IV SA/Po 146/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi Rady Gminy T. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie zgody na używanie nazwy miejscowości oddala skargę /-/I. Kucznerowicz /-/J. Stankowski /-/E. Kręcichwost-Durchowska WSA/wyr.1-sentencja wyroku IV SA/Po 146/08 UZASADNIENIE Uchwałą z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w zw. z art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) Rada Gminy T. wyraziła zgodę na nieodpłatne używanie przez M.G., prowadzącego gospodarstwo rolne w miejscowości J.G. - nazwy miejscowości J.G. Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, Wojewoda W. orzekł o nieważności uchwały Rady Gminy T. z dnia [...] grudnia 2007 r. ze względu na istotne naruszenie prawa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru stwierdził, że uchwała została podjęta bez podstawy prawnej, w szczególności z powołanych w niej przepisów nie wynikała stosowna kompetencja rady gminy. W skardze na rozstrzygnięcie nadzorcze Rada Gminy T. zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego: art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej polegające na błędnym uznaniu, że z przepisów powołanych w podstawie prawnej uchwały nie wynika kompetencja rady gminy do jej podjęcia. W tym kontekście Rada zarzuciła również naruszenie art. 91 ustawy przez przyjęcie, że podjęcie uchwały nastąpiło z istotnym naruszeniem prawa. Wskazując na powyższe Rada wniosła o uchylenie aktu nadzoru oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyjaśniła, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Przepis ten formułuje zatem zasadę domniemania właściwości tego organu. Rada wskazała, że ani przepisy ustawy o samorządzie gminnym, ani Prawo własności przemysłowej nie wskazują jednoznacznie organu właściwego do wyrażenia zgody na używanie w obrocie nazwy miejscowości. Z art. 131 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej wynika, że zgodę (zezwolenie) na używanie nazwy miejscowości w obrocie udziela w szczególności właściwy organ Państwa lub organizacja. Zdaniem Rady, skoro wskazanie organu jest ogólnikowe, to - wbrew wywodom Wojewody - znajdzie zastosowanie art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej. W konkluzji uzasadnienia skarżąca wyraziła również przekonanie, że art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może stanowić samodzielną (lub w powiązaniu z innymi przepisami) podstawę prawną do podjęcia uchwały przez radę gminy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania. Podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyjaśnił, że domniemanie właściwości rady gminy we wszystkich sprawach pozostających w zakresie działania gminy nie oznacza, że można temu organowi przypisać również kompetencje do podejmowania uchwał w sprawach należących do właściwości innych organów (wójta). Zdaniem Wojewody rada gminy nie może podejmować czynności, które należą do sfery wykonawczej, gdyż byłoby to naruszeniem konstytucyjnej zasady podziału organów gminy na stanowiące i wykonawcze (art. 169 Konstytucji). Sprawa rozstrzygnięta uchwałą przez Radę Gminy T., w której wyrażono zgodę na nieodpłatne używanie przez M.G. w nazwie gospodarstwa rolnego nazwy miejscowości J.G. jest, zdaniem organu nadzoru, indywidualną sprawą z zakresu administracji publicznej należącą do właściwości wójta gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz zawartą w niej argumentacją. Sąd administracyjny dokonuje kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydawania zaskarżonego aktu. W pierwszej kolejności wymaga wskazania, że w myśl art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Konstytucyjną zasadą praworządności są związane organy samorządu terytorialnego, w tym rada gminy. Jest ona władna podjąć uchwały tylko na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów. Rada Gminy swą kompetencje do podjęcia uchwały w sprawie wyrażenia zgody na komercyjne używanie nazwy miejscowości J.G. argumentowała wskazując na treść art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w zw. z art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.). Skarżąca nie dostrzega jednak, że przepisy te - podobnie jak art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - odnoszą się do domniemania zakresu działania samorządu terytorialnego w obrębie spraw publicznych o znaczeniu lokalnym, jednakże same przez się nie tworzą kompetencji, czyli upoważnienia do podejmowania władczych form działania administracji publicznej. W orzecznictwie słusznie wskazuje się, że nie można utożsamiać ze sobą norm o zadaniach i norm określających kompetencje orzecznicze do działań władczych (wyrok z dnia 19 lipca 2005 r. sygn. akt III SA/Kr 318/05, opubl. ST 2006, nr 9, s. 64). Z brzmienia samego art. 18 ust. 1 nie wynika dla rady gminy uprawnienie do posługiwania się atrybutami władczymi. Przepis ten określa domniemanie właściwości rady gminy do załatwiania spraw mieszczących się w zakresie działania gminy. Gminny samorząd terytorialny jest upoważniony do załatwiania lokalnych spraw publicznych, które zostały ustawowo włączone do zakresu jego działania, jak również do załatwiania takich zadań i kompetencji, których ustawy nie przekazały żadnemu podmiotowi, a które mieszczą się w zakresie zadań i kompetencji samorządowych o charakterze lokalnym. Nie mogą to być jednak dowolnie wykreowane przez samorząd gminny zadania publiczne, a jedynie takie które mają charakter zobiektywizowany, to jest znajdują podstawę prawną, lecz brak wyraźnie wskazanego przez ustawodawcę podmiotu władnego do ich realizacji. Zgodnie z art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, jeżeli zawierają one nazwę lub skrót polskich miast lub miejscowości, jeżeli zgłaszający się nie wykaże się uprawnieniem, w szczególności zezwoleniem właściwego organu Państwa, na używanie oznaczenia w obrocie. Przepis ten określa przeszkodę w udzieleniu prawa ochronnego. Ma ona charakter względny, bowiem prawo ochronne może być udzielone, jeżeli zgłaszający wylegitymuje się zezwoleniem właściwego organu Państwa na zawarcie w oznaczeniu nazwy lub symbolu wymienionych w tym przepisie. Art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy nie konstytuuje jednak uprawnienia do orzekania o zgodzie na ich komercyjne wykorzystanie. Należy go odczytywać w ten sposób, iż inne ustawy mogą określać upoważnienie do udzielenia takiej zgody przez wskazany organ ("wylegitymuje się zezwoleniem właściwego organu Państwa"), a w takim przypadku jej uzyskanie przez zgłaszającego umożliwi udzielenie prawa ochronnego. Jednocześnie należy stwierdzić, że żaden przepis prawa nie wskazuje organów gminy jako właściwych do wydawania zezwoleń na używanie w znakach towarowych nazw miast i miejscowości. Stwierdzenie skarżącej, że takie upoważnienie można wywieźć z domniemania kompetencji rady gminy we wszystkich sprawach należących do zakresu działania gminy, jest stwierdzeniem zbyt daleko idącym. Istotnie kwestia nazw miast i miejscowości na terenie gminy jest zagadnieniem o charakterze publicznym i o znaczeniu lokalnym, jednakże nie stanowi to automatycznie prawa (kompetencji) do władczego dysponowania nimi przez radę gminy. Nazwa miasta lub miejscowości nie jest też prawem majątkowym gminy, którym może ona dysponować i wyrażać zgodę na jej używanie (por. wyrok z dnia 18 marca 2003 r. sygn. akt II SA/Wr 2928/02, opubl. OSS 2004 r. nr 1). W tym stanie rzeczy zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie narusza przepisów prawa. Z tego względu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/J. Stankowski /-/I. Kucznerowicz