VI SA/Wa 466/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2008 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności do wniesienia odwołania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził niedopuszczalność odwołania T. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. wniesionego od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] o nałożeniu na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 18 100 złotych. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 12 października 2007 r. w siedzibie T. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przeprowadzono kontrolę w zakresie przestrzegania przez ww. przedsiębiorcę przepisów związanych z normami czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynku kierowców świadczących pracę na rzecz spółki. Analiza okazanych do kontroli wykresówek wykazała: - skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przejazdu drogowego o czas do jednej godziny (kara 150 złotych); - skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przejazdu drogowego za każdą rozpoczętą kolejną godzinę (kara 3200 złotych); - skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przejazdu drogowego o czas do jednej godziny (kara 1400 złotych); - skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przejazdu drogowego za każdą rozpoczętą kolejną godzinę (kara 6600 złotych); - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do 30 minut (kara 300 złotych); - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego za każde następne rozpoczęte 30 minut (kara 400 złotych); - przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do jednej godziny (kara 450 złotych); - przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego za każdą rozpoczętą godzinę (kara 2400 złotych); - nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego – za długie zapisywanie wykresówki (kara 1000 złotych); - nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie – za każdy dzień (kara 1500 złotych); - okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy (kara 500 złotych); - okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera przepisowych wypisów – miejsca lub daty końcowej używania wykresówki (kara 200 złotych). Powyższe uchybienia skutkowały nałożeniem na przedsiębiorcę kary pieniężnej w łącznej wysokości 18 100 złotych, orzeczonej w drodze decyzji administracyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...]. Powyższa decyzja doręczona została skarżącej spółce w dniu 9 listopada 2007 r. (k. 000029 akt administracyjnych). Pismem z dnia 3 grudnia 2007 r. (k. 000018 akt administracyjnych) skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W treści wniosku wyjaśniła, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony, bowiem osoba odpowiedzialna za zajmowanie się sprawami związanymi z kontrolami – prokurent - w dniach od 14 listopada 2007 r. do 16 listopada 2007 r. przebywała w szpitalu, a następnie do dnia 30 listopada 2007 r. na zwolnieniu lekarskim, co potwierdziła stosownymi zaświadczeniami. Jak zaznaczono - pobyt w szpitalu nie był okolicznością zaplanowaną, decyzja o nałożeniu kary została doręczona skarżącej w piątek 9 listopada 2007 r., kiedy prokurent przebywał poza siedzibą spółki, a już w środę w dniu 14 listopada 2007 r. znalazł się w szpitalu. W ocenie skarżącej uchybienie terminu było skutkiem okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, obiektywnie wyłączającym możliwość podjęcia działań. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała się na uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 1997 r. sygn. akt SA/Gd 2747/95 gdzie wskazano, iż uchybiony termin może zostać przywrócony, jeżeli strona uprawdopodobni, że istniały obiektywne okoliczności uniemożliwiające jego zachowanie – m.in. obłożna choroba, leczenie szpitalne, czy nieobecność w miejscu zamieszkania. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu postanowienia, odnosząc się do argumentów strony podniesionych w odwołaniu jak i wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ wskazał, iż w zaistniałym stanie faktycznym nie można mówić o braku winy w uchybieniu terminu, bowiem skarżąca jako spółka prawa handlowego, wyposażona w osobowość prawną i posiadająca reprezentujące ją organy (zarząd spółki) winna należycie organizować obsługę biurwo – administracyjną przedsiębiorstwa, bowiem ponosi odpowiedzialność z tytułu form jej sprawowania oraz sposobu funkcjonowania jej obsługi (personelu). W ocenie organu powołanie się na urządzoną wewnątrz przedsiębiorstwa strukturę organizacyjną – tj. to, że konkretna osoba odpowiedzialna jest za kwestie związane z kontrolą – nie może stanowić usprawiedliwienia dla uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej w imieniu przedsiębiorstwa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając organowi naruszenie art. 58 Kpa wobec błędnego uznania, że skarżąca nie spełniła przesłanek obiektywnego braku winy w uchybieniu terminu oraz art. 77 Kpa wobec niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności sprawy. W treści skargi skarżąca ponownie powołała się na okoliczność choroby prokurenta i związanej z nią nieobecności w pracy uniemożliwiającej terminowe wykonanie czynności, jaką było wniesienie odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ przepisów postępowania skarżąca podniosła, iż organ przyjmując jako legitymowanych do złożenia odwołania członków zarządu spółki nie wziął pod uwagę faktu, iż osoby wchodzące w jego skład nie posiadają polskiego obywatelstwa i nie zamieszkują na terytorium Polski. Powyższe, w ocenie skarżącej, pozwala przyjąć, iż organ nie poczynił ww. zakresie stosownych ustaleń, a zatem naruszył przepis art. 77 Kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny dokonuje kontroli orzeczenia administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem. W szczególności podlega ocenie, czy w konkretnym przypadku doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a). Sąd doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania przy wydawaniu zaskarżonej decyzji w stopniu skutkującym konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Przede wszystkim należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 134 Kpa – organ winien w pierwszej kolejności rozstrzygnąć kwestię przywrócenia terminu do złożenia środka odwoławczego, wydając w tym przedmiocie stosowne orzeczenie, zaś dopiero w następstwie tego rozstrzygnięcia ewentualnie może zapaść kolejne orzeczenie, którego treścią jest stwierdzenie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu (por. wyr. z dnia 23 lipca 1999 r. NSA (do 2003.12.31) w Warszawie I SA 350/98 LEX nr 48579; wyr. WSA w Warszawie z dnia 14 lutego 2007 r., IV SA/Wa 2405/06, LEX nr 316765). Odwołanie wniesione po upływie terminu prekluzyjnego nie jest natomiast niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 Kpa, bowiem termin ten może być stronie przywrócony na jej żądanie. Ewentualne przywrócenie terminu wyłącza możliwość stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. wyr. NSA w Szczecinie z dnia 31 maja 2000 r., SA/Sz 565/00 – Lex nr 41620, wyr. NSA z dnia 23 lipca 1999 r., I SA 350/98, niepubl.; wyr. NSA w Szczecinie z dnia 14 stycznia 1999 r., SA/Sz 306/98 - Lex nr 36136). Należy nadto zwrócić uwagę na fakt, iż w niniejszej sprawie zachodzi istotna sprzeczność pomiędzy orzeczeniem, a treścią merytoryczną jego uzasadnienia. Mianowicie – postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził niedopuszczalność odwołania, natomiast – jak wynika z treści uzasadnienia – przedmiotem rozstrzygnięcia była w rzeczywistości kwestia odmowy przywrócenia terminu do jego złożenia. Odnosząc się do zarzutów skargi, tj. naruszenia art. 58 Kpa wobec błędnego uznania, że strona nie spełniła przesłanki obiektywnego braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego oraz art. 77 Kpa wobec niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności sprawy – należy pokreślić, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż brak winy osoby prawnej w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania powinien być uprawdopodobniony poprzez wykazanie braku zawinienia po stronie wszystkich osób legitymowanych do wniesienia odwołania. Jak wynika z treści uzasadnienia wyroku NSA w Warszawie z dnia 20 września 2001 r. sygn. IV SA 1340/99, a także wyroku NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. Oddział Zamiejscowy w Szczecinie sygn. SA/Sz 191/97 wykazanie braku winy jednostki organizacyjnej w uchybieniu terminu do wniesienia środka odwoławczego wymaga wykazania braku winy konkretnej osoby legitymowanej do jego wniesienia w postaci "przeszkody nie do przezwyciężenia". Za przyczynę ekskulpującą tę jednostkę w żadnym wypadku nie może być uznana jej wadliwa organizacja wewnętrzna, bądź zaniedbania pracowników, przy czym niezbędne jest – przy ponownym rozstrzygnięciu sprawy – dokładne wyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy, w szczególności poprzez zweryfikowanie okoliczności, na które powołuje się strona, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych (vide – wyrok z dn. 6 października 2006 r. NSA w W-wie sygn. I OSK 1330/05). Z uwagi na powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł, jak w sentencji.