II SA/Wa 170/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2008 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego - oddala skargę - Prezydent Miasta N. decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...], działając na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 1, art. 27 ust. 2 pkt 4 oraz art. 6 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. z 2001 r. Dz. U. Nr 6, poz. 56 ze zm.), z dniem [...] stycznia 2002 r. przyznał A. B. prawo do zasiłku na okres 12 miesięcy w wysokości [...] zł miesięcznie, natomiast decyzją tego samego organu z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...], orzeczono o utracie powyższego zasiłku z dniem [...] stycznia 2003 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Wnioskiem z dnia [...] maja 2005 r. skarżący zwrócił się o przyznanie mu prawa do zasiłku przedemerytalnego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z kwietnia 2005 r. i podał, że został zarejestrowany jako bezrobotny w dniu [...] listopada 2001 r. Ponieważ okres jego zatrudnienia wynosi 29 lat, zaś zwolnienie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy, to spełnił on przesłanki do przyznania mu prawa do zasiłku przedemerytalnego, w myśl art. 37 ust. 1 ustawy. Prezydent Miasta N. decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], działając na podstawie art. 150a ust. 1, 2, 5, i 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) w zw. z art. 37j ust. 1 cytowanej już wyżej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, odmówił przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego. W wyniku odwołania skarżącego z dnia [...] listopada 2005 r., Wojewoda M. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2005 r. W uzasadnieniu – powołując się na powyższy stan faktyczny – podał, że w dniu rejestracji jako bezrobotny, skarżący przedłożył świadectwo pracy z dnia [...] października 2001 r. potwierdzające zatrudnienie go w [...] w okresie do dnia [...] września 1972 r. do dnia [...] października 2001 r. w pełnym wymiarze czasu pracy, zaś w pkt 6 świadectwa zamieszczono adnotację o skróconym okresie wypowiedzenia umowy o pracę na podstawie art. 361 § 1 Kodeksy pracy od dnia [...] listopada 2001 r. do dnia [...] grudnia 2001 r. Natomiast zgodnie z wówczas obowiązującym przepisem art. 27 ust. 1 pkt 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (na dzień [...] listopada 2001 r.), prawo do zasiłku nie przysługiwało bezrobotnemu, który otrzymał odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę i z tego też powodu, na mocy wskazanej już wyżej decyzji z dnia [...] stycznia 2002 r., prawo do zasiłku przyznano od dnia [...] stycznia 2002 r. Z kolei zgodnie z treścią art. 150a wskazanej już wyżej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2 (ust.1), zaś w myśl ust. 2, prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Stosownie zaś do treści art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub 2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Tymczasem skarżący do dnia 12 stycznia 2001 r. spełniał warunki określane w ustawie do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jednakże nie posiadał 30-letniego lub 35-letniego okresu uprawniającego do zasiłku. Ponadto do dnia 12 stycznia 2001 r. spełniał warunki ustawowe do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnego, jednak w dniu 31 grudnia 2001 r., nie pobierał zasiłku dla bezrobotnych. Stąd też nie należy mu się prawo do zasiłku przedemerytalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 28 marca 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 192/06, oddalił skargę na powyższą decyzję. W międzyczasie, wnioskiem z dnia [...] października 2006 r. skarżący A. B. wniósł o wznowienie postępowania w powyższej sprawie, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. Wojewoda M. postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 101 k.p.a., zawiesił z urzędu postępowanie zainicjowane wnioskiem z dnia [...] października 2006 r., uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie sprawą zawisłą przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie o wskazanej wyżej sygnaturze III SA/Kr 192/06, zaś w wyniku zażalenia skarżącego, Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 września 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 573/07, uchylił powyższe postanowienie i postanowienie z dnia [...] listopada 2006 r. uzasadniając to faktem, że postępowanie można zawiesić w sytuacji, gdy istnieje ono w sensie procesowym, a zatem dopiero po wznowieniu postępowania. Natomiast Wojewoda M. postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. nr [...], podjął z urzędu zawieszone postępowanie i postanowieniem z dnia [..] września 2007 r. nr [...], wznowił postępowanie w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia [...] października 2006 r. Z kolei Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], stwierdził nieważność postanowienia Wojewody M. z dnia [...] września 2007 r. nr [...]. W międzyczasie Wojewoda M. decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 145a, art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. sygn. akt SK 15/05 (Dz. U. Nr 170, poz. 1222), odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na opisany już powyżej stan faktyczny – podał, że w powołanym wyroku stwierdzono, iż art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65) w części, w jakiej obejmuje wyrazy "do dnia 12 stycznia 2002 r.", jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 67 ust. 2 i art. 71 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Z powyższego zatem wynika, że teza wyroku dotyczy daty zarejestrowania się bezrobotnego i w tej sytuacji osobami uprawnionymi do wystąpienia o wznowienie postępowania w sprawie zasiłku przedemerytalnego są te, które łącznie wyczerpały następujące przesłanki: – spełniały warunki do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego według zasad sprzed 1 stycznia 2002 r., – zarejestrowały się po dniu 12 stycznia 2002 r., – złożyły wniosek o nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego, – uzyskały decyzję administracyjną o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego ze względu na zarejestrowanie się w PUP do dnia 12 stycznia 2002 r. Natomiast w rozpoznawanej sprawie skarżący został uznany za osobę bezrobotną w dniu [...] listopada 2001 r., a prawo do zasiłku dla bezrobotnych przyznano mu z dniem [...] stycznia 2002 r. Zatem, skoro skarżący zarejestrował się przed dniem 12 stycznia 2002 r. i na dzień 31 grudnia 2001 r. nie posiadał prawa do zasiłku dla bezrobotnych, to nie nastąpiła przyczyna wznowienia postępowania w trybie art. 145a k.p.a. w związku z cytowanym już wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego i w tej sytuacji należało orzec o odmowie uchylenia decyzji. W odwołaniu z dnia [...] września 2007 r. do Ministra Pracy i Polityki Społecznej, skarżący nie zgodził się z zaskarżoną decyzją i w uzasadnieniu powołał się na opisany już powyżej stan faktyczny dotyczący zatrudnienia, zarejestrowania się jako bezrobotny i pobierania zasiłku dla bezrobotnych, odwołując się ponadto do korespondencji wymienianej w międzyczasie z organem. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] września 2007 r. W uzasadnieniu podał, że w dniu 17 grudnia 2001 r. została uchwalona ustawa o zmianie ustawy gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno – Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793 ze zm.) i weszła ona w życie w dniu 1 stycznia 2002 r. Art. 3 pkt 13 tej ustawy zniósł zasiłki przedemerytalne unormowane w art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a ponadto doszło do zmiany dotychczasowych podstaw nabywania świadczeń przedemerytalnych. Kolejną ustawą z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65), w art. 3 ust. 1 ustanowiono, że prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do jej nabycia. Natomiast Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 30 marca 2005 r. o sygn. akt K 19/02 orzekł o niezgodności części zapisu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r., który uniemożliwiał nabycie tych świadczeń przez osoby spełniające warunki, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy. W oparciu o ten wyrok, przepisem art. 1 pkt 76 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (...) (Dz. U. Nr 164, poz. 1366), ustanowiono nowe przepisy, mianowicie art. 150a – 150d. Natomiast wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. sygn. akt SK 15/05 stwierdzono, że art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65) w części, w jakiej obejmuje wyrazy "od dnia 12 stycznia 2002 r.", jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie brak uprawień skarżącego do zasiłku przedemerytalnego rozstrzygnięto w oparciu o art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Stąd też nie ma możliwości uchylenia decyzji tej sprawie, bowiem wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie podważa ważności decyzji wydanych na podstawie powyższych przepisów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący A. B. nie zgodził się z zaskarżoną decyzją i stwierdził, że od dnia [...] września 1972 r. był zatrudniony w [...], w tym 15 lat w warunkach szczególnych i został zwolniony z pracy z winy leżącej po stronie zakładu pracy w dniu [...] października 2001 r., tj. po przepracowaniu 29 lat i 49 dni. Zarejestrował się natomiast w PUP w dniu [...] listopada 2003 r., zaś zasiłek dla bezrobotnych pobierał od dnia [...] stycznia 2002 r. Stąd też spełnia – jego zdaniem – warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego w związku z cytowanym już wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. W uzasadnieniu natomiast odwołał się opisanych już wyżej przepisów nowelizujących ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, powołując się ponadto na wcześniejszą korespondencję z organem i konstatując, że już w styczniu 2003 r. wnosił o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, na co organ do chwili obecnej nie odpowiedział. Skoro zaś tak, to wniosek z dnia [...] stycznia 2003 r. powinien być aktualnie rozpatrzony na podstawie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w zestawieniu z wskazanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne oraz prawne. W piśmie procesowym załączono decyzję organu, przyznającą zasiłek przedemerytalny w sprawie innej osoby, analogicznej – zdaniem skarżącego – do rozpoznawanej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 145a § 1 k.p.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie których została wydana, przy czym skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2). Orzeczenie o niezgodności ustawy, w tej konkretnej sprawie, oznacza, że powstaje nowy stan faktyczny, którego ustalenie powinno być przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Dopuszczalność zatem wznowienia i w konsekwencji ewentualnego uchylenia decyzji, zakreślają łącznie trzy przesłanki, a mianowicie: 1) sprawa została rozstrzygnięta ostateczną decyzją; 2) zostało wydane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu prawnego z Konstytucją; 3) dotrzymano terminu do wniesienia skargi o wznowienie. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że wydana z wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2005 r., decyzja Wojewody M. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku przedemerytalnego jest decyzją ostateczną, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 28 marca 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 192/06, oddalił skargę na powyższą decyzję. W tej sytuacji zatem, została spełniona pierwsza z przesłanek. Ponadto wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. sygn. akt 15/05, został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 26 września 2006 r. Nr 170, poz. 1222 i skoro skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania administracyjnego w dniu [...] października 2006 r., to tym samym został zachowany termin, o którym mowa w art. 145a § 2 k.p.a. Natomiast nie została spełniona trzecia, z wymienionych wyżej przesłanek. Mianowicie Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65) w części, w jakiej obejmuje wyrazy "do dnia 12 stycznia 2002 r.", jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 67 ust. 2 i art. 71 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, decyzja Wojewody M. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], mocą której odmówiono przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego, została wydana na podstawie art. 150a ust. 1, 2, 5, i 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) i – jak słusznie zauważył organ – podstawa owa nie została zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny. Ponadto w uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny stwierdził m.in., że : "(...) W wyniku wyroku Trybunału w obecnie rozpatrywanej sprawie służy skarżącemu i innym osobom znajdującym się w analogicznej jak on sytuacji, które w 2002 r. złożyły do powiatowych urzędów pracy wniosek o przyznanie im prawa do zasiłku przedemerytalnego lub do świadczenia przedemerytalnego, a wnioski te zostały prawomocnie oddalone na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej z 17 grudnia 2001 r. oraz art. 3 ust. 1 ustawy uzupełniającej z 20 grudnia 2002 r., prawo żądania wznowienia postępowania w ich sprawach na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji i przepisów tam powołanych." W niniejszej zaś sprawie, z akt administracyjnych nie wynika, aby ewentualny wniosek skarżącego z roku 2002 o przyznanie mu prawa do zasiłku przedemerytalnego (jak podaje sam skarżący, wniosek taki złożył w dniu [...] stycznia 2003 r.), został jakąkolwiek decyzją i to prawomocną, oddalony na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej z dnia 17 grudnia 2001 r. oraz art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 20 grudnia 2002 r. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.