III SA/Gd 144/08

WyrokWSA w Gdańsku2008-06-04

Skład orzekający: Elżbieta Kowalik - Grzanka, Felicja Kajut, Alina Dominiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zwrotu nienależnie pobranej części opłaty za wydanie karty pojazdu, opierając się na przepisach rozporządzenia, które są niezgodne z ustawą i Konstytucją?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezskuteczność czynności organu odmawiającej zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu. Uznał, że przepis § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. jest niezgodny z ustawą Prawo o ruchu drogowym oraz Konstytucją RP, ponieważ przez zawyżenie wysokości opłaty wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego. Sąd, działając na podstawie art. 178 Konstytucji RP, odmówił zastosowania tego przepisu, co skutkowało obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranej kwoty.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się zwrotu 500 zł z tytułu nienależnie pobranej części opłaty za wydanie karty pojazdu przy rejestracji samochodu w 2002 r. Starosta odmówił zwrotu, powołując się na przepisy rozporządzenia z 2002 r. uzależniające wysokość opłaty od dopuszczenia pojazdu do ruchu w kraju pochodzenia. Skarżący argumentował, że opłata powinna wynosić 500 zł, a nie 1000 zł, kwestionując interpretację przepisów przez organ oraz powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Po odmowie zwrotu przez Starostę, skarżący wniósł skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności Starosty z dnia 14 maja 2007 r. w przedmiocie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu oraz zasądził od Starosty na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik - Grzanka Sędziowie: WSA Felicja Kajut WSA Alina Dominiak ( spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Kaczmar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2008 r. sprawy ze skargi J. C. na czynność Starosty [...] z dnia 14 maja 2007 r. w przedmiocie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności 2. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącego J. C. kwotę 200,00 ( dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta [...] decyzją z dnia 12 września 2002 r. dokonał rejestracji samochodu osobowego marki Ford Focus nr rej. [...] na rzecz J. C. wydając dowód rejestracyjny, tablice rejestracyjne, znak legalizacyjny . i kartę pojazdu. Tego samego dnia Starosta [...] pobrał od J. C. m.in. opłatę za kartę pojazdu w wysokości 1000 zł. W dniu 26 września 2002 r. J. C. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] pismo zatytułowane "odwołanie", podnosząc m.in., że Starosta [...] pobrał opłatę w wysokości 1.000 zł za wydanie karty pojazdu, zamiast 500 zł. W związku z tym domagał się od organu zwrotu 500 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] postanowieniem z dnia 4 listopada 2002 r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania od powyższej decyzji Starosty [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., po rozpoznaniu skargi J. C., wyrokiem z dnia 15 grudnia 2004 r. sygn. akt [...] stwierdził nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 listopada 2002 r. Kierując się wytycznymi zawartymi w wyroku sądu administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 3 marca 2005 r. umorzyło postępowanie odwoławcze z uwagi na jego bezprzedmiotowość, bowiem przedmiotem odwołania strony była jedynie wysokość opłaty , jaką organ pobrał za wydanie karty pojazdu. Ponadto postanowieniem z tego samego dnia Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało wniosek J. C. o zwrot nienależnie pobranej części opłaty za wydanie karty pojazdu do rozpoznania Staroście [...]. Po rozpoznaniu zażalenia strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] w dniu 26 marca 2007 r. postanowiło wyznaczyć organowi pierwszej instancji dodatkowy termin do załatwienia sprawy (do dnia 15 maja 2007 r.). Pismem z dnia 14 maja 2007 r. Starosta [...] odmówił J. C. zwrotu 500 zł stanowiących część opłaty za kartę pojazdu, wniesioną przy rejestracji pojazdu GCH [...]. W uzasadnieniu Starosta wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 i art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzoru dokumentów w tych sprawach (Dz. U. Nr 192, poz. 1878 ze zm.) starosta wydaje kartę pojazdu za opłatą. Wysokość tej opłaty w dniu jej pobrania regulowało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 18, poz. 177). Była ona zależna od rodzaju dopuszczenia pojazdu do ruchu w kraju pochodzenia. Od pierwszej grupy pojazdów tj. od pojazdów nie dopuszczonych do ruchu, dopuszczonych do ruchu czasowo albo warunkowo w państwie pochodzenia pojazdu organ pobierał opłatę w wysokości 1.000 zł, natomiast od pojazdów dopuszczonych do ruchu w państwie pochodzenia pojazdu 500 zł. Celem zróżnicowania opłat była próba ograniczenia importu pojazdów z zagranicy, których stan techniczny budzi wątpliwości. W przedmiotowej sprawie w celu rejestracji pojazdu przedstawiono anulowany dowód rejestracyjny pojazdu wystawiony we Francji oraz dowód własności pojazdu, fakturę wystawioną w Belgii. Zdaniem organu, uwzględniając brzmienie art. 71 Kodeksu drogowego, unieważniony dowód rejestracyjny nie może być dokumentem potwierdzającym dopuszczenie do ruchu. W szczególności francuski dowód rejestracyjny nie potwierdza dopuszczenia do ruchu pojazdu w kraju jego pochodzenia. Zgodnie z przedstawioną dokumentacją państwem pochodzenia importowanego pojazdu była Belgia. Strona nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających rejestrację pojazdu w Belgii, ani o dopuszczeniu do ruchu czasowym lub stałym. Organ powołał się przy tym na interpretację Unii Europejskiej z zakresu rejestracji pojazdów , z której wynika, że jako państwo pochodzenia pojazdu rozumie się państwo jego zakupu ( Komunikat interpretacyjny Komisji w sprawie procedur rejestracji pojazdów silnikowych pochodzących z innego państwa członkowskiego, publ. Dz. U. UE.C.07.68.15 - z dnia 24 marca 2007 r.). Starosta podkreślił, że nie może zmieniać czy pobierać opłat w innych wysokościach niż określone w przepisach obowiązujących na dzień ich stosowania, a interpretacja przepisów powinna opierać się na ich literalnym brzmieniu. Przedmiotowa opłata nie zostaje ustalana w drodze decyzji administracyjnej, ale wynika wprost z przepisów prawa. Organ jest zobowiązany, przed wydaniem karty pojazdu, do pobrania opłaty, którą osoba rejestrująca pojazd ma obowiązek uiścić. Organ zauważył, że odmowa zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu nie wymaga sformalizowanej formy, a jest to czynność materialno-techniczna. J. C. pismem z dnia 25 maja 2007 r. wezwał Starostę [...] do usunięcia naruszenia prawa. Domagał się wydania decyzji rozstrzygającej sprawę, ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w złożonym odwołaniu, wyjaśnienie, dlaczego w tożsamej sprawie, dotyczącej również wnioskodawcy ale innego pojazdu, Starosta pobrał opłatę 500 zł, wyjaśnienie, dlaczego przy rozpatrywaniu sprawy z 2002 r. organ kieruje się interpretacją przepisów Unii Europejskiej z 2007 r., zaś pomija wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. (OTK-A 2006/1/3) wydanego w sprawie opłat za wydanie karty pojazdu. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Starosta [...] stwierdził, że nie naruszył prawa i w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Jednocześnie poinformował, że sprawa niewłaściwego pobrania opłaty za czynności administracyjne wykonane przy rejestracji innego pojazdu może być przedmiotem wyjaśnień w osobnym postępowaniu. Ponadto tryb i forma rozstrzygnięcia jest zgodna z wytycznymi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. Odnośnie powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego organ wyjaśnił, że Trybunał oceniał rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, nie dokonał zaś oceny rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Zatem ze względów formalnych ten wyrok nie mógł stanowić podstawy rozstrzygnięcia sprawy. Następnie J. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. wnosząc o uchylenie rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącego postępowanie Starosty [...] narusza § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 77 k.p.a. Zdaniem skarżącego, konstrukcja prawna § 1 przywołanego rozporządzenia z 2002 r. wskazuje, iż przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Polski opłata za wydanie kart pojazdu wynosi 500 zł, z wyjątkiem pojazdów niedopuszczonych do ruchu lub dopuszczonych do ruchu czasowo albo warunkowo w państwie pochodzenia, od których to pojazdów organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 1.000 zł. Skarżący zarzucił, iż przedstawiony dowód rejestracyjny nie został anulowany czy unieważniony. Skoro pojazd został sprzedany i kupiony z ważnym dowodem rejestracyjnym, nie noszącym adnotacji dokonanych przez właściwy organ ds. rejestracji - o unieważnieniu czy anulowaniu, ponadto posiadał ważne tablice rejestracyjne należy przyjąć, iż był pojazdem dopuszczonym do ruchu. W przeciwnym wypadku pojazd nie posiadałby dowodu rejestracyjnego lub posiadałby unieważniony, anulowany (opieczętowany lub ze stosownym zapisem lub adnotacją przez właściwy organ ds. rejestracji) dowód rejestracyjny. Ponadto organ jako dowód uwzględnił tylko dowód rejestracyjny, nie poruszając w ogóle kwestii posiadania przez skarżącego oryginalnych tablic rejestracyjnych pojazdu. Tablice rejestracyjne wraz z dowodem rejestracyjnym pozwalają stwierdzić, że pojazd nie należał do szczególnej grupy pojazdów wymienionych w § 1 ust. 2 wskazanego rozporządzenia, a więc należało zastosować ogólny przepis zawarty w § 1 ust. 1 rozporządzenia i pobrać opłatę za wydanie karty pojazdu w kwocie 500 zł. W ocenie skarżącego błędne jest stosowanie przez Starostę wyjaśnień przepisów Unii Europejskiej z 2007 r. do stanu prawnego z 2002 r. Twierdzenie organu, iż zapisy rozporządzenia budziły wątpliwości i organ miał problemy z ich stosowaniem przemawiają za tym by sprawę rozstrzygnąć na korzyść skarżącego, a nie stosować przepisy interpretacyjne z 2007 r. , nie dotyczące stanu prawnego obowiązującego w Polsce przed przystąpieniem do Unii Europejskiej. Skarżący uznał, że zarówno postępowanie jak i rozstrzygnięcie Starosty naruszało zasady postępowania administracyjnego. W tożsamej sprawie ten sam organ wobec skarżącego wydał odmienne rozstrzygnięcie - pobrał kwotę 500 zł za wydanie karty pojazdu. Dalej w odniesieniu do wyroku Trybunału Konstytucyjnego skarżący stwierdził, że skoro § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. jest niezgodny z ustawą - Prawo o ruchu drogowym i Konstytucją RP, a przepis ten zastąpił poprzednie uregulowanie prawne to należy przyjąć, że § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 4 marca 2002 r. również jest niezgodny z w/w aktami prawnymi. Skarżący, powołując się na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 17 lutego 2006 r. (III SA/Wa 2972/05) stwierdził, że organ rozpatrujący sprawę winien dokonać jej rozpatrzenia w formie decyzji. Ponadto ustalenia Trybunału Konstytucyjnego pozwalają przenieść rozważania na grunt ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Podkreślił, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, że pisma kierowane przez administrację publiczną do podmiotów administrowanych i zawierające w swej treści władcze jednostronne rozstrzygnięcie o prawach lub obowiązkach tych podmiotów, powinny być zakwalifikowane w procesie kontroli sądowej jako decyzje. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W odniesieniu do zarzutów zawartych w skardze stwierdził, że kwestionowane rozstrzygnięcie oparte zostało na materiale zgromadzonym w postępowaniu o rejestrację: anulowanym dowodzie rejestracyjnym oraz dokumencie odprawy celnej. Skarżący przedstawił dowód rejestracyjny z odciętym rogiem oraz z przekreśleniem i podpisem. Brak jest innych dokumentów związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu we Francji, tj. ubezpieczenia oraz potwierdzenia badania technicznego wystawianego we Francji na odrębnych dokumentach. Skarżący nie przedstawił również dokumentów o dopuszczeniu pojazdu do ruchu w Belgii. Czynność odcinania rogu dokumentu i jego przekreślanie, to typowe czynności wykonywane w czasie unieważniania dowodu rejestracyjnego. W tym przypadku unieważniono francuski dokument rejestracyjny z powodu wywozu pojazdu do Belgii. Jak wynika z dokumentacji odprawy celnej oraz samej faktury pojazd został zakupiony w Belgii, Belgia zatem jest krajem pochodzenia pojazdu. Rozwiązanie prawne zawarte w rozporządzeniu z dnia 4 marca 2002r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu uzależnia wysokość poboru opłaty za wydanie karty pojazdu od faktu dopuszczenia pojazdu do ruchu w kraju pochodzenia. W aktach normatywnych z 2002 r. organ nie znalazł definicji kraju pochodzenia pojazdu i przyjął wykładnię językową. Należy rozróżnić bowiem definicję wynikającą z przepisów celnych, gdzie mowa o kraju pochodzenia pojazdu (towaru) przy ustalaniu stawki akcyzy. W sprawie niniejszej , zgodnie z deklaracją celną, krajem pochodzenia w rozumieniu Kodeksu celnego są Niemcy. Natomiast kraj pochodzenia pojazdu, o którym mowa w rozporządzeniu o opłacie za wydanie karty, organ utożsamia z krajem jego zakupu. W rozstrzygnięciu z dnia 14 maja 2007r. Starosta celowo powoływał się na późniejszą interpretację UE, potwierdzającą jego pogląd w kwestii kraju pochodzenia pojazdu. Jest to jedyna tego typu interpretacja oparta również na orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości. Opłata za wydanie karty pojazdu ma charakter opłaty administracyjnej za dokonanie określonej czynności administracyjno-technicznej. Opłata ta nie jest ustalana w drodze decyzji administracyjnej, lecz wynika wprost z przepisów prawa. Organ stwierdził, że nie może oprzeć się na powoływanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który dokonał oceny § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r., bowiem rozstrzygał sprawę według stanu prawnego na dzień naliczenia opłaty, tj. 12 września 2002 r. i na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie stwierdzić należy, że bezzasadny jest zarzut skargi, iż organ powinien rozstrzygnąć niniejszą sprawę decyzją. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym istniały rozbieżności co do trybu, w jakim ma się toczyć postępowanie przez organami administracji w sprawach o zwrot części opłaty za wydanie karty pojazdu, a także co do rodzaju rozstrzygnięcia, które taką sprawę administracyjną załatwia. Wątpliwości w tym zakresie oraz rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą z dnia 4 lutego 2008 r. w sprawie o sygn. akt I OPS 3/07 ( ONSA i WSA 2008/2/21) w składzie siedmiu sędziów NSA , w której stwierdził, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności , na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że opłata za wydanie karty pojazdu nie ma charakteru podatkowego, ponieważ jej celem jest zrekompensowanie poniesionych przez organ kosztów wytworzenia i wydania karty pojazdu. Kolejną kwestią jest to, czy organ zastosował prawidłowo przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu ( Dz. U. Nr 18, poz.177), bowiem organ pobrał od skarżącego opłatę za wydanie karty pojazdu na podstawie § 1 ust. 2 w/w rozporządzenia , który stanowił, że za wydanie karty pojazdu dla pojazdu niedopuszczonego do ruchu lub dopuszczonego do ruchu czasowo albo warunkowo w państwie pochodzenia organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 1000 zł , zaś skarżący twierdzi, że opłata powinna być pobrana na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia , który stanowił, że za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 500 zł. Wskazać w tym miejscu należy, że w obu przypadkach chodziło o pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej , przy czym dotyczyło to jedynie pojazdu innego niż nowy, wprowadzonego do obrotu handlowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ( art. 77 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym , Dz. U. Nr 98, poz.602 ze zm.) . W ocenie Sądu co do zasady rację ma organ twierdząc, że zastosowanie powinien mieć przepis § 1 ust. 2 przywołanego rozporządzenia. W sprawie niniejszej samochód , w związku z którego rejestracją wydano kartę pojazdu i pobrano za nią opłatę wyprodukowany został w Niemczech, następnie był użytkowany we Francji , zaś skarżący nabył go od spółki mającej siedzibę w Belgii i z Belgii do Polski samochód został sprowadzony. Nie oceniając w tej chwili prawidłowości działania prawodawcy, który tak a nie inaczej ukształtował przywołane wyżej przepisy, stwierdzić należy, że słusznie, w ocenie Sądu, organ argumentuje, iż w omawianym przypadku krajem pochodzenia pojazdu w rozumieniu przepisów przedmiotowego rozporządzenia jest Belgia. Rozporządzenie nie definiuje pojęcia "państwo pochodzenia". Gdyby posłużyć się regułami prawa celnego państwem pochodzenia przedmiotowego pojazdu byłyby Niemcy , z uwagi na treść ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny( t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz.802 ze zm.) , której artykuły 16 i 17 stanowiły, że towarami pochodzącymi z danego kraju są towary całkowicie tam uzyskane lub wyprodukowane oraz że towar, w którego produkcję zaangażowany był więcej niż jeden kraj , jest uznawany za pochodzący z kraju, w którym podlegał istotnej obróbce lub przetworzeniu, które spowodowały wytworzenie nowego produktu lub stanowiły istotny etap wytwarzania w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu. Wobec powyższego Kodeks celny "państwo pochodzenia" towaru wiąże z miejscem wytworzenia tego towaru, co ma pośrednio związek z czasem powstania towaru. Jednak uregulowanie zawarte w omawianym rozporządzeniu ma na uwadze nie czas powstania, wytworzenia pojazdu, a czas bezpośrednio poprzedzający rejestrację pojazdu na terenie Polski, a konkretnie pewne okoliczności dotyczące tego pojazdu w czasie bezpośrednio poprzedzającym rejestrację. Zasadne jest wobec tego uznanie, że "państwem pochodzenia" pojazdu w rozumieniu przepisów omawianego rozporządzenia jest państwo jego zakupu ( przed jego rejestracją na terenie Polski), czy też inaczej państwo działalności sprzedawcy pojazdu. Rację ma organ argumentując w uzasadnieniu zaskarżonej czynności, że przyjęcie innej wykładni przepisu prowadziłoby do wniosku, że w istocie rozporządzenie nie dokonuje podziału pojazdów na dwie grupy oraz że przepis § 1 pkt 2 nigdy nie miałby zastosowania do pojazdów używanych, bowiem każdy taki pojazd był dopuszczony do ruchu w kraju pierwszej rejestracji. Podkreślenia wymaga fakt, że aby zastosować przepis § 1 ust. 2 cyt. rozporządzenia nie było istotne, czy pojazd był kiedykolwiek niedopuszczony do ruchu lub dopuszczony czasowo albo warunkowo, ale czy niedopuszczenie do ruchu lub dopuszczenie do ruchu czasowe albo warunkowe miało miejsce w państwie pochodzenia. Skoro więc na podstawie zebranych dowodów nie można było uznać, by przedmiotowy pojazd był dopuszczony do ruchu w Belgii, organ zastosował prawidłowo – co do zasady - przepis § 1 ust. 2 omawianego rozporządzenia . Przechodząc do sedna sporu w niniejszej sprawie wskazać trzeba, że karta pojazdu jest dokumentem przypisanym do pojazdu i wydawanym właścicielowi przez producenta lub importera przy nabyciu nowego pojazdu w kraju albo przez organ rejestrujący przy pierwszej rejestracji na terytorium RP innego pojazdu. Karta pojazdu jako nowy dokument identyfikujący pojazd została wprowadzona z dniem 1 lipca 1999 r. Początkowo obowiązywało rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie wysokości opłat za wydanie karty pojazdu (Dz. U. Nr 57, poz. 612), którego § 1 stanowił, że za wydanie karty organy rejestrujące pobierają opłatę w wysokości 55 zł. Rozporządzenie to zostało uchylone przez rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 18, poz. 177), gdzie w § 1 określono, że za wydanie karty pojazdu organ ma pobierać opłatę 500 zł, zaś za wydanie karty pojazdu niedopuszczonego do ruchu lub dopuszczonego czasowo lub warunkowo w państwie pochodzenia - 1000 zł. Jednocześnie w § 1 ust. 3 ustalona została opłata 75 zł za wydanie wtórnika karty pojazdu. Następnie obowiązywało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu ( Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.) , które w § 1 ust. 1 stanowiło, że za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 500 zł , a w myśl § 1 ust. 2 rozporządzenia za wydanie wtórnika karty pojazdu na terytorium RP organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 75 zł. § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. w sprawie o sygn. U 6/04 uznany za niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ( OTK-A 2006/1/3). Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wskazał, że niezgodność rozporządzenia z ustawą polega na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykracza ono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Organ wydający rozporządzenie nie jest umocowany do działania poza granicami upoważnienia, dla realizacji założeń w ustawie przemilczanych. Wykonujący upoważnienie do wydania rozporządzenia nie może przypisywać ustawodawcy oczekiwań dotyczących treści tego aktu, jeżeli oczekiwania te nie zostały wyraźnie wskazane w ustawie. § 1 ust. 1 rozporządzenia pozostaje zatem w sprzeczności z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 prawa o ruchu drogowym, gdyż niezgodnie ze wskazanymi tam wytycznymi w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty ustala opłatę, uwzględniając dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewiduje. Tym samym kwestionowany przepis jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji, który nakazuje wydawanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw i wyklucza przejmowanie przez organ wydający rozporządzenie uprawnień ustawodawcy. Trybunał wskazał także, że wyrażona w art. 77 ust. 5 prawa o ruchu drogowym dyspozycja ustawodawcy , zgodnie z którą w rozporządzeniu ustalającym wysokość opłat za kartę pojazdu należy uwzględnić znaczenie tych dokumentów dla rejestracji pojazdu odnosi się do karty pojazdu, a nie do dokumentów stanowiących podstawę wpisu danych do karty pojazdu, bowiem określenie w rozporządzeniu wysokości opłaty za kartę pojazdu z uwzględnieniem także kosztów czynności administracyjnych związanych z odpowiednim przechowywaniem, zabezpieczenie i ewidencjonowaniem kart pojazdu wymagałoby odpowiedniej, wyraźnie ukształtowanej delegacji ustawowej. W sprawie niniejszej opłata za wydanie karty pojazdu została pobrana w dniu 12 września 2002 r., czyli nie w dacie obowiązywania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, o którym w omówionym wyżej wyroku wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny, lecz w dacie obowiązywania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 178 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Oznacza to, że w zakresie badania konstytucyjności aktów niższego rzędu niż ustawa sędziowie zachowują samodzielność ostatecznej decyzji o stosowaniu prawa i nie muszą występować do Trybunału Konstytucyjnego o rozstrzygnięcie wątpliwości w tym zakresie . Z przywołanego przepisu wynika dla sądu obowiązek oceny zgodności podstawowych aktów normatywnych z ustawami, a w przypadku stwierdzenia takiej niezgodności , odmowy ich zastosowania ( porównaj wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2007 r. sygn. akt III KK 206/07 , LEX nr 307755, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 256/06, LEX 256457). Dokonując wobec powyższego oceny zgodności przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z aktami wyższego rzędu stwierdzić należy, że stanowisko Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności zakwestionowanego przepisu rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. o wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu z przepisami ustawy i Konstytucji należy uznać za aktualne w odniesieniu do treści § 1 ust. 2 rozporządzenia z dnia 4 marca 2002 r. dotyczącego wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu. Rozporządzenie z dnia 4 marca 2002 r. wydane zostało bowiem na podstawie tego samego przepisu - art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, co rozporządzenie z dnia 28 lipca 2003 r. , którego przepis zakwestionowano przed Trybunałem Konstytucyjnym. Art. 77 ust. 4 pkt 2 przywołanej ustawy brzmi następująco : Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia , wysokość opłat za kartę pojazdu. Także artykuł 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym miał identyczne brzmienie, gdy obowiązywało rozporządzenie z 2003 r. , jak i gdy obowiązywało rozporządzenie z 2002 r. i stanowił, że w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 4, należy uwzględnić znaczenie tych dokumentów dla rejestracji pojazdu oraz wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów. Ponadto inne przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym w jej brzmieniu w czasie obowiązywania rozporządzenia z 2002 r. nie zawierają uregulowań upoważniających do twierdzenia, że ustawodawca zawarł w nich założenia , które miałyby być zrealizowane, a które mógłby wziąć pod uwagę organ wydający rozporządzenie o wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu w celu ich realizacji. Także w tym przypadku aktualne jest stanowisko Trybunału Konstytucyjnego , że organ wydający rozporządzenie nie jest umocowany do działania poza granicami upoważnienia dla realizacji założeń w ustawie przemilczanych, a wykonujący upoważnienie do wydania rozporządzenia nie może przypisywać ustawodawcy oczekiwań dotyczących treści tego aktu , jeżeli oczekiwania te nie zostały wyraźnie wskazane w ustawie. To ostatnie twierdzenie jest o tyle warte podkreślenia, że organ powoływał się na okoliczność, iż celem zróżnicowania opłat za wydanie karty pojazdu w rozporządzeniu z 2002 r. była próba ograniczenia importu pojazdów, których stan techniczny budził wątpliwości. Następną kwestią jest to, iż analiza porównawcza treści kolejnych rozporządzeń dotyczących wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu pozwala na stwierdzenie, że ani wzór karty i jej opis, ani czynności organów zajmujących się dystrybucją kart pojazdów nie uległy zmianom, których rozmiar pozwalałby na uznanie za uzasadnione wielokrotnego podwyższenia pierwotnej opłaty, która początkowo wynosiła 55 zł. Wobec powyższego stwierdzić należy, że przepis § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 oraz ust. 5 prawa o ruchu drogowym. Niezgodność przepisu rozporządzenia z ustawą polega na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykracza ono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie, bowiem organ wydający rozporządzenie nie jest umocowany do działania poza granicami upoważnienia. Przepis rozporządzenia niezgodnie ze wskazanymi w ustawie wytycznymi w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart ustala opłatę, uwzględniając koszty innych zadań, których ustawodawca nie przewiduje. Ponadto przepis ten jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji, który nakazuje wydawanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw i wyklucza przejmowanie przez organ wydający rozporządzenie uprawnień ustawodawcy. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., mając na uwadze treść art. 178 Konstytucji RP oraz art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, odmówił zastosowania w sprawie niniejszej przepisu aktu rangi podustawowej - § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. W okolicznościach niniejszej sprawy oznacza to, że od skarżącego nie powinna być pobrana opłata za wydanie karty pojazdu w kwocie 1000 zł. Wobec powyższego Sąd na mocy art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , który stanowi, że sąd uwzględniając skargę na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. stwierdza bezskuteczność czynności, stwierdził bezskuteczność czynności Starosty [...] z dnia 14 maja 2007 r. w przedmiocie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu. Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącego organ będzie miał na uwadze powyższe wskazania. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło