VII SA/Wa 497/08
WyrokWSA w Warszawie2008-06-12
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Tadeusz Nowak, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jest zasadna, jeśli podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa (w tym warunków technicznych dotyczących odległości budynków i przesłaniania) nie noszą znamion rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jest zasadna, gdy podnoszone przez skarżącego zarzuty naruszenia przepisów prawa, w tym warunków technicznych dotyczących odległości budynków i przesłaniania, nie noszą znamion rażącego naruszenia. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i wymaga wykazania kwalifikowanego, rażącego naruszenia prawa, a nie każdego, nawet oczywistego, naruszenia.Stan faktyczny
Skarżący W. K. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących odległości budynków od granicy działki i przesłaniania, a także wydanie pozwolenia na budowę w oparciu o nieprawomocną decyzję o warunkach zabudowy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, uznając, że podnoszone zarzuty nie stanowią rażącego naruszenia prawa. Skarżący kwestionował również ustalenia opinii architekta P. P. dotyczącej przesłaniania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2008r.[...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zw. kpa, po ponownym rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006r. [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu Ż. z dnia [...] maja 2004 r. [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej S. i S. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] w Ż. -utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że uprzednio wydana przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] lipca 2006r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006r. była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 4 grudnia 2006r., sygn. akt. VII SA/Wa 1529/06 uchylił zaskarżoną decyzję.
Powołując się na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271), dalej zw. ppsa, organ podkreślił, że ww. wyroku Sąd nie podważył dotychczasowych ustaleń, ale nakazał je uzupełnić, ustosunkowując się do wszystkich zarzutów W. K.
W związku z powyższym organ wskazał, że z analizy sporządzonej przez architekta P. P. wynika, że usytuowanie ww. budynku nie narusza § 13 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. - w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), dalej zw. warunkami technicznymi. Badanie przeprowadzone względem okna umieszczonego w ścianie budynku skarżącego (działka nr ew. [...] ) zwróconej w kierunku budynku inwestorów, wysokość przesłaniania jest mniejsza niż odległość między budynkami
Organ odwoławczy podniósł ponadto, że powołane przez odwołującego art. 61 ust. 1 pkt 1 i art. 61 ust. 6 - ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r. (Dz.U. z 2003r. Nr 80, poz.717 ze zm.) oraz § 7 i § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r.(Dz.U. z 2003r. Nr 164, poz. 1588) - nie dotyczą decyzji udzielających pozwolenia na budowę, gdyż określają wymagania dotyczące decyzji o warunkach zabudowy.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że w niniejszym postępowaniu ocenie podlega projekt budowlany, a nie odległości istniejące po zrealizowaniu robót budowlanych.
Skargę na to rozstrzygnięcie złożył W.K. wskazując, że w decyzji Prezydenta Miasta Ż. z dnia [...] maja 2005r. o warunkach zabudowy zawarto ustalenia, iż przedmiotowy budynek ma być wzniesiony w zabudowie bliźniaczej z działką nr ew. [...], z dachem o nachyleniu połaci do 40°. Żadne z ustaleń nie znajduje odzwierciedlenia w projekcie budowlanym, gdyż określono w nim jedynie, że projektowany budynek styka się z istniejącym budynkiem na działce nr [...], również usytuowanym w granicy działki. Nadto, pochylenie połaci dachu wg. projektu wynosi 47°.
Skarżący dodał, że inwestor w dniu [...] maja 2004r. uzyskał pozwolenie na budowę mimo, że decyzja o warunkach zabudowy uprawomocniła się w dniu [...] maja 2004r.
Ponadto, odległość budynku inwestora od granicy z działką skarżącego, którą organ określił na 4,30m dotyczy wnęki z oknami. Natomiast odległość budynku od granicy w projekcie budowlanym wynosi 3,1 Om, w opinii architekta P. P. 3,01 m. Biorąc pod uwagę odległość od granicy części budynku skarżącego (1,15m) i odległość od granicy budynku inwestora (3m) odległość ta wynosi 4,15m, a wysokość budynku S. D. zaprojektowano na 5, 46m (która ww. opinii wynosi 5,69m). W związku z powyższym odległość od obiektu przesłaniającego jest mniejsza niż jego wysokość, co nie jest zgodne z § 13 warunków technicznych.
Opinia architekta P.P. nie zawiera żadnych obliczeń i danych na podstawie których dokonano oceny, że wysokość przesłaniania jest niższa niż odległość między budynkami.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo
0 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),
dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej
1 stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia
czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i
postępowania administracyjnego.
W rozstrzyganej sprawie naruszenia tego rodzaju nie wystąpiły, zatem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym, stanowiącym nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego, które polega jedynie na skontrolowaniu, czy decyzja kończąca to postępowanie nie jest dotknięta którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2000r., I SA 1110/99, LEX nr 75520, teza pierwsza).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że stwierdzenie nieważności decyzji jako odstępstwo od zasady trwałości decyzji określonej w art. 16 kpa, zobowiązuje organ nie tylko do wykazania, że naruszony został przepis prawa, ale również, że naruszenie to ma charakter kwalifikowany, rażący (por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z 30 marca 2004r., IV SA 3763/02, LEX 156952).
Przy czym rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2005r, III SA/Wa 2210/05, LEX nr 192628).
Jednocześnie należy mieć na uwadze, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym wyżej wyrokiem z dnia 4 grudnia 2006r. decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006r.
W związku z powyższym, oceną prawną dokonaną ww. wyroku, zarówno organ jak i Sąd orzekający w niniejszej sprawie, jest związany na podstawie art. 153 ppsa.
Sąd w powołanym wyroku, nałożył na organ obowiązek dokonania oceny, czy uchybienia polegające na wydaniu kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę w oparciu o nieprawomocną decyzję o warunkach zabudowy (tj. z naruszeniem art. 32 ust. 4 i art. 34 ust. 3 pkt 1) oraz sporządzenie projektu zagospodarowania działki na kserokopii mapy zasadniczej, nieopatrzonej oryginalnymi pieczęciami stanowi o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pk2.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nakazał ponadto, odnieść się do zarzutów odwołania, w tym dotyczących naruszenia § 13 warunków technicznych oraz uzasadnić wydane rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.
Rozpoznając sprawę ponownie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uzupełnił dokonane ustalenia i wskazał - a stanowisko to należało podzielić - że usytuowanie projektowanego budynku nie narusza § 13 warunków technicznych, dotyczącego zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Wynika to z opinii z dnia 8 lutego 2005r. sporządzonej przez architekta P. P. , w której wskazano, że w odniesieniu do okna w ścianie budynku położonego na działce [...], zwróconego w kierunku działki inwestorów, wysokość przesłaniania jest mniejsza niż odległość między budynkami.
Przy czym, wbrew twierdzeniom skarżącego, w załączniku nr 1 do ww. opinii wskazano pomiary zarówno projektowanej wysokości przesłaniania, z uwzględnieniem pokrycia dachu tj. 4,07m jak i projektowanej odległości między budynkami z uwzględnieniem grubości ocieplenia ściany tj. 4,16m, które jednoznacznie wskazują, że wysokość przesłaniania jest mniejsza niż odległość między budynkami.
Zauważyć przy tym należy, że ściana z oknem budynku skarżącego znajduje się w odległości 1,15m od granicy działki, a zatem nie spełnia warunków, o których mowa w § 12 warunków technicznych dotyczącego odległości sytuowania budynków od granicy z działką sąsiednią.
W ocenie Sądu, nie można zatem w ogóle mówić o naruszeniu prawa, a tym bardziej rażącym, a tylko takie naruszenie prawa -jak już wyżej wspomniano - mogłoby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ zasadnie również wyjaśnił, że powołane przez skarżącego przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie są stosowane przez organy architektoniczne - budowlane w procesie wydawania
decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem dotyczą postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy, zatem tylko w tym postępowaniu znajdują zastosowanie.
Wprawdzie organ nie ocenił w aspekcie przesłanek nieważnościowych kwestii wydania kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę w oparciu o nieprawomocną decyzję o warunkach zabudowy (tj. z naruszeniem art. 32 ust. 4 i art. 34 ust. 3 pkt 1) oraz sporządzenia projektu zagospodarowania działki na kserokopii mapy zasadniczej, nieopatrzonej oryginalnymi pieczęciami, tym niemniej uchybień tych - w ocenie Sądu -nie można uznać za rażące w okolicznościach niniejszej sprawy.
Wskazać bowiem trzeba, iż zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sadowadministracyjnym poglądem o tym, czy naruszenie prawa jest rażące, decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie naruszenie to za sobą pociąga. Rażącym będzie więc tylko takie naruszenie prawa, które rodzi skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Stosowanie zatem tego pojęcia do każdego naruszenia prawa należy uznać za wadliwe. Nie każde zatem -nawet oczywiste - naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 1999 r., V S.A. 876/99, Lex nr 50137).
Stwierdzone uchybienia ewentualnie mogłyby być uwzględnione w postępowaniu zwykłym, nie mogą być jednak brane pod uwagę w postępowaniu nieważnościowym, które polega jedynie na zbadaniu, czy zaskarżone akty administracyjne dotknięte są jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Z przedstawionych przyczyn nie mogły być również uwzględnione zarzuty skargi w zakresie podwyższenia budynku o 9 cm, jak i zmianie konta nachylenia dachu z 40° na 47°, jako nie obarczone cechą rażącego naruszenia prawa.
Wobec poczynionych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło