III SA/Łd 364/07
WyrokWSA w Łodzi2008-06-11
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Teresa Rutkowska, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w Ł. prawidłowo wydała orzeczenie dotyczące ustalenia inwalidztwa, jego związku ze służbą w Policji oraz momentu powstania, uwzględniając wcześniejsze wytyczne sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. w części dotyczącej niestwierdzenia związku inwalidztwa ze służbą w Policji, określenia momentu powstania inwalidztwa oraz jego podstaw. Uzasadnieniem było ponowne naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 107 § 1 i 3 k.p.a. (niepełne uzasadnienie), art. 7, 8 i 77 k.p.a. (niekompletne akta sprawy) oraz art. 10 § 1 k.p.a. (brak czynnego udziału strony), co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ był związany oceną prawną wyrażoną w poprzednich, prawomocnych orzeczeniach sądowych.Stan faktyczny
Skarżący R. L. wniósł skargę na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł., które uznało go za inwalidę III grupy od 1997 r. i II grupy od 2007 r., jednakże stwierdziło brak związku inwalidztwa ze służbą w Policji. Skarżący zarzucił organowi uporczywe niestosowanie się do wytycznych sądów administracyjnych z poprzednich postępowań, sprzeczności w rozpoznawanych schorzeniach, odmowę zapoznania się z aktami sprawy oraz błędne ustalenia dotyczące powstania inwalidztwa i jego związku ze służbą. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po raz piąty, uchylając zaskarżone orzeczenie w części objętej skargą.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone orzeczenie w zaskarżonej części; zasądza od Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. na rzecz skarżącego R. L. zwrot kosztów postępowania; orzeka, że orzeczenie w zaskarżonej części nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 czerwca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi R. L. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Ł. z dnia [...] nr [...] w części niestwierdzenia związku inwalidztwa ze służbą w Policji, określenia momentu powstania inwalidztwa oraz jego podstaw 1. uchyla zaskarżone orzeczenie w zaskarżonej części; 2. zasądza od Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Ł. na rzecz skarżącego R. L. 21 zł (słownie: dwadzieścia jeden zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. orzeka, że orzeczenie w zaskarżonej części nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku
III SA/Łd 364/07
UZASADNIENIE
Orzeczeniem z dnia [...] Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w Ł. uznała R. L. za inwalidę i zaliczyła do trzeciej grupy inwalidów od lipca 1997 roku a od 14 marca 2007 roku do drugiej grupy inwalidztwa, wskazując jednocześnie, iż inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. W rozpoznaniu orzeczenia, w części A, stwierdzono chorobę podstawową: osobowość nieprawidłową oraz choroby współistniejące: zespół neurasteniczny, przebytą operację przepukliny pachwinowej prawej z minimalną przepukliną nawrotową w bliźnie, przebyte w 1991 roku złamanie wyrostka łokciowego prawego, przebyte w 1993 roku zwichnięcie w stawie ramieniowo - łopatkowym lewym bez następstw, przebyte złamanie kości głowy promieniowej bez następstw, skrzywienie przegrody nosa nie upośledzające drożności, zez naprzemienny rozbieżny. W tej części orzeczenia wskazano, że R. L. jest całkowicie niezdolny do służby i że nie istnieje związek schorzeń ze służbą w Policji. W części B orzeczenia podano, iż inwalidztwo istnieje od 1997 roku (trzecie grupa inwalidzka, a od marca 2007 roku druga grupa) oraz wskazano, że R. L. może pracować poza resortem w niepełnym wymiarze godzin. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono jednocześnie, iż schorzenia ograniczają zdolność badanego do pracy poza resortem i pozwalają na zaliczenie do drugiej grupy inwalidów, a inwalidztwo pozostaje bez związku ze służbą. Jednocześnie stwierdzono, że badany nie wymaga opieki innej osoby. Inwalidztwo określono jako trwałe a termin badania kontrolnego jest zbędny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi R. L. podniósł, iż Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w Ł. uporczywie nie stosuje wytycznych zawartych w czterech dotychczasowych wyrokach Sądów Administracyjnych w Łodzi (II SA/Łd 1446/99 z 18 stycznia 2001 roku, II SA/Łd 210/02 z 19 lutego 2004 roku, III SA/Łd 833/04 z 9 lutego 2005 roku oraz III SA/Łd 437/05 z 12 stycznia 2006 roku) i wydaje kolejną decyzję dotkniętą takimi samymi wadami prawnymi, z powodu których cztery poprzednie zostały uchylone. Wskazał, iż pomiędzy zaskarżoną decyzją oraz decyzją nr [...] z [...], a poprzednimi trzema decyzjami tego samego organu ([...], [...], [...]) istnieją sprzeczności w zakresie rozpoznawanych u niego schorzeń psychicznych, gdyż w trzech pierwszych rozpoznano zespół nerwicowy u osoby z cechami osobowości nieprawidłowej, natomiast w ostatnich osobowość nieprawidłową i zespół neurasteniczny. Zarzucił nadto bezpodstawne odmówienie mu zapoznania się ze wszystkimi dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy.
R. L. podniósł, że niezgodne z prawem i zgromadzonymi dowodami jest stwierdzenie, że inwalidztwo wynika wyłącznie ze schorzenia nazywanego osobowością nieprawidłową i że nie pozostaje w związku ze służbą oraz, że powstało w 1997 roku. Wskazał, że prawostronna przepuklina pachwinowa będąca następstwem wypadku w służbie ogranicza sprawność organizmu skarżącego oraz, że nie wypowiedziano się w zakresie występującego nadciśnienia tętniczego. Podniósł, że co najmniej pięciu emerytów policyjnych pracujących w tym samym czasie i miejscu co skarżący zostało uznanych inwalidami, których inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą oraz że stwierdzony zespół neurasteniczny jest jedną z form nerwic i stanowi co najmniej przeciwwskazanie do pracy poza służbami mundurowymi.
R. L. zarzucił nadto, że błędne i nieudowodnione jest stwierdzenie, że jest inwalidą należącym od lipca 1997 roku do trzeciej grupy inwalidzkiej a od 14 marca 2007 roku do drugiej grupy inwalidzkiej.
W związku z powyższym wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uznania go za inwalidę należącego do drugiej grupy inwalidzkiej oraz określającej, że inwalidztwo ma charakter trwały i zbędny jest termin badania kontrolnego oraz o zmianę zaskarżonej decyzji w części niestwierdzającej, że ujawnione u niego schorzenia takie jak nerwica, nadciśnienie tętnicze oraz przepuklina pachwinowa pozostają w związku ze służbą i że w okresie co najmniej od 1 sierpnia 1997 roku do dnia 13 marca 2007 roku był inwalidą zaliczonym do drugiej grupy inwalidztwa, alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w części objętej wnioskiem o jej zmianę. Ponadto skarżący wniósł o nałożenie grzywny w trybie art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz poinformowanie w trybie art. 155 § 1 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzonych w toku postępowania uchybieniach.
W piśmie z dnia 13 czerwca 2007 roku Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Ł. stwierdziła brak podległości orzeczeń komisji lekarskich kognicji sądów administracyjnych.
W związku z wnioskiem skarżącego, postanowieniem z dnia 9 października 2007 roku wydanym w sprawie III SO/Łd 9/07 Sąd wymierzył Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. grzywnę za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę.
W piśmie z dnia 12 grudnia 2007 roku skarżący wniósł o rozpoznanie jego sprawy na podstawie jego skargi i ewentualnie na podstawie akt spraw toczących się wcześniej przed sądem administracyjnym, w trybie art. 55 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Pismem z dnia 28 stycznia 2008 roku Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA przesłała kserokopie orzeczeń lekarskich wydanych w sprawach R. L.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżone orzeczenie zostało wydane z uchybieniami, które spowodowały konieczność jego uchylenia w zakresie w jakim domagała się tego strona skarżąca.
Podkreślenia wymaga, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę po raz piąty z kolei orzekł o konieczności uchylenia zaskarżonego orzeczenia, z tym tylko, że mając na względzie zakres zaskarżania sprecyzowany w skardze, a przede wszystkim fakt, że organ zmienił częściowo swoje dotychczasowego stanowisko czyniąc zadość żądaniom R. L., uchylenie orzeczenia nastąpiło w odniesieniu do jego części.
Stosownie do treści art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97 (OSNP 1999/1/2), wypowiadając się w kwestii związania sądu administracyjnego tą oceną na gruncie art. 30 ustawy o NSA wyjaśnił, że oznacza to, że "(...) ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy". Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyr. NSA z dnia 22 września 1999 r., I SA 2019/98 ). Podobny skutek (tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny), może spowodować zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia (tj. zawierającego ocenę prawną) w przewidzianym do tego trybie. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie, a organ związany był zaleceniami Sądu.
Pierwszorzędne znaczenie ma zatem ocena wykonania przez organy administracji zaleceń Sądu zawartych w wytycznych wskazanych w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 stycznia 2006 roku sygn. akt III SA/Łd 437/05.
Na podkreślenie zasługuje fakt, iż, podobnie jak w poprzednich sprawach toczących się ze skarg R. L., również w sprawie sygn. akt III SA/Łd 437/05 Sąd uchylając orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia [...] podzielił pogląd dotychczas wyrażony we wszystkich poprzednich orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt II SA/Łd 1446/99 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawach o sygn. akt 3II SA/Łd 210/02, sygn. akt III SA/Łd 833/04 w zakresie dopuszczalności skargi na powyższe rozstrzygnięcie Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia [...]. Sąd stwierdził między innymi, że składy orzekające słusznie powołały się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 stycznia 1998r. w sprawie OPS 8/97 (ONSA nr 2 z 1998r. poz. 39), iż sąd administracyjny jest właściwy w sprawach skarg na orzeczenia wojskowych komisji lekarskich, orzekających o zdolności do służby wojskowej. W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono, iż wojskowe komisje lekarskie są organami administracji publicznej, zaś orzeczenia tych komisji są decyzjami administracyjnymi. Pogląd ten ma również zastosowanie do orzeczeń okręgowej komisji lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych orzekającej o zdolności do służby w policji.
Wskazać przy tym należy, że stosownie do treści art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63).
W tym miejscu godzi się podkreślić, że analiza stanu faktycznego i prawnego występującego we wszystkich poprzednich sprawach nie pozostawia wątpliwości, że wyrażona we wcześniejszych, prawomocnych orzeczeniach sądowych ocena czy też kwestia prawna w zakresie dopuszczalności skargi R. L. do sądu administracyjnego, jest zarówno dla organu jak i dla Sądu rozpoznającego niniejszą skargę wiążąca, bowiem nie miała miejsca żadna z przesłanek, o których mowa wyżej, odstąpienia od związania wcześniej wyrażoną przez sąd oceną prawną.
Wyrokiem z dnia 18 maja 2001 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1446/99 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. z dnia [...] podnosząc, iż zaskarżone orzeczenie lekarskie jest decyzją i wobec tego powinno zawierać wszelkie elementy składowe decyzji administracyjnej, określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. W uzasadnieniu wyroku wskazano również uwagę na niekompletność akt przesłanych do Sądu.
W wyroku z dnia 19 lutego 2004 roku w sprawie o sygn. akt 3II SA/Łd 210/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. z dnia [...] z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zarzucając organowi administracji, że nie zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA z dnia 18 maja 2001 r. Sąd podniósł również, że akta przesłane do Sądu są niekompletne.
Podobnych uchybień w działaniu organu dopatrzył się również skład sądu rozpoznając sprawę o sygnaturze akt III SA/Łd 833/04.
Rozpoznając skargę R. L. na orzeczenie z dnia [...] (sygn. akt III SA/Łd 437/05), Sąd po raz kolejny uchylił orzeczenie Komisji, uznając, iż organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zarzucił naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez sprowadzenie treści uzasadnienia orzeczenia Nr [...] do stwierdzenia, że "schorzenia nie ograniczają zdolności badanego do pracy poza resortem i pozwalają na zaliczenie do trzeciej grupy inwalidów. Inwalidztwo bez związku ze służbą." Ponadto Sąd zarzucił, że orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia [...], wbrew § 13 ust 1 i § 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r., nie zawiera również ustaleń w przedmiocie stopnia zdolności skarżącego do służby oraz związku stwierdzonych schorzeń ze służbą. Zarzucono także, że akta przesłane do Sądu są niekompletne. Sąd uznał również, iż w toku rozpoznawania sprawy organ dopuścił się naruszenia art. 10 § 1 k.p.a.
Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia godzi się wyjaśnić, że Sąd administracyjny orzeka w zasadzie na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed właściwymi organami. Ta zasada wynika z postanowień art. 133 § 1 ustawy, zgodnie z którym "sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy". W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie dokonuje się zatem ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz jedynie ocenia, czy właściwe w sprawie organy administracji publicznej ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym a następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego odpowiadające poczynionym ustaleniom. Rozpoznając niniejszą sprawę należy stwierdzić że akta sprawy zawierają braki uniemożliwiające pełną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skompletowanie i przesłanie pełnych akt sprawy jest w postępowaniu sądowoadministracyjnym rolą organu administracji. Zaniechanie wykonania takiego obowiązku uniemożliwia Sądowi dokonania pełnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, natomiast nieuzupełnienie przez organ akt sprawy, mimo wezwań Sądu, niejako wymusza przyjęcie przez Sąd, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. W myśl pierwszego z tych przepisów w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten nakazuje organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Oznacza, to iż organy administracji państwowej mają obowiązek dążenia do prawdy obiektywnej.
Organ administracji jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa (art. 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz wyrok NSA OZ w Lublinie z 7 października 1983 roku, SA/Lu 240/83). Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego.
Z kolei, stosownie do treści art. 77 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie.
W tym miejscu należy podkreślić, że prawomocnym orzeczeniem z dnia 9 października 2007r. w sprawie sygn. akt. III SO/Łd 9/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wymierzył Komisji Lekarskiej MSWiA grzywnę w wysokości 5.000 złotych z uwagi na nienadesłanie akt sprawy R. L. i odpowiedzi na skargę będącą przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia. Mimo zastosowanego przedmiotowego środka dyscyplinującego organ ograniczył się jedynie do nadesłania kopii orzeczeń lekarskich jakie w sprawie skarżącego zapadły w dotychczasowym postępowaniu. Ponadto zaznaczyć należy, że zarzut niekompletności akt administracyjnych, podnoszony był we wszystkich uprzednio wydawanych wyrokach uchylających dotychczas wydane rozstrzygnięcia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA. W konsekwencji, ponowne zaniechane wykonania tegoż obowiązku stanowi nie tylko naruszenie wskazanych wyżej przepisów procedury administracyjnej, ale przede wszystkim przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpoznając niniejszą sprawę i będąc ograniczonym do oceny jedynie skąpej części materiału dowodowego, uznać również należy, że w sprawie doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Brak jest bowiem jakichkolwiek przesłanek dla uznania, że skarżącemu (który podnosi taki zarzut w treści skargi) umożliwiono zapoznanie się z aktami sprawy przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia. Podobnie jak w przypadku naruszenia wskazanych wyżej zasad procedury administracyjnej, również naruszenie zasady zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, stanowi także naruszenie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem konieczność realizacji gwarancji procesowych wynikających z przepisu art. 10 § 1 k.p.a. była jednym z zaleceń wskazanych w wyroku w sprawie III SA/Łd 437/05.
Podkreślić nadto należy, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową i w sprawach zakończonych decyzją ostateczną stanowi podstawę do wznowienia postępowania na wniosek strony.
Pomimo wcześniejszych uchyleń orzeczeń komisji oraz szczegółowych wytycznych zawartych w uzasadnieniach wyroków, Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA nadal dopuszcza się naruszenia art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Podstawy prawne wskazane w zaskarżonym orzeczeniu ograniczają się do wskazania ustawy ( nie podając nawet prawidłowego brzmienia tytułu ustawy) bez podania mających zastosowanie przepisów ze wskazaniem konkretnego numeru artykułu, czy też paragrafu. Decyzja w zasadzie nie posiada uzasadnienia sprowadzając je do kilkuzdaniowych stwierdzeń. Brak jest w uzasadnieniu decyzji odniesienia do zarzutów i dowodów składanych przez stronę w kontekście ich znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Organ w żaden sposób nie uzasadnia stwierdzenia braku związku występujących schorzeń i ustalonego inwalidztwa II grupy ze służbą w policji oraz daty powstania inwalidztwa III i II grupy, uniemożliwiając tym samym Sądowi dokonanie oceny prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Takie postępowania organu stanowi naruszenie § 23 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz.U. z 1991r. Nr 79 poz. 439 ze zm.) Jako zbędne i błędne należy natomiast ocenić rozważania Komisji dotyczące dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji kiedy kwestia ta została już przesądzona w poprzednich orzeczeniach sądu administracyjnego, a organ pozostawał związany oceną prawną tamże wyrażoną.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w niniejszym rozstrzygnięciu ze szczególnym zwróceniem uwagi na konieczność prowadzenia postępowania w zgodzie z wskazanymi wyżej zasadami procedury administracyjnej. Wytknięte uchybienia miały niewątpliwy wpływ na wynik sprawy i jako takie uzasadniały częściowe uchylenie zaskarżonego orzeczenia stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 ustawy Sąd orzekł, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżone orzeczenie w uchylonej części nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.
TG
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło