I SA/Go 1067/07
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-05-08
Skład orzekający: Jan Grzęda, Jacek Jaśkiewicz, Krystyna Skowrońska - Pastuszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zwrotu nadpłaconych należności celnych, od których nie naliczono odsetek, można domagać się odsetek od tych odsetek, jeśli niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W niniejszej sprawie nie stwierdzono błędu organu celnego w rozumieniu art. 250 § 3 Kodeksu celnego, a ponadto brak jest podstawy prawnej do zwrotu odsetek od odsetek wyrównawczych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, która uchyliła wcześniejszą decyzję uznającą zgłoszenie celne za nieprawidłowe i umorzyła postępowanie. Skarżąca domagała się zasądzenia odsetek od nadpłaconego cła, odsetek naliczonych od długu celnego nieuiszczonego w terminie oraz od nadpłaconego podatku VAT. Zarzuciła organom celnym rażące naruszenie przepisów poprzez odmowę przyznania oprocentowania od stwierdzonych nadpłat, wskazując na błąd organu celnego w ustaleniu kwoty należności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko Protokolant Referent Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2008 r. sprawy ze skargi "QS" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz umorzenia postępowania oddala skargę.
I SA/Go 1067/07
U Z A S A D N I E N I E
W dniu [...] października 2007r. "QS" sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2007r. nr [...] Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2007r.
Decyzja oparta została na następującym stanie faktycznym, wynikającym z akt sprawy: W dniu [...] stycznia 2004r. Agencja Celna, zgłosiła w imieniu "QS" sp. z o.o. do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci tkaniny poliestrowej. Jako stawkę celną zadeklarowano na podstawie świadectwa pochodzenia stawkę "konwencyjną" w wysokości 9%.
Po weryfikacji zgłoszenia celnego Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] listopada 2005r. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części odnoszącej się do towaru objętego poz. 1 powyższego zgłoszenia celnego w zakresie zastosowania stawki celnej, oraz kwoty należności celnych przywozowych i kwoty podatku od towarów i usług, oraz ustalił wartość celną importowanych tkanin, wymierzył należności celne oraz określił kwotę podatku VAT, a także naliczył odsetki wyrównawcze.
W uzasadnieniu organ celny wskazał iż skierował w trybie § 20a ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. z 1997r. Nr 130 poz. 851 ze zm. zwanego dalej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r.), świadectwo pochodzenia przedłożone przy zgłoszeniu celnym do weryfikacji organom wystawiającym te dokumenty, w celu sprawdzenia ich autentyczności oraz prawidłowości danych w nich zawartych.
Wobec nie udzielenia odpowiedzi przez władze celne kraju eksportu w terminie dziesięciu miesięcy od dnia wysłania wniosku o weryfikację, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005r. wszczęto postępowanie celne w niniejszej sprawie, w toku którego uznano, iż zgłoszenie celne jest nieprawidłowe z uwagi na brak odpowiedzi na pismo weryfikujące w terminie 10 miesięcy i zastosowano stawkę celną autonomiczną w wysokości 30%. Decyzja ta nie została zaskarżona i stała się decyzją ostateczną.
Pismem z dnia 10 grudnia 2006r. pełnomocnik strony złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego powyższą ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu wniosku wskazał na fakt, iż w sprawie weryfikacji świadectwa pochodzenia wpłynęła odpowiedź chińskich władz celnych potwierdzająca autentyczność świadectwa. Na dowód skarżący przedłożył pismo Ambasady RP z dnia [...] września 2006r. z oraz pismo Chińskiej Rady ds. Promocji Handlu Międzynarodowego z dnia [...] września 2006r.
W dniu [...] stycznia 2007r., Naczelnik Urzędu Celnego wznowił postępowanie celne wobec przedstawienia dokumentów przedstawiających autentyczność świadectwa pochodzenia.
Decyzją z dnia [...] maja 2007r. Naczelnik Urzędu Celnego uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] listopada 2005r., uznając zgłoszenie celne za prawidłowe umorzył postępowanie celne oraz orzekł zwrot nadpłaconego zła wraz z odsetkami wyrównawczymi.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie zaskarżając ją w części dotyczącej braku zasądzenia przez organ celny odsetek od nadpłaconego zła, od odsetek naliczonych od długu celnego nie uiszczonego w terminie oraz od nadpłaconego podatku VAT, wnosząc i uchylenie zaskarżonych decyzji w części zaskarżonej i zasądzenie odsetek od nadpłaconego cła, od odsetek naliczonych od długu celnego nie uiszczonego w terminie oraz od nadpłaconego podatku VAT, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Skarżąca zarzuciła decyzji rażące naruszenia przepisów postępowania tj. art.78 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, wobec odmowę przyznania oprocentowania od stwierdzonych nadpłat.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 233 § 1 pkt 1, art.72 § 1 pkt. 2, art. 73 § 1 pkt.2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005r. Nr 8 poz. 60, zwanej dalej Ordynacją podatkową; art. 13 § 1, art. 15 § 1, art. 19 § 1 i § 3 pkt 2 i 3, art. 85 § 1, art. 222 § 4, art. 250 § 3 i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 75 poz. 802 ze zm., zwanej dalej Kodeksem celnym; § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.12.2003 roku w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. z 2003 r. Nr 219 poz.2153) oraz § 2 pkt 3, § 11 ust. 1, § 13 ust. 1 i ust. 2, § 20a ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. Nadto art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 7, art. 15 ust. 4, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. z 1993r. Nr 11 poz. 50 ze zm., zwanej dalej ustawą o VAT z 1993r.) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz.U. z 2004r. Nr 68 poz. 623).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. W momencie przyjmowania zgłoszenia celnego organ celny ocenia jedynie jego poprawność formalną i nie ma możliwości dokonania oceny rzetelności danych zawartych przez importera dotyczących kraju bądź obszaru pochodzenia importowanego towaru. Dane te przyjmowane są jedynie jako deklaracja - oświadczenie, które w późniejszym okresie może zostać poddane bardziej szczegółowej kontroli merytorycznej zgodnie z przepisami prawa celnego.
W dniu dokonania zgłoszenia celnego zasady i tryb przywozu towarów na polski obszar celny, oraz wywozu towarów z polskiego obszaru celnego, a także związane z tym prawa i obowiązki osób oraz uprawnienia i obowiązki organów celnych regulował Kodeks celny. Zgodnie z art. 65 § 3 Kodeksu celnego przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego, chyba że w sprawie zostanie wydana decyzja rozstrzygająca inaczej o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego. Ponieważ zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i § 2 Kodeksu celnego, importowany towar objęto wnioskowaną procedurą. Zgodnie z art. 13 § 1,2 Kodeksu celnego, cła określane są na podstawie Taryfy celnej lub innych środków taryfowych. Środki polityki handlowej oraz środki, o których mowa w art. 14, stosuje się zgodnie z klasyfikacją nomenklatury towarowej taryfy celnej. W ust. 10 Postanowień określono, że do towarów wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik nr 3 do wymienionego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r., dla których pochodzenie nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia, stosuje się stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej.
Zgodnie z § 11 ust. 1 wskazanego Rozporządzenia pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Dowodem pochodzenia towaru w rozumieniu § 13 rozporządzenia może być świadectwo pochodzenia, które spełnia łącznie następujące warunki:
1. zostało sporządzone przez organ upoważniony w danym kraju do wydawania świadectw pochodzenia oraz dający gwarancję rzetelności kontroli pochodzenia towarów,
2. zawiera dane niezbędne do identyfikacji towaru objętego świadectwem, w szczególności
a. dane nadawcy lub osoby wywożącej towar,
b. określenie rodzaju towaru,
c. masę brutto lub netto towaru; dane te mogą zostać zastąpione innymi, takimi jak ilość lub objętość, w wypadku gdy towar podczas transportu zmienia swoją masę, gdy jego masa nie może być określona lub gdy ilość lub objętość są danymi zwyczajowo identyfikującymi ten towar,
d. liczbę, rodzaj, znaki i numery opakowań; jeżeli towar jest przewożony luzem, należy umieścić na świadectwie odpowiednią adnotację,
3. poświadcza, że towar, którego świadectwo dotyczy, pochodzi z określonego kraju.
Za dowód pochodzenia towarów jest uznawane świadectwo pochodzenia prawidłowo wystawione w kraju, z którego dokonano wywozu towaru. Organ celny, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może m.in. w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem. Na podstawie § 20a ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. organ celny może także skierować je do weryfikacji do organu wystawiającego świadectwo. Zgodnie z tym przepisem organ celny przekazał więc świadectwo pochodzenia do weryfikacji do władz, które je wystawiły. Pomimo upływu 10-miesięcznego terminu liczonego od momentu wysłania wniosku o weryfikację, organy celne nie otrzymały żadnej odpowiedzi w sprawie weryfikacji świadectwa pochodzenia, co uprawniało organ, na podstawie § 20a ust. 2 rozporządzenia z dnia 15.10.1997r. do uznania dokumentu za nieprawidłowy do zastosowania stawki "konwencyjnej".
Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów strony dotyczących rażącego naruszenia art. 78 § 1 i § 3 ordynacji podatkowej organ podatkowy wskazał, że zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 11g ustawy o VAT z 1993r. organem podatkowym właściwym w sprawie postępowań dotyczących odroczenia terminu płatności podatku, rozłożenia na raty zapłaty podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, umorzenia zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę, zwrotu nadpłaty oraz ulg podatkowych określonych w ordynacji podatkowej - w zakresie podatku od towarów i usług jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy dla podatnika. Nadto w uzasadnieniu wskazano iż zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 11d ustawy o VAT kopia decyzji została przekazana do urzędu skarbowego właściwego dla siedziby podatnika w sprawie rozliczeń w podatku od towarów i usług.
Organ wskazał iż do zwrotu należności celnych zastosowanie znajdują przepisu ustawy Kodeks celny. Zgodnie z art. 250 § 3 tej ustawy, od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. Zdaniem organu niewłaściwe ustalenie nie wynikało z jakiegokolwiek błędu organu celnego. Podstawą zwrotu części należności celnych było stwierdzenie, że chińskie świadectwo pochodzenia jest autentyczne i ważne. Okoliczność ta wyszła jednak na jaw dopiero kiedy to strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania, bowiem otrzymała ona kopię pisma Ambasady RP wraz z kopią pisma Izby Przemysłowej Handlowej potwierdzająca prawdziwość przedmiotowego świadectwa.
Od powyższej decyzji złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia w całości decyzji wydanych przez organy celne obu instancji w części dotyczącej odmowy przyznania stronie oprocentowania od nadpłaconego cła, od odsetek naliczonych od długu celnego nie uiszczonego w terminie oraz od nadpłaconego podatku VAT oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie przepisu art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z przepisem art. 26 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo celne i przepisem art. 250 § 3 Kodeksu celnego, poprzez odmowę przyznania stronie oprocentowania od nadpłaconego cła, od odsetek naliczonych od długu celnego nie uiszczonego w terminie oraz od nadpłaconego podatku VAT.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego. Nie kwestionując prawidłowości podejmowanych przez organy działań zmierzających do sprawdzenia wiarygodności i autentyczności świadectw pochodzenia skarżąca podkreśliła, że pismo organu celnego nie zostało przesłane na właściwy adres organu wystawiającego świadectwo.
Na potwierdzenie powyższego twierdzenia strona załączyła wydruk strony internetowej z podanym adresem organu wystawiającego świadectwo pochodzenia.
Zdaniem skarżącego wysyłanie przez organ wniosków weryfikacyjnych na adresy wskazane w posiadanej przez organy listy nie może powodować dla strony negatywnych konsekwencji, gdy okaże się, iż dane adresowe nie były prawdziwe.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do problemu od zwracanych należności celnych przywozowych podtrzymał dotychczasowe stanowisko wskazując, że z chwilą kiedy wyszły na jaw nowe okoliczności niezwłocznie wznowiono postępowanie i zwrócono skarżącej nadpłacone należności celne wraz z odsetkami wyrównawczymi. Przy kierowaniu do władz chińskich wniosków o weryfikację dowodów pochodzenia organ posiłkował się danymi wskazanymi przez Ambasadę RP. Dane adresowe są na bieżąco aktualizowane w oparciu o adresy widniejące na otrzymanych z zagranicy wynikach weryfikacji. Nadto dołączony do skargi wydruk został sporządzony w roku 2007, natomiast wnioski o weryfikację były przekazywane w roku 2004.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
I. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W zakresie tak oznaczonej kognicji Sąd nie dopatrzył się wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania oraz innych naruszeń o charakterze proceduralnym, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy. Nie stwierdził także przyczyn skutkujących nieważnością wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji lub ich wydania z naruszeniem prawa (145 § 1 pkt 2 i 3 P.p.s.a). Tym samym także nie podzielił zarzutów skargi w takim zakresie, w jakim prowadziłyby one do uchylenia zaskarżonej decyzji lub też czynności ją poprzedzających prowadzonych w granicach sprawy.
II. Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego dług celny, to powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych (dług celny w przywozie) lub należności celnych wywozowych (dług celny w wywozie) odnoszące się do towarów. W myśl art. 209 § 1 tej ustawy, dług celny w przywozie powstaje w wypadku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym (pkt 1) i objęcia towaru podlegającego należnościom celnym procedurą odprawy czasowej, z częściowym zwolnieniem od cła. Z kolei z § 2 art. 209 Kodeksu celnego wynika, że dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2005r. (I GSK 451/05, ONSAiWSA 2006/1/30) wskazał, że użyte w art. 65 § 1 Kodeksu celnego wyrażenie czasownikowe "przyjmuje" określa tylko moment, który ustawodawca w art. 209 § 2 tej ustawy uznał za "chwilę" przyjęcia zgłoszenia celnego i powstania długu celnego. Natomiast czynności, o których mowa w § 2 i 3, a także w § 4 art. 65 Kodeksu celnego, dokonane przez organ celny są czynnościami po przyjęciu zgłoszenia celnego, które mogą być wykonane jako czynności następne po przyjęciu zgłoszenia celnego, a zatem w świetle art. 209 § 2 Kodeksu celnego nie są już tym czasem, tj. "chwilą", z którą ustawodawca wiąże czas powstania długu celnego.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 maja 2006r. (I GSK 1752/05) stwierdził, że art. 26 przepisów wprowadzające Prawo celne nie rozróżnia przepisów materialnych i proceduralnych. Pogląd ten w orzecznictwie Izby Gospodarczej Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać za utrwalony (świadczą o tym inne wyroki wydane przez składy tej Izby w sprawach: I GSK 49/07; I GSK 1005/07, I GSK 1264/06, I GSK 1752/05).
Za stanowiskiem prezentowanym w orzeczeniach Izby Gospodarczej Naczelnego Sądu Administracyjnego przemawia także, szczegółowa argumentacja odnosząc się do stanowiska Trybunału Konstytucyjnego oraz aktów akcesyjnych. W uzasadnieniu wyroku z dnia 6 grudnia 2006r. (SK 25/05).
Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że orzekanie przez Trybunał o zgodności uchylonych przepisów z Konstytucją jest dopuszczalne również wtedy, gdy zaskarżone przepisy pomimo ich uchylenia mogą nadal być stosowane na podstawie normy intertemporalnej, odnoszącej się do danej kwestii, a to czy faktycznie doszło do uchylenia zaskarżonego przepisu, należy ustalić na podstawie treści normy derogującej lub przejściowej. Trybunał stwierdził, że na mocy przepisu przejściowego art. 26 Przepisów wprowadzających Prawo celne utrzymane w mocy zostały przepisy dotychczasowe w stosunku do spraw długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.
Nadto zasada stosowania przepisów dotychczasowych jest zgodna z regulacjami Traktatu Akcesyjnego (rozdział 5 pkt 13 Załącznika IV do aktu, Dz.U. UE.L. Nr 236, 33 z 23 września 2003 r.), zgodnie z którym procedury dotyczące powstania długu celnego, księgowania oraz pokrycia należności wynikających z kontroli, o których mowa w art. 201 do 232 rozporządzenia (EWG) nr 2913/92 oraz art. 859 do 876a rozporządzenia (EWG) nr 2454/93 mają zastosowanie do nowych Państw Członkowskich z zastrzeżeniem sytuacji, gdy odzyskiwanie należności jest przeprowadzane na warunkach określonych w ustawodawstwie wspólnotowym.
Jednakże w przypadku, gdy dług celny powstał przed dniem przystąpienia, odzyskanie należności zostanie przeprowadzone zgodnie z warunkami obowiązującymi w nowym Państwie Członkowskim, przez to Państwo oraz na jego rzecz. Również w dokumencie informacyjnym nr TAXUD/763/2004, opracowanym przez Komisję Europejską, zawarto wyjaśnienia w tym zakresie. W rozdziale IX tego dokumentu wskazano, że w sprawach dotyczących długu celnego powstałego przed przystąpieniem, zastosowanie mają przepisy, które obowiązywały w nowym Państwie Członkowskim przed przystąpieniem. Dlatego art. 26 Przepisów wprowadzających Prawo celne, stanowi wykonanie przepisów przejściowych określonych w Traktacie Akcesyjnym (zał. IV pkt 5.13 i 5.14, załącznik nr 1 do Dz. U. Nr 90, poz. 864, Tom I, s. 699).
III. Zaskarżona decyzja została wydana w szczególnym, nadzwyczajnym trybie, jakim jest wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania administracyjnego jest procesową instytucją polegającą na stworzeniu prawnych możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej. Wznowienie postępowania jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego celem jest stwierdzenie, czy postępowanie zwykłe nie było dotknięte, którąś z kwalifikowanych wad określonych w art. 240 § 1 ordynacji podatkowej, nie prowadzi natomiast do kolejnego merytorycznego rozpoznania sprawy.
Podstawą wznowienia w niniejszej sprawie było przedstawienie przez stronę dokumentów potwierdzających autentyczność świadectw pochodzenia towaru. Wprawdzie organ nie rozważył bliżej, czy w sprawie zachodziły wszystkie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej, lecz opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, w tym zakresie zresztą niespornym, należy uznać, iż pismo ambasady RP wraz z pismem otrzymanym od CCPIT stanowiło nową okoliczność, nieznaną w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Pojęcie "nowych okoliczności" dotyczy określonego stanu faktycznego i prawnego, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej ale nie był znany organowi z przyczyn od niego niezależnych. W niniejszej sprawie nową okolicznością była treść wskazanych pism prowadząca do pozytywnej weryfikacji przedstawionego świadectwa, a więc były one istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Tak więc oczywisty jest ich wpływ na wynik sprawy. Z tego względu wznowienie postępowania przez organ I instancji należało uznać za dopuszczalne.
W orzecznictwie podkreśla się, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji. Decyzja wydawana w postępowaniu nadzorczym jest, więc decyzją o innej decyzji, a nie decyzją rozstrzygającą sprawę podatkową. Jest to zatem postępowanie szczególne, stanowiące odstępstwo od zasady stabilności decyzji administracyjnych (por. wyroki NSA z dni: 1 października 2003r., III SA 2858/01; 23 września 2003r. III SA 3333/01; 18 czerwca 2003r. III SA 2805/01; czy 12 czerwca 2003r. III SA 2684/01).
Przedmiotem postępowania "wznowieniowego" nie jest ocena prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zwykłym, w tym prawidłowości uwzględniania wniosków dowodowych strony. Taka ocena może być przeprowadzona jedynie przez organ drugiej instancji w postępowaniu odwoławczym (wyrok NSA z dnia 20 maja 2005r., FSK 1752/2004). Dlatego w tymże postępowaniu organ celny może oceniać sprawę ponownie, ale tylko w takim zakresie, jaki wynika ze stwierdzonej przesłanki wznowienia. Nie może natomiast dokonywać ponownych ustaleń i oceny materiału dowodowego raz już ocenionego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w tej części, która wykracza poza ramy wyznaczone przesłanką wznowienia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 września 2006r., SA/Wa 1372/06). Wkazać należy, powołując się na przytoczone orzecznictwo, iż w postępowaniu toczącym się na skutek jego wznowienia nie jest dopuszczalne badanie prawidłowości prowadzonego postępowania dowodowego, dotyczącego weryfikacji świadectwa pochodzenia towaru poza przyjętą podstawą wznowienia. Podstawa ta natomiast nie dyskwalifikuje prawidłowości czynności związanych z weryfikacją świadectwa pochodzenia towaru, lecz stwierdza istnienie okoliczności nowej nieznanej uprzednio, a mającej wpływ na daną decyzję.
Skarżący nie kwestionował legalności decyzji ostatecznej, w której zawarte były między innymi procedura weryfikacji świadectwa. Tym samym została ona objęta dyspozycją ostateczności i trwałości, której skarżący nie kwestionował, nie tylko nie skarżąc decyzji organu I instancji, ale także wnosząc wniosek o wznowienie postępowania.
Z tych też względów poza granicami niniejszej sprawy leży badanie okoliczności postępowania dowodowego związanego z weryfikacją świadectwa pochodzenia towaru w postępowaniu "zwykłym".
Dodać tylko należy, w odniesieniu do zarzutów skargi, iż nie sposób dopatrzyć się naruszenia art. 121 § 1, 122, 180 § 1, 187 § 1 oraz 191 Ordynacji podatkowej w zakresie gromadzenia materiału dowodowego i weryfikacji świadectw. Jak trafnie zauważył organ celny dowodzona przez skarżącą okoliczność wysłania wniosku o weryfikację na błędny adres opiera się na wydruku strony internetowej pochodzącym z innego okresu. W konfrontacji z pozostałymi dowodami okoliczność ta nie przekonuje o słuszności stawianych zarzutów.
IV. Zgodnie z art. 250 § 3 Kodeksu celnego od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W takim wypadku odsetki oblicza się od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi.
Jak wskazuje się w orzecznictwie decyzja jest wynikiem błędu organu celnego także wówczas, gdy błąd dotyczy błędnych ustaleń lub ocen w zakresie stanu faktycznego, jak i wadliwego zastosowania lub wykładni przepisów prawa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2005 r. V SA/Wa 1196/2005).
Dokonując weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia celnego organ oparł się na przedłożonych przez stronę skarżącą dowodach, które prawidłowo ocenił w kontekście danych zawartych w dokumentach. Ustawowym uprawnieniem organu celnego była możliwość weryfikacji pochodzenia towaru. Jeśli, w danych okolicznościach przedłożone dokumenty okazały się niewystarczające do poprawnego określenia wysokości długu celnego, nie można przyjąć, iż został popełniony błąd. Jak wskazano w orzecznictwie, nie można wywodzić z faktu uchylenia decyzji przez organ odwoławczy, ani też z późniejszego określenia przez organ pierwszoinstancyjny - w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, z uwzględnieniem nowych dowodów - kwoty należności celnych w innej, prawidłowej wysokości, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem "błędu" organu w rozumieniu art. 250 Kodeksu celnego i że tym samym spełnione zostały określone w tym przepisie przesłanki warunkujące możliwość wypłaty odsetek od zwracanych należności celnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 lipca 2005 r. V SA/Wa 3069/2004). Tym bardziej stanowisko to należy odnieść do decyzji wydanej w postępowaniu przeprowadzonym na skutek jego wznowienia, gdyż dopiero zaistnienie podstawy do wznowienia postępowania przedstawionej przez stronę doprowadziło do przyjęcia właściwej stawki celnej.
V. Odnosząc się do problemu odsetek od "odsetek wyrównawczych" w podzielanym poglądzie zawartym w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2007r. (I GSK 11/07) brak jest podstawy prawnej, w oparciu o art. 250 § 3 Kodeksu celnego, do zwrotu odsetek wyrównawczych z odsetkami. Zgodnie z art. 262 Kodeksu celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy Działu IV ustawy ordynacja podatkowa, a więc jedynie w przypadku gdy ustawa właściwa nie zawiera własnej regulacji prawnej. Ponieważ zarówno Kodeks celny, jak i rozporządzenie wykonawcze zawierały własne uregulowania odnośnie odsetek wyrównawczych, przepisy Ordynacji podatkowej nie mają w tym względzie zastosowania.
VI. Jeśli chodzi o zwrot nadpłaconego podatku VAT, jak i odsetek od tej nadpłaty, ustawą z dnia 27 czerwca 2003r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302), z dniem 1 września 2003r. przekazane zostały organom celnym kompetencje w sprawie rozstrzygania w zakresie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów oraz podatku akcyzowego, i to także w sytuacji, gdy obowiązek uiszczenia podatku VAT powstał przed dniem 1 września 2003 roku. Podkreślić należy że zarówno nowe, jak i poprzednio obowiązujące przepisy przyznawały naczelnikowi urzędu celnego uprawnienia jedynie do wydania decyzji określającej podatek od towarów i usług.
Zgodnie z 11g ustawy o VAT z 1993r. organem podatkowym właściwym w sprawie postępowań dotyczących odroczenia terminu płatności podatku, rozłożenia na raty zapłaty podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, zwrotu nadpłaty oraz ulg podatkowych określonych w Ordynacji podatkowej jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy dla podatnika. Podobną regulację zawiera ustawa o VAT z 2004r. Dlatego trafnie w decyzji wskazano, że kompetencja do zwrotu nadpłaty przysługuje naczelnikowi urzędu skarbowego właściwego dla skarżącego (art. 72 § 1 pkt 2, 73 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). W ramach tej kompetencji nastąpi zwrot nadpłaty w trybie określonym przepisami art. 77 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz rozstrzygnięcie o ewentualnych odsetkach.
VII. Tak więc Sąd nie dopatrzył się wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a, b i c P.p.s.a. naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania oraz innych naruszeń o charakterze proceduralnym, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy, nie stwierdził także przyczyn skutkujących nieważnością wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji lub ich wydania z naruszeniem prawa (145 § 1 pkt 2 i 3 P.p.s.a. Z tych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę należało oddalić.
(- ) J. Jaśkiewicz ( - ) J. Grzęda ( - ) K. Skowrońska-Pastuszko
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło