I FSK 1891/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-01-21

Skład orzekający: Arkadiusz Cudak, Artur Mudrecki, Roman Wiatrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż przez spółdzielnię mieszkaniową prawa użytkowania wieczystego działki przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a w konsekwencji, czy spółdzielnia w odniesieniu do tej czynności jest podatnikiem tego podatku?
Ratio decidendi
Sprzedaż przez spółdzielnię mieszkaniową prawa użytkowania wieczystego działki przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ spółdzielnia ta, jako osoba prawna wpisana do rejestru przedsiębiorców, prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, a zbywana działka mieści się w zakresie zarządzania mieniem spółdzielni i jej członków. W związku z tym spółdzielnia działa jako podatnik podatku od towarów i usług, niezależnie od swojego przekonania o braku prowadzenia działalności gospodarczej lub nieposiadania statusu podatnika VAT.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Domów Jednorodzinnych "O. F." wniosła o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania podatkiem VAT sprzedaży prawa użytkowania wieczystego działki budowlanej. Spółdzielnia twierdziła, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest podatnikiem VAT, a sprzedaż była jednorazową czynnością. Minister Finansów uznał stanowisko spółdzielni za nieprawidłowe, wskazując, że przeniesienie prawa użytkowania wieczystego gruntu podlega opodatkowaniu VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółdzielni, uznając ją za podatnika VAT.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia WSA del. Roman Wiatrowski, Protokolant Iwona Wtulich, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Spółdzielni Domów Jednorodzinnych "O. F." w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 268/08 w sprawie ze skargi Spółdzielni Domów Jednorodzinnych "O. F." w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 28 września 2007 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną. I FSK 1891/08 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 3 lipca 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 268/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółdzielni Domów Jednorodzinnych "O. F." (dalej: "Skarżąca") w W. na interpretację Ministra Finansów z dnia 28 września 2007 r., nr [...], w zakresie podatku od towarów i usług. Skarżąca złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, uzupełniony pismem z dnia 11 września 2007 r. Przedstawiła następujący stan faktyczny: Spółdzielnia nie prowadzi inwestycji, zajmując się jedynie eksploatacją istniejących zasobów. Z uwagi na wielkość Spółdzielni, wszystkie funkcje pełnione są społecznie. Na terenie przydzielonym Skarżącej w użytkowanie wieczyste oprócz 36 segmentów (z działkami przydomowymi) znajdowała się również działka o powierzchni 730 m2, przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe. Prawo użytkowania wieczystego tej działki Skarżąca odsprzedała J.K.S. (akt notarialny Rep. A [...] z 30 maja 2007 r.), z przeznaczeniem pod budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Skarżąca zadała pytanie, czy w związku z powyższym powinna zapłacić podatek od towarów i usług, a jeśli tak to jaki i ile? Przedstawiając własną ocenę prawną powołała się na art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54 poz. 535 z późn. zm., dalej: "ustawa o VAT"), zgodnie z którym zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczonych pod zabudowę. Zdaniem Skarżącej była ona zatem zwolniona z podatku od towarów i usług. W interpretacji indywidualnej z dnia 28 września 2007 r. Minister Finansów stanowisko Skarżącej uznał za nieprawidłowe. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podlega m.in. innymi odpłatna dostawa towarów i świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT). Świadczeniem usług jest natomiast przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawa o VAT). Prawo wieczystego użytkowania gruntu jest innym niż własność prawem rzeczowym i niewątpliwie wartością niematerialną i prawną. Oznacza to, że przeniesienie prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego lub niezabudowanego, związanego z działalnością podatnika, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki 22% (art. 41 ust. 1 ustawy o VAT). Wyjątkiem jest zbycie prawa użytkowania wieczystego gruntu przeznaczonego na cele rolnicze, podlegające zwolnieniu na podstawie § 8 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 97, poz. 970). W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Skarżąca wniosła o uchylenie i zmianę interpretacji jako niezgodnej z prawem. Wskazała, że opodatkowaniu podlegają czynności wykonywane w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Skarżąca podniosła, iż nie jest czynnym podatnikiem VAT, ponieważ nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej i zarobkowej. Nie dokonuje żadnych inwestycji, zajmując się wyłącznie eksploatacją posiadanych zasobów mieszkaniowych. Nigdy nie zarejestrowała się jako podatnik VAT. Skarżąca ponadto zaznaczyła, że jednorazowe transakcje nie podlegają podatkowi od towarów i usług i oświadczyła, że posiadała tylko tę jedną działkę a zatem nie może być mowy o jakiejkolwiek częstotliwości wykonywanych czynności. Skarżąca przyznała, że niewłaściwie powołała podstawę prawną zwolnienia sprzedaży działki z podatku od towarów i usług, tj. art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT. Jej zdaniem opisana sprzedaż w ogóle nie podlega ustawie o podatku od towarów i usług. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 28 listopada 2007 r. Minister Finansów, nie znajdując podstaw w powyższej argumentacji odmówił zmiany interpretacji. Powołał się na przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. W skardze na interpretację Skarżąca wniosła o stwierdzenie jej nieważności. Zarzuciła niewłaściwą interpretację art. 15 ustawy o VAT. W ocenie Skarżącej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega dostawa towarów lub usług, dokonana przez podatnika podatku od towarów i usług w ramach samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej, jeżeli towar lub prawo majątkowe wchodzi w skład majątku firmy. Nie podlega natomiast opodatkowaniu sprzedaż nieruchomości lub odpłatne przekazanie praw majątkowych, jeżeli stanowi ona majątek osobisty podatnika lub osoby niebędącej podatnikiem tego podatku, a czynność ta wykonywana jest jednorazowo, w okolicznościach niewskazujących na zamiar wykonywania jej w sposób częstotliwy. Na potwierdzenie tego stanowiska Skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych i odpowiedzi osób reprezentujących Ministra Finansów na interpelacje poselskie. W opinii Skarżącej, aczkolwiek odpowiedzi te dotyczyły osób fizycznych, to jej sytuacja jest analogiczna do sytuacji tych osób sprzedających majątek osobisty, ponieważ nie prowadzi ona działalności gospodarczej i nie jest podatnikiem VAT (nigdy nie składała deklaracji VAT-R), nie może sprzedać innego prawa użytkowania wieczystego lub nieruchomości, czyli nie wystąpi częstotliwość, a nabywca także nie jest podatnikiem VAT. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, uznając tym samym stanowisko Skarżącej za niewłaściwe. Organ nie zgodził się ze Skarżącą, że obowiązują ją przepisy takie same jak osobę fizyczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zaskarżonym wyrokiem, uznał skargę za niezasadną. Podając motywy swojego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż obrót nieruchomościami gruntowymi co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ z mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług, a grunty według dyspozycji art. 2 ust. 6 tej ustawy są towarem. Czynności te podlegają opodatkowaniu, jeżeli są dokonywane przez podatników. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Sąd I instancji na podstawie przedłożonego przez Skarżącą aktu notarialnego przeniesienia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki stwierdził, że Skarżąca jest spółdzielnią działającą w oparciu o przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 z późn. zm.), wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Przedsiębiorców. Zgodnie z art. 1 § 1 prawa spółdzielczego spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób, o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą. Sąd I instancji zauważył, że przepisy tej ustawy stosuje się również do spółdzielni mieszkaniowych. Spółdzielnie te, aczkolwiek mają na celu zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych mieszkańców, także są więc przedsiębiorcami, podlegającymi wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Przedsiębiorców. Przytoczono tezę wyroku z dnia 12 marca 2004 r. sygn. akt II CK 53/03 (LEX nr 172796) Sądu Najwyższego, który stwierdził między innymi, że spółdzielnia mieszkaniowa jest podmiotem gospodarczym i w zakresie prowadzonej przez siebie działalności ukierunkowanej na szeroko pojęte zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych swoich członków musi być traktowana tak samo, jak inni przedsiębiorcy. W związku z tym Sąd uznał, że Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą. Eksploatacja zasobów mieszkaniowych (w określonych okolicznościach zwolniona z podatku na podstawie art. 43 ust 1 pkt 11 ustawy o VAT) zaliczana jest do działalności gospodarczej. Natomiast zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 97, poz. 970 z późn. zm.) zwolnione są od podatku usługi w zakresie zarządzania nieruchomościami mieszkalnymi, świadczone na zlecenie, z wyłączeniem wyceny nieruchomości mieszkalnych (PKWiU ex 70.32.11). Sąd I instancji stwierdził, że jeśli ustawodawca uznał za konieczne objęcie powyższych usług zwolnieniem, to przyjąć należy, iż podlegają one regulacji ustawy o podatku od towarów i usług jako świadczone w ramach działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu I instancji powyższa działalność gospodarcza Skarżącej ma charakter ciągły, a okoliczność, że w jej toku doszło do jednorazowego przeniesienia prawa użytkowania wieczystego gruntu konstatacji tej nie zmienia. Na możliwość uznania Skarżącej za podatnika podatku od towarów i usług nie ma wpływu również fakt, że nie złożyła zgłoszenia VAT-R. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał rację Ministrowi Finansów, uznając za słuszne wskazanie na przepisy kodeksu cywilnego, w świetle których podmiotowość osoby prawnej określona jest odmiennie od osobowości osoby fizycznej. W ocenie Sądu spółdzielnia prywatnego majątku, podobnie jak potrzeb osobistych, posiadać nie może. Prywatny majątek mogą posiadać jej członkowie. Jednakże przedmiotem dostawy opisanej przez Skarżącą było prawo użytkowania wieczystego należącego do niej jako osoby prawnej, a nie jej członków. Działka ta wchodziła w skład majątku Skarżącej jako przedsiębiorcy i jako taka została przez nią zbyta. Reasumując, Sąd I instancji stwierdził, że skoro Skarżąca świadczy usługi podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w zakresie zarządzania nieruchomościami mieszkalnymi (określone przez nią jako eksploatacja zasobów mieszkaniowych), a przeniesienie przez nią prawa użytkowania wieczystego dotyczy gruntu ewidentnie związanego z jej działalnością, to również w stosunku do tej czynności Skarżąca działa jak podatnik i jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Ponadto dodał, że dokonana przez Skarżącą dostawa podlega opodatkowaniu, ponieważ pozostaje w związku z prowadzoną przez nią działalnością, dotyczyła jej majątku służącego tej działalności - w rezultacie została zatem dokonana przez podatnika prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. W przypadku takim nie ma znaczenia jednorazowość i niepowtarzalność tej czynności. W skardze kasacyjnej pełnomocnik Spółdzielni wniósł o uchylenie tego wyroku w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 15 ustawy o VAT. W uzasadnieniu Skarżąca podtrzymała argumentację zawartą w skardze, z przytoczonego przepisu wywodząc, że działalność gospodarcza dla celów podatku od towarów i usług jest to przede wszystkim profesjonalny obrót gospodarczy, realizowany w sposób zorganizowany, a co za tym idzie ciągły, lecz również czynności z zakresu działalności produkcyjnej, handlowej lub usługowej wykonywane sporadycznie, a nawet jednorazowo - jednak jedynie wtedy, gdy okoliczności wykonania tych transakcji wskazują na zamiar ich wykonania w sposób częstotliwy. Autor skargi kasacyjnej podkreślił również, powołując się na ustawę Prawo Spółdzielcze, że majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków. Skarżąca powtórzyła, że nie jest przedsiębiorcą i nie jest podatnikiem VAT. Sprzedaż działki była okazjonalną, jednorazową czynnością, którą wykonała, sprzedając osobisty majątek swoich członków, aby z uzyskanych środków naprawić elementy infrastruktury spółdzielni. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż nie znajduje ona usprawiedliwionych podstaw. Wobec tego skarga ta podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy wskazać, że rozpoznawana skarga kasacyjna zawiera pewne błędy konstrukcyjne. W petitum środka odwoławczego wskazano, jako podstawę kasacyjną przepis art. 174 ustęp (powinien być punkt) 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm, zwana dalej "p.p.s.a."). Nie wskazano zaś, który przepis prawa materialnego, zdaniem skarżącego, został naruszony przez Sąd I instancji. Dopiero w ostatnim zdaniu, podsumowującym uzasadnienie skargi kasacyjnej, zawarte jest sformułowanie, że "w świetle powyższego należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie zinterpretował zapis art. 15 ustawy o VAT". Niewątpliwie taki sposób redakcji skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika nasuwa pewne wątpliwości wobec sformalizowanego charakteru tego środka odwoławczego. Uwzględniając jednak uchwałę całego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, należało merytorycznie odnieść się do zarzutów skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie rozpoznawaną skargę kasacyjną oparto zatem na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Z treści uzasadnienia wynika bowiem, że skarżący podniósł zarzut błędnej wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o VAT . Sporne w niniejszej sprawie jest zagadnienie, czy sprzedaż przez skarżącą spółdzielnie mieszkaniową prawa użytkowania wieczystego działki przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe o powierzchni 700 metrów kwadratowych podlega podatkowi od towarów i usług, a w konsekwencji, czy w odniesieniu do czynności tego rodzaju skarżący jest podatnikiem tego podatku. W tym zakresie Sąd I instancji dokonał wykładni art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, który stanowił, że podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Z kolei ustęp 2 tego przepisu stanowi, że działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Dokonując wykładni powyższych unormowań Wojewódzki Sąd Administracyjny odwołał się do poglądu wyrażonego w wyroku składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2007 r., I FPS 3/07 (ONSAiWSA 2008, nr 1, poz. 8), stosownie do którego przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT powinny być rozumiane w ten sposób, że warunkiem sine qua non uznania, że dany podmiot działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, jest ustalenie, że działa on jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik lub jako osoba wykonująca wolny zawód. Stąd też, ani formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, ani okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości, nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. Oznacza to, że w każdym przypadku konieczne jest ustalenie, w jakim charakterze występuje podmiot dokonujący określonej czynności, w tym wypadku sprzedaży działek budowlanych. Zatem, aby uznać, że działa on w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, należy stwierdzić, czy sprzedaż działek budowlanych została dokonana w ramach wykonywania jednego z rodzajów działalności wymienionych w art. 15 ust. 2 powołanej ustawy. Sąd I instancji oceniając przedstawiony we wniosku o interpretacje stan faktyczny zasadnie uznał, że skarżący, sprzedając przedmiotowe prawo użytkowania wieczystego działki, był podatnikiem podatku od towarów i usług. Trzeba bowiem podkreślić, że skarżąca spółdzielnia jest osobą prawną. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 ze zm.), który zawiera podstawową normę dotyczącą ogółu spółdzielni, spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, która w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą. Spółdzielnia może również prowadzić działalność społeczną i oświatowo-kulturalną na rzecz swoich członków i ich środowiska. Wprawdzie, tak jak podkreślał autor skargi kasacyjnej, w myśl art. 3 tej ustawy majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków. Nie oznacza to jednak, że jest to majątek osobisty jej członków. Spółdzielnie mieszkaniowe działają na podstawie Prawa spółdzielczego oraz ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.). Spółdzielnia mieszkaniowa zatem jest dobrowolnym zrzeszeniem (korporacją) osób fizycznych, które w tej formie organizacyjnej zmierza do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych swoich członków i ich rodzin oraz potrzeb gospodarczych, kulturalnych, oświatowych i innych społecznych potrzeb, ale tylko członków tej spółdzielni, potrzeb wynikających z zamieszkiwania w budynku czy spółdzielczym osiedlu, a także w tych budynkach, w których lokale i domy jednorodzinne są własnością członków spółdzielni (art. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych). Oprócz działalności, którą spółdzielnia mieszkaniowa może prowadzić, stosownie do treści art. 1 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, jest też taka, którą w pewnych okolicznościach prowadzić musi. Została ona określona w art. 1 ust. 3 tej ustawy. Zgodnie z treścią tego przepisu spółdzielnia ma obowiązek zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków. Działalność w zakresie zarządzania mieniem spółdzielni i mieniem członków spółdzielni może zresztą być jedyną działalnością prowadzoną przez niektóre spółdzielnie, zwłaszcza takie, które już nie realizują żadnych nowych inwestycji. Taka sytuacja, jak wynika z wniosku skarżącej, ma miejsce w odniesieniu do Spółdzielni Domów Jednorodzinnych "O. F." w W. Przepis art. 1 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych czynią ze spółdzielni mieszkaniowej instytucjonalnego zarządcę nieruchomości, który zarządza nieruchomościami swoimi i swoich członków z obowiązku nałożonego ustawą. Działalność spółdzielni mieszkaniowej w zakresie zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie i nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków jest obligatoryjną działalnością gospodarczą takiej spółdzielni (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2006 r., III CZP 21/02, Monitor Prawniczy z 2002 r., Nr 18, s. 851). W różnych sprawach dotyczących takiego zarządu spółdzielnia będzie więc traktowana jak przedsiębiorca (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2002 r., II CK 374/02, LEX, nr 74417). Natomiast, akcentowany przez autora skargi brak zysku w prowadzonej działalności jest bez znaczenia. Kwestia, czy podmioty prowadzące działalność gospodarczą zakładają osiągnięcie zysku, czy tylko pokrywanie kosztów swojej działalności własnymi dochodami, łączy się z rodzajem realizowanych przez nie zadań i statutowo określonym celem prowadzonej działalności (por. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 1991 r., III CZP 40/91, OSNCP 1992, nr 2, poz. 17, z dnia 6 grudnia 1991 r., III CZP 117/91, OSNCP 1992, nr 5, poz. 65 i z dnia 14 maja 1998 r., III CZP 12/98, OSNC 1998, nr 10, poz. 151). Reasumując należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał prawidłowej wykładni wskazywanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego. Skarżąca spółdzielnia mieszkaniowa bowiem prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Potwierdzeniem tego są zapisy ustawowe wcześniej przytoczone oraz wpis w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynika, że przedmiotem działalności jest zarządzanie nieruchomościami mieszkalnymi. Zatem sprzedaż prawa wieczystego użytkowania działki, która w aspekcie zaspokajania potrzeb członków spółdzielni była zbędna, mieści się w zakresie powyższej działalności, a mianowicie zarządzania mieniem spółdzielni i jej członków. Nie zmienia tej oceny przeświadczenie skarżącego, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Bycie podmiotem daniny publicznoprawnej nie jest bowiem uzależnione od woli, czy też od zarejestrowania się w tym charakterze. Przepisy ustawowe określają, w jakiej sytuacji faktycznej osoba fizyczna, czy też osoba prawna zostaje podatnikiem podatku od towarów i usług, niezależnie od zamiarów podmiotu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło