I FSK 1977/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Sędzia WSA del. Beata Cieloch, Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt I SA/Po 539/08 w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 4 lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2007 r. odrzuca skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Po 539/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 4 lutego 2008 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2007 r. Z akt sprawy wyłania się następujący przebieg postępowania. Decyzją z dnia 23 października 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. w zakresie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2007 r. określił Skarżącemu podatek należny w wysokości 63.702 zł, podatek naliczony w wysokości 90.569 zł, nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 26.867 zł. Po rozpatrzeniu odwołania Strony, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 4 lutego 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Po rozpoznaniu skargi na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Pismem z dnia 3 października 2008 r., Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku sądu I instancji, w której zarzucił naruszenie prawa materialnego, to jest art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług poprzez zastosowanie w sprawie w wyniku błędnej interpretacji art. 289 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, który stanowi, że zgodnie z art. 167 - 171 i art. 173 - 177 podatnikowi korzystającemu ze zwolnienia z VAT nie przysługuje prawo do odliczenia VAT, a także zastosowanie art. 88 ust. 1 pkt 5 ustawy VAT. Strona wskazała również na naruszenie art. 167, art. 168 lit. a, art. 173 ust. 1 i art. 192 Dyrektywy VAT, poprzez twierdzenie, że tylko art. 113 ust. 5 i 7 ustawy o VAT, w przypadku skarżącego daje możliwość odliczenia podatku naliczonego, zawartego w cenie zakupów związanych ze sprzedażą opodatkowaną, a tym samym pozbawienie skarżącego prawa do odliczenia całego podatku naliczonego związanego z tą sprzedażą. Uzasadniwszy powyższe zarzuty Strona wskazała, że skarga kasacyjna jest konieczna i w pełni uzasadniona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 176 P.p.s.a., skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Skarga kasacyjna jest zatem środkiem prawnym dalece sformalizowanym, a wymogi formalne i materialne, jakimi jest obarczona, służą ustaleniu ponad wszelką wątpliwość zakresu rozpoznania sprawy przez NSA, który jest związany jej podstawami. Nie jest zatem dopuszczalne ani konkretyzowanie, uściślanie, korygowanie skargi kasacyjnej, ani wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków (wyrok NSA z 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1401/05, LEX nr 262797). Tym samym by skarga kasacyjna mogła być przedmiotem merytorycznej oceny musi spełniać szereg wymogów, które można podzielić na te, którym odpowiadać musi każde pismo procesowe oraz charakteryzujące konkretnie omawiany środek zaskarżenia. Przyjęta oraz powszechnie stosowana przez sądy administracyjne wykładnia art. 176 P.p.s.a. wskazuje, że o ile niespełnienie wymagań przepisanych dla pisma w postępowaniu sądowym stanowi brak, który może zostać uzupełniony w trybie art. 49 w zw. z art. 193 P.p.s.a. to braki w zakresie wymogów, które ustawodawca wymienił w art. 176 P.p.s.a. po słowie "oraz" skutkują automatycznie odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej. Skarga kasacyjna powinna być zatem tak sformułowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych. Dlatego też ustawodawca, mając na względzie ochronę strony przed ryzykiem niewłaściwego jej sporządzenia, wprowadził tzw. przymus adwokacko-radcowski. Zauważyć trzeba, że na podstawie art. 175 § 3 pkt 1 P.p.s.a., krąg osób upoważnionych do sporządzenia skargi kasacyjnej został rozszerzony w sprawach obowiązków podatkowych o doradcę podatkowego. W rozpoznawanej sprawie fakt sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika nie stanowił jednak wystarczającej gwarancji merytorycznego jej rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zauważyć trzeba, że działający w imieniu strony doradca podatkowy nie dopełnił obowiązku z art. 176 P.p.s.a., a mianowicie nie zawarł wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany, co w świetle wcześniej poczynionych rozważań stanowi istotny, a co więcej nieusuwalny brak kasacji w zakresie konstrukcyjnym. Jak już wspomniano, w orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalony jest pogląd, że brak jednoznacznego wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia powoduje, iż skarga kasacyjna - jako pozbawiona jednego z koniecznych elementów materialnych - jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (postanowienie NSA z dnia 16 marca 2004 r., FSK 209/04, ONSA WSA 2004, nr 1, poz. 13). Podzielając powyższy pogląd należało więc zgodnie z art. 180 P.p.s.a. postanowić jak w sentencji.