I OSK 1279/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-08-28

Skład orzekający: Anna Lech, Joanna Banasiewicz, Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu prawa do zamieszkania w lokalu mieszkalnym żołnierzowi zawodowemu, który nie zwolnił posiadanej osobnej kwatery stałej, może zostać wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie można wywodzić bezwzględnego zakazu wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w sytuacji, gdy żołnierz służby stałej nie zwolnił osobnej kwatery stałej, ponieważ przepis ten pozostaje w kolizji z art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Bezwzględne egzekwowanie art. 24 ust. 5 pkt 3 tej ustawy mogłoby prowadzić do sytuacji, w której żołnierz i jego rodzina byliby pozbawieni lokalu mieszkalnego w okresie przejściowym. Z tego względu, wydanie kolejnej decyzji przydziałowej przed zwolnieniem wcześniej przyznanego lokalu jest zasadne, a skarżący nie wykazał rażącego naruszenia prawa.
Stan faktyczny
B. A. odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego przyznanego mu w związku z objęciem nowego stanowiska służbowego, co skutkowało utratą uprawnień do zakwaterowania. Następnie złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej mu prawo do lokalu, argumentując, że nie zwolnił posiadanej osobnej kwatery stałej, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Organy administracji i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że przyznanie nowego lokalu było zasadne, nawet jeśli poprzednia kwatera nie została zwolniona. B. A. złożył skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędziowie sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia del. WSA Stanisław Marek Pietras Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 570/08 w sprawie ze skargi B. A. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 570/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. A. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. na podstawie art. 24 ust. 1 w związku z art. 21 ust. 1, art. 26 ust. 1 i 6 i art. 36 oraz art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), przyznał B. A. prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w P. na czas pełnienia obowiązków służbowych na stanowisku radcy prawnego. B. A. w tym samym dniu, to jest w dniu [...] sierpnia 2006 r. odmówił przyjęcia wymienionego lokalu mieszkalnego, w związku z czym, Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...], orzekł o utracie przez niego uprawnień związanych z zakwaterowaniem przez czas zajmowania stanowiska służbowego radcy prawnego. Decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W., na podstawie art. 162 § 1 k.p.a., oraz art. 13 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, stwierdził wygaśnięcie decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., wskazując na fakt odmowy przyjęcia lokalu mieszkalnego oraz na fakt zadysponowania lokalem na rzecz innych żołnierzy oczekujących na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania. W dniu [...] grudnia 2006 r. B. A. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. o prawie zamieszkiwania w wymienionym wyżej lokalu mieszkalnym. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., wskazując, że zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, żołnierz może zrezygnować z wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w terminie 14 dni od dnia objęcia stanowiska służbowego. B. A. nie złożył takiego wniosku, w związku z czym, dyrektor właściwego oddziału regionalnego Agencji realizuje wniosek dowódcy jednostki wojskowej o wydanie na rzecz żołnierza decyzji o prawie zamieszkiwania. Odnosząc się do wskazanej przez skarżącego przesłanki zajmowania osobnej kwatery stałej, jako jednego z przypadków, w których nie wydaje się decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, organ wskazał na konieczność rozpatrywania jej z uwzględnieniem art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zgodnie z którym, żołnierz służby stałej i osoby wspólnie z nim zamieszkujące są obowiązani przekazać do dyspozycji Agencji lokal mieszkalny, jeżeli żołnierz otrzymał decyzję o prawie zamieszkiwania w kolejnym lokalu mieszkalnym. Organ stwierdził, że B. A., któremu decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. przydzielił lokal nr [...] przy ul. [...] w K. jako osobną kwaterę stałą, nie zajmuje kwatery w rozumieniu art. 1a pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (lokal ten nie został umieszczony bowiem w wykazie kwater), ale lokal mieszkalny. W związku z tym organ uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki wyłączające możliwość wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, a zatem decyzja nr [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa i nie ma podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Po rozpatrzeniu odwołania B. A., decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...], Minister Obrony Narodowej uchylił decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 2007 r. i umorzył postępowanie w pierwszej instancji, wskazując, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może być prowadzone tylko w stosunku do aktu administracyjnego pozostającego w obrocie prawnym. Wskazał, że decyzją z dnia [...] września 2006 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. stwierdził wygaśnięcie decyzji nr [...] o przyznaniu prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Na tę decyzję B. A. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 19 września 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1103/07 uchylił ją, wskazując, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej nie rodzi skutku w postaci wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, a stanowi jedynie o wygaszeniu skutku materialnoprawnego, w związku z brakiem przedmiotu stosunku administracyjnoprawnego. Stwierdzenie zatem przez organ o wygaśnięciu decyzji nr [...] o przyznaniu prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, w związku z rezygnacją przez stronę z tego prawa, nie spowodowało wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. o przyznaniu prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w P. Na powyższą decyzję B. A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazując, że nie zwolnił, ani nie zamierzał zwolnić zajmowanej osobnej kwatery stałej w K., w związku z czym, zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ nastąpiło to wbrew wyraźnemu ustawowemu zakazowi. Wyrokiem z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 570/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę B. A. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r.. nr [...], wskazał, że nadrzędnym celem ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej jest zapewnienie żołnierzowi odpowiednich warunków mieszkaniowych w miejscowości, w której pełni on służbę, przy wykorzystaniu zasobów lokalowych, jak i środków pieniężnych, jakimi dysponuje Wojskowa Agencja Mieszkaniowa. Sąd stwierdził, że art. 24 ust. 1 powołanej ustawy obliguje organ Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierza zawodowego w miejscowości, w której ten pełni służbę wojskową i wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, natomiast odstąpienie od tego obowiązku możliwe jest, gdy z taką inicjatywą wystąpi strona. W takim przypadku dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie wypłacenia zryczałtowanego ekwiwalentu za rezygnację z prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, o czym stanowi art. 24 ust. 6 powołanej ustawy. Sąd pierwszej instancji wskazał, że jak wynika z akt niniejszej sprawy, na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...], B. A. objął nowe stanowisko służbowe radcy prawnego w Departamencie [...] Ministerstwa Obrony Narodowej na okres kadencji od dnia [...] lipca 2006 r. do dnia [...] lipca 2009 r., w związku z czym, zdaniem Sądu, wystąpiły przesłanki określone w art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Na Dyrektorze Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. spoczywał zaś obowiązek zapewnienia skarżącemu lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Wobec niezłożenia przez skarżącego wniosku, o którym mowa w art. 24 ust. 6 powołanej ustawy, zdaniem Sądu, organ prawidłowo wydał decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, wskazanym w tej decyzji. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, iż decyzją Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w K. nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r., B. A. została przydzielona osobna kwatera stała nr [...] przy ul. [...] w K. i skarżący kwatery tej nie zwolnił. Natomiast zasadą przydziału osobnej kwatery stałej (lokalu mieszkalnego) jest miejsce pełnienia służby lub miejscowość pobliska, a więc oznacza to, że użyte w art. 24 ust. 5 pkt 3 powołanej ustawy sformułowanie "nie zwolnił osobnej kwatery stałej" należy odnosić do miejsca (w założeniu miejscowości) pełnienia służby przez żołnierza. Zdaniem Sądu, jeśli zatem żołnierz, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów ustawy, otrzymał osobną kwaterę stałą, to w świetle art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy w obecnym jej brzmieniu, decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nie można byłoby wydać wobec niego tylko wtedy, gdyby nowym miejscem pełnienia służby była inna jednostka wojskowa, ale położona w tej samej miejscowości. W takiej bowiem sytuacji żołnierz nie musiał zwolnić przydzielonej mu osobnej kwatery stałej, a dowódca jednostki, w której żołnierz został wyznaczony na stanowisko służbowe, nie miał podstaw do występowania z wnioskiem o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania, zaś dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej - do wydawania takiej decyzji. W ocenie Sądu pierwszej instancji przepis ten należy rozumieć tylko w takim znaczeniu, zważywszy, że przepisy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych obowiązujące po nowelizacji rozróżniają pojęcia "osobnej kwatery stałej" i "lokalu mieszkalnego", zwłaszcza w zakresie przydziału prawa do zamieszkiwania. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył B. A., wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.) w związku z art. 186 § 1 pkt 2 k.p.a., polegającym na przyjęciu dopuszczalności wydania decyzji administracyjnej o przyznaniu prawa zamieszkania w lokalu mieszkalnym żołnierzowi zawodowemu, który nie zwolnił posiadanej osobnej kwatery stałej, a więc wydania decyzji wbrew wyraźnemu ustawowemu zakazowi, czyli z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że zapewnienie żołnierzowi odpowiednich warunków mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby wojskowej nie musi polegać na przyznaniu mu prawa zamieszkania w lokalu mieszkalnym. Może się to przecież odbywać i odbywa się w formie zapewnienia żołnierzowi zakwaterowania tymczasowego, o którym mowa w rozdziale 5 ustawy o zakwaterowaniu (np. miejsca w internacie). Podniesiono także, że przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji wykładni, iż wynikający z przepisu art. 24 ust. 5 pkt 3 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej zakaz wydawania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym dla żołnierza, który posiada osobną kwaterę stałą i nie zwolnił jej, dotyczy jedynie przypadku, gdy nowym miejscem pełnienia służby byłaby inna jednostka wojskowa, ale położona w tej samej miejscowości, jest całkowicie pozbawione podstaw i stanowi nadawanie przepisowi innego znaczenia. Wskazano, że wydanie decyzji w przypadku, gdy żołnierz odmawia przyjęcia lokalu, powoduje utratę uprawnień związanych z zakwaterowaniem, przez czas zajmowania danego stanowiska służbowego, o czym stanowi art. 24 ust. 3 powołanej ustawy, a w konsekwencji do żądania przez Wojskową Agencję Mieszkaniową płatności za zajmowane miejsce w internacie, o czym stanowi art. 54 ust. 4c ustawy. Rażące naruszenie prawa w zakresie wydawania decyzji o prawie zamieszkania w lokalu mieszkalnym powoduje więc w dalszej kolejności obciążenie żołnierza opłatami, do czego by nie doszło, gdyby decyzja nie była wydana, czyli gdyby postąpiono zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, przychylając się do stanowiska Sądu pierwszej instancji. Organ wskazał, że obowiązujące przepisy przewidują możliwość przyznawania żołnierzom prawa zamieszkiwania w "lokalu mieszkalnym", którym w myśl art. 1 a pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2004 r., jest samodzielny lokal mieszkalny w rozumieniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903, z późn. zm.), będący w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 2 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368, z późn. zm.), osobną kwaterę stałą stanowił samodzielny lokal mieszkalny w rozumieniu przepisów o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. Osobną kwaterą stałą określano zatem lokal mieszkalny przydzielany żołnierzowi na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 lipca 2004 r. Zdaniem organu sytuacji tej nie zmienia również art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203, z późn. zm.). Przewidywane w nim zachowanie nabytych uprawnień ograniczone jest czasem zajmowania osobnej kwatery stałej. Przepis ten nie wyklucza więc możliwości wydania kolejnej decyzji przyznającej prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Organ podniósł także, iż przepis art. 41 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy jednoznacznie stanowi, że żołnierz służby stałej i osoby wspólnie z nim zamieszkujące są obowiązani przekazać do dyspozycji lokal mieszkalny (którym jest również osobna kwatera stała), jeżeli żołnierz otrzymał decyzję o prawie zamieszkiwania w kolejnym lokalu mieszkalnym lub skorzystał z uprawnienia, o którym mowa w art. 24 ust. 6 ustawy. Zdaniem organu należy zatem uznać zasadność wydania kolejnej decyzji przydziałowej przed zwolnieniem wcześniej przyznanego lokalu mieszkalnego (w rozpatrywanej sprawie osobnej kwatery stałej), co jednak nie wyłącza obowiązku zwolnienia tego lokalu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Na wstępie swych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym środkiem wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej, i stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art.16 § 1 k.p.a. Zatem celem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie istnienia, bądź braku istnienia przesłanek wskazujących na to, że kontrolowana w tym postępowaniu decyzja dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a. Warto w tym miejscu przypomnieć, iż organ wszczynający postępowanie w sprawie nieważności decyzji, uruchamia postępowanie w nowej sprawie, nigdy zaś nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w kwestionowanej decyzji. Skoro zatem istotą postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie, czy zachodzi którakolwiek z przesłanek nieważności, nie zaś merytoryczna kontrola podjętego w postępowaniu zwykłym rozstrzygnięcia, również Sąd pierwszej instancji nie może prowadzić postępowania zmierzającego do skontrolowania legalności merytorycznej kontrolowanej w trybie nadzorczym decyzji, a jedynie winien ocenić, czy organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż w sprawie wystąpiły bądź nie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji oparty został na przesłance z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W związku z tym stwierdzić należy, iż podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty mogą być rozważane jedynie w zakresie, który nie dotyczy meritum sprawy administracyjnej, a jedynie oceny, czy zachodzi przesłanka nieważności wskazana w art. 156 § 1 k.p.a. Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie skarżący na żadnym etapie postępowania nie zakwestionował ustaleń organu dotyczących stanu faktycznego sprawy, zatem uznać je należy za prawidłowe. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 1 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, nie wydaje się decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na pisemny wniosek żołnierza służby stałej, zgłoszony do dowódcy jednostki wojskowej nie później niż czternaście dni od dnia objęcia stanowiska służbowego w tej jednostce. Brzmienie tego przepisu oznacza zatem, że dla sposobu liczenia biegu terminu na złożenie wymienionego wniosku, znaczenie ma dzień objęcia konkretnego stanowiska służbowego, i od tej daty rozpoczyna bieg wskazany czternastodniowy termin. Dotyczy to również sytuacji, kiedy żołnierz w ramach tej samej jednostki obejmuje "nowe", odmienne od dotychczasowego stanowisko. Pogląd ten znajduje również swoje uzasadnienie w treści art. 24 ust. 1 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w oderwaniu od którego nie może być interpretowany powołany art. 24 ust. 5. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy, dyrektor oddziału regionalnego Agencji właściwy dla garnizonu, w którym żołnierza służby stałej wyznaczono na stanowisko służbowe lub w którym zajmuje takie stanowisko, na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, wydaje decyzję o prawie zamieszkiwania na czas pełnienia obowiązków na tym stanowisku w lokalu mieszkalnym, w miejscowości w której żołnierz został wyznaczony na stanowisko służbowe lub zajmuje takie stanowisko lub decyzję w sprawie zryczałtowanego ekwiwalentu za rezygnację z takiego prawa. Zatem każdorazowo przy "obejmowaniu" przez żołnierza stanowiska wymagane jest wydanie również decyzji w przedmiocie prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przez okres wskazany w orzeczeniu o wyznaczeniu na dane stanowisko, lub decyzji o ekwiwalencie. Oznacza to, że z decyzją o wyznaczeniu na określone stanowisko jest niejako związany obowiązek wydania decyzji w przedmiocie prawa do zamieszkiwania w lokalu lub w przypadku terminowego złożenia wniosku o rezygnacji z lokalu, decyzji o ekwiwalencie. Tym samym, bez względu na to, czy żołnierz obejmuje stanowisko w nowej, czy też w swojej dotychczasowej jednostce, kwestia prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym musi być przy każdym obejmowaniu stanowiska rozpatrywana przez organ, zgodnie z celem, aby żołnierz zamieszkiwał w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W niniejszej sprawie na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...], B. A. objął nowe stanowisko służbowe radcy prawnego w Departamencie [...] Ministerstwa Obrony Narodowej na okres kadencji od dnia [...] lipca 2006 r. do dnia [...] lipca 2009 r. W związku z tym uznać należy, że wystąpiły przesłanki określone w art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, zaś na Dyrektorze Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. spoczywał obowiązek zapewnienia skarżącemu lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Bezsporna jest także okoliczność, że skarżący nie złożył dowódcy jednostki wojskowej, w której pełni służbę, wniosku zawierającego rezygnację z prawa do przyznania lokalu mieszkalnego. W przypadku natomiast niezłożenia przez żołnierza takiego wniosku we właściwym terminie, dyrektor właściwego oddziału regionalnego Agencji realizuje wniosek dowódcy jednostki wojskowej o wydanie na rzecz żołnierza decyzji o prawie zamieszkiwania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy przyznać rację Ministrowi Obrony Narodowej, że z treści przepisu art. 24 ust. 5 pkt 3 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej nie można wywodzić bezwzględnego zakazu wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w sytuacji, gdy żołnierz służby stałej nie zwolnił osobnej kwatery stałej, gdyż przepis ten pozostaje w kolizji z art. 41 ust. 1 pkt 3 tejże ustawy. Bezwzględne egzekwowanie przepisu art. 24 ust. 5 pkt 3 powołanej ustawy, powodowałoby bowiem w praktyce pozostawienie żołnierza i jego rodziny w okresie pomiędzy zwolnieniem dotychczas zajmowanego lokalu i wydaniem kolejnej decyzji o prawie zamieszkiwania, bez lokalu mieszkalnego. Mając zatem na względzie nadrzędny cel ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, określony w art. 21 ust. 1 tejże ustawy, to jest przysługujące żołnierzowi służby stałej, od dnia wyznaczenia go na stanowisko do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, prawo do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, uznać należy za zasadne wydanie kolejnej decyzji przydziałowej, jeszcze przed zwolnieniem wcześniej przyznanego lokalu mieszkalnego, czy też osobnej kwatery stałej. Skarżący nie wykazał, że zachodzi którakolwiek z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa 156 § 1 k.p.a., w tym również, że nastąpiło rażące naruszenie prawa materialnego, to jest art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło