II SA/Bk 254/08
PostanowienieWSA w Białymstoku2008-05-08
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu administracyjnego wydany po uprawomocnieniu się orzeczenia, które ma być wznowione, może stanowić podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a. jako późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych?Ratio decidendi
Wyrok sądu administracyjnego wydany po uprawomocnieniu się orzeczenia, które ma być wznowione, nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a. jako późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, ponieważ podstawą wznowienia mogą być jedynie okoliczności lub dowody istniejące przed zakończeniem sprawy, a nie te powstałe po uprawomocnieniu się wyroku. Interpretacja przepisów, nawet zawarta w późniejszym orzeczeniu, nie stanowi okoliczności faktycznej ani środka dowodowego uzasadniającego wznowienie postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2003 r. w sprawie o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Jako podstawę wznowienia wskazał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2007 r., który zajął odmienne stanowisko prawne w kwestii odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości. Skarżący argumentował, że wyrok ten stanowi nową okoliczność faktyczną i środek dowodowy, z których nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. C. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 27 listopada 2003 r., sygn. akt SA/BK 760/03 w sprawie ze skargi P. C., M. C. i M. C. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2003r. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość p o s t a n a w i a: odrzucić skargę o wznowienie postępowania
Wyrokiem z dnia 27 listopada 2003r. sygn. akt SA/Bk 760/03, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku oddalił skargę P. C., M. C. i M. C. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2003r. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
W dniu 11 marca 2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wpłynęła skarga P. C. o wznowienie postępowania zakończonego opisanym wyżej wyrokiem z dnia 27 listopada 2003r.
Pełnomocnik skarżącego oparł skargę na przepisie art. 273 §2 p.p.s.a., uzasadniając jej wniesienie wykryciem takich okoliczności faktycznych oraz środków dowodowych, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 listopada 2007r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1345/07, zajął odwrotne rozstrzygnięcie prawne w kwestii odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, aniżeli Sąd w zaskarżonym wyroku. W ocenie skarżącego przywołane orzeczenie stanowi taką okoliczność faktyczną i środek dowodowy, z których strona nie miała możliwości skorzystać w poprzednim postępowaniu, a która mogłaby mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie skarżący oświadczył, iż zachował termin do wniesienia skargi, albowiem o treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dowiedział się na początku marca 2008r. Na podstawie tych okoliczności wniósł o zmianę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 27 listopada 2003 r. poprzez jego uchylenie w całości i ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż właściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do rozpoznania przedmiotowej sprawy wynika z art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.), zgodnie z którym w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) dalej cytowanej jako: p.p.s.a.
Możliwość wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem wojewódzkiego sądu administracyjnego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego przewiduje expressis verbis art. 270 p.p.s.a. Osobami legitymowanymi do wniesienia skargi o wznowienie postępowania są strony lub uczestnicy postępowania w granicach określonych przez przepisy cytowanej wyżej ustawy, a dopuszczalność wznowienia postępowania nie jest uzależniona od wykazania, że strona nie mogła uzyskać zmiany orzeczenia przy wykorzystaniu zwykłego środka odwoławczego. Podkreślić przy tym należy, że skarga o wznowienie postępowania jest instytucją wyjątkową w tym znaczeniu, iż przysługuje ona tylko od ściśle określonych orzeczeń i może być oparta tylko na określonych podstawach prawnych, taksatywnie wyliczonych w przepisach art. 271 - 273 p.p.s.a. Uzasadnione jest to koniecznością zapewnienia trwałości i stabilności prawomocnych orzeczeń sądowych.
Po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania Sąd dokonuje jej kontroli z punktu widzenia zachowania warunków formalnych określonych w art. 279 p.p.s.a. Pierwszą zatem czynnością sądu jest wstępne badanie skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym pod względem formalnym, a więc, czy skarga została oparta na ustawowej podstawie wznowienia i czy została złożona w ustawowym terminie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest bowiem pogląd, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, co czyni koniecznym badanie w każdej sytuacji, czy twierdzenia skargi będą stanowiły rzeczywiście taką ustawową podstawę wznowienia (postanowienie SN z dnia 30 maja 1996r., OSNC 10/96/136)
Z treści skargi o wznowienie postępowania sądowego wynika, że podstawą jej złożenia jest art. 273 §2 p.p.s.a., tj. wykrycie takich okoliczności faktycznych i środków dowodowych, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, a które mogą mieć wpływ na wynik sprawy. Okolicznością taką – w ocenie pełnomocnika skarżącego – jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2007r. sygn. akt I SA/Wa 1345/07, zawierający odmienne rozstrzygnięcie od tego, jakie zajął Sąd w zaskarżonym wyroku.
W myśl art. 273 §2 p.p.s.a. wznowienia postępowania można żądać w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z przepisu tego wynika, iż podstawą wznowienia postępowania mogą być tylko takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż nie były jej znane. Tym samym okoliczności faktyczne i środki dowodowe powstałe po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowią prawnej podstawy wznowienia, o jakiej mowa w art. 273 §2 p.p.s.a. (uchwała 7 sędziów SN z dnia 21 lutego 1969 r., III PZP 63/68, OSNC 1969/12/208; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 1998 r., I SA1477/98 niepubl.).
Podkreślić jednocześnie należy, iż interpretacja przepisów nie jest okolicznością faktyczną ani środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. Nawet interpretacja zawarta w uchwale Sądu Najwyższego nie uzasadnia wznowienia postępowania sądowego na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., którego odpowiednikiem jest art. 273 § 2 powołanej ustawy. Stanowisko takie wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17 listopada 1998 r. (sygn. akt II UKN 402/98, OSNP 1999/24/805), podkreślając, iż wskazanie przez stronę, że przepisy przyjęte za podstawę prawomocnego wyroku zostały następnie inaczej zinterpretowane w uchwale Sądu Najwyższego, nie uzasadnia wznowienia postępowania według art. 403 §2 k.p.c. Poglądy prawne Sądu Najwyższego nie są okolicznościami faktycznymi, ani środkami dowodowymi, o których mowa w art. 403 § 2 k.p.c. (wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2006r., II OSK 689/05, Lex nr 209431).
Uwzględniając powyższe poglądy, które tutejszy Sąd w pełnej rozciągłości podziela, wskazać należy, iż powołany przez skarżącego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w dniu 22 listopada 2007r., a zatem już po uprawomocnieniu się wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 27 listopada 2003 r. Nie może zatem stanowić podstawy do wznowienia postępowania w sprawie o sygn. SA/Bk 760/03. Ponadto powtórzyć należy, że w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania nie są rozpoznawane zarzuty poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia, ograniczone jedynie do braku aprobaty wydanego w poprzedniej sprawie rozstrzygnięcia. Skarga o wznowienie postępowania nie jest, bowiem dopuszczalna na podstawie zarzutu sprzeczności orzecznictwa z innymi wyrokami wydanymi w podobnych sprawach. Z tych względów Sąd nie dopatrzył się w powołanych przez skarżącego okolicznościach, podstawy wznowienia postępowania z art. 273 §2 p.p.s.a. Brak jednocześnie ustawowej podstawy wznowienia skutkuje obowiązkiem odrzucenia wniosku o wznowienie postępowania, bez potrzeby czynienia ustaleń w zakresie zachowania terminu (postanowienie NSA z dnia 3.06.2004r., OW 87/04, niepubl).
Uwzględniając powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 273 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło