I OZ 213/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Nadleśnictwa Pisz na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 531/08 przywracające termin do wniesienia skargi kasacyjnej na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 531/08 przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi T. S. i E. H. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu postanowienia podał, że pismem z dnia 14 października 2008 r. skarżący E. H. reprezentowany przez adwokata M. G. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 531/08. Pismem z dnia 16 października 2008 r. skarżący, również reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu, pełnomocnik skarżącego wskazał, co następuje: - w dniu 9 czerwca 2008 r. Sąd oddalił skargę skarżącego, - w dniu 26 sierpnia 2008 r. skarżący otrzymał wyrok wraz z pisemnym uzasadnieniem, - termin do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 9 czerwca 2008 r. upłynął z dniem 24 września 2008 r., - pismo Okręgowej Rady Adwokackiej ustanawiające dla skarżącego pełnomocnika pełnomocnik otrzymał w dniu 6 października 2008 r., - w dniu 13 października 2008 r. pełnomocnik otrzymał pełnomocnictwo od skarżącego, - z dniem otrzymania od skarżącego pełnomocnictwa ustała przeszkoda do złożenia w terminie skargi kasacyjnej, - siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu został zachowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wskazał, iż stosownie do treści art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji spełnienie przez skarżącego wymogów formalnych umożliwiających merytoryczne rozpoznanie wniosku oraz wykazanie, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej było niezawinione zarówno przez skarżącego, jak i jego pełnomocnika, uzasadniało uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 §1 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu. Zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyło Nadleśnictwo Pisz, reprezentowane przez radcę prawego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciło niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 87 § 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że zachowany został termin siedmiodniowy na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz niewłaściwe zastosowanie art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez uznanie braku winy pełnomocnika skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wskazując na powyższe wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W motywach zażalenia wskazało, że pełnomocnik skarżącego nie zachował siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Przeszkoda do wniesienia skargi kasacyjnej ustała w dniu 6 października 2008 r., ponieważ w tym dniu adwokat M. G. otrzymał pismo Okręgowej Rady Adwokackiej ustanawiające dla skarżącego pełnomocnika w niniejszej sprawie. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonym w wyroku z dnia 6 lutego 2007 r. w sprawie I OSK 438/06 (Lex nr 349385) " w przypadku spóźnionej skargi kasacyjnej można ją wnieść tylko w terminie zakreślonym do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, nie później jednak niż równocześnie z tym wnioskiem". W ocenie autora zażalenia pełnomocnik E. H. miał termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu i jednocześnie termin do wniesienia skargi kasacyjnej do dnia 13 października 2008 r. Zatem jego pogląd, iż przeszkoda do złożenia w terminie skargi kasacyjnej ustała z dniem 13 października 2008 r. gdyż dopiero tego dnia otrzymał on od skarżącego pełnomocnictwo nie ma uzasadnionych podstaw. Z chwilą wyznaczenia adwokata przez Okręgową Radę Adwokacką może on działać w imieniu strony, która wnosiła o ustanowienie adwokata z urzędu. Wyznaczony w ten sposób adwokat działa w ramach pełnomocnictwa udzielonego przez stronę dla której został wyznaczony. W tym przypadku nie potrzeba dokumentu podpisanego przez mocodawcę potwierdzającego udzielenie tego pełnomocnictwa. Zatem skoro przeszkoda do wniesienia skargi kasacyjnej ustała nie w dniu 13 października 2008 r., ale w dniu 6 października 2008 r. Od dnia 6 października 2008 r. pełnomocnik mógł działać w imieniu swojego mocodawcy, mógł zapoznać się z aktami sprawy i rozpocząć pracę nad skargą kasacyjną. Od daty powiadomienia przez Okręgową Radę Adwokacką rozpoczął również bieg siedmiodniowy termin na złożenie wniosku i skargi kasacyjnej. Pogląd taki podziela także Naczelny Sąd Administracyjny, który w postanowieniu z dnia 23 czerwca 2005 r. (II OZ 519/05, ONSAiWSA 2005/6/1150 stwierdził, że "w razie wyznaczenia adwokata przez Okręgową Radę Adwokacką w ramach prawa pomocy oraz udokumentowania w aktach sprawy, który adwokat został wyznaczony i zawiadomienia o tym strony, okoliczność ustanowienia pełnomocnika jest wystarczająco udokumentowana bez potrzeb dołączania do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa z podpisem strony (art. 37 w związku z art. 253 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)". Pełnomocnik E. H. złożył skargę kasacyjną w dniu 14 października 2008 r. czyli dzień po terminie, natomiast wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi w dniu 16 października 2008 r. a zatem 3 dni po terminie. Pełnomocnik nie wykazał, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej było spowodowane brakiem jego winy. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik nie przedstawił żadnych dowodów, że w dniu 6 października 2008 r., kiedy został powiadomiony przez Okręgową Radę Adwokacką o wyznaczeniu go pełnomocnikiem, nie mógł podjąć żadnych czynności w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie Zgodnie z art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 powołanej ustawy). W przypadku wyznaczenia pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi kasacyjnej po upływie trzydziestodniowego terminu określonego w art. 177 § 1 P.p.s.a., przyczyna uchybienia terminu do jej wniesienia ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, a nie w dniu dowiedzenia się przez niego o wyznaczeniu go pełnomocnikiem. Stosownie do treści art. 37 § 1 P.p.s.a. pełnomocnik, w tym również wyznaczony z urzędu, obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis udzielonego mu pełnomocnictwa. Zatem uzyskanie pełnomocnictwa stanowi jeden z warunków umożliwiających prawidłowe wniesienia wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną. W tej sytuacji należy zgodzić się z poglądem Sądu pierwszej instancji, że w przedmiotowej sprawie przyczyna uchybienia terminu do złożenia skargi kasacyjnej ustała w dniu 13 października 2008 r., bowiem jak wynika z akt sprawy, w tym właśnie dniu adwokat A. G. otrzymał pełnomocnictwo. Tym samym od tego dnia należy liczyć bieg siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z samą skargą kasacyjną. Stąd złożenie przedmiotowego wniosku 16 października 2008 r. nastąpiło z zachowaniem określonego wyżej siedmiodniowego terminu (postanowienie NSA z dnia 27 maja 2008 r., II OZ 513/08). Powyższy pogląd akceptuje też samo Nadleśnictwo podnosząc w zażaleniu, iż "adwokat działa w ramach pełnomocnictwa udzielonego przez stronę, dla której został wyznaczony". Należy jednak zauważyć, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poza wyjątkiem ustanowionym w art. 37 nie przewidują innej formy pełnomocnictwa, niż pełnomocnictwo udzielone na piśmie, tak więc pogląd, iż nie potrzeba dokumentu podpisanego przez mocodawcę potwierdzającego udzielenie tego pełnomocnictwa należy uznać za błędny. Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo więc przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej na podstawie art. 86 §1 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.