II SAB/Wa 68/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Łukasz Bazyluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w G. w przedmiocie wniosku z dnia [...] stycznia 2007 r. o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego - zobowiązuje Komendanta Powiatowego Policji w G. do rozpatrzenia wniosku J. K. z dnia [...] stycznia 2007 r. o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. W dniu [...] stycznia 2007 r. emerytowany policjant J. K. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w G. z wnioskiem o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za rok 2006. W przypadku odmowy wypłaty przedmiotowego świadczenia wniósł o wydanie stosownej decyzji w sprawie. W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], Komendant Powiatowy Policji w G. poinformował J. K., iż w świetle obowiązujących przepisów brak jest podstaw prawnych do przyznania wnioskowanego świadczenia dla emeryta lub rencisty policyjnego i osób uprawnionych do policyjnej renty rodzinnej. Z dniem 1 stycznia 2006 r. weszło bowiem w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważników pieniężnych za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 266, poz. 2246), mocą którego uchylony został § 8 i § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważników pieniężnych za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 919). Uchylone zaś przepisy stanowiły podstawę do stosowania przepisów rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. do emerytów i rencistów policyjnych oraz wydawania decyzji administracyjnych w stosunku do tych osób. Wobec tego brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w sprawie objętej wnioskiem zainteresowanego z dnia [...] stycznia 2007 r. Przyjmując, iż ww. pismo jest decyzją administracyjną, J. K. złożył w dniu [...] lutego 2007 r. zażalenie do Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. W odpowiedzi otrzymał pismo Naczelnika Wydziału Inwestycji i Remontów Wojewódzkiej Komendy Policji z siedzibą w R. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], informujące o braku podstaw do wniesienia zażalenia na pismo Komendanta Powiatowego Policji w G. Pismo z dnia [...] lutego 2007 r. stało się przedmiotem skargi J. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 27 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 741/07 odrzucił skargę wskazując, iż zaskarżone pismo nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i nie podlega ono kognicji sądów administracyjnych. Ponadto Sąd wskazał, iż skarżący ma możliwość poddania kontroli sądowej swojej sprawy poprzez wniesienie skargi do Sądu na bezczynność organu, po wyczerpaniu środków zaskarżenia. W związku z powyższym, skarżący pismem z dnia [...] lipca 2007 r. wniósł do Komendanta Głównego Policji zażalenie w trybie art. 37 Kpa na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. w przedmiocie niewydania decyzji administracyjnej w sprawie wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi, Komendant Główny Policji pismem z dnia [...] września 2007 r. poinformował skarżącego, iż organ nie pozostaje w bezczynności. Z uwagi zaś na obowiązujące przepisy prawa skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do domagania się wnioskowanego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. K. zarzucił Komendantowi Wojewódzkiemu Policji z siedzibą w R., iż nie wydał on decyzji administracyjnej, zgodnej z wymogami prawa, po wniesieniu przez niego odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] stycznia 2007 r. o odmowie wypłaty równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Podniósł, iż pomimo jego zażalenia z dnia [...] lipca 2007 r., Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R. nadal pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 stycznia 2008 r. sygn. akt II SAB/Wa 114/07 odrzucił skargę wskazując, między innymi, na mylne przyjęcie przez skarżącego, iż pismo Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] jest decyzją administracyjną, w związku z czym wniósł od niego odwołanie i żądał od organu wyższego stopnia wydania decyzji administracyjnej. Sąd zauważył, iż aby skutecznie dochodzić swoich praw w zakresie równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w niniejszej sprawie skarżący winien wyczerpać tryb przewidziany w art. 37 Kpa w zakresie bezczynności Komendanta Powiatowego Policji w G. W związku z powyższym, J. K. w dniu [...] kwietnia 2008 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w G. W jej uzasadnieniu stwierdził, iż w zażaleniu na pismo Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] stycznia 2007 r. domagał się od organu wypłaty równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego lub wydania stosownej decyzji administracyjnej, a także stwierdził, iż brak takiej decyzji zamyka mu drogę do dochodzenia roszczenia na drodze sądowej, a więc, w ocenie skarżącego, został spełniony wymóg wynikający z treści art. 37 Kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, iż skarżący nie wyczerpał trybu postępowania określonego w art. 37 Kpa. Dodatkowo wskazał, iż z uwagi na nowelizację przepisów dotyczących przyznawania, odmowy przyznawania lub zwrotu równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego organy Policji utraciły z dniem 1 stycznia 2006 r. właściwość do wydawania decyzji administracyjnych w tych sprawach w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin, a zatem brak było możliwości załatwienia przedmiotowej sprawy w formie decyzji administracyjnej, w związku z czym Komendant Powiatowy Policji w G. nie pozostaje w bezczynności. Na rozprawie w dniu 3 lipca 2008 r. skarżący podtrzymał skargę oraz podał, iż jego pismo z dnia [...] lutego 2007 r. stanowiło wyczerpanie drogi, o której mówi przepis art. 37 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przede wszystkim, wobec wniosku organu o odrzucenie skargi, rozważenia wymaga kwestia jej dopuszczalności. Koniecznym zatem jest zbadanie, czy J. K. przed wniesieniem skargi do Sądu skorzystał z przysługującego mu środka zaskarżenia. Stosownie do treści art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż w "zażaleniu" z dnia [...] lutego 2007 r., skierowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R., skarżący zaznaczył, iż odpowiedź organu na jego wniosek została udzielona w formie pisma, nie zaś decyzji administracyjnej, co zamyka mu drogę do dochodzenia swoich praw przed sądem. Choć w piśmie tym skarżący nie powołał się wyraźnie na art. 37 § 1 Kpa, to jednak uznać należy, na co wskazuje treść pisma i oznaczenie organu, iż spełnia ono przesłanki zawarte w tym przepisie. Nie można zatem zgodzić się z Komendantem Powiatowym Policji w G., że skarga powinna zostać odrzucona z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia. Zgodnie z brzmieniem art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 tej ustawy, tzn. takich, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także rozstrzygającego sprawę co do istoty, jak również wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie albo innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym prawem terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 104 § 1 Kpa, organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. W myśl zaś art. 105 § 1 Kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Organ zobowiązany jest zatem do rozpatrzenia wniosku strony i podjęcia rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. Inny sposób załatwienia sprawy, jako odstępstwo od powyższej zasady, może nastąpić jedynie w ściśle określonych przypadkach, które w niniejszej sprawie nie występują. Wskutek wniosku strony organ administracji powinien był zatem podjąć czynności wyjaśniające i ocenić, czy żądanie dotyczy sprawy indywidualnej, a w konsekwencji załatwić ją w sposób przewidziany w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli wydać decyzję rozstrzygającą sprawę co do jej istoty (art. 104 § 1 i § 2) lub decyzję o umorzeniu postępowania - w razie jego bezprzedmiotowości (art. 105 § 1). Należy zaznaczyć, iż organ administracji publicznej nie może poprzestać na udzieleniu stronie informacji co do braku możliwości pozytywnego załatwienia sprawy, gdy istnieją przesłanki do załatwienia sprawy w formie decyzji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 1995 r. sygn. akt III ARN 45/95, publ. OSNP 1996/10/138). Pismo organu informujące stronę o niemożliwości załatwienia sprawy z jej wniosku jest bowiem uchyleniem się od rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty przez wydanie decyzji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 1983 r. sygn. akt II SA 593/83, publ. ONSA 1983/2/55). Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że Powiatowy Komendant Policji w G. uchylił się od merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania decyzji w tym przedmiocie. Skierowane do strony skarżącej pismo organu z dnia [...] stycznia 2007 r. nie jest decyzją administracyjną, co zostało już przesądzone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 741/07, i z całą pewnością nie może wydania takiej decyzji zastąpić. W ocenie Sądu, organ, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie załatwił wniosku skarżącego o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w sposób wynikający z przepisów prawa, co doprowadziło do jego bezczynności w tym zakresie. Dlatego też Sąd uznał wniesioną skargę za uzasadnioną i zobowiązał Komendanta Powiatowego Policji w G. do rozpatrzenia wniosku J. K. z dnia [...] stycznia 2007 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w wyroku.