I OSK 1148/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-08-07
Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Irena Kamińska, Jolanta Rudnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, prawidłowo zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez wykazanie, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz czy uzasadnienie wyroku zawierało wystarczające wskazania co do dalszego postępowania?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., ponieważ nie wykazał w sposób przekonujący, że stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak precyzyjnych wskazań co do dalszego postępowania dla organu administracji. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skierowania L. P. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych. Po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) pierwszej decyzji Prezydenta Sopotu, Prezydent Miasta Gdyni ponownie wydał decyzję o skierowaniu L. P. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Gdańsku uchylił decyzję SKO, zarzucając naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa poprzez zmianę stanowiska przez SKO bez uzasadnienia. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że WSA nie wykazał istotnego wpływu naruszeń na wynik sprawy i nie zawarł wystarczających wskazań co do dalszego postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia WSA del. Jolanta Rudnicka Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. akt III SA/Gd 159/08 w sprawie ze skargi L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od L. P. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 159/08 w sprawie ze skargi L. P. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...]uchyliło decyzję Prezydenta Sopotu z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] o skierowaniu L. P. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami.
Po zmianie przez L. P. miejsca zamieszkania sprawę ponownie rozpoznał Prezydent Miasta Gdyni, który decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr[...], na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm. - dalej powoływanej jako ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. lub Prawo o ruchu drogowym), skierował wymienionego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii "A", "B", "C", "T" w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Jednocześnie organ stwierdził, że niepoddanie się sprawdzeniu kwalifikacji do dnia [...] kwietnia 2008 r. spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu stronie uprawnień do kierowania pojazdami.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., nr[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, powyższe rozstrzygnięcie z dnia [...] stycznia 2008 r. utrzymało w mocy.
W uzasadnieniu swej decyzji Kolegium zwróciło przede wszystkim uwagę na obligatoryjny charakter skierowania kierowcy na sprawdzenie kwalifikacji w przypadku przekroczenia punktów, o których mowa w art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Stwierdziło ponadto, że przyjęcie przez L. P. mandatu stanowiło podstawę do wpisania określonej liczby punktów do ewidencji kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym, co potwierdził w dniu[...] listopada 2007 r. Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w G. Zgodnie z art. 98 § 3 oraz art. 101 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach o wykroczenia mandat karny staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru, a jego uchylenie możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy grzywna została nałożona za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie. Funkcjonariusze straży gminnej, (miejskiej), którzy wymierzyli kierowcy mandat, działali na podstawie § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. Nie można zatem przyjąć, by nie posiadali uprawnień do przeprowadzania kontroli drogowej. Wprawdzie Trybunał Konstytucyjnych w dniu 22 marca 2007 r. orzekł o niezgodności tych przepisów z Prawem o ruchu drogowym oraz Konstytucją RP, jednakże przepisy te utraciły moc obowiązującą dopiero z dniem publikacji wyroku, tj. w dniu 24 lipca 2007 r. Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wywołuje "automatycznie" skutków prawnych w odniesieniu do wcześniejszych zdarzeń. W niniejszej sprawie wskazane orzeczenie również nie spowodowało automatycznie uchylenia (anulowania) wystawionych przez straż miejską prawomocnych mandatów karnych za przekroczenie prędkości, a także skutków związanych z przypisaniem określonym naruszeniom przepisów drogowych punktów w ewidencji kierowców.
Decyzję SKO w Gdańsku L. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i organu I instancji, skarżący zarzucił, że Kolegium w tym samym składzie orzekającym wydało dwa odmienne rozstrzygnięcia. W decyzji z dnia [...] października 2007 r. zobowiązało organ I instancji do uwzględnienia wyroków Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 marca 2007 r. oraz Sądu Najwyższy z dnia 20 marca 2007 r., zaś w zaskarżonej decyzji z dnia 29 lutego 2008 r. stwierdziło, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wywołuje skutków prawnych w przedmiotowej sprawie, a ponadto nie odniosło się do powołanego orzeczenia Sądu Najwyższego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 159/08 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że Kolegium po raz pierwszy rozpoznając sprawę, w decyzji z dnia [...] października 2007 r. wskazało na szereg uchybień popełnionych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, w tym brak ustaleń czy w dniu wystawienia mandatu, tj. [...] lutego 2007 r. doszło do przekroczenia uprawnień przez straż gminną (miejską), oraz nierozważenie kwestii braku umocowania ustawowego (do dnia [...] lipca 2007 r.) straży gminnej (miejskiej) do kontroli ruchu drogowego w zakresie przekroczenia prędkości przez kierującego, a co za tym idzie, upoważnienia do ukarania kierowcy punktami karnymi za tego rodzaju wykroczenia. Organ pierwszej instancji, ponownie rozpatrując sprawę, dnia [...] stycznia 2008 r. skierował L. P. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, po raz kolejny posługując się wzorem skierowania określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215 ze zm.). Decyzji swej nie uzupełnił o "szerokie uzasadnienie", chociaż było to niezbędne w świetle powołanego wcześniej orzeczenia Kolegium oraz zawartych w nim uwag i zaleceń, a ponadto mimo, iż posługiwanie się wzorem decyzji określonym w przepisach prawa nie zwalnia organu od obowiązku uzasadnienia swego rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 1 i 3 kpa. Na powyższe uchybienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku nie zwróciło uwagi. Dnia [...] lutego 2008 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, odchodząc tym samym od stanowiska zajętego w swojej poprzedniej decyzji z dnia [...] października 2007 r.
Zauważyć zatem należy, że zgodnie z art. 110 kpa, organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Z zawartej w tym przepisie gwarancji trwałości decyzji administracyjnej, zdaniem Sądu I instancji, wynika, że wówczas gdy nie zmieniły się istotne, wynikające z art. 107 § 1 kpa elementy zawarte we wcześniejszej decyzji, organ odwoławczy ponownie orzekając w sprawie jest związany swoim stanowiskiem wyrażonym w swojej poprzedniej decyzji. Niemożliwa jest późniejsza zmiana stanowiska wyrażonego przez organ w takiej decyzji. Do zmiany stanowiska może dojść tylko w przypadku zmiany stanu faktycznego, czy zmiany podstawy prawnej decyzji, przy czym organ winien taką zmianę uzasadnić. W rozpatrywanej sprawie wskazana wyżej sytuacja nie miała miejsca. Stan faktyczny sprawy i podstawa prawna decyzji nie uległy zmianie, gdyż skutku takiego bezspornie nie wywołały wyjaśnienia Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Gdańsku z dnia [...] listopada 2007 r. Mimo tego organ odwoławczy zmienił swoje stanowisko w sprawie, nie uzasadniając przyczyn takiego stanu rzeczy.
W ocenie Sądu I instancji takie działanie organu odwoławczego stanowi naruszenie art. 8 kpa, tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Zasadę tę narusza m.in.: "zmienność poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach organów administracji w odniesieniu do tego samego adresata, wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej decyzji i bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany." (A. Wróbel w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II, str. 155).
Przechodząc do zarzutu skargi, w przedmiocie zasadności ukarania skarżącego w dni u[...] lutego 2007 r. punktami karnymi przez Straż Gminą z P., Sąd stwierdził, że w pełni podziela przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że organ administracji nie może dokonywać oceny czy osoba, wobec której komendant wojewódzki Policji wystąpił o sprawdzenie kwalifikacji, przekroczyła przepisy ruchu drogowego ani też oceniać "prawidłowości zakwalifikowania" przekroczenia przez nią przepisów ruchu drogowego. Stanowisko takie wynika z wyroku z dnia 13 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 1087/2005, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się o podjęcie określonego aktu i czynności przez właściwy organ Policji, a w razie jego milczenia może skorzystać ze skargi w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. (podobnie wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Ol 946/07).
Powyższe rozważania, zdaniem WSA w Gdańsku, prowadzą do wniosku, iż organ odwoławczy naruszył powołane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w sposób który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.)
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, reprezentowane przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowanie według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 107 § 3 i art. 110 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z 2000r. z zm.) poprzez:
a. błędne uznanie, iż Kolegium naruszyło przepisy postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niezwrócenie uwagi na uchybienia decyzji organu I instancji i orzeczenie o utrzymaniu tej decyzji w mocy oraz odejście od stanowiska zajętego przez siebie w decyzji z dnia [...] października 2007r. bez wskazania przyczyn takiego postępowania;
b. niewykazanie, iż ewentualne naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niezawarcie precyzyjnych wskazań co do dalszego postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uchylając zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c P.p.s.a., nie wykazał, by Kolegium naruszyło przepisy postępowania i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z decyzji Kolegium z dnia [...] października 2007 r. wynika, iż przyczyną uchylenia pierwszej decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2007 r. było niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 kpa) oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa), w tym nierozważenie (co wiązało się z koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego), czy faktycznie w dniu [...] lutego 2007 r. doszło do przekroczenia uprawnień straży gminnej (miejskiej) do kontroli ruchu drogowego (z akt sprawy nie wynikało, czy kontroli tej dokonała straż gminna) i czy konsekwencją tego działania stało się wystawienie mandatu przez nieuprawniony organ oraz ukaranie kierowcy punktami karnymi. Kolegium wskazało ponadto organowi I instancji, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie on zobowiązany wziąć pod uwagę wszystkie istotne okoliczności mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, szczegółowo ustosunkować się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu, a zwłaszcza odnieść się do kwestii zasadności ukarania odwołującego się punktami karnymi w dniu [...] lutego 2007 r. Oznacza to, że Kolegium wskazywało organowi I instancji jedynie, jakie okoliczności ma uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, natomiast nie przesadzało o treści przyszłego rozstrzygnięcia.
Autor skargi kasacyjnej zauważył również, iż przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują związania organu I instancji wskazówkami (oceną prawną) zawartymi w decyzji organu odwoławczego. Zgodnie z art. 138 § 2 zd. 2 kpa, przekazując sprawę organowi I instancji, organ odwoławczy może jedynie wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Owe zalecenia wiążą organ I instancji jedynie co do obowiązku wyjaśnienia okoliczności w nich wskazanych, zaś sposób przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do istnienia tych okoliczności i ocena dowodów w tym celu uzyskanych należy do wyłącznej kompetencji organu I instancji. Organ odwoławczy, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, nie może w jakikolwiek sposób narzucać treści rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 1990 r., IV SA 564/89).
W niniejszej sprawie organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę, przeprowadził postępowanie zgodnie ze wskazówkami Kolegium. W szczególności zwrócił się dwukrotnie do Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w G. o zajęcie stanowiska w sprawie i ustosunkowanie się do zarzutów L. P. Powiadomił stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w tym stanowiskiem Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w G. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organ I instancji zobowiązany był do ponownego wydania decyzji o skierowaniu L. P. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Organ po wpłynięciu wniosku Policji może bowiem jedynie ocenić czy kierowca rzeczywiście przekroczył 24 punkty karne, natomiast nie jest uprawniony do kwestionowania prawomocnych orzeczeń w oparciu, które kierowcy przypisano punkty karne.
Kolegium przy rozpoznaniu odwołanie L. P. od decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2008 r., mając na uwadze przeprowadzone przez ten organ postępowanie, uznało, iż stan faktyczny sprawy został dokładnie wyjaśniony, a skarżącemu zapewniono możliwość czynnego udziału w postępowaniu i zapoznano go z aktami sprawy, w tym ze stanowiskiem organu wnioskującego o skierowanie L. P. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. W tej sytuacji Kolegium mogło wydać jedynie orzeczenie merytoryczne w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 lub 2 kpa. Natomiast brak było podstaw do ponownego uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy temu organowi do rozpatrzenia w oparciu o art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z tym ostatnim przepisem organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W ocenie kasatora, w przedmiotowej sprawie rozstrzygniecie nie wymagało przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji, bowiem przeprowadził on postępowanie zgodnie ze wskazówkami zawartymi w decyzji Kolegium z dnia [...] października 2007 r. Nie do zaakceptowania jest stanowisko Sądu, iż w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy przy ponownym jej rozpatrywaniu był związany swoim stanowiskiem zawartym we wcześniejszej decyzji. Kolegium w decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. dokonało oceny postępowania organu I instancji wskazując, iż przedmiotowe postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, o czym świadczy m.in. fakt, iż organ I instancji zwrócił się do Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w G. o zajęcie stanowiska w sprawie, a skarżącego powiadomiono o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w tym ze stanowiskiem Naczelnika, z którego to prawa skarżący skorzystał. Zatem niezasadny jest zarzut Sądu, iż Kolegium zmieniło stanowisko w sprawie bez uzasadnienia przyczyn takiego stanu rzeczy oraz że naruszyło w ten sposób zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Kasator podzielił stanowisko WSA w Gdańsku, iż organ I instancji ponowienie posłużył się wzorem skierowania określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21.01.2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215 ze zm.), nie uzupełniając swej decyzji szerokim uzasadnieniem, co było jedną ze wskazówek Kolegium zawartych w poprzednim orzeczeniu. Jednakże w ocenie kasatora, choć brak szczegółowego uzasadnienia decyzji jest uchybieniem, to nie stanowi on podstawy do jej uchylenia na podstawie art. 138 § 2 kpa, zwłaszcza w sytuacji gdy decyzja odpowiada prawa.
Nadto kastor zarzucił Sądowi I instancji, iż wskazania w zaskarżonym wyroku są bardzo ogólne i lakoniczne, bowiem Sąd stwierdził jedynie, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy uwzględni ocenę przedstawioną w niniejszym orzeczeniu, bez wskazania, jakie konkretne czynności i ustalenia powinny zostać dokonane przez organ administracji publicznej. Zdaniem organu z treści uzasadnienia wyroku nie wynika czy Kolegium powinno ponownie rozważyć wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 lub 2 kpa czy też wydanie decyzji kasacyjnej w oparciu o art. 138 § 2 kpa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera uzasadnione podstawy i zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej określonej jako P.p.s.a.) sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości lub w części, gdy stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania niż dające podstawę do wznowienia, jeżeli takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie każde zatem uchybienie procesowe może stanowić przesłankę uwzględnienia skargi. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów procesowych, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne. W związku z tym Sąd, uwzględniając skargę, nie może ograniczyć się do określenia przepisu czy przepisów, które - w jego ocenie - złamał organ administracji publicznej oraz wyjaśnienia na czym uchybienie to miało polegać. Niezbędne jest jeszcze wykazanie potencjalnego wpływu przedmiotowych naruszeń na wynik sprawy. W orzecznictwie i piśmiennictwie prawniczym powszechnie przy tym przyjmuje się, że przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszenia prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego i procesowego.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uwzględniając skargę, w podstawie swego wyroku powołał omawiany art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W uzasadnieniu tego orzeczenia wytknął natomiast Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Gdańsku brak pełnego wyjaśnienia motywów zaskarżonej decyzji. Wskazał ponadto jako naruszone przepisy art. 8 i 110 kpa. Sąd I instancji próbował wprawdzie wyjaśnić, dlaczego, jego zdaniem, normy te zostały złamane w postępowaniu odwoławczym, ale nie wykazał prawdopodobieństwa wpływu tych uchybień na wynik sprawy administracyjnej, a tym bardziej, że był to wpływ istotny.
Niedokonanie takiej analizy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ma szczególne znaczenie z uwagi na stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy oraz z uwagi na to, że stanowisko WSA w Gdańsku dotyczące oceny legalności kontrolowanej decyzji nie zostało sformułowane w sposób jednoznaczny. Zauważyć bowiem należy, że Sąd I instancji nie zakwestionował w istocie ustaleń organów w kwestii przekroczenia przez L. P. liczby 24 punktów wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym, ani też stanowiska SKO w Gdańsku, iż rozstrzygnięcie przewidziane w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym ma charakter decyzji związanej, a zatem, że we wskazanej sytuacji na wniosek wojewódzkiego komendanta Policji obligatoryjne jest skierowanie kierowcy na sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Ponadto ogólnikowe stwierdzenie Sądu o możliwości wpływu podniesionych naruszeń procesowych na wynik sprawy nie koresponduje z końcową częścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku. WSA w Gdańsku, przywołując stosowne orzecznictwo sądów administracyjnych, jednoznacznie przyznał tam, że w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) Prawa o ruchu drogowym, niedopuszczalne jest dokonywanie oceny prawidłowości i podstawy wpisów do ewidencji, o której mowa w art. 130 ust. 1 tej ustawy. Wpisy takie - jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 1087/05 (LEX nr 275433) i co w pełni zaakceptował Sąd I instancji - stanowią bowiem czynność materialno – techniczną oraz mogą podlegać kontroli w odrębnym postępowaniu, a nie w sprawie skierowania kierowcy na sprawdzenie kwalifikacji.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące złamania przez Sąd I instancji art.145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przede wszystkim przez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku takich naruszeń przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść decyzji, a przez to naruszenie także art. 141 § 4 P.p.s.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Dodatkowo uzasadnienie wyroku uwzględniającego skargę, w przypadku gdy sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, musi zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zabrakło zaś wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i wskazania w jaki sposób przedstawione naruszenia mogły mieć istotny wpływ na treść decyzji oraz jaki powinien być dalszy tok postępowania organu administracji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło