II FSK 1517/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Zakładów U. Spółki Akcyjnej w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Ke 206/08, odrzucającego skargę Zakładów U. Spółki Akcyjnej w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 12 maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia zobowiązania podatkowego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. 1. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2008 r. o sygn. I SA/Ke 206/08 Wojewódzki Sad Administracyjny w Kielcach – działając na podstawie art. 54 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) – odrzucił skargę Zakładów U. S.A. w K. (dalej: Spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 12 maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. 2. Uzasadniając postanowienie, WSA w Kielcach wskazał, że w dniu 10 czerwca 2008 r. została złożona bezpośrednio w siedzibie tegoż Sądu skarga Spółki na w.w. decyzję SKO w K. Podkreślono, że począwszy od dnia 1 stycznia 2006 r. skargę do sądu administracyjnego wnosi się wyłącznie za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są jej przedmiotem, co jednoznacznie wynika z art. 54 § 1 P.p.s.a. Obowiązujące przepisy nie wprowadziły możliwości konwalidowania błędnego wniesienia skargi, a ponadto jeśli skarga została zaadresowana i skierowana do sądu, to wymaga procesowego załatwienia, do zakresu którego nie należy przekazywanie jej pismem innemu podmiotowi (postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. II GSK 213/07). Oznacza to, że wniesienie skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego z pominięciem organu administracji publicznej jest niedopuszczalne. Sąd nie podzielił stanowiska prezentowanego w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2007 r., sygn. II OSK 1530/07 oraz z dnia 10 października 2007 r., sygn. II OSK 1433/07, które nie znajduje odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawa. Powołując art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.; dalej: ustawa – Przepisy wprowadzające), wskazano, że przepis ten na okres przejściowy dopuszczał bezpośredni tryb wnoszenia skargi i regulował sposób obliczania terminu jej wniesienia, jednakże miał on charakter edukacyjny, a wraz z utratą jego mocy obowiązującej skargę do sądu administracyjnego wnosi się wyłącznie za pośrednictwem organu administracji publicznej. Niezachowanie prawidłowego trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego musi zatem skutkować jej odrzuceniem. Zauważono, że w decyzji SKO w K., na którą wniesiona został skarga, strona została prawidłowo pouczona o sposobie wniesienia skargi. Skoro Spółka wniosła skargę bezpośrednio do WSA w Kielcach, zamiast skierować ją do WSA w Kielcach za pośrednictwem SKO w K., którego decyzję skarży, skargę tę, zdaniem WSA, należało odrzucić. 3. Skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Kielcach do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Spółka (reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego), zaskarżając to postanowienie w całości i opierając skargę kasacyjną na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., zarzucono naruszenie przepisów postępowania: art. 54 § 1 P.p.s.a., poprzez błędną wykładnię oraz art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie. Z uwagi na wyżej wymienione podstawy kasacyjne wniesiono o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Uzasadniając skargę kasacyjną wskazano na "utrwaloną linię orzeczniczą" NSA, tj. postanowienia z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. II OSK 1674/06, 4 października 2007 r., sygn. I OZ 715/07, 10 października 2007 r., sygn. II OSK 1433/07 oraz 19 października 2007 r., sygn. II OSK 1530/07. Podniesiono, że mimo zmiany w funkcjonowaniu art. 54 § 1 P.p.s.a., WSA winien przesłać skargę wniesioną bezpośrednio do niego właściwemu organowi administracji publicznej, a o zachowaniu ustawowego terminu do wniesienia skargi decyduje data wysłania skargi przez Sąd. Dodano, że w rozpoznawanej sprawie termin do wniesienia skargi upływał w dniu 13 czerwca 2008 r. w tym też dniu WSA w Kielcach wydał postanowienie odrzucające skargę, więc gdyby zamiast postanowienia WSA w Kielcach wysłał skargę do SKO w K., termin zostałby zachowany. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, zaskarżone postanowienie zostało wydane bez podstawy prawnej, ponieważ wniesienie skargi bezpośrednio do sądu nie jest inną przyczyną niedopuszczalności skargi (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 54 § 1 P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię, należy wskazać, że przepis ten został przez WSA w Kielcach prawidłowo zinterpretowany, gdyż z jego treści wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że uruchomienie postępowania przed sądem administracyjnym następuje poprzez wniesienie skargi za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W konstrukcji uruchamiania postępowania sądowoadministracyjnego przewidzianej w.w. przepisem tylko wniesienie skargi za pośrednictwem organu automatycznie wszczyna postępowanie przed tym sądem. Słusznie i zasadnie Sąd I instancji powołał regulację art. 98 ustawy – Przepisy wprowadzające zawierającą normę szczególną, obowiązującą tylko w okresie dwóch lat od dnia 1 stycznia 2004 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy – P.p.s.a. Tenże przepis dopuszczał w okresie przejściowym i dostosowującym możliwość wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego i jeżeli skarga wniesiona została w terminie trzydziestu dni (art. 53 § 1 P.p.s.a.), sąd administracyjny miał obowiązek przekazać ją organowi, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem skargi. A więc tylko w tym ściśle oznaczonym okresie, przewidzianym w omawianym art. 98 ustawy – Przepisy wprowadzające, możliwe było zainicjowanie postępowania przed sądem administracyjnym także poprzez wniesienie skargi bezpośrednio do tego sądu, który miał obowiązek przekazać sprawę organowi, ze skutkiem określonym w art. 54 § 1 P.p.s.a., a więc skutecznego uruchomienia postępowania sądowoadministracyjnego. Wprowadzenie takiego rozwiązania w okresie przejściowym potwierdza prawidłowość twierdzenia, że po upływie dwuletniego okresu, licząc od daty 1 stycznia 2004 r., skargę skutecznie można wnosić tylko za pośrednictwem organu administracyjnego. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że dokonując prawidłowego odczytania przepisu art. 54 § 1 P.p.s.a., Sąd I instancji, który był zobowiązany do badania przewidzianych przez przepisy prawa przesłanek dopuszczalności zaskarżenia, zasadnie skargę odrzucił, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. 5. Kierując się wyżej wymienionymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a.