VII SA/Wa 560/08
WyrokWSA w Warszawie2008-06-17
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego jest legalne, jeśli organ egzekucyjny nie ustalił, czy obowiązek nałożony ostateczną decyzją został wykonany, pomimo informacji od strony o jego wykonaniu?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 Kpa, które nakazują organom administracji publicznej dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organ egzekucyjny, odmawiając umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie ustalił, czy obowiązek nałożony ostateczną decyzją został wykonany, mimo że strona skarżąca informowała o jego wykonaniu, a akta sprawy zawierały sprzeczne ustalenia organu w tym zakresie. Brak takiego ustalenia może mieć wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza w kontekście art. 59 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który przewiduje umorzenie postępowania, gdy obowiązek został wykonany przed jego wszczęciem.Stan faktyczny
W. i E. N. wystąpili z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego likwidacji okien w nadbudowanej części budynku. Organ I instancji odmówił umorzenia, uznając, że obowiązek nie został wykonany. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący zakwestionowali legalność decyzji nakładającej obowiązek. Na rozprawie skarżący oświadczyli, że dokonali zamurowania okien i informowali o tym organ wcześniej. Akta sprawy zawierały sprzeczne ustalenia organów co do wykonania obowiązku.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi W. i E. N. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Przy piśmie z dnia 10 maja 2005r. W. i E. N. wystąpili z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wszczętego celem wyegzekwowania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] października 2000r., znak: [...], nałożonego decyzją Burmistrza [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 1997r., znak: [...], nakazującą W. i E. N. likwidację poprzez zamurowanie pustakami szklanymi okien w nadbudowanej części budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. [...] w W., od strony działki sąsiedniej położonej przy ul. [...].
Po rozpatrzeniu w/w wniosku (który wpłynął do organu w dniu 11 czerwca 2007r.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2007r. Nr [...], na podstawie art. 59 § 1, art. 17 §1 oraz art. 20 §1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że decyzja z dnia [...] lipca 1997r. Nr [...] o nałożeniu określonego obowiązku jest prawomocna i ostateczna w toku postępowania administracyjnego, a postanowienie z dnia [...] października 2000r. Nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia jest zgodne z prawem i podlega wykonaniu.
Zdaniem organu, przedmiotowy wniosek nie wnosi do sprawy nowych istotnych elementów oraz nie spełnia żadnej z przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który ściśle określa przypadki, w których postępowanie egzekucyjne może być umorzone. Ponadto z jego treści wynika, że obowiązek nadal nie został wykonany. W związku z powyższym, postępowanie egzekucyjne będzie kontynuowane, a zastosowane środki egzekucji pozostają w mocy i w dalszym ciągu będą egzekwowane zgodnie z w/w ustawą, włącznie z zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego, aż do całkowitego wykonania obowiązku określonego prawomocną i ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 1997r. Nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2008r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 144 Kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia W. i E. N. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ II instancji powołał się na treść art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stwierdził, że zaistnienie wyłącznie jednej z przesłanek wymienionych w tym przepisie może stanowić podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Z uwagi na fakt, że wnioskodawcy nie powołali się na żadną z niniejszych przesłanek, jak również organ I instancji nie stwierdził zaistnienia żadnej z nich, zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego należy stwierdzić, iż organ I instancji zasadnie odmówił umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Natomiast odnosząc się do argumentów zawartych w zażaleniu podkreślił, że w myśl przepisu art. 29 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W związku powyższym organ II instancji nie może na etapie postępowania egzekucyjnego odnieść się do zarzutów merytorycznych odnoszących się do ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia [...] lipca 1997r., zwłaszcza, że strona skarżąca skorzystała z przysługującego jej prawa do wniesienia odwołania od tej decyzji, w wyniku czego Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] października 1997r., utrzymał ją w mocy, a Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 grudnia 1999r., sygn. akt: IV. SA. 2241/97 oddalił skargę na w/w decyzję Wojewody [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli W. i E. N., wnosząc o jej uwzględnienie, przy czym skarżący zakwestionowali legalność decyzji z dnia [...] lipca 1997r. Nr [...] o nałożeniu określonego obowiązku.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasową argumentacją oraz wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji (postanowień), a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 Kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy mieć na uwadze, że postanowienie to zostało wydane w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W wyroku z dnia 13 października 2005r., sygn. akt II FSK 215/05 (publ. LexPolonica nr 409910) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w/w przepis nakazuje stosowanie przepisów Kpa w postępowaniu egzekucyjnym nie wprost lecz odpowiednio, to jest z uwzględnieniem jego specyfiki polegającej przede wszystkim na przymusowym jego charakterze, a także szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków. Ta reguła powinna być też uwzględniona w zakresie interpretacji zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 6-16 Kpa).
Tak więc, organy administracyjne prowadząc postępowanie egzekucyjne winny uwzględnić odpowiednio zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 Kpa. Przepis ten stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W przepisie tym została wyrażona naczelna zasada Kodeksu postępowania administracyjnego - zasada prawdy obiektywnej (materialnej), zgodnie z którą organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto wymieniona wyżej zasada została wyrażona również w innych przepisach Kodeksu, m.in. w art. 6, 10, 77 § 1, 80.
W związku z powyższym, zasada prawdy obiektywnej ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ponieważ na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy organ administracyjny dokonuje jego subsumcji pod stosowną normę prawną. W ten sposób organ przesądza o powstaniu określonego obowiązku bądź prawa, a więc skutków prawnych, które dotyczyć będą wyłącznie faktów uznanych przez organ.
Ponadto art. 77 § 1 Kpa nakłada na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe. A więc pominięcie, czy też zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu, skutkuje wadliwością podjętej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006r., sygn. akt I SA/Wa 432/06, publ. LexPolonica nr 1543146). Wymienione wyżej zasady ogóle Kodeksu postępowania administracyjnego wiążą ale odpowiednio organy administracyjne orzekające w sprawach prowadzonych w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Jak wynika z akt sprawy, strona skarżąca ani w swoim wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ani w skardze skierowanej do sądu administracyjnego nie powołała się na okoliczność zamurowania spornych otworów okiennych. Dopiero na rozprawie w dniu 17 czerwca 2008r. skarżący E. N. oświadczył do protokołu, że dokonał obowiązku na nim ciążącego i zamurował okna w nadbudowanej części obiektu budowlanego, a ponadto wskazał, że o powyższym fakcie informował już organ.
Natomiast jak wynika z zaskarżonego postanowienia, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w swoim rozstrzygnięciu w ogóle nie ustalił, czy przedmiotowy obowiązek został wykonany przez inwestora. W aktach administracyjnych znajduje się pismo z dnia 25 października 2003r., w którym inwestorzy informują Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], że otwory okienne od posesji H. T. zostały trwale zlikwidowane poprzez zamurowanie.
Następnie w dniu 23 listopada 2005. właściwy organ nadzoru stopnia powiatowego dokonał oględzin obiektu budowlanego na działce przy ul. [...] w W.. Podczas oględzin organ ustalił, że decyzja Nr [...] z dnia [...] lipca 1997r. nakazująca zamurowanie okien pustakami szklanymi w nadbudowanej części budynku od strony posesji przy ul. [...] – nie została wykonana. W tym miejscu należy stwierdzić, że organ administracyjny podczas oględzin nie ustalił, czy w inny sposób niż określony w nakazie inwestor zamurował sporne otwory okienne, ponieważ w piśmie z dnia 13 września 2006r. skierowanego do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego inwestorzy ponownie podnoszą, że sporne okna zostały zamurowane płytą i tynkiem szlachetnym.
W związku z powyższym, wykazane wyżej uchybienia postępowania administracyjnego oraz sprzeczność pomiędzy stanowiskiem inwestora a niekompletnymi ustaleniami organu administracyjnego mogą mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy, ponieważ zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 ustawy o powstępowaniu egzekucyjnym w administracji organ umarza postępowanie egzekucyjne jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pk 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło