IV SA/Wa 641/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi I. B. i J. B. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) lutego 2008 r. nr (...) w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...); 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących I. B. i J. B. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym przez I.B. i J. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], którym na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.", w związku z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t. j.: Dz. U. z 2003 r. nr 178, poz. 1749 z późn. zm.) przekazał według właściwości Staroście Z. wniosek I. B. i J. B. o wydzielenie ekwiwalentu gruntowego w zamian za grunty wniesione do R. poddane postępowaniom wymiennym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] czerwca 1978 r. zatwierdzającej projekt wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi D. .w gminie Z. oraz decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] września 1979 r. nr [...] zatwierdzającej projekt wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi D. i D. w gminie Z.. W kwestionowanych rozstrzygnięciach Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że wniosek skarżących należało potraktować jako wniosek o wydzielenie ekwiwalentu gruntowego w zamian za grunty wkładowe wniesione do R., za które w toku scalenia wydzielono spółdzielcom ekwiwalent w postaci współwłasności. Wydzielenie udziału w tej współwłasności winno nastąpić na podstawie art. 16 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów, a zatem organem właściwym do rozpatrzenia wniosku skarżących jest starosta. Skarżący w skardze podnieśli, że ich wniosek nie dotyczy wydzielenia ekwiwalentu gruntowego w zamian za grunty wkładowe wniesione do spółdzielni, lecz stwierdzenia nieważności wspomnianych wyżej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] czerwca 1978 r. oraz z dnia [...] września 1979 r. Wskazali, iż nigdy nie wnosili o przyznanie im ekwiwalentu gruntowego, a ich wniosek został zinterpretowany przez organ wbrew zasadzie clara non sunt interpretanda. Skarżący zaakcentowali również okoliczność, że w sprawie już dwukrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 17 marca 2000 r., sygn. akt II SA 2108/99 i z dnia 5 listopada 2002 r., sygn. akt II SA 3899/01, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 381/05 oraz IV SA/Wa 2068/06). W ocenie skarżącego z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej " p. p. s. a.", organ jest związany ocena prawną i wskazaniami, jakie zawarte zostały w wyrokach. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 p. p. s. a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 p. p. s. a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2008 r. naruszyło przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p. p. s. a.). Przede wszystkim należy mieć na względzie, iż w sprawie z wniosku skarżących dwukrotnie wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 17 marca 2000 r., II SA 2108/99 oraz z dnia 5 listopada 2002 r., II SA 3899/01, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z dnia 22 września 2005 r., IV SA/Wa 381/05 oraz z dnia 2 lutego 2007 r., IV SA/Wa 2068/06. Zaakcentować w związku z tym trzeba, że w powyższych orzeczeniach określony został w sposób jednoznaczny charakter wniosku skarżących jako wniosku o stwierdzenie nieważności wspomnianych wyżej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] czerwca 1978 r. oraz z dnia [...] września 1979 r., a nie jako wniosku o wydzielenie ekwiwalentu gruntowego w zamian za grunty wniesione do R. Art. 153 p. p. s. a. stanowi natomiast, że ocena prawna, jak i wskazania co do dalszego postępowania wiążą zarówno ten Sąd jak i organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wskazanemu wyżej przepisowi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi niewątpliwie uchybił. Należy zauważyć, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w swym wyroku z dnia 2 lutego 2007 r., IV SA/Wa 2068/06 wyraźnie powołał się na wcześniejszy wyrok tego Sądu z dnia 22 września 2005 r., IV SA/Wa 381/05. W wyroku tym odwołano się do zapadłych w sprawie wcześniejszych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2000 r. i z dnia 5 listopada 2002 r. Przesądzono w nich, że nieprzydzielenie działek zamiennych skarżącym, za ich włączone do postępowania wymiennego działki stanowiło rażące naruszenie prawa oraz że w przypadku działek, które uzyskały osoby trzecie na podstawie czynności cywilnoprawnych, nastąpiły nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k. p. a.). Przytoczone wskazania w żaden sposób nie pozwalały organowi na zakwalifikowanie wniosku skarżących jako wniosku o wydzielenie ekwiwalentu gruntowego i przekazanie go według właściwości Staroście Z., jak uczynił organ w zaskarżonym postanowieniu. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pominął tym samym ocenę prawną zawartą we wskazanych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2000 r., sygn. akt II SA 2108/99 oraz z dnia 5 listopada 2002 r., sygn. akt II SA 3899/01, a także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 381/05 i z dnia 2 lutego 2007 r. którą był związany, podobnie jak i Sąd orzekający obecnie w tej sprawie. Zaskarżone postanowienie nie nawiązuje do oceny prawnej zawartych w tych wyrokach. W ponownym postępowaniu w tej sprawie organ powinien zastosować się do oceny prawnej wniosku oraz wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 381/05. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p. p. s. a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 sentencji wyroku zapadło na zasadzie art. 152 p. p. .s .a., natomiast w pkt 3 - na podstawie art. 200 p. p. s. a.