VII SA/Wa 682/08
WyrokWSA w Warszawie2008-06-06
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Mariola Kowalska, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo orzekł o nakazie rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalnego, mimo że inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie z przyczyn od niego niezależnych, a organ nie zapewnił mu pełnych możliwości legalizacji samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja o nakazie rozbiórki została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Organ nadzoru budowlanego nie zapewnił inwestorowi pełnych możliwości pozytywnego zakończenia sprawy, w szczególności termin do wykonania obowiązków jest instrukcyjny i może być skracany lub przedłużany. Inwestor nie powinien ponosić negatywnych skutków zdarzeń, na które nie miał wpływu. Dodatkowo, organ pierwszej instancji nie poinformował skarżącej o wymaganych dokumentach, a organ drugiej instancji ogólnikowo argumentował swoją decyzję, naruszając przepisy KPA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalnego wykonanej bez pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę, ponieważ inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. WSA w Warszawie oddalił skargę, ale NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA w obecnym składzie uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, oraz zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 860 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Asesor WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B.S. kwotę 860 zł (osiemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
Decyzją z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. nakazał, inwestorowi – B. S. dokonać rozbiórki, zrealizowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, rozbudowy budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. [...] w R.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w toku postępowania w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego zrealizowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, zobowiązano inwestora do przedłożenia do dnia 2 stycznia 2004 r. dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), zobowiązanie to nie zostało w całości wykonane, wobec czego stosownie do art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego orzeczono rozbiórkę.
Po rozpatrzeniu odwołania B. S., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2006 r. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do jej zmiany bądź uchylenia, podzielając ustalenia organu I instancji.
W dniu 25 kwietnia 2006 r. B. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006 r. W skardze podniosła, że na rozpatrzenie odwołania przez organ Skarżąca musiała czekać dwa lata, natomiast ją ukarano nakazem rozbiórki obiektu, gdyż wyznaczony termin do przedłożenia wymaganych do legalizacji obiektu dokumentów, przekroczyła z przyczyn od niej niezależnych o dwa miesiące.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 września 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1007/06 oddalił skargę B. S. przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalnego. Sąd oddalając skargę stwierdził, iż bezspornym jest, że skarżąca nie dysponowała pozwoleniem na rozbudowę budynku mieszkalnego, jakie wymagane jest zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego, wobec czego zgodnie z art. 48 ust. 1 organ powinien orzec rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu, jeżeli nie zaistnieją przesłanki umożliwiające jego legalizację. Ponieważ inwestor nie wykonała nałożonych przez organ obowiązków, których wykonanie umożliwiłoby legalizację obiektu, orzeczenie rozbiórki jest prawidłowe.
Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej od powyższego wyrokiem z dnia 28 marca 2008 roku sygn. akt II OSK 308/07 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok z dnia 29 września 2006 roku i przekazał skargę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Należy całkowicie podzielić pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż wszczęta przez organy nadzoru budowlanego procedura legalizacyjna i jej przebieg nie dały Skarżącej pełnych możliwości pozytywnego zakończenia sprawy. W szczególności termin do wykonania obowiązków ciążących na inwestorze może być skracany lub przedłużany przez organ w zależności od potrzeb, gdyż jest on terminem instrukcyjnym, zaś organ nadzoru budowlanego powinien mieć na uwadze, że wykonanie niektórych obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego wymaga działania innych organów Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w kontrolowanej sprawie Skarżąca sygnalizowała, że przedstawienie żądanych dokumentów w wyznaczonym terminie nie było możliwe z przyczyn od niej niezależnych. Trudno zatem obciążać inwestora negatywnymi skutkami zdarzeń, na które nie ma on wpływu., co w niniejszej sprawie bez wątpienia uczynił organ nadzoru budowlanego.
Dodatkowo w piśmie z dnia 11 lutego 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. nie poinformował Skarżącej, o jakie dokumenty chodzi i co wymaga uzupełnienia, co stanowi naruszenie art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), a w decyzji z dnia 18 marca 2004 r. organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, w jakim zakresie Skarżąca nie wykonała obowiązków nałożonych na nią postanowieniem z dnia 1 października 2003 r.
Również organ drugiej instancji bardzo ogólnikowo argumentował swoją decyzję, co powoduje, iż zaskarżona decyzja została wydana z uchybieniem art. 15 i 138 kpa. Należy bowiem wskazać, że z wykładni art. 138 Kpa wynika, iż organ rozpatrując odwołanie nie może ograniczać się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji. Powinien rozpoznać sprawę od nowa i ustosunkować się do podniesionych zarzutów.
Należy również całkowicie podzielić pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny, iż nie do pogodzenia z zasadami konstytucyjnymi jest sytuacja, w której organ na rozpatrzenie odwołania potrzebował prawie dwa lata, podczas gdy za przekroczenie wyznaczonego terminu skarżącej wydano decyzję nakazującą rozbiórkę.
Prowadząc na nowo postępowanie odwoławcze [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązany będzie do kierowania się wiążącą oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w niniejszym wyroku oraz wyroku Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 28 marca 2008 roku sygn. akt II OSK 308/07. W szczególności zobowiązany będzie do wnikliwego ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej w jej całokształcie przy uwzględnieniu konieczności takiego prowadzenia postępowania administracyjnego, aby umożliwić Skarżącej podjęcie działań zmierzających do legalizacji samowoli budowlanej.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c) oraz art. 152 i art. 200 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło