III SA/Wr 299/08
WyrokWSA we Wrocławiu2008-07-14
Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Marcin Miemiec, Olga Białek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy płatność rolnośrodowiskowa za realizację pakietu rolnictwo ekologiczne w wariancie trwałe użytki zielone powinna być naliczona według stawki z certyfikatem zgodności, jeśli certyfikat został uzyskany po zakończeniu sezonu wegetacyjnego, w którym produkty były wytworzone?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji nie ustaliły prawidłowo okresu przestawiania gospodarstwa na produkcję ekologiczną ani nie oceniły, czy produkty rolne zostały faktycznie wyprodukowane i wprowadzone do obrotu po uzyskaniu certyfikatu zgodności. Niewłaściwie zinterpretowano rolę wykazu producentów przekazywanego przez jednostkę certyfikującą jako dokumentu decydującego o przyznaniu płatności.Stan faktyczny
Skarżący T. G. domagał się przyznania płatności rolnośrodowiskowej za realizację pakietu rolnictwo ekologiczne na działce nr [...]. Spór dotyczył tego, czy płatność powinna być naliczona według stawki z certyfikatem zgodności, czy bez niego. Skarżący uzyskał certyfikat na początku października 2007 r. z datą ważności od [...] do [...], jednak produkty z sezonu wegetacyjnego 2007 r. zostały wyprodukowane przed uzyskaniem certyfikatu. Organy administracji przyznały płatność według stawki z certyfikatem, uznając, że producent spełnił wymagania na podstawie wykazu jednostki certyfikującej. Skarżący kwestionował tę decyzję, wskazując na datę uzyskania certyfikatu i okres jego ważności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec, Asesor WSA Olga Białek /sprawozdawca/, Protokolant Renata Sawińska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 1 lipca 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi T. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz T. G. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. działając na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 z późn.zm.), § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a. – po rozpatrzeniu wniosku T. G. o przyznane płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego i poprawy dobrostanu zwierząt za rok [...] – orzekł o przyznaniu T. G. płatności rolnośrodowiskowej w łącznej wysokości [...]., w tym:
1. kwotę [...] zł z tytułu pakietu P01 utrzymanie łąk ekstensywnych - realizowanego w wariantach: P01b półnaturalne łąki dwukośne za pow. [...] ha; P01b (N2000) półnaturalne łąki dwukośne za powierzchnię [...] ha;
2. kwotę [...] zł z tytułu pakietu S02 rolnictwo ekologiczne - realizowanego w wariantach: S02b01 trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności) za pow. [...] ha; S02d01 uprawy sadownicze w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności) za pow. [...] ha; S02b01 (N2000) trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności) za pow. [...] ha; S02b02 (N2000) trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) za pow. [...] ha; S02d01 (N2000) uprawy sadownicze w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności) za pow. [...] ha.
W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania, stwierdzając, na podstawie dostarczonych przez stronę dokumentów, że spełnia ona warunki określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Wyjaśnił, że płatność za rok [...] naliczono producentowi zgodnie z § 8 i załącznikiem nr 4 do ww. rozporządzenia oraz przedstawił szczegółowy sposób naliczenia płatności w ramach poszczególnych pakietów zadeklarowanych we wniosku o płatność.
T. G. od powyższej decyzji wniósł odwołanie kwestionując ją w części dotyczącej naliczenia płatności za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...], obręb S. o pow. [...] ha. Zdaniem skarżącego za tę powierzchnię płatność powinna być wyliczona jak w przypadku realizacji pakietu łąki ekologiczne bez certyfikatu, a nie jak przyjęto to w decyzji - łąki ekologiczne z certyfikatem. Podniósł, że w momencie składania pierwotnego wniosku o płatność, nie posiadał jeszcze certyfikatu, zatem wskazywał w nim na realizację pakietu S02b01 (wariant trwałe użytki zielone bez certyfikatu). Certyfikat uzyskał dopiero w końcu [...] (powinno być [...] – przyp. Sądu), więc przez cały sezon wegetacyjny praktycznie realizował "pakiet bez certyfikatu", zaś plon z certyfikatem będzie mógł sprzedać dopiero w przyszłym roku. Mając na uwadze okres ważności certyfikatu - od [...]. do [...] – odwołujący się poddał w wątpliwość prawidłowość rozstrzygnięcia, co do tego, że w roku [...] realizował na spornej działce pakiet z certyfikatem. Dodał, że organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do tej kwestii i wniósł aby organ II instancji umożliwił mu złożenie wyjaśnień.
Decyzją z dnia [...] Nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że T. G. w dniu [...] złożył do organu pierwszej instancji, tzw. wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok [...]. Wniosek ten obejmował:
1. pakiet rolnictwo ekologiczne realizowany w wariantach: trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności) na obszarze [...] ha; uprawy sadownicze, w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności) na obszarze [...] ha;
2. pakiet utrzymanie łąk ekstensywnych realizowany w wariancie półnaturalne łąki dwukośne na obszarze [...] ha.
3. podwyższoną płatność z tytułu realizacji pakietów na obszarze Natura 2000.
Organ zaznaczył, że wnioskodawca składał dwukrotne korekty oraz trzykrotne zmiany do wniosku. W dniu [...], zmieniając wniosek, ostatecznie zadeklarował w roku [...] realizację następujących wariantów:
1. pakiet rolnictwo ekologiczne realizowany w wariantach: trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności) na obszarze [...] ha; trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) na obszarze [...] ha; uprawy sadownicze, w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności) na obszarze [...] ha;
2. pakiet utrzymanie łąk ekstensywnych realizowany w wariancie półnaturalne łąki dwukośne na obszarze [...] ha.
Podobnie jak poprzednio producent zawnioskował również o podwyższoną płatność z tytułu realizacji pakietów na obszarze Natura 2000.
W rezultacie decyzja organu pierwszej instancji wydana została, po rozpatrzeniu wniosku w przedstawionej wyżej wersji.
Rozstrzygając sprawę organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z punktem 1 ust. 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady nr 2092/91/EWG z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych (Dz.Urz.WE L 198 z 22 lipca 1991 ze zm.) zasady określone w art. 6 ust. 1 lit a, b i d, a zwłaszcza w załączniku nr 1, należy stosować na gruntach podlegających okresowi przestawiania zazwyczaj przez co najmniej dwa lata przed siewem lub, w przypadku łąki, przez co najmniej dwa lata przed wykorzystaniem ich do produkcji pasz ekologicznych lub, w przypadku upraw wieloletnich, innych niż rośliny łąkowe, co najmniej trzy lata przed pierwszym zbiorem produktów, zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. a. Okres przestawiania rozpoczyna się nie wcześniej niż w dniu zgłoszenia przez producenta działalności zgodnie z art. 8 i udostępnienia przez niego gospodarstwa do kontroli, zgodnie z art. 9.
Zdaniem organu II instancji certyfikat zgodności z dnia [...] w zakresie produkcji metodami ekologicznymi, upoważnia do umieszczania na płodach rolnych wytworzonych w okresie wegetacyjnym w roku [...] nazwy "Produkt rolnictwa ekologicznego – system kontroli (WE)".
Organ odwoławczy wskazał również na §11 przywołanego już wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. zauważając, że powierzchnię działek rolnych użytkowanych rolniczo, rodzaj uprawy oraz status poszczególnych działek, producent rolny deklaruje we wniosku z własnej inicjatywy i własnoręcznym podpisem potwierdza prawdziwość tych danych, poświadczając również, że znane są mu zasady realizacji programu rolnośrodowiskowego.
W niniejszej sprawie płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych została naliczona, na podstawie wniosku złożonego przez T. G. oraz klasyfikacji gospodarstw z jednostki certyfikującej B z Z. – wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku [...], zgodnie z ustawą z dna 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz.U Nr 93, poz. 898 z późn. zm.). W wykazie tym, jednostka certyfikująca potwierdziła, że T. G. spełnia wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku [...] na wnioskowanej do płatności powierzchni.
Wobec zebranych w sprawie materiałów oraz na podstawie obowiązujących przepisów prawa materialnego, organ odwoławczy stwierdził, że wątpliwości strony co do kwestionowanego zakresu rozstrzygnięcia decyzji pierwszej instancji, okazały się bezzasadne. Rozstrzygnięcie to jest zatem prawidłowe i uwzględniające w całości żądanie strony.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem T. G. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł o uchylenie decyzji, zarzucając organowi II instancji: nie uwzględnienie przy wydawaniu decyzji certyfikatu ze wskazaną datą jego ważności; błędną ocenę materiału dowodowego przez "ukrycie", że korektę wniosku zawierającą zmianę wariantu S01b na S02b skarżący złożył na wyraźne i jednoznaczne wezwanie organu; naruszenie art. 9 k.p.a. przez błędne pouczenie, co do należytego sposobu wypełnienia wniosku i stwierdzenie, że w przypadku odmowy złożenia korekty wniosku i pozostawienia dla działki nr [...] wariantu S01b, strona utraci płatność dla tej działki. Zdaniem skarżącego, organ dokonał również błędnej wykładni prawa uznając, że producent może sprzedawać produkty jako ekologiczne, gdy zostały one wyprodukowane w okresie, gdy gospodarstwo nie miało jeszcze certyfikatu. Podniesiono też zarzut podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie zapisów dokumentów wytworzonych przez jednostkę certyfikującą, która nie jest uprawniona do orzekania oraz na podstawie wniosku strony, którego zmiana została wymuszona.
W uzasadnieniu skargi strona podkreślała, że w dacie pierwotnego wniosku zawarta w nim deklaracja, była zgodna ze stanem faktycznym i prawnym, gdyż w tym czasie nie posiadał certyfikatu. Jednostka certyfikująca wystawiała go w dniu [...] a doręczyła mu na początku października tego roku, a więc, po zakończeniu sezonu uprawowego i sprzedaniu produkcji z tego sezonu bez certyfikatu. Wskazując na datę ważności certyfikatu skarżący podnosił, że nadzorem certyfikacyjnym objęta jest tylko produkcja z tego okresu. Jego zdaniem organ mylnie uznał, że certyfikat ekologiczny działa z mocą wsteczną. Skarżący dodał również, że przepisy unijne nie wykluczają dłuższego okresu przestawiania gospodarstwa na produkcję metodami ekologicznymi niż minimalne 2 lata. Okres ten, kończy się wraz z wydaniem certyfikatu. Jeśli więc uzyskał certyfikat w październiku, to jest oczywiste, że produkcja w poprzednim okresie – czyli całym sezonie uprawowym [...] – prowadzona była bez certyfikatu zgodności.
Ponadto skarżący wykazywał, że deklarując dla spornej powierzchni pakiet z certyfikatem dokonał korekty a nie zmiany wniosku, co jest dowodem na to, że działał na wezwanie organu, który fakt takiego wezwania ukrywa. Wywodził też, że dokumenty wystawione przez jednostki certyfikujące, będące prywatnymi firmami, nie mogą stanowić źródła prawa.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, poza argumentami zawartymi w decyzji, organ podał, że jednostka certyfikująca przekazuje wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, zgodnie z obowiązkiem nałożonym na nią art. 9 ustawy o rolnictwie ekologicznym. Decyzja o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w odniesieniu do pakietu rolnictwo ekologiczne wydawana jest na podstawie ww. wykazu a nie na podstawie certyfikatu. Dokument taki składany jest tylko i wyłącznie w przypadku pierwszego wniosku. Ponadto jednostka certyfikująca jest upoważniona przez właściwego ministra do przeprowadzania kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów (art. 4 ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym) zatem weryfikacja, czy gospodarstwo spełnia, czy nie spełnia wymogi rolnictwa ekologicznego następuje na podstawie kontroli i informacji sporządzonych przez ten podmiot. Organ podał również, że działka nr [...] od [...]. była deklarowana jako łąka trwała w programie rolnośrodowiskowym – pakiet rolnictwo ekologiczne – wariant trwałe użytki zielone bez certyfikatu zgodności., zatem zgodnie z punktem 1 ust. 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady nr 2092/EWG z dnia 24 czerwca 1991 r., pozostaje 2 lata w okresie przestawiania. Okres ten – co wynika z pkt 1 ust. 3 ww. rozporządzenia – może być w niektórych przypadkach przedłużony za zgodą właściwego organu, co nie miało miejsca. Powyższe okoliczności przemawiają za tym, że strona może sprzedawać produkty z [...] jako ekologiczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 przywołanego przepisu). Sądy administracyjne kierując się kryterium legalności dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Rozstrzygając w granicach danej sprawy, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że ma prawo a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, Nr 1270 z późn. zm.- zwanej dalej p.p.s.a.).
Dokonana zgodnie z przedstawionymi kryteriami sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała – niezależnie od zarzutów skargi - konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lic. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli przywołanego przepisu zaskarżony akt podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaznaczyć bowiem trzeba, że w pierwszej kolejności Sąd ocenia prawidłowość zastosowania przy załatwianiu sprawy przepisów postępowania administracyjnego. Przepisy te rzutują na prawidłowość stanu faktycznego, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić zasadność zastosowania konkretnych norm prawa materialnego.
Dokonując wskazanej kontroli należało więc mieć na względzie, że działania organów administracji publicznej uprawnionych do prowadzenia postępowania i podejmowania orzeczeń, podporządkowane są przede wszystkim zasadzie praworządności zawartej w art. 6 k.p.a. i w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wymaga ona bezwzględnej zgodności z prawem każdej czynności procesowej, w tym - podejmowanej przez organ administracji publicznej w ramach przyznanych kompetencji – czynności orzeczniczej. Dla realizacji zasadniczego celu postępowania administracyjnego jakim jest rozstrzygnięcie sprawy, pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie obowiązującej normy prawa, odpowiedniej dla rozstrzygnięcia danej sprawy. Jak już zaś zaznaczono niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawnej jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. W ścisłym związku z przywołaną wyżej zasadą praworządności pozostaje określona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej. W doktrynie podkreśla się wynikający z tej zasady nakaz dla organów administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa (W. Dawidowicz "Ogólne postępowanie administracyjne", s.108). Zasada prawdy obiektywnej nakłada więc na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek określenia z urzędu jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz obowiązek przeprowadzenia tych dowodów z urzędu.
Z powyższą zasadą skorelowane są regulacje zawarte w art. 77 k.p.a. Według wskazanego przepisu organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, tak aby ustalony stan faktyczny zgodny był z rzeczywistością. To czy dana okoliczność została udowodniona, można zaś ocenić jedynie na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Organ nie może więc pomiąć przy ocenie materiału dowodowego żadnego dowodu, również zgłaszanego dopiero w odwołaniu. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie – po przeprowadzaniu koniecznych czynności procesowych - winno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.
Nie mniej istotna jest obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.), która wprowadza obowiązek dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej i stanowi o istocie postępowania odwoławczego. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji oraz ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z art. 140 k.p.a. w postępowaniu odwoławczym, w sprawach nieuregulowanych, znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Organ drugiej instancji, rozpoznając odwołanie, nie jest związany ani ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ pierwszej instancji, ani żądaniami zawartymi w odwołaniu. Niemniej, podkreślić należy, że organ II instancji obowiązany jest rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie, a to nakłada na niego obowiązek zbadania i odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu. Z powyższego wynika więc, że zakres postępowania odwoławczego nie jest węższy niż zakres postępowania przed organem pierwszej instancji, a organ odwoławczy ma nie mniejsze obowiązki. Przede wszystkim zobligowany jest dążyć z urzędu, tak jak organ pierwszej instancji, do wykrycia prawdy obiektywnej, czyli do ustalenia rzeczywistego stanu sprawy (art. 7 k.p.a.). Powinien też ocenić całe postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przed organem pierwszej instancji, a zwłaszcza materiał dowodowy zebrany przez ten organ. W sytuacji, gdy stwierdzi braki w postępowaniu lub pewne niejasności, może i powinien przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, o ile oczywiście nie zostaną przekroczone granice zakreślone art. 136 k.p.a.
Stanowisko organu prowadzącego postępowanie – po przeprowadzaniu koniecznych czynności procesowych - winno zaś znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Zadaniem uzasadnienia stanowiącego integralny składnik decyzji jest bowiem wyjaśnienie jej dyspozytywnej części jakim jest rozstrzygnięcie (tak NSA w wyroku z dnia 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Winno ono zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 tego aktu prawnego. Mocą tej zasady organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Nie wykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji. Postawiona powyżej teza znajduje oparcie w utrwalonym orzecznictwie sądowoadmniastracyjnym. W wyroku z dnia 9 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 1611/00, LEX nr 80635 NSA stwierdził, że pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedstawione wyżej przepisy i wynikające z nich obowiązki zostały, zdaniem Sądu, przez orzekający w niniejszej sprawie organ odwoławczy naruszone, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji podjęto na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. 229, poz. 2273 z późn. zm.). Przewiduje ona, między innymi, że pomoc finansowa w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich pochodząca ze środków finansowych Sekcji Gwarancji udzielana jest do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro określonej w planie rozwoju obszarów wiejskich na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r. (art. 5 ust. 3 a). W niniejszej sprawie termin ten został dochowany, gdyż ostateczna decyzja ustalająca płatność wydana została w dniu [...].
Na mocy delegacji zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 przywołanej ustawy, Rada Ministrów uchwaliła rozporządzenie z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809 z późn. zm.) - zwane dalej rozporządzeniem z dnia 20 lipca 2004 r. W § 1 ust. 2 tego aktu wskazano, że objęta nim pomoc, zwana "płatnością rolnośrodowiskową", udzielana jest w ramach wymienionych w nim pakietów obejmujących, między innymi, pakiet rolnictwo ekologiczne i pakiet utrzymania łąk ekstensywnych. Pakiety mogą dzielić się na warianty a w ramach pakietów lub wariantów wyodrębnia się zadania. Zadania te realizowane są w cyklu rocznym (§1 ust. 3 i 4). Omawiany akt stanowi również, że płatność rolnośrodowiskowa udzielana jest producentowi rolnemu, który prowadzi działalność w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do przestrzegania wymagań, określonych we wskazanych w tym akcie przepisach wspólnotowych oraz do realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej.
Spór jaki zawisł w niniejszej sprawie sprowadza się w zasadzie do ustalenia, czy organy przy ustalaniu płatności rolnośrodowiskowej prawidłowo przyjęły, że strona skarżąca w roku [...] realizowała na pow. [...] ha pakiet rolnictwo ekologiczne w wariancie trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności, czy też powinny były przyjąć ten wariant bez certyfikatu zgodności.
Zasygnalizowany problem wymaga odwołania się do tematyki produkcji ekologicznej produktów rolnych (rolnictwa ekologicznego), która uregulowana została zarówno w przepisach prawa wspólnotowego jak i w przepisach prawa krajowego. Przede wszystkim chodzi o rozporządzenie Rady (EWG) nr 2092/91/EWG z dnia 24 czerwca 1991r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych (Dz.U. UE. L 91.198.1 ze zm.) oraz o ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. Nr 93, poz. 898 ze zm.).
Pierwszy z wymienionych aktów prawnych normuje kwestie związane z produkcją, przygotowaniem, wprowadzaniem do obrotu, etykietowaniem i kontrolą produktów określanych mianem "ekologicznych". Są to produkty rolne i środki spożywcze wprowadzane do obrotu z oznaczeniami deklarującymi lub sugerującymi, że produkty pochodzą z produkcji ekologicznej lub produkowane są bez użycia syntetycznych chemikaliów. Zauważyć należy, że produkcja ekologiczna pociąga za sobą znaczne ograniczenie w stosowaniu nawozów i pestycydów mogących niekorzystnie oddziaływać na środowisko lub prowadzić do obecności ich pozostałości w produktach rolnych. Przywołane rozporządzenie określa więc zasady jakie powinny być spełnione dla uznania, że produkt powstał przy wykorzystaniu metod produkcji ekologicznej, które szczegółowo określone zostały w art. 6 tego aktu i dodatkowo - w przypadku gospodarstwa - w załączniku nr I do wymienionego rozporządzenia "Zasady produkcji ekologicznej na poziomie gospodarstwa".
W myśl art. 8 ust. 1 i art. 9 omawianego aktu, każdy podmiot gospodarczy produkujący, przygotowujący, przechowujący lub przywożący z państw trzecich produkty uzyskane w wyniku stosowania metod produkcji ekologicznej do celów dalszego obrotu nimi lub wprowadzający te produkty na rynek, zgłasza tą działalność właściwym organom Państwa Członkowskiego, w którym prowadzi się tą działalność i poddaje swoją działalność procedurze kontroli. Państwa Członkowskie tworzą bowiem system kontroli wykonywany przez jeden lub więcej wyznaczonych organów kontroli i/lub zatwierdzonych podmiotów prywatnych, którym podlegają określone wyżej podmioty gospodarcze. Na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, która jest członkiem Unii Europejskiej od dnia 1 maja 2004 r., takimi organami i jednostkami organizacyjnymi właściwymi w sprawach kontroli i certyfikacji w rolnictwie ekologicznym w rozumieniu art. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym są: 1) minister właściwy do spraw rolnictwa - upoważniający jednostki certyfikujące, akredytowane w zakresie rolnictwa ekologicznego, zgodnie z Polską Normą PN-EN 45011 "Wymagania ogólne dotyczące działania jednostek prowadzących systemy certyfikacji wyrobów", zwane dalej "jednostkami certyfikującymi", do przeprowadzania kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów potwierdzających, że płody rolne nieprzetworzone oraz produkty z nich powstałe, w tym także zwierzęta oraz produkty i przetwory pochodzenia zwierzęcego, zostały wyprodukowane lub przetworzone zgodnie z powołanym na wstępie rozważań rozporządzeniem, zwanych dalej "certyfikatami zgodności"; 2) Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych; 3) upoważnione jednostki certyfikujące przeprowadzające kontrole oraz wydające i cofające certyfikaty zgodności.
Zgodnie z art. 6 ustawy o rolnictwie ekologicznym, producent zamierzający podjąć działalność w zakresie rolnictwa ekologicznego zgłasza zamiar prowadzenia takiej działalności wybranej upoważnionej jednostce certyfikującej i wojewódzkiemu inspektorowi jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych. Powyższa reguła odpowiada też art. 8 i 9 rozporządzenia Rady EWG nr 2092/91/EWG. Według zaś pkt 1.1. załącznika nr I do tego rozporządzenia, najwcześniej z datą zgłoszenia i poddania się kontroli rozpoczyna się okres konwersji (przestawiania), w którym na działkach musiały być zwyczajowo stosowane zasady określone w art. 6 ust. 1 lit. a, b, d oraz w przywołanym załączniku. Okres konwersji wynosi przynajmniej dwa lata przed wysiewem lub w przypadku łąki, co najmniej dwa lata przed jej wykorzystaniem jako paszy z rolnictwa ekologicznego. Z przywołanych przepisów wynika zatem, że w podanych przypadkach okres przestawiania gospodarstwa to minimalny okres dwóch lat (który może być przedłużony za zgodą właściwego organu). W okresie tym producent pomimo tego, że już stosuje metody produkcji ekologicznej, nie może płodów w tym czasie uzyskanych sygnować i sprzedawać jako produkty ekologiczne.
Prowadząc produkcję w zakresie rolnictwa ekologicznego rolnik może ubiegać się o przyznanie pomocy w formie płatności rolnośrodowiskowej. Płatność taka naliczana jest corocznie, przy czym w każdym kolejnym roku wymagany jest wniosek producenta. Według § 8 rozporządzenia z 20 lipca 2004 r. wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku kalendarzowym ustalana jest, między innymi, jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu i deklarowanej przez producenta powierzchni działek rolnych (ust. 1 pkt 1). Z kolei wysokość stawek płatności, stanowiących stawki podstawowe, określa załącznik nr 4 do tego aktu (ust. 4), z którego wynika między innymi, że w pakiecie: rolnictwo ekologiczne – kod S02 (deklarowanym również przez skarżącego) wysokość stawek przy poszczególnych wariantach, w tym także wariancie trwałe użytki zielone, została zróżnicowana w zależności od tego czy uprawom i użytkom został przyznany certyfikat zgodności czy też nie. Z przedstawionych przepisów wynika zatem, że płatność rolnośrodowiskową producent uzyskuje również w okresie przed uzyskaniem certyfikatu zgodności, który niewątpliwie obejmuje okres przestawiania.
Zaważyć jednakże należy, że analiza przepisów rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. oraz załącznika nr 4 do tego rozporządzenia, stanowiących podstawę do przyznania i naliczenia płatności rolnośodowiskowej wskazuje, że w okresie tym prawodawca nie uzależnił wysokości stawki podstawowej od czasu w jakim gospodarstwo pozostaje w okresie przestawiania, a jedynym kryterium zastosowania danej stawki jest to, czy dana uprawa lub użytek prowadzone (produkowane) są z certyfikatem zgodności, czy też nie. Zróżnicowanie dokonane zostało w taki sposób, że przyznanie certyfikatu powoduje zastosowanie stawki w niższej wysokości od stawki przewidzianej dla uprawy lub użytku uzyskanego bez certyfikatu (a więc niewątpliwie również podczas przestawiania gospodarstwa na produkcję rolniczą metodami ekologicznymi). Zróżnicowanie to ma więc na celu zrekompensowanie rolnikowi kosztów, które musi ponieść w okresie przestawiania gospodarstwa, przy jednoczesnym braku możliwości zbywania w tym czasie uzyskiwanych płodów rolnych jako produktów ekologicznych.
W zaskarżonej decyzji organ II instancji, rozpatrując sprawę, przytoczył wprost przepisy pkt 1 ust. 1 załącznika nr 1 do rozporządzania Rady Nr 2092/91/EWG z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych, jednakże w uzasadnieniu decyzji nie wykazał ze względu na jakie okoliczności faktyczne, przepis ten w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie, nie wyjaśnił też znaczenia tego przepisu dla rozpatrywanej sprawy ani nie przedstawił wniosków do których prowadziło jego zastosowanie w tej sprawie. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ II instancji wyjaśnił, że na mocy omawianego przepisu uznał, że działka nr 65/1, która od 2005r. deklarowana była w programie rolnośrodowiskowym jako łąka trwała - pakiet rolnictwo ekologiczne – trwałe użytki zielone bez certyfikatu zgodności, pozostaje już dwa lata w okresie przestawiania. Z tego też przepisu organ wywodził, że strona może zbywać produkty wyprodukowane w roku [...] jako produkty ekologiczne. Podnieść więc należy, że zawarta w odpowiedzi na skargę próba wyjaśnienia i zdefiniowania skutków prawnych wynikających z omawianej normy, nie może sanować zaistniałej w tym względzie wadliwości decyzji. Odpowiedź na skargę nie jest bowiem elementem decyzji i jako taka nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. W konsekwencji naruszone zostały przepisy art. 11 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji stanowi bowiem element uzasadniania prawnego decyzji (por. też art. 107 § 1 k.p.a.). Niedopuszczalne, zdaniem Sądu, jest przywołanie konkretnej normy prawnej jako mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bez wyjaśnienia jak i dlaczego została ona w danej sprawie zastosowana oraz jakie skutki prawne powoduje.
Ponadto wskazując na przepis ust. 1 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady z 1991 r. organy nie ustaliły faktycznego okresu przestawiania dla spornej części gruntu. Z przedstawionych wcześniej przepisów unijnych i krajowych wynika, że okres ten rozpoczyna się najwcześniej z dniem zgłoszenia przez producenta jednostce certyfikującej zamiaru rozpoczęcia produkcji ekologicznej. Ani na podstawie akt sprawy, ani też z decyzji organu I i II instancji nie można ustalić kiedy T. G. zgłosił jednostce certyfikującej zamiar rozpoczęcia produkcji ekologicznej. W przypadku łąki okres przestawiania trwa zaś co najmniej dwa lata przed wykorzystaniem jej jako paszy z rolnictwa ekologicznego. Oznacza to, że okres przestawiania kończy się z chwilą, gdy zaistnieje stan faktyczny i prawny w którym rolnik będzie mógł " wyprodukowaną łąkę" wykorzystać jako paszę znakowaną jako produkt ekologiczny, co niewątpliwie może uczynić dopiero po uzyskaniu certyfikatu. Dla prawidłowego określenia okresu trwania przestawiania niezbędne byłoby więc precyzyjne ustalenie według wskazanych wyżej kryteriów daty początkowej i końcowej tego okresu. Wymagałoby to oczywiście podjęcia odpowiednich czynności wyjaśniających i uzupełniania akt sprawy o konieczne dokumenty na podstawie których organ powinien ocenić rzeczywistą datę zakończenia okresu przestawiania. Organy nie ustaliły zaś żadnej z tych dat, nie wiadomo więc od kiedy działka znajdowała się w okresie przestawiania i czy okres ten już się zakończył a jeśli tak, to kiedy. Trzeba przy tym zauważyć, że normy unijne okres dwóch lat przestawiania określają jako okres minimalny, co oznacza, że może on być dłuższy. W szczególnych przypadkach na podstawie decyzji uprawnionego organu okres minimalny 2 lat może być przedłużony. Tak ustalony okres nadal będzie jednak okresem minimalnym. Brak wyjaśnień i ocen w przedstawionym zakresie prowadził do naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a.
Wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok [...], skarżący złożył do organu I instancji w dniu [...] i w tym też dniu, zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie płatności rolnośrodowiskowej za rok [...]. Nie budzi wątpliwości, że T. G. od dnia [...] realizował program rolnośrodowiskowy. Niesporne również jest, że prowadząc produkcję rolną w roku [...], [...] i do [...] nie dysponował on certyfikatem zgodności a więc potwierdzeniem, że płody rolne zostały wyprodukowane lub przetworzone zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 2092/91/EWG z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej. Jak podaje, certyfikat zgodności uzyskał na początku [...]. z datą ważności od [...] do [...]. W dokumencie tym potwierdzono, na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniu [...], zgodność procesu produkcji w gospodarstwie rolnym T. G. z wymaganiami rozporządzenia Rady 2092/91/EWG, zaznaczając, że certyfikat dotyczy produktów w ilościach podanych w załączniku. Zauważyć jednak należy, że w aktach sprawy brak załącznika do tego certyfikatu oraz protokołu z przeprowadzonej kontroli a zatem dokładnie nie wiadomo jakich produktów i jakich ilości, dokument ten dotyczy. Akta zawierają jedynie kserokopię wykazu producentów którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku [...], zgodny z wykazem z jednostki certyfikującej "A" Sp. z o.o. w którym znajdują się takie pozycje jak imię i nazwisko producenta, jego numer identyfikacyjny oraz powierzchnia realizowanego wariantu w hektarach. W tej ostatniej pozycji dla T. G. podano następujące powierzchnie: S02b01 [...] ha; S02b02 [...] ha; S02d01 [...].
W dacie złożenia wniosku z dnia [...] skarżący więc bezsprzecznie nie posiadał certyfikatu zgodności, zatem prawidłowo zadeklarował wówczas na działce nr [...] o pow. [...] ha realizację pakietu rolnictwo ekologiczne, trwałe użytki zielone bez certyfikatu zgodności. Certyfikat uzyskał przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, niemniej jednak – jak twierdzi – dopiero na początku października [...]. W tej sytuacji powstaje pytanie, czy okoliczność ta mała wpływ na sposób obliczenia płatności za rok [...], a w konsekwencji na wysokość przyznanej pomocy.
Jak wcześniej wyjaśniono wysokość stawki podstawowej, stanowiącej podstawę dla ustalenia wysokości płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne, zróżnicowana została w zależności od tego, czy produkcja rolna danej uprawy lub użytku prowadzona była z certyfikatem, czy też bez certyfikatu potwierdzającego jej zgodność z wymogami przywoływanego już rozporządzenia wspólnotowego z 1991 r. Pojęcie produkcji obejmuje zaś wszystkie czynności wykonywane w gospodarstwie rolnym zaangażowanym w produkcję, pakowanie i wstępne etykietowanie produktów produkcji ekologicznej wytwarzanych w tym gospodarstwie (patrz art. 4 pkt 2 rozporządzenia Rady (EWG)2092/91 z dnia 24 czerwca 1991 r.). Etapem końcowym tak ujmowanej produkcji ekologicznej jest więc wprowadzenie do obrotu jej produktów (płodów rolnych przetworzonych lub nie) jako produktów ekologicznych. Możliwość takiego wprowadzenia następuje zaś z chwilą kiedy rolnik uzyska stosowne potwierdzenie jej zgodności - certyfikat.
W niniejszej sprawie, spór dotyczy produkcji trwałych użytków zielonych (łąk) wykorzystywanych na paszę. W przypadku takiej produkcji czas w jakim uzyskiwane są płody i dalsze ich wykorzystanie uzależnione są, między innymi, od warunków klimatycznych kraju, rodzaju łąki oraz od ilości planowanych w ciągu roku pokosów. Realizacja pakietu rolnictwa ekologicznego oraz poszczególnych wariantów powinna być zgodna z planem działalności rolnośodowiskowej sporządzanym przy pomocy doradcy (§2 pkt 1 ppkt 2 oraz § 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r.). Przepisy zastosowanego w niniejszej sprawie rozporządzenia nie określają szczegółów planu rolnośrodowiskowego ale oczywistym jest, że musi on zawierać tak podstawowe informacje jak ilość i czas planowanych pokosów. W rozpoznawanej sprawie okoliczności te nie zostały jednak ustalone. W aktach sprawy brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających aby organ podjął starania dla wyjaśnienia tej kwestii. W tej sytuacji nie jest wiadome, czy skarżący produkcję rolną z przedmiotowej działki uzyskał i wprowadził do obrotu po dacie przyznania certyfikatu, czy też wcześniej. Tymczasem okoliczność ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż z przedstawionych wyżej przepisów wynika, że certyfikat zgodności nie może dotyczyć produktów uzyskanych i sprzedanych wprawdzie w roku jego przyznania, jednak bez możliwości powoływania się na uprawnienia z tym certyfikatem związane. Dopiero bowiem po przyznaniu certyfikatu, rolnik może wprowadzać produkty uzyskane z produkcji, znakując je jako ekologiczne. Jeżeli więc w rozpoznawanej sprawie okazałoby się, że produkcja rolna zakończyłaby się zbiorem plonów i wprowadzeniem produktów do obrotu, przed przyznaniem tego certyfikatu to oznaczałoby, że rolnik nie mógł sygnować ich jako produkty ekologiczne. To zaś nakazywałoby przyjąć, że dokonana była ona w warunkach uprawniających do zastosowania stawek płatności dla wariantu bez certyfikatu zgodności (podobnie WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 5 kwietnia 2006r., I SA/Sz 424/05 nie publik.).
Wobec przedstawionych wyżej argumentów Sąd nie może podzielić stanowiska prezentowanego przez organ odwoławczy, co do tego, że płatność rolnośrodowiskową nalicza się na podstawie wykazu producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w danym roku, przekazywanego przez jednostki certyfikujące. Wykazy takie, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym upoważniona jednostka certyfikująca obowiązana jest przekazać do dnia 31 października każdego roku ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Analiza uregulowań zawartych w ustawie o rolnictwie ekologicznym – zwłaszcza art. 9 i art. 3 pkt 1 tej ustawy – w powiązaniu z przytoczonymi wyżej przepisami rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. ( § 8, § 11, §15 i §16) prowadzi do wniosku, że jednostki certyfikujące uprawnione są jedynie do kwalifikowania konkretnych produktów z gospodarstwa rolnego na rynek rolnictwa ekologicznego. Jednostki te nie mają zaś uprawnień do kwalifikowania konkretnych działek rolnych do przyznawania płatności rolnośrodowiskowych ani do określenia sposobu ustalania tej płatności. Dlatego też sporządzany przez nie wykaz producentów, którzy spełnili wymagania produkcji w rolnictwie ekologicznym, nie może być dokumentem na podstawie którego kompetentny organ nalicza płatności. Odmienne stanowisko nie znajduje wsparcia w obowiązującym prawie (tak WSA w Ł. w wyroku z dnia 27 maja 2008 r. II SA/Łd 171/08 nie publik.). Zdaniem Sądu przedmiotowy wykaz winien być traktowany jako dowód w sprawie, który wraz z innymi dowodami organ winien poddać ocenie. Stąd też, nie było dopuszczane pominięcie przez organ II instancji przedstawionego przez skarżącego na etapie postępowania odwoławczego certyfikatu zgodności z datą ważności od [...] do [...]. Pominięcie tego dowodu świadczy o pobieżnej i mało wszechstronnej ocenie zgromadzonych w sprawie dowodów a w konsekwencji prowadzi do naruszenia art. 80 k.p.a. Organ poprzestał jedynie na wniosku, że skoro jednostka certyfikująca umieściła T. G. w wykazie, to tym samym potwierdziła, że w [...] r. spełnił wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym. Wniosek taki, w świetle przepisów regulujących zasady ustalania wysokości płatności rolnośrodowiskowych różnicujących wysokość stawki podstawowej w zależności od tego, czy rolnik realizuje produkcję w wariancie z certyfikatem, czy też bez certyfikatu, nie jest jednak wystarczający dla uzasadniania przyjętego sposobu naliczenia płatności. Mając na względzie, że celem ustalenia wyższej stawki podstawowej dla opcji bez certyfikatu, jest zrekompensowanie rolnikowi kosztów i nakładów które musi ponieść, w związku z prowadzeniem produkcji ekologicznej bez możliwości zbycia uzyskanych produktów jako ekologicznych, istotne jest więc nie tylko to czy rolnik uzyskał certyfikat w [...] i wpisany został na wykaz, ale również czy skorzystał z wynikających z tego certyfikatu uprawnień. Organ odwoławczy nie odniósł się natomiast w ogóle w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia do podstawowego argumentu podnoszonego przez stronę w odwołaniu, wskazującego, że ze względu na datę uzyskania certyfikatu i okres jego ważności, przez cały [...]. producent realizował pakiet bez certyfikatu, a plon z certyfikatem będzie mógł sprzedać dopiero w przyszłym roku. Oznacza to, że organ II instancji nie rozpoznał sprawy w jej całokształcie, czym naruszył art. 7, art. 15, art. 107 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 136 k.p.a.
Poza przedstawionymi wyżej argumentami, trzeba też zauważyć, że organ odwoławczy argumentując zajęte w sprawie stanowisko również treścią wniosku złożonego przez stronę w styczniu [...]r. – oznaczonego jako jego zmiana - nie poddał należytej ocenie, czy w świetle przepisów regulujących tryb i zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowych, dokonanie takiej czynności było dopuszczalne i jakie wobec obowiązującej w k.p.a. zasady skargowości, rodziła ona skutki. Trzeba bowiem zauważyć, że rozporządzenie z dnia 20 lipca 2004 r. dość szczegółowo reguluje terminy składana wniosków o płatności i ich wycofania oraz określa sankcje w związku z niedotrzymaniem tych terminów. Akt ten precyzuje również w jakich terminach wydawane są decyzje w sprawie przyznania płatności oraz kiedy płatności te są wypłacane. I tak, wnioski o przyznanie kolejnych płatności składa się w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (od 1 marca do 30 kwietnia), począwszy od roku następującego po roku w którym została wydana decyzja administracyjna o przyznaniu pierwszej płatności (§ 11 ust. 5). Producent może wycofać wniosek jedynie przed dniem, w którym Agencja poinformowała go o stwierdzonych nieprawidłowościach lub o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu (§ 11 ust. 6). W przypadku przeniesienia gospodarstwa rolnego po złożeniu wniosku a przed wydaniem decyzji termin do złożenia wniosku przez nowego posiadacza wynosi 35 dni od dnia tego przeniesienia (§ 14 rozporządzenia).
Mając zatem na względzie przestawione wyżej przepisy, jak też regulacje wspólnotowe stosowne przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie płatności o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, organ II instancji obowiązany był przede wszystkim do oceny skutków prawnych dokonanej przez skarżącego zmiany, ustalając zwłaszcza, czy mieściła się ona w terminach zakreślonych prawem. Od wyjaśnień w tym zakresie zależało bowiem, czy istotnie, jak odkreślał to Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji, organ I instancji był związany zakresem żądania strony wynikającym z omawianej zmiany – co oczywiście nie zmienia faktu, że powinien go rozpoznać zgodnie z obowiązującymi przepisami – czy też zmiany tej nie mógł uwzględnić. Powyższa kwestia nie została przez organ wyjaśniona i oceniona, co również wskazuje na nierozpoznanie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
Wobec przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych i prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżoną decyzję podjęto z naruszeniem przepisów prawa procesowego zwłaszcza art. 7 i art. 77 art. 80, art. 15, art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a., przy czym naruszenia te jak wyżej wykazano mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustalenie obligowało Sąd do zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. a w konsekwencji do uchylenia zaskarżonej decyzji. W efekcie skarga, niezależnie od wszystkich podniesionych w niej zarzutów, została uwzględniona.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy stosując obowiązujące przepisy prawa materialnego i procesowego uwzględni również uwagi wynikające z niniejszego wyroku.
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Klauzula zawarta w pkt II wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu w sposób uwzględniający skargę, przepisu art. 152 p.p.s.a. Podstawę do orzeczenia kosztów stanowią natomiast przepisy art. 199, art. 200 oraz 205 przywołanego aktu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło