II GSK 806/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-11-05
Skład orzekający: Stanisław Gronowski, Joanna Kabat-Rembelska, Magdalena Bosakirska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przeprowadzenie konsultacji i diagnostyki poza granicami kraju, złożony przed wejściem w życie nowych przepisów (ustawy zmieniającej i rozporządzenia), powinien być rozpatrywany według nowych przepisów, w tym według nowego wzoru wniosku, czy też według przepisów obowiązujących w dacie jego złożenia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wnioski o przeprowadzenie konsultacji i diagnostyki poza granicami kraju, złożone przed dniem 1 stycznia 2008 r., powinny być rozpatrywane zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie ich złożenia, z uwzględnieniem zmian w art. 25 i 26 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej wprowadzonych ustawą zmieniającą. Nie było podstaw do żądania od wnioskodawcy ponownego złożenia wniosku według nowego wzoru, gdyż art. 12 ustawy zmieniającej przewidywał kontynuację postępowania. Sąd I instancji błędnie zinterpretował przepisy, nakładając na organ obowiązek pouczenia o konieczności złożenia wniosku w nowej formie.Stan faktyczny
A. B. złożył wniosek o zgodę na przeprowadzenie konsultacji i diagnostyki poza granicami kraju. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia odmówił zgody, powołując się na opinię konsultanta krajowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, uznając, że organ nie zachował właściwego trybu postępowania, w szczególności nie wezwał do złożenia wniosku według nowego wzoru obowiązującego od 1 stycznia 2008 r. Prezes NFZ zaskarżył wyrok WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia del. WSA Magdalena Bosakirska Protokolant Sylwia Kizińska po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 551/08 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przeprowadzenie konsultacji i diagnostyki poza granicami kraju I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; II. odstępuje od zasądzenia na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 551/08, po rozpoznaniu skargi A. B., uchylił decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] odmawiającą wyrażenia zgody na przeprowadzenie konsultacji i diagnostyki poza granicami kraju.
W uzasadnieniu Sąd podał, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] po analizie dokumentacji medycznej i zapoznaniu się z opinią krajowego konsultanta w dziedzinie neurologii, odmówił A. B. wyrażenia zgody na przeprowadzenie konsultacji i diagnostyki przyczyn rozlanych zmian demielinizacyjnych w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, poza granicami kraju. Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że wnioskodawca był hospitalizowany w Klinice Neurologii w H. w 2003 r., gdzie potwierdzono rozpoznanie Kliniki Neurologii AM w W. - "leukoencefalopatią o nieustalonej etiologii", uznaną za nieodwracalną. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podniósł, że konsultant krajowy w dziedzinie neurologii nie stwierdził konieczności ponownej diagnostyki poza granicami kraju, z uwagi na to, że możliwości leczenia wnioskodawcy w Polsce i w N. są takie same, zaś głównym problemem medycznym są schorzenia inne niż neurologiczne, które od kilku lat nie postępują. Uwzględniając opinię konsultanta krajowego organ uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wyrażenie zgody na diagnostykę i przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że powyższa decyzja narusza prawo materialne i przepisy postępowania.
Sąd I instancji podniósł, że warunki udzielania i zakres świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zasady i tryb finansowania tych świadczeń jak również zasady obowiązkowego i dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego określa ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm., dalej: ustawa). Zasady kierowania na leczenie lub badania diagnostyczne, których nie przeprowadza się w kraju określono w art. 25 i 26 ustawy. Ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 166, poz. 1172, dalej: ustawa zmieniająca), z dniem 1 stycznia 2008 r. wprowadzono zmianę tych zasad. Ponadto Ministra Zdrowia rozporządzeniem z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz. U. Nr 249, poz. 1867), określił tryb składania i rozpatrywania, a także wzór wniosku o skierowanie przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia do przeprowadzenia badań lub leczenia poza granicami kraju. Zgodnie z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia wniosek składa się w oddziale Funduszu z wypełnionymi częściami wniosku, zaś oddział niezwłocznie dokonuje jego weryfikacji (§ 6 ust. 1) i o ile wnioskodawca o to wnosił, przesyła wniosek do konsultanta wojewódzkiego, który dokonuje jego oceny, w zakresie wskazanym w § 6 ust. 6 i 7 rozporządzenia. Następnie zaopiniowany wniosek przekazywany jest Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia, który wydaje decyzję, przy czym przed jej podjęciem może zasięgnąć opinii konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny właściwej dla wnioskowanego leczenia lub badania diagnostycznego (§ 8 ust. 1 i 3 rozporządzenia).
W ocenie WSA, opisany tryb nie został zachowany przy rozpatrywaniu wniosku A. B.. Wspomniany wniosek został złożony we wrześniu 2007 r., a więc przed wejściem w życie ustawy zmieniającej i rozpatrywany był przez organ według obowiązującego od 1 stycznia 2008 r. stanu prawnego. Było to zgodne z art. 12 ust. 1 ustawy zmieniającej, przewidującym rozpatrzenie wniosków złożonych do 31 grudnia 2007 r., zgodnie z trybem określonym w art. 25 i 26 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Zdaniem Sądu, zmiana przepisów ustawy, polegająca na odstępstwie od zasady dwuinstancyjności postępowania, spowodowała istotną zmianę trybu postępowania poprzedzającego wydanie decyzji, która była decyzją ostateczną.
W ocenie Sądu I instancji, organ rozpatrując wniosek powinien stosować nie tylko nowe przepisy ustawy, ale również przepisy rozporządzenia z dnia 27 grudnia 2007 r.
Zdaniem Sądu I instancji, analiza wniosku znajdującego się w aktach sprawy w zestawieniu z wzorem obowiązującym w dacie podejmowania decyzji pozwala stwierdzić pewne różnice w zakresie poszczególnych części wniosku. W konkretnej sprawie przy rozpatrywaniu wniosku według dotychczasowego wzoru, zainteresowany pozbawiony został możliwości domagania się opinii konsultanta wojewódzkiego. Stosownie do § 8 ust. 3 i 4 rozporządzenia Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia przed wydaniem decyzji może zwrócić się do konsultanta krajowego o wydanie opinii we wskazanym zakresie. Tak określony tryb postępowania wskazuje, iż w sprawie wniosku ubiegającego się o leczenie opinia konsultantów medycznych może być wydana dwustopniowo. Wnioskodawcy, zgodnie z § 6 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego, powinna być zapewniona możliwość zgłoszenia żądania opinii konsultanta wojewódzkiego.
Sąd I instancji uznał, że brzmienie ustawy zmieniającej wskazuje, że decyzje Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, o których mowa w art. 25 i 26 ustawy wydawane na wniosek zainteresowanego, są ostateczne i mogą być zaskarżone do sądu, a zatem postępowanie jest jednoinstancyjne. W ocenie WSA, jednoinstancyjność postępowania nakłada na organ obowiązek niezwykle starannego postępowania i rozpatrzenia sprawy. Jeżeli organ przystępując do rozpatrzenia wniosku stwierdził złożenie wniosku według niewłaściwego wzoru, winien był wezwać stronę do złożenia wniosku zgodnie z aktualnie obowiązującym wzorem, a następnie przeprowadzić postępowanie.
Zdaniem Sądu I instancji, niedopełnienie tych czynności przez organ oraz "...nierozpoznanie wniosku w nowym trybie..." stanowi naruszenie art. 12 ust. 1 ustawy zmieniającej, a w konsekwencji naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a..
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania oraz o zasadzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zarzucił naruszenie:
1/ prawa materialnego, a mianowicie przepisów:
a/ art. 25 i art. 26 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, przez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji błędną ocenę przesłanek wyrażenia zgody na badania poza granicami kraju;
b/ art. 12 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, przez błędną wykładnię, a w konsekwencji błędną ocenę, że zaskarżona decyzja została wydana bez zachowania trybu rozpatrywania wniosku o przeprowadzenie badania diagnostycznego poza granicami kraju, określonego w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu, a w konsekwencji błędną ocenę, że zaskarżona decyzja została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia istotnych okoliczności z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a.;
2/ przepisów postępowania:
a/ art. 133 p.p.s.a.,
b/ art. 145 § 1 pk1 lit. a) i c) p.p.s.a.,
c/ art. 1 § 2 z dnia 25 lipca 2002 r. − Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) − co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Według autora skargi kasacyjnej, pogląd Sądu, że w sytuacji, gdy wniosek został złożony przed dniem 31 grudnia 2007 r., dla zachowania uprawnień zainteresowanego konieczne było przestrzeganie trybu rozpatrywania wniosku o przeprowadzenie badania diagnostycznego poza granicami kraju, określonego w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r., nie ma dostatecznych podstaw prawnych. Nowy tryb rozpatrywania wniosków, może bowiem dotyczyć tylko wniosków składanych do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia po dniu 1 stycznia 2008 r..
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podniósł, że art. 12 ustawy zmieniającej, nakazuje rozpatrzenie wniosków złożonych do dnia 31 grudnia 2007 r. zgodnie z trybem określonym w art. 25 i art. 26 ustawy zmieniającej ustawę o świadczeniach opieki zdrowotnej. Oznacza to, że wnioski, które wpłynęły do Ministra Zdrowia i nie zostały rozpatrzone przed dniem 31 grudnia 2007 r. będą niezwłocznie przekazane do załatwienia przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, użycie sformułowanie "zostaną przekazane" świadczy o woli ustawodawcy, by postępowanie wszczęte wnioskiem złożonym do Ministra Zdrowia było kontynuowane. Nadawanie art. 12 ustawy zmieniającej innej treści, narusza ten przepis, ponieważ nakłada na wnioskodawcę obowiązek powtórzenia określonych czynności. Postulowane przez Sąd I instancji działanie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia sprowadzające się do obowiązku pouczenia zainteresowanego o konieczności złożenia wniosku w nowej postaci, byłoby działaniem bez podstawy prawnej.
Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, Sąd z zasady jednoinstancyjnego rozpatrywania wniosku o przeprowadzenie badania diagnostycznego poza granicami kraju, wbrew brzmieniu przepisów ustawy, wyprowadza obowiązek Prezesa NFZ do szczególnie starannego postępowania i rozpatrzenia sprawy, co do najdrobniejszego szczegółu ze szczególnym uwzględnieniem niezbędności świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia chorego. Sąd I instancji nie uwzględnił przy tym, że główną przesłanką wyrażenia zgody na badanie za granicą jest brak możliwości przeprowadzenia takiego badania w kraju. Jeżeli taka możliwość istnieje, wydanie przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia decyzji uwzględniającej wniosek, byłoby niezgodne z prawem.
Zdaniem NFZ, Sąd nie wziął także pod uwagę, iż brak opinii konsultanta wojewódzkiego nie wstrzymuje toku rozpatrywania wniosku (§ 6 ust. 11 rozporządzenia) oraz tego, że wniosek zainteresowanego został zaopiniowany przez konsultanta krajowego, a zatem nie doszło do naruszenia praw wnioskodawcy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. B. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podał, że zawarte w skardze kasacyjnej twierdzenia są nieuprawnioną polemiką z ustaleniami Sądu I instancji, a elementarne poczucie słuszności nie powinno pozwalać na kwestionowanie niezbędnych konsultacji, z uwagi na to, że sprawa dotyczy osoby od lat walczącej z ciężką chorobą.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna, stosownie do art. 176 p.p.s.a., musi zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przy czym oba te elementy muszą ze sobą ściśle korespondować. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w wypadku zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym miejscu wypada zauważyć, że jednym ze szczególnych wymagań jakie ustawodawca stawia skardze kasacyjnej jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na jednoznacznym wskazaniu konkretnych przepisów prawa, które - zdaniem skarżącego - zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji, z jednoczesnym oznaczeniem formy tego naruszenia. Konieczne jest więc podanie przepisu z dokładnym oznaczeniem jednostki redakcyjnej tekstu aktu normatywnego. Z kolei uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mimo że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej. W związku z tym w uzasadnieniu należy odnieść się nie tylko do poglądu przyjętego przez sąd, ale również sprecyzować własne stanowisko wobec zaskarżonego wyroku, czyli wskazać właściwe znaczenie interpretowanego przepisu (por. wyroki NSA z: 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04 Lex nr 186863; 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04 Lex nr 238593; 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05 Lex nr 173263; 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06 Lex nr 236385; 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06 Lex nr 281385).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnienia zarzutów sformułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.. Autor skargi kasacyjnej nie tylko nie przedstawił na czym polegało uchybienie przez Sąd I instancji przepisom postępowania, ale również nie wykazał, by miało ono jakikolwiek wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo wskazanie przepisów postępowania, które miały zostać naruszone zaskarżonym wyrokiem czyni skargę kasacyjną, w tym zakresie, pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Przechodząc do oceny zarzutów sformułowanych na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. stwierdzić należy, że są one zasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając zaskarżoną decyzję, wyraził pogląd, że organ rozpoznając wniosek A. B., złożony przed wejściem w życie ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, powinien, zgodnie z art. 12 ustawy zmieniającej, uwzględnić zmianę stanu prawnego nie tylko w zakresie brzmienia art. 25 i art. 26 ustawy, ale również w odniesieniu do trybu składania i rozpatrywania oraz wzoru wniosku o skierowanie przez Prezesa Funduszu do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych.
Stanowiska Sądu I instancji nie można uznać za słuszne z następujących przyczyn.
Wniosek A. B. o skierowanie na konsultacje i badania diagnostyczne poza granicami kraju wpłynął do Ministra Zdrowia., który był wówczas organem właściwym do jego załatwienia, we wrześniu 2007 r. Nie został on jednak rozpatrzony do dnia 31 grudnia 2007 r., a zatem zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy zmieniającej podlegał niezwłocznemu przekazaniu do rozpatrzenia przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, który stał się organem właściwym do udzielania zgody, o której mowa w art. 26 ustawy (art. 12 ust. 2 ustawy zmieniającej). Ustawodawca w art. 12 ust. 1 ustawy zmieniającej wyraził wolę by wnioski złożone do dnia 31 grudnia 2007 r. zgodnie z art. 25 i art. 26 ustawy w brzmieniu dotychczasowym, były rozpatrywane zgodnie z trybem określonym w tych przepisach, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Z powyższego wynika, że wnioski złożone do dnia 31 grudnia 2007 r., które odpowiadały warunkom obowiązującym w dacie ich składania, miały być rozpatrzone z uwzględnieniem zmian art. 25 i 26 ustawy wprowadzonej ustawą zmieniającą. Z powołanego przepisu, wbrew twierdzeniu WSA, nie wynika jednak, by warunkiem rozpatrzenia wniosku, było jego ponowne złożenie. Przeciwnie ustawodawca, w art. 12 ust. 3 ustawy zmieniającej, wprowadził jako zasadę kontynuację postępowania wszczętego wnioskiem uprawnionego podmiotu. Świadczy o tym użyty w powołanym przepisie zwrot "...zostaną niezwłocznie przekazane do rozpatrzenia...". Oznacza to, że rozpatrzenie wniosku przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nie jest związane z obowiązkiem podmiotu uprawnionego ponowienia tego wniosku, mimo zmiany jego wzoru.
W dacie składania wniosku przez A. B. tryb składania i rozpatrywania wniosku o leczenie poza krajem oraz wzór wniosku unormowane były w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie kierowania świadczeniobiorców na leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju (Dz. U. Nr 274, poz. 2729), wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 26 ust. 3 ustawy. Powołane rozporządzenie obowiązywało do dnia 31 grudnia 2007 r. Z dniem 1 stycznia 2008 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu, które na nowo uregulowało tryb składania i rozpatrywania oraz wzór wniosku o skierowanie przez Prezesa Funduszu do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych. Brak jest jednak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że ta zmiana miała wpływ na bieg postępowań wszczętych wnioskami uprawnionych podmiotów, złożonymi do dnia 31 grudnia 2007 r.
W związku z tym stanowisko Sądu I instancji, który w zaniechaniu Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia pouczenia wnioskodawcy o konieczności ponowienia wniosku i złożenia go w trybie i według wzoru obowiązującego od dnia 1 stycznia 2008 r. będące efektem błędnej wykładni art. 12 ustawy zmieniającej, należało uznać za niesłuszne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA dokonał błędnej wykładni art. 25 i art. 26 ustawy, przyjmując, że jednoinstancyjność postępowania prowadzonego przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nakłada na niego obowiązek szczególnie starannego i wnikliwego rozpatrzenia wniosku, ze szczególnym uwzględnieniem niezbędności świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia. Należy zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że przesłanka niezbędności udzielenia świadczenia, o którym mowa w art. 26 ust. 1 ustawy, w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy jest rozważana tylko w wypadku, gdy chodzi o leczenie lub badania diagnostyczne, których nie przeprowadza się w kraju. Zaistnienie wymienionej przesłanki nie jest natomiast badane w wypadku, gdy chodzi o świadczenia przeprowadzane zarówno w kraju jak i za granicą.
W związku z tym należało uznać, że Sąd I instancji niesłusznie przyjął, że kwestia niezbędności udzielenia świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy musi być badana w każdym przypadku złożenia wniosku, niezależnie od tego czy chodzi o świadczenie, którego nie wykonuje się poza granicami kraju.
Mając na uwadze wskazane uchybienia Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. W związku z tym należało uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W..
Rozpoznając sprawę ponownie Sąd I instancji powinien przeprowadzić kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, uwzględniając, że wniosek wszczynający postępowanie w sprawie spełniał wymagania określone przepisami prawa obowiązującymi w dacie jego składania.
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Z uwagi na charakter sprawy i sytuację życiową skarżącego A. B., Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., odstąpił od obciążenia go kosztami postępowania kasacyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło