzegana jako forma pozaszkolna, co najbardziej zbliżałoby ją do funkcji szkoły, gdyż ta została zdefiniowana w art. 3 pkt 16 ustawy o systemie oświaty poprzez pryzmat zadań zupełnie innej placówki, tj. placówki kształcenia ustawicznego. Do utożsamienia funkcji szkoły i placówki nie uprawnia również treść § 3 ust. 1 rozporządzenia, który stanowi, iż placówka wychowania pozaszkolnego (do której zgodnie z § 2 rozporządzenia, jako placówka oświatowo-wychowawcza został zaliczony młodzieżowy dom kultury) realizuje zadania edukacyjne, wychowawcze, kulturalne, profilaktyczne, opiekuńcze, prozdrowotne, sportowe i rekreacyjne. Przepis ten należy odczytywać w zgodzie z treścią art. 2 pkt 3 ustawy o systemie oświaty, który jak już powiedziano, określa zadania placówki oświatowo-wychowawczej. Nie może bowiem przepis aktu wykonawczego do ustawy, uszczegółowiający przepis ustawy zmienić regulacji zawartej w ustawie. Powyższe prowadzi do wniosku, iż wbrew twierdzeniom Skarżącego, zadania oraz cele placówki opiekuńczo-wychowawczej i szkoły nie są identyczne. W świetle unormowań ustawy o systemie oświaty szkoła i placówka oświatowo-wychowawcza są zupełnie odmiennymi jednostkami. W art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji ustawodawca wymienił wszystkie szkoły, również wyższe, zatem nie zróżnicował uprawnień podmiotów należących do tej samej klasy. Oprócz szkół wymienił jedynie placówki opiekuńczo-wychowawcze i resocjalizacyjne, których istnienie wynika z innych przepisów niż ustawa o systemie oświaty, inna też, niż placówek wskazanych w tej ustawie, jest ich rola. Nie wymienił natomiast żadnej placówki określonej przepisami ustawy o systemie oświaty, czyli nie można mówić o zróżnicowaniu sytuacji prawnej podmiotów należących do tej samej kategorii (klasy). Trybunał Konstytucyjny podkreślał w swym orzecznictwie, że z zasady równości, wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji, wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną), powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Podmioty różniące się mogą być natomiast traktowane odmiennie. Poza tym nie powinno uchodzić uwadze Skarżącego, iż art. 21 ust. 2b ustawy ustanawia pewne przywileje (ulgi), a nie obowiązki. Nie istnieją prawnie ustanowione zasady wprowadzania ulg, jedynie w art. 217 Konstytucji RP postanowiono, iż zasady przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków powinny być zawarte w ustawie. Trzeba mieć na względzie, że wszelkie zwolnienia od ponoszenia ciężarów, w tym zwolnienia podatkowe, zawsze są dotknięte cechą niesprawiedliwości i różnicują wobec prawa tych, których zwolnienia dotyczą i tych, którzy ze zwolnienia nie mogą skorzystać. Należy też pamiętać, że równorzędnie z zasadą równości wobec prawa funkcjonuje zasada powszechności ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. Zgodnie z art. 84 Konstytucji RP każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W praktyce ta konstytucyjna zasada nie jest w pełni realizowana, o czym świadczy chociażby art. 21 ust. 2 i ust. 2b ustawy o rehabilitacji. Jak słusznie podkreśla się w literaturze przedmiotu, zwolnienia z ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych stanowią wyłom od zasady powszechności ich ponoszenia, co zwykle wywołuje skutki sprzeczne z zasadami sprawiedliwości w dziedzinie podziału produktu globalnego (J. Małecki /w:/ A. Gomułowicz, J. Małecki, Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003, wyd. II). Istotne jest również, iż ustawodawca nie ma obowiązku wprowadzania powszechnych preferencji. W omawianym przepisie ustawodawca wyraził wolę uprzywilejowania podmiotów w nim wskazanych i dokonał tego według pewnego logicznego klucza. Wskazał bowiem na wszystkie szkoły oraz placówki świadczące pomoc o zbliżonym charakterze. Zaznaczyć trzeba, iż pewne preferencje przewidział też dla jednostek wymienionych w art. 21 ust. 2a ustawy o rehabilitacji, do których według organu odwoławczego może być zakwalifikowany Skarżący. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie niniejszej sprawy jest możliwe bez konieczności występowania do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym na podstawie art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) co do zgodności art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji z Konstytucją RP, ponieważ przepis ten nie stanowił podstawy jej rozstrzygnięcia i zgodnie z twierdzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej nie znajduje w niej zastosowania. Zaznaczyć trzeba, iż Minister Pracy i Polityki Społecznej dokonał właściwej interpretacji tego przepisu. Przepisy wprowadzające ulgi w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych powinny być interpretowane przy zastosowaniu wykładni literalnej, stąd postulat Skarżącego o zastosowanie wykładni celowościowej nie może być uwzględniony. Zresztą, nawet zastosowanie takowej wykładni nie może doprowadzić do oczekiwanego przez Skarżącego rezultatu, zważywszy na brak prawnych możliwości utożsamienia placówki oświatowo-wychowawczej ze szkołą, o czym wyżej. W skardze kwestionowana jest wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na rzecz Funduszu określonego decyzją organu pierwszej instancji. Niestety Sąd nie może poddać ocenie zasadności tego zarzutu, gdyż w aktach sprawy nie ma żadnych dokumentów źródłowych, które umożliwiłyby dokonanie weryfikacji sposobu obliczenia wysokości tego zobowiązania. Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Brak stosownych dokumentów uniemożliwia Sądowi kontrolę decyzji w kwestionowanym zakresie. Wbrew dyspozycji zawartej w art. 124 i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej ani organ pierwszej instancji, ani organ odwoławczy nie wyjaśniły, w jaki sposób dokonały obliczenia zobowiązania za poszczególne okresy. Prezes Zarządu ograniczył się jedynie do wskazania wysokości zobowiązania, nie podając żadnych wskaźników jakie wziął pod uwagę, natomiast Minister Pracy i Polityki Społecznej nie zwrócił uwagi na wadliwość uzasadnienia decyzji tego organu, które sprowadza się do przywołania dwóch przepisów i wskazania kwot jakie Skarżący zobowiązany jest zapłacić. Każde z tych uzasadnień narusza art. 124 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Art. 124 Ordynacji podatkowej ustanawia zasadę przekonywania, według której organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia jest uzasadnienie decyzji. Uzasadnienie to jeden ze wskazanych w art. 210 Ordynacji podatkowej integralnych elementów prawidłowej decyzji administracyjnej. Na uzasadnienie decyzji składać się powinno uzasadnienie faktyczne i prawne. Rozwinięcie tych pojęć ustawodawca zawarł w § 4 cyt. przepisu, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma, jak wspomniano, ograniczyć konieczność stosowania środków przymusu przy jej wykonaniu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Na tym tle warto przytoczyć pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 15 grudnia 1995r. (sygn. akt SA/Lu 2479/94) doskonale obrazujący rolę uzasadnienia decyzji: "Jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez NSA. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma - zdaniem sądu - nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych". Poza tym uzasadnienie decyzji pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności, czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy Sąd ocenił, iż uzasadnienie decyzji wydanych w obu instancjach w żaden sposób nie przystaje do wskazanych wymagań. Poza tym żaden z organów wydających w niniejszej sprawie decyzje nie odniósł się do kwestii przedawnienia niektórych zobowiązań, pomimo że dotyczą one 2001r. i 2002r., zaś ostateczna decyzja została doręczona Skarżącemu w grudniu 2007r. W związku z tym przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ zobowiązany jest rozważyć, czy zobowiązania te nie wygasły na skutek przedawnienia. Winien też usunąć wszystkie wskazane przez Sąd nieprawidłowości, a w szczególności zamieścić w aktach sprawy niezbędne dowody, które będą mogły być poddane ocenie Skarżącego oraz szczegółowo wyjaśnić, jakie wskaźniki uwzględnił przy obliczaniu zobowiązania, a także przedstawić stan faktyczny sprawy i dokonać subsumcji tego stanu do danej normy prawnej. Należy też szczegółowo odnieść się do wszystkich podnoszonych przez Skarżącego argumentów. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i 152 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło