III SA/Wa 476/08
WyrokWSA w Warszawie2008-05-19
Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Małgorzata Długosz-Szyjko, Małgorzata Jarecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieodpłatne przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele związane z tym przedsiębiorstwem (np. promocja wydawanych płyt CD przez media) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako odpłatna dostawa towarów, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Nieodpłatne przekazanie towarów należących do przedsiębiorstwa na cele związane z tym przedsiębiorstwem, zgodnie z obowiązującym od 1 czerwca 2005 r. brzmieniem art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o VAT, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Przepis ten jednoznacznie odnosi się do przekazania na cele inne niż związane z przedsiębiorstwem, a wykładnia rozszerzająca na cele związane z przedsiębiorstwem byłaby sprzeczna z literalnym brzmieniem ustawy.Stan faktyczny
Skarżąca spółka zwróciła się do Ministra Finansów o interpretację przepisów VAT dotyczącą nieodpłatnego przekazywania wydawanych przez nią płyt CD mediom w celach promocyjnych. Spółka uważała, że takie przekazanie jest związane z jej działalnością gospodarczą i nie podlega VAT. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że przekazanie płyt jest formą reklamy i podlega opodatkowaniu, chyba że spełnia definicję prezentu o małej wartości. Spółka wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia interpretacji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację Ministra Finansów, stwierdził, że interpretacja nie może być wykonana w całości i zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2008 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja nie może być wykona w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia [...] października 2007r. (data wpływu do organu [...] października 2007r.) "K." Sp. z o.o. - Skarżąca w niniejszej sprawie - zwróciła się do Ministra Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczących opodatkowania podatkiem od towarów i usług nieodpłatnego przekazania na cele związane z działalnością przedsiębiorstwa spółki wydawanych przez nią płyt CD.
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż Skarżąca prowadzi między innymi działalność polegającą na wydawaniu płyt z nagraniami. W związku z tym, że umieszczenie płyt u hurtownika, czy detalisty i osiągnięcie jakiejkolwiek sprzedaży, szczególnie w przypadku nieznanego artysty, wymaga uprzedniego zaprezentowania utworu i artysty szerokiej publiczności, Skarżąca podejmuje działania promocyjne. W tym celu rozesłała pewną ilość nakładu każdej z wydanych w 2007r. płyt, do mediów w całej Polsce - do redakcji muzycznych radia, telewizji, czasopism, z prośbą o prezentowanie utworów na ich łamach, czy antenie. Strona podkreśla, że wypromowanie w ten sposób płyty, stanowi warunek konieczny sprzedaży. Bez tej czynności nagranie, a często i artysta, pozostają zupełnie nieznane i co za tym idzie niesprzedawalne. Działanie takie stanowi zdaniem Strony, podstawę i istotę wykonywanej działalności wydawniczej i warunkuje możliwość jej prowadzenia. Skarżąca odlicza VAT od faktur zakupu dotyczących kosztów wyprodukowania lub ewentualnie zakupu płyt (w przypadku, gdy jest wydawcą, a nie jest producentem), tak jak wszelkich innych kosztów prowadzonej działalności.
W piśmie z dnia 9 listopada 2007r., będącym uzupełnieniem wniosku, Skarżąca podniosła, iż stan faktyczny dotyczy płyt o wartości powyżej 5,00 zł, a przekazując płyty, sporządza wewnętrzne zestawienia, pozwalające ustalić o jakiej wartości przekazano płyty poszczególnym mediom w skali roku podatkowego. W pewnej części, nie są to kwoty przekraczające rocznie wartość 100,00 zł. Są jednak media w przypadku, których łączna wartość przekazanych tytułów w ciągu roku (różne tytuły różnych wykonawców) przekracza łącznie kwotę 100,00 zł. Jednocześnie Skarżąca podkreśliła, że nie przekazuje płyt na cele osobiste, nie są też one dla mediów żadnym podarunkiem. Są przekazywane na cele prowadzonej działalności, by umożliwić mediom na ich prośbę prezentacje nowych utworów, często nieznanego artysty, które zanim nie zaistnieją w świadomości potencjalnego odbiorcy, są zupełnie bezwartościowym produktem, którego nikt nie przyjmie do dystrybucji. Dodała również, że częstokroć zleca mediom, za ich zgodą i za wynagrodzeniem, akcję promocyjną płyty, lecz bez przekazania nagrania zaprezentowanie płyty i wykonanie takiej usługi byłoby niemożliwe. Koszt wypromowania nagrania jest zasadniczą częścią kosztów wydania krążka. Przekazanie go na ten cel, jest jak najściślej związane z prowadzoną przez Skarżącą działalnością.
Na tle przedstawionego stanu faktycznego Skarżąca zadała pytanie: Czy nieodpłatne przekazanie płyt do redakcji muzycznych mediów, w celu prezentowania na ich łamach, czy antenie, nagrań i artystów jest czynnością opodatkowaną VAT?
Zdaniem Skarżącej przekazanie takie nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, bowiem art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej powoływanej jako "u.p.t.u.") nakazuje opodatkować przekazanie towarów, ale tylko w przypadku, gdy dokonywane jest ono na inne cele niż związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Tymczasem w tym przypadku, przekazywanie płyt mediom jest związane z prowadzoną działalnością wydawniczą, a wręcz stanowi jej istotę. W uzasadnieniu swego stanowiska Strona przywołała orzeczenia sądów administracyjnych wydane w podobnych stanach faktycznych.
Minister Finansów w dniu [...] grudnia 2007r. wydał interpretację, w której uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu wskazał na treść art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 2 pkt 2, art. 7 ust. 3 i ust. 4 u.p.t.u. Uznał, że przekazanie płyt mediom jest związane z działalnością Skarżącej. W jego ocenie jednak czynność przekazania płyt jest reklamą, która ma związek z prowadzoną działalnością, bowiem zaprezentowanie płyt szerokiej masie odbiorców zwiększa obroty Spółki. Minister podkreślił, że w przypadku gdy Skarżąca przekazuje jednemu podmiotowi płyty o łącznej wartości nie przekraczającej w roku podatkowym kwoty 100,00 zł i prowadzi ewidencję pozwalającą na ustalenie tożsamości tych podmiotów, taka dostawa spełnia definicję prezentu, o którym mowa w art. 7 ust. 4 pkt 1 u.p.t.u., bez względu na to, czy zdaniem Strony jest to podarunek. Przy takim nieodpłatnym przekazaniu, nie ma znaczenia, czy podatnik odliczył podatek naliczony od zakupów, które związane są z tym przekazaniem. W pozostałych przypadkach, jeżeli wartość przekazanych podmiotowi płyt przekracza w roku podatkowym kwotę 100,00 zł, czynność ta, w ocenie Ministra Finansów, winna być opodatkowana podatkiem od towarów i usług, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części. Minister wskazał, że w art. 7 ust. 3 u.p.t.u. wymienione są m.in. drukowane materiały informacyjne i reklamowe oraz próbki. Jest oczywiste, że zarówno próbki jak i drukowane materiały informacyjne i reklamowe są wydawane jedynie w związku z prowadzoną działalnością. W sytuacji, gdyby przekazanie towarów w związku z prowadzoną działalnością, nie było czynnością opodatkowaną, to przepis art. 7 ust. 3 ustawy, włączający z katalogu czynności opodatkowane tj. przekazanie drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, próbek, byłby zbędny. Taka interpretacja jest zdaniem organu wydającego interpretację błędna. Przepis art. 7 ust. 2 u.p.t.u. znajduje zastosowanie również do przekazania związanego z działalnością przedsiębiorstwa, bowiem przez odpłatną dostawę towarów rozumie się także przekazanie towarów bez wynagrodzenia, gdy przekazania dokonano na cele związane z przedsiębiorstwem, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu tych towarów oczywiście za wyjątkiem druków reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości oraz próbek.
Reasumując Minister Finansów podkreślił, że przekazanie płyt, które nie spełniają definicji prezentów o małej wartości, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, o kwotę podatku naliczonego od tych czynności w całości lub części. Odnosząc się do powołanego przez Skarżącą wyroku organ stwierdził, że zapadł on w indywidualnej sprawie i nie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa.
W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Skarżąca podniosła, że zastosowana w sprawie wykładnia art. 7 u.p.t.u. jest wadliwa. Narusza bowiem fundamentalną zasadę wykładni prawa, zgodnie z którą pierwszeństwo należy zawsze przyznać wykładni formalno-dogmatycznej, a dopiero kiedy okaże się ona niewystarczająca, dopuszczalne jest sięgnięcie do wykładni systemowej lub celowościowej. Skoro zatem art. 7 ust. 2 u.p.t.u. wyraźnie zastrzega, że dotyczy on wyłącznie przekazania towarów na cele niezwiązane z prowadzonym przedsiębiorstwem, to niedopuszczalne jest nadawanie temu przepisowi w drodze wykładni znaczenia wręcz przeciwnego. Na poparcie swojego stanowiska Skarżąca wskazała na szereg orzeczeń sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia prawa Minister Finansów, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, podniósł, że przekazane mediom płyty nie są drukowanymi materiałami reklamowymi, lecz nośnikami utworów muzycznych, których bezpłatne przekazanie w przedstawionym stanie faktycznym pełni funkcje reklamowe. Wskazał ponadto, że na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 u.p.t.u. opodatkowaniu podatkiem VAT podlega przekazanie towarów bez wynagrodzenia, tylko wtedy, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo obniżenia kwoty podatku należnego, o kwotę podatku naliczonego od tych czynności w całości lub w części. W przeciwnym razie nikt nie zostałby obciążony tym podatkiem, co byłoby sprzeczne z podstawową zasadą podatku od wartości dodanej.
Zatem przekazanie płyt, które nie spełniają definicji prezentów o małej wartości, czy też próbek, o których mowa w ustawie, które nie są drukowanymi materiałami reklamowymi, czy też informacyjnymi, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT, pod warunkiem, że podatnikowi przysługiwało prawo obniżenia kwoty podatku należnego, o kwotę podatku naliczonego od tych czynności w całości lub w części.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie w całości przedmiotowej interpretacji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Podtrzymała stanowisko zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa dotyczące wadliwości dokonanej przez organ podatkowy interpretacji art. 7 u.p.t.u.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Interpretacja, o której udzielenie wystąpiła Skarżąca dotyczyła powstawania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług w przypadku nieodpłatnego przekazania płyt CD wydawanych przez Stronę na cele związane z jej działalnością.
Według definicji sprzedaży, zawartej w art. 2 pkt 22 u.p.t.u., pod pojęciem tym rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Dla nakreślonego w sprawie stanu faktycznego znaczenie mógł mieć tylko zwrot "odpłatna dostawa towarów" i jego zakres znaczeniowy należało ustalić.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju (tj. terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - art. 2 pkt 1 u.p.t.u.). Jak wynika z art. 7 ust. 1 przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel w tym również czynności wymienione w pkt 1-5. Przypadków przekazania towarów bez wynagrodzenia dotyczy art. 7 ust. 2 u.p.t.u. Stanowi on, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności:
1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2) wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.
Z powyższych regulacji wynika zatem, że dostawą towarów objętą opodatkowaniem, a więc mieszczącą się w przedmiocie opodatkowania określonym w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., tj. w pojęciu "odpłatnej dostawy towarów", są także niektóre nieodpłatne przekazania towarów. Ustawodawca za takie uznał te z nich, które są dokonywane na cele inne niż związane z prowadzonym przedsiębiorstwem. Innymi słowy przepisy u.p.t.u. zrównują czynności dokonane bez wynagrodzenia z czynnościami odpłatnymi, traktując je jako odpłatną dostawę towarów w znaczeniu art. 5 ust. 1, jedynie przy spełnieniu warunków wymienionych w art. 7 ust. 2 i z zastrzeżeniem płynącym z ust. 3 tego artykułu (wyłączenie zrównania z uwagi na rodzaj przedmiotu objętego czynnością nieodpłatną). W ten sposób jakiekolwiek nieodpłatne przekazanie przez podatnika należących do jego przedsiębiorstwa towarów (rozumianych w myśl art. 2 pkt 6 u.p.t.u. jako rzeczy ruchome oraz wszelkie postacie energii, budynki, budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty), innych niż drukowane materiały reklamowe i informacyjne oraz prezenty o małej wartości i próbki, wchodzi w zakres objęty pojęciem "odpłatnej dostawy towarów", o ile podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części oraz - co jest istotne w niniejszej sprawie - przekazanie nastąpiło na cele inne niż związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem.
To ostatnie zastrzeżenie, umiejscowione we wstępnej części art. 7 ust. 2 u.p.t.u. odnosi się również do wyliczonych przykładowo czynności, wśród których znalazło się przekazanie towarów bez wynagrodzenia, a to oznacza, iż cel przekazania takich towarów jest niezbędnym elementem dopełniającym zakres znaczeniowy tych czynności.
Sąd nie podzielił argumentacji przedstawionej przez Ministra Finansów, który z treści art. 7 ust. 3 u.p.t.u. wywodził, że ust. 2 tego artykułu dotyczy także przekazania towarów na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem. Po pierwsze - stwierdzenie takie jest sprzeczne z literalnym brzmieniem art. 7 ust. 2, który jednoznacznie nawiązuje do przekazania "na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego (podatnika - przyp. Sądu) przedsiębiorstwem". Po drugie - jeśli ratio legis tego przepisu byłoby objęcie zarówno przekazania towarów na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, jak i na cele z nim niezwiązane, wówczas ustawodawca zrezygnowałby ze wskazania celu przekazania, odwołując się jedynie do samej czynności przekazania; cele bowiem ujęte jako "związane" i "niezwiązane" - czyli pozostałe, dopełniają do całości tak określony możliwy zbiór przekazań. Po trzecie - zachowanie literalnej wykładni art. 7 ust. 2 u.p.t.u. nie sprawia, iż przepis ust. 3 tego artykułu przy zastosowaniu takiej wykładni traci sens statuując wyłączenie z zakresu opodatkowania czynności, które nie podlegają opodatkowaniu. Nie można bowiem zgodzić się z poglądem organu, iż przekazanie drukowanych materiałów reklamowych lub próbek towarów zawsze będzie realizowało cele związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem. Podatnik może przecież przekazać nieodpłatnie drugiemu podmiotowi materiały reklamowe lub próbki towarów, które nie mają związku z jego przedsiębiorstwem. W takiej sytuacji czynność przekazania towaru nie realizuje celów związanych z prowadzeniem tegoż przedsiębiorstwa.
W konsekwencji stwierdzić trzeba, iż przepisy art. 7 ust. 2 i ust. 3 u.p.t.u., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2005r., nie dają podstaw do przyjęcia, (odmiennie niż było to przed tą datą), że w warunkach określonych w tych przepisach za odpłatną dostawę towarów należy uznawać także przekazanie towarów bez wynagrodzenia na cele związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem. Przedmiot opodatkowania, zgodnie z art. 217 Konstytucji RP, musi wynikać z przepisów ustawowych, a skoro dany stan z przepisów tych nie wynika, to należy uznać go za pozostający poza zakresem opodatkowania.
Na marginesie można jedynie wspomnieć, iż analogiczny pogląd zajął Prokurator Prokuratury Krajowej w stanowisku zaprezentowanym w sprawie, w której podjęta została uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2007r., sygn. akt I FPS 5/06 dotycząca interpretacji powyższych przepisów w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 maja 2004r. do dnia 31 maja 2005r. Stanowisko Prokuratora nie znalazło wówczas uznania NSA, gdyż analizowało stan prawny obowiązujący od dnia 1 czerwca 2005r.
Pogląd Sądu, jaki został przyjęty w niniejszej sprawie, można spotkać także w doktrynie prawa podatkowego (zob. J. Zubrzycki, Leksykon VAT Tom I, Unimex 2006, str. 32-33, 82-84 i 97-106).
Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, przychyla się również do stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zaprezentowanego w wyroku z dnia 3 kwietnia 2007r., sygn. akt I SA/Wr 152/07 (opublikowany na stronach internetowych tego Sądu). Sąd ten mianowicie stwierdził, że: "(...) Powyższe unormowanie (art. 7 ust. 2 i ust. 3 u.p.t.u. - przyp. Sądu) obowiązujące do dnia 1 czerwca 2005r. nawiązywało do treści art. 5(6) Szóstej Dyrektywy Rady 77/388/EEC z dnia 17 maja 1977 roku w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich dotyczących podatków obrotowych -powszechny system podatku od wartości dodanej - ujednolicona podstawa wymiaru podatku (ze zm.), wedle którego zastosowanie przez podatnika towarów stanowiących część aktywów jego przedsiębiorstwa do celów prywatnych jego lub jego pracowników, lub też pozbycie się ich nieodpłatnie albo, bardziej ogólnie, użycie ich do celów innych niż prowadzona przez niego działalność, jeśli podatek od wartości dodanej od powyższych towarów lub ich części składowych podlegały w całości lub w części odliczeniu, będzie traktowane jako dostawa odpłatna. Jednakże jako takie nie jest traktowane przekazanie próbek towarów lub towarów stanowiących prezenty o małej wartości do celów działalności podatnika. Analiza treści przepisu Szóstej Dyrektywy pozwala stwierdzić, że swoją dyspozycją obejmuje on każde nieodpłatne zbycie towarów, zarówno do celów innych niż prowadzona działalność gospodarcza, jak i do celów tej działalności. Potwierdzeniem takiej wykładni jest orzeczenie ETS (...) w sprawie C-48/97 pomiędzy Kuwait Petroleum (GB) Ldt a Commissioneres of Customs and Excise.
Sformułowanie zawarte w art. 7 ust. 2 u.p.t.u. ograniczyło zakres przedmiotowy czynności, które podlegają opodatkowaniu, do przekazania na cele inne niż związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem, z pominięciem nieodpłatnych przekazań towarów na cele związane z przedsiębiorstwem. Dopiero wnioskowanie z obowiązującego w poprzednim stanie prawnym ust. 3 art. 7 ustawy pozwalało na interpretację zgodną z art. 5(6) Szóstej Dyrektywy. Ten ostatni przepis ustawy nie miałby bowiem wówczas sensu, gdyby na podstawie ust. 2 art. 7 u.p.t.u. nie podlegało opodatkowaniu nieodpłatne przekazanie towarów przez podatnika na cele prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa.
Jeżeli przepis dopuszcza różną interpretację, to należy wybrać takie jego znaczenie, które zapewnia zgodność normy krajowej z normą wspólnotową. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 10 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Przepis ten stanowi, że państwa członkowskie podejmują wszelkie niezbędne środki w celu realizacji zobowiązań wynikających z prawa wspólnotowego. W rezultacie art. 7 ust. 2 i ust. 3 u.p.t.u. przed dokonaną zmianą należało rozumieć w ten sposób, że nieodpłatne przekazania towarów podlegają opodatkowaniu, jeśli przy nabyciu tychże towarów przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia całości lub części podatku naliczonego także wówczas gdy przekazanie to wiązało się bezpośrednio z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem.(...)
Niemniej jednak, w ocenie składu orzekającego, stan prawny rozpatrywanej sprawy zmienił się radykalnie w momencie nowelizacji przepisów u.p.t.u. (...).
Zmiany wprowadzone do u.p.t.u., które nabrały mocy prawnej z dniem 1 czerwca 2005r. usunęły zapisy będące źródłem rozbieżnych interpretacji i największych kontrowersji związanych z art. 7 ust. 2 u.p.t.u. Niespójny zapis ust. 3 zastąpiono brzmieniem "Przepisu ust. 2 nie stosuje się do przekazywanych drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek". Obecnie zestawiając brzmienie art. 7 ust. 2 u.p.t.u. z ust. 3 nie powinno ulegać wątpliwości, że opodatkowaniu podlega wyłącznie nieodpłatne przekazanie towarów należących do przedsiębiorstwa na cel inny niż związany z prowadzoną działalnością. Natomiast ze znowelizowanych przepisów art. 7 ust. 3-7 ustawy wynika, że nie podlega opodatkowaniu nieodpłatne przekazanie, mające charakter darowizny, wszelkich towarów na cele związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa podatnika.
Godzi się w tym miejscu zauważyć, iż analiza porównawcza art. 7 ust. 2 u.p.t.u. oraz art. 5( 6) VI Dyrektywy prowadzi do wniosku, że przepisy polskiej ustawy są bardziej liberalne, ponieważ nie traktują nieodpłatnego przekazania towarów na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem jako opodatkowanej dostawy. Gdy tymczasem sięgając wprost do Dyrektywy, czynność taką należałoby opodatkować. Jednak w sytuacji konfliktu pomiędzy podatnikiem i polskim organem w związku z wadliwą implementacją dyrektywy, prawo do odwołania się do jej postanowień ma wyłącznie podatnik, a nie państwo. Państwo bowiem jest zobowiązane do zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z regulacji wspólnotowych, a jeżeli zrobiło to nieprecyzyjnie, nie może obciążać konsekwencjami podatnika.
Zgodnie z regułą bezpośredniego skutku i zasadą supremacji (nadrzędności VI Dyrektywy nad przepisami krajowymi) w przypadku, gdy przepis prawa krajowego nie jest zgodny z VI Dyrektywą, to bezpośrednie zastosowanie znajduje odpowiedni przepis tejże Dyrektywy, o ile przepis ten wydaje się co do swojego przedmiotu bezwarunkowy i wystarczająco precyzyjny. Bezpośredni skutek dyrektywy przyjmuje się w zakresie, w jakim przepisy dyrektywy określają prawa przysługujące podatnikom (Ursula Becker, C-8/81).
Zaznaczyć w tym miejscu wypada, że zdaniem ETS wszelkie instytucje Państw Członkowskich, w tym organy podatkowe i sądy, mają obowiązek współdziałać dla osiągnięcia celów wspólnotowych. Oznacza to obowiązek interpretowania prawa krajowego w świetle tekstu oraz celu dyrektywy, aby zapewnić normom wspólnotowym moc wiążącą w prawie krajowym. Stosowanie proeuropejskiej wykładni prawa nie ma jednak charakteru bezwzględnie obowiązującego. Stosowanie wykładni celowościowej ogranicza wykładnia językowa normy prawa krajowego, od której należy rozpocząć wykładnię prawa, w tym podatkowego. Wykładnia proeuropejska nie powinna mieć miejsca wtedy, gdy będzie to prowadziło do rezultatów sprzecznych z efektami wykładni językowej.
Brzmienie literalne art. 7 ust. 2 i 3 u.p.t.u. od 1 czerwca 2005r. nie daje żadnych możliwości wywiedzenia z niego, że nieodpłatne przekazanie przez podatnika towarów na cele związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem podlega opodatkowaniu VAT, jako zrównane z odpłatną dostawą towarów. Czynienie zatem w tym wypadku wykładni prowspólnotowej, dostosowującej w tym zakresie polskie unormowanie z uregulowaniem pomieszczonym w art. 5 (6) VI Dyrektywy - prowadziłoby do niedopuszczalnej wykładni contra legem (...)".
Skoro w poddanym ocenie prawnej Ministra stanie faktycznym nieodpłatne przekazanie towarów następowało na cele związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem, to w konsekwencji stwierdzić należało, iż tego typu czynności nie można zaliczyć do zakresu objętego art. 7 ust. 2 u.p.t.u.
Powyższe spowodowało, że skarga Strony na interpretację prawa podatkowego została uwzględniona na mocy art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) - punkt pierwszy sentencji. Rozstrzygnięcie z punktu drugiego sentencji ma swoje odzwierciedlenie w art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Stronie Sąd postanowił na mocy w art. 200 i art. 209 p.p.s.a. (punkt trzeci sentencji).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło