III SA/Łd 515/07

WyrokWSA w Łodzi2008-07-16

Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przekształcenie szkoły ponadpodstawowej w szkołę ponadgimnazjalną, dokonane po terminie określonym w art. 2c ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. (Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego), może być skuteczne i stanowić podstawę do zmiany wpisu do ewidencji szkół, nawet jeśli nie zasięgnięto opinii wymaganych instytucji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin określony w art. 2c ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. na przekształcenie szkoły ponadpodstawowej w szkołę ponadgimnazjalną jest terminem prawa materialnego. Skoro skarżąca spółka dokonała przekształcenia po tym terminie (1 września 2004 r.), przekształcenie to nie wywołało skutków prawnych i brak było podstaw do zmiany wpisu do ewidencji szkół. Dodatkowo, nawet gdyby przyjąć, że termin ma charakter instrukcyjny, przekształcenie nie spełniło wymogów formalnych, gdyż nie zasięgnięto wymaganych opinii kuratora oświaty, urzędu pracy i rady zatrudnienia.
Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. wniosła o przekształcenie Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych w szkołę ponadgimnazjalną. Wniosek został złożony po terminie określonym w przepisach wprowadzających reformę ustroju szkolnego (1 września 2004 r.). Organy administracji odmówiły dokonania zmian we wpisie do ewidencji, uznając przekształcenie za nieskuteczne z powodu upływu terminu. Spółka odwoływała się, podnosząc m.in. kwestie interpretacji terminów i braku zasięgnięcia opinii. Ostatecznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 lipca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Referendarz sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2008 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmian we wpisie do ewidencji w zakresie przekształcenia szkoły oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. kpa w zw. z art. 31 pkt. 5 lit. a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U.04.256.2572 ze zm.) i art. 2 c ust. 4 w zw. z art. 11 b ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego (t.j. Dz.U.99.12.96 ze zm.), [...] Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. znak [...], wydaną na podstawie art. 11 b ust. 2 Przepisów wprowadzających reformę ustroju szkolnego oraz art. 104 i 129 k.p.a., w przedmiocie odmowy dokonania zmian we wpisie do ewidencji w zakresie przekształcenia szkoły Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych – szkoły ponadpodstawowej w szkołę ponadgimnazjalną. Organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny: Pismem z dnia [...] r. do Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Ł. wpłynął wniosek Centrum Edukacyjnego A sp. z o.o. w Ł. o przekształcenie z dniem 1 września 2006 r. Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych w Ł. przy ulicy A. 117 w Zaoczne Technikum Uzupełniające dla Dorosłych w Ł. przy ulicy A. 117 z zachowaniem uprawnień szkoły publicznej. Postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o dokonanie zmian we wpisie do ewidencji, dotyczącego przekształcenia dotychczasowej szkoły ponadpodstawowej – Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych w szkołę ponadgimnnazjalną – Zaoczne Technikum Uzupełniające dla Dorosłych. Na postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Centrum Edukacyjne A. wniosło zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] znak [...][...] Kurator Oświaty utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na postanowienie z dnia [...] r. Centrum Edukacyjne wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 26 czerwca 2006 r. sygn. akt: III SA/Łd 60/06 stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] r. oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. W uzasadnieniu wyroku podkreślono, iż brak było podstawy prawnej do rozstrzygania w przedmiocie przywrócenia terminu, jeżeli zainteresowany tego wniosku nie zgłosił, a ponadto instytucji tej nie można stosować do terminów materialnoprawnych. Ma bowiem ona zastosowanie wyłącznie do terminów procesowych. Pismem z dnia [...] r. Centrum Edukacyjne A. złożyło do [...] Kuratora Oświaty zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a., wnosząc o wyznaczenie dodatkowego terminu załatwienia sprawy przez Prezydenta Miasta Ł., wyjaśnienie przyczyn niezałatwienia sprawy oraz podjęcie działań wynikających z art. 37 § 2 k.p.a. Pismem z dnia [...] r. Nr [...][...] Kurator Oświaty zakreślił Prezydentowi Miasta Ł. załatwienie przedmiotowej sprawy w terminie do 5 kwietnia 2007 r. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił dokonania zmian we wpisie do ewidencji w zakresie przekształcenia szkoły ponadpodstawowej – Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych w szkołę ponadgimnazjalną. W uzasadnieniu swej decyzji wyjaśniono, iż uprawnienie organu prowadzącego szkołę, dotyczące złożenia stosownego wniosku na podstawie art. 11 b ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego wygasło z dniem 31 maja 2004 r., a wniosek Centrum wpłynął [...] r. Od decyzji z dnia [...] Centrum Edukacyjne A. złożyło odwołanie. Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji obrazę prawa materialnego i naruszenie procedur prawnych, Centrum wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przekształcenie Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych w Ł. w Zaoczne Technikum Uzupełniające dla Dorosłych w Ł. Strona odwołująca podniosła, iż ustawodawca odrębnie potraktował przekształcenie technikum dla dorosłych na podbudowie szkoły zasadniczej od pozostałych typów szkół. W art. 2 b ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r., to jest wcześniej niż w art. 2 c ust. 4 tej ustawy stwierdził, iż z dniem 1 września 2006 r. likwiduje się klasy pierwsze szkoły dotychczasowej, a więc określił datę graniczną tj. 1 września 2006 r., do której należy dokonać przekształcenia tych szkół. Odwołujący podkreślił, iż ustawodawca dopuścił dwa warianty przekształceń tego typu szkół. Wariant pierwszy wynikający z art. 2 b powołanej ustawy tj. prowadzenie naboru do szkoły na dotychczasowych warunkach do roku szkolnego 2005/2006 i zaprzestanie prowadzenia naboru od 1 września 2006 r. z jednoczesnym przekształceniem tego typu szkoły z dniem 1 września 2006 r. Wariant drugi wynikający z art. 6 b powyższej ustawy tj. wcześniejsze przekształcenie i jednoczesne prowadzenie naboru do klas ponadgimnazjalnych i ponadpodstawowych z zachowaniem art. 2 a i 2 b. Wybór zaś wariantu pozostawiono organowi prowadzącemu szkołę. Strona odwołująca zaznaczyła także, iż analiza logiczna i literowa nie wskazuje iż art. 2 c ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. dotyczy szkół niepublicznych, a wręcz odwrotnie zawarte tam sformułowania, jak i konieczność przedstawienia opinii kuratora, urzędu pracy i rady zatrudnienia, korespondują ze sformułowaniami zawartymi w przepisach dotyczących szkół publicznych. Zastosowanie zaś art. 2 c ust. 4 powyższej ustawy do szkół niepublicznych prowadzi do naruszenia następnego kanonu doktryny prawnej – równości wobec prawa. Poza tym zastosowanie art. 2 c ust. 4 oraz ustawy o systemie oświaty prowadzi do bezprawnego pozbawienia praw nabytych, bowiem szkoła zarejestrowana i posiadająca uprawnienia szkoły publicznej, zgodnie z ustawą o systemie oświaty, jest bezprawnie tych praw pozbawiona, a następnie poddana ponownej weryfikacji, poza normami prawnymi zawartymi w ustawie o systemie oświaty i w razie wystąpienia opinii negatywnej pozbawiona wszelkich praw. Odwołujący wskazał, iż jedynym logicznym i prawnie uzasadnionym rozwiązaniem jest dokonanie przekształcenia zgodnie z art. 11 b ust. 2 i 4 wyżej wymienionej ustawy, w terminie zawartym w art. 2 b tej ustawy. Artykuł 11 b ust. 2 ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego stanowi, iż wniosek dotyczący przekształcenia danego typu szkoły w zakresie zawartym w art. 2 c należy złożyć nie później niż do 31 maja roku w którym następuje przekształcenie. Ponieważ art. 2 b określa termin graniczny na 1 września 2006 r., wniosek taki należało złożyć do 31 maja 2006 r., co zostało dokonane. Art. 11 b ust. 2 nie przewiduje zaś, iż przekształcenia należy dokonać w terminach zawartych w art. 2 c tej ustawy, gdyż odnosi się on jedynie do zakresu przekształceń. Natomiast na podstawie art. 11 b ust. 4 powyższej ustawy szkoła powinna zachować wszelkie uprawnienia w tym uprawnienia szkoły publicznej bez jakiejkolwiek opinii. Strona podniosła również, iż organ administracji publicznej, z uwagi na ważny interes społeczny, posiada prawo przywrócenia terminu w każdej sprawie. Jednak Prezydent Miasta Ł. nie skorzystał z tych uprawnień i nie uwzględnił słusznego interesu obywateli. [...] Kurator Oświaty po zapoznaniu się z materiałami zgromadzonymi w sprawie zważył, co następuje: Prezydent Miasta Ł. rozpatrując wniosek o dokonanie przekształcenia powyższej szkoły ponadpodstawowej w ponadgimnazjalną kierował się brzmieniem art. 2 c ust. 4 oraz art. 11 b ust. 2 ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego. Wynika z nich, iż organy prowadzące dotychczasowe szkoły ponadpodstawowe dla dorosłych powinny były z dniem 1 września 2004 r. przekształcić je w typy szkół ponadgimnazjalnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt. 3 lit. a - f ustawy o systemie oświaty. Osoby prawne i osoby fizyczne prowadzące dotychczasowe niepubliczne szkoły ponadpodstawowe przekształcane w szkoły ponadgimnazjalne obowiązane były do złożenia wniosków o dokonanie zmian we wpisie do ewidencji w zakresie przekształcenia dotychczasowej szkoły ponadpodstawowej w szkołę ponadgimnazjalną, nie później niż 31 maja 2004 r. Organ podniósł, iż zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 czerwca 2006 r. sygn. akt: III SA/Łd 60/06 instytucję przywrócenia terminu można stosować wyłącznie do terminów procesowych, zaś w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z terminem prawa materialnego. Kurator wyjaśnił, iż w szkole ponadgimnazjalnej, utworzonej w wyniku przekształcenia dotychczasowej szkoły ponadpodstawowej, można było, na mocy art. 6 b ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r., prowadzić klasy dotychczasowe szkoły ponadpodstawowej aż do czasu ich likwidacji, zgodnie z przepisami (art. 2 b ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r.). Nie znajduje zaś uzasadnienia argument odwołującego, że przekształcenie powinno nastąpić dopiero z chwilą wygaśnięcia klas starego typu szkoły. Organ podkreślił, iż podobne stanowisko w zakresie interpretacji przepisów wyraziło Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu w pismach z dnia 21 kwietnia 2005 r. znak DKZU-024-02/2005/AF/TZ/2 oraz z dnia 31 maja 2005 r. znak DZKU-024-02/2005/AF/TZ/3. Organ odwoławczy podkreślił także, że ustawodawca w art. 11 b ust. 2 wyżej wymienionej ustawy nie sprecyzował, w jakiej formie następuje odmowa wpisu do ewidencji szkoły, w przypadku złożenia wniosku po terminie określonym w art. 2c ustawy z dnia 8 stycznia 1999r., ale organ I instancji przyjął prawidłowe domniemanie, że powinna być załatwiona w formie decyzji administracyjnej. Z kolei z uwagi na to, iż przed wydaniem decyzji administracyjnej, która ogranicza się do zinterpretowania cytowanego wyżej przepisu nie było konieczności prowadzenia postępowania dowodowego, nie zostały naruszone art. 6 -12 k.p.a., o których mowa w odwołaniu. Na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] r. Centrum Edukacyjne A. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zarzucając zaskarżonej decyzji: 1) obrazę prawa materialnego, 2) przekroczenie kompetencji, 3) naruszenie procedur prawnych, Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] r. oraz o przywrócenie terminu i dokonanie przekształcenia Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych w Ł. – szkoły ponadpodstawowej w Zaoczne Uzupełniające Technikum Zawodowe dla Dorosłych w Ł. – szkołę ponadgimnazjalną. W uzasadnieniu skargi podtrzymując stanowisko zawarte w odwołaniu skarżący dodatkowo wskazał, iż ustawa Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego ma charakter instrukcyjny, ponieważ nie zawiera żadnych sankcji w razie niezastosowania się do jej przepisów i nie zawiera drogi odwoławczej, dlatego nie może być podstawą prawną do wydania jakiejkolwiek decyzji. W konkluzji uzasadnienia skargi strona skarżąca podniosła, iż w świetle istniejących przepisów prawnych organem odwoławczym nie może być [...] Kurator Oświaty. Zgodnie bowiem z ustawą o systemie oświaty kompetencje kuratora oświaty, w odniesieniu do szkół niepublicznych posiadających uprawnienia szkół publicznych, dotyczą tylko nadzoru pedagogicznego i w takim zakresie kurator może być organem odwoławczym. Organem odwoławczym w takiej sprawie jest samorządowe kolegium odwoławcze. W odpowiedzi na skargę [...] Kurator Oświaty wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 8 stycznia 1999r. Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego (Dz.U. nr 12 poz.96 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. nr 256 z 2004r. poz.2572 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.9 ust.1 pkt.3 a.) i f.) szkoły publiczne i niepubliczne dzielą się na następujące typy: 3.) szkoły ponadgimnazjalne: a.) zasadnicze szkoły zawodowe o okresie nauczania nie krótszym niż 2 lata i nie dłuższym niż 3 lata, których ukończenie umożliwia uzyskania dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminu, a także dalsze kształcenie w szkołach wymienionych w lit. e.) i f.). f.) trzyletnie technika uzupełniające dla absolwentów szkół wymienionych w lit. a.), których ukończenie umożliwia uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminu, a także umożliwiające uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego. Zgodnie z treścią art.2 ust.4 ustawy z dnia 8 stycznia 1999r. szkoły ponadgimnazjalne, o których mowa w art.9 ust.1 pkt.3 e.) i f.) ustawy z dnia 7 września 1991r., są tworzone z dniem 1 września 2004r. W myśl art.2 c.) ust.4 ustawy z 8 stycznia 1999r., z dniem 1 września 2004r. organy prowadzące dotychczasowe technika oraz licea na podbudowie programowej szkoły zasadniczej oraz dotychczasowe szkoły ponadpodstawowe dla dorosłych przekształcą je w typy szkół ponadgimnazjalnych, o których mowa w art.9 ust.1 pkt.3 a.) – f.) ustawy z dnia 7 września 1991r., po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty oraz urzędu pracy i rady zatrudnienia odpowiednio powiatowych lub wojewódzkich W myśl art.2 c.) ust.6 wymienionej ustawy przepisów ust.1 – 5 nie stosuje się, jeżeli organ prowadzący dotychczasową szkołę ponadpodstawową postanowił o stopniowej likwidacji szkoły z zapewnieniem jej ukończenia przez dotychczasowych uczniów. Zgodnie z treścią art.11 b.) ust.2 ustawy z 8 stycznia 1999r., osoby prawne i osoby fizyczne prowadzące dotychczasowe szkoły ponadpodstawowe przekształcane zgodnie z art.2 c.) w szkoły ponadgimnazjalne, są obowiązane, nie później niż do dnia 31 maja roku, w którym następuje przekształcenie danego typu szkoły, złożyć wniosek o dokonanie zmian we wpisach do ewidencji, dotyczące przekształcenia dotychczasowych szkół ponadpodstawowych w szkoły ponadgimnazjalne. Przepisy ustawy z dnia 7 września 1991r. wprowadziły nowy ustrój szkolny polegający między innymi na utworzeniu sześcioletnich szkół podstawowych, trzyletnich gimnazjów praz trzyletnich szkół ponadgimnazjalnych. Natomiast przepisy ustawy z dnia 8 stycznia 1999r. uregulowały tryb wprowadzenia do systemu oświaty nowego ustroju szkolnego w tym tryb przekształcenia dotychczasowych szkół w szkoły nowego typu. Analiza przepisów art.2 c.) ust.4 i 6 oraz art.11 b.) ust.2 ustawy z 8 stycznia 1999r. wskazuje, iż w przypadku dotychczasowych techników, z dniem 1 września 2004r., winny one zostać przekształcone w szkoły ponadgimnazjalne chyba, że postanowiono o stopniowej ich likwidacji. Następnie winien zostać złożony wniosek o dokonanie takich zmian w ewidencji szkół, w terminie do dnia 31 maja roku, w którym następuje przekształcenie szkoły czyli w przypadku techników do dnia 31 maja 2004r. Obowiązek przekształcenia szkoły oraz złożenia wniosku o dokonanie zmian w ewidencji spoczywa na osobach prawnych i fizycznych prowadzących dotychczasowe szkoły. Nadto przekształcenie szkoły, w trybie określonym w art.2 c.) ust.4, wymaga wcześniejszej opinii kuratora oświaty, urzędu pracy i odpowiedniej rady zatrudnienia. W przepisach art.2 c.) ust.4 i art.11 b.) ust.2 wprowadzone zostały dwa terminy. Pierwszy to termin na przekształcenie dotychczasowego technikum w szkołę ponadgimnazjalną ( 1 września 2004r.) oraz drugi na złożenie wniosku o dokonanie zmian w ewidencji ( 31 maja 2004r.). Rozważenia zatem wymaga kwestia jaki jest charakter tych terminów. Należy zaznaczyć, iż w doktrynie prawa administracyjnego wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje terminów: materialnoprawne, procesowe i instrukcyjne. Jeżeli chodzi o terminy materialnoprawne to należy przez nie rozumieć takie terminy, których naruszenie wywołuje skutki prawne bezpośrednio wynikające z treści przepisu. W przypadku terminów procesowych to są to takie terminy, których przekroczenie wywołuje skutki prawne w zakresie prawa procesowego np. brak możliwości wniesienia odwołania od decyzji. Odnośnie terminów instrukcyjnych to mają one charakter porządkowy, wyznaczają standardy postępowania i których przekroczenie nie wywołuje bezpośrednich skutków prawnych. W niniejszej sprawie, przy ocenie charakteru terminów obowiązujących w art.2 c.) ust.4 i art.11 b.) ustawy z 8 stycznia 1999r., sąd związany jest oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 czerwca 2006r. w sprawie III SA/Łd 60/06. W uzasadnieniu tego wyroku sąd uznał, iż "termin z art.11 b.) ust.2 w zw. z art.2 c.) ustawy z 8 stycznia 1999r. jest terminem prawa materialnego" (str.5 uzasadnienia). Analiza tego sformułowania prowadzi do wniosku, iż termin do złożenia wniosku o dokonanie zmian w ewidencji (31 maja 2004r.) jest terminem prawa materialnego, czyli terminem nieprzywracanym, którego upływ skutkuje niemożliwością dokonania wpisu do ewidencji faktu przekształcenia szkoły ponadpodstawowej w szkołę ponadgimnazjalną. Zgodnie z treścią art.153 ustawy z 30 sierpnia 2002r. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Przez "ocenę prawną" należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Sąd w obecnym składzie jest zatem związany ocena prawną dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 26 czerwca 2006r. co do charakteru terminu określonego w art.11 b.) ust.2 ustawy z 8 stycznia 1999r. Oznacza to, iż termin określony w wymienionym przepisie należy uznać za termin materialnoprawny. Sąd w obecnym składzie stanął na stanowisku, iż termin do przekształcenia dotychczasowych techników w szkoły ponadgimnazjlane, o którym mowa w art.2 c.) ust.4 ustawy z 8 stycznia 1999r., jest terminem materialnoprawnym a nie procesowym. Należy podkreślić, iż z dniem 1 września 2004r. wprowadzono nowy ustrój szkolny, obowiązujący zarówno szkoły publiczne jak i niepubliczne. Polegał on między innymi na utworzeniu z tym dniem szkół ponadgimnazjalnych zaś dotychczasowe szkoły ponadpodstawowe miały obowiązek, z dniem 1 września 2004r., przekształcenia się w szkoły ponadgimanazjalne. Szkoły powstające w wyniku takich przekształceń uznawane są jako szkoły nowotworzone co wynika z treści art.2 ustawy z 8 stycznia 1999r. Ustawodawca przewidział dla szkół ponadpodstawowych możliwość wyboru jednego z dwóch rozwiązań. Albo przekształcą się one w szkoły ponadgimnazjalne w terminach określonych w ust.1 – 5 przepisu art.2 c.) albo postanowią o stopniowej likwidacji szkoły (art.2 c ust.6). Dotychczasowe technika mogły zatem albo przekształcić się w szkołę ponadgimnazjalną w terminie do dnia 1 września 2004r. albo postanowić o likwidacji szkoły. Nieprzekształcenie szkoły w terminie do 1 września 2004r. oznacza, iż organ prowadzący szkołę postanowił o stopniowej likwidacji szkoły. Nieprzekształcenie szkoły w tym terminie wywołuje zatem określony skutek prawny jakim jest postawienie szkoły w stan likwidacji. W związku z czym termin, o którym mowa w art.2 c.) ust.4 należy traktować jako termin materialnoprawny. Sąd w obecnym składzie nie podzielił poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 listopada 2007r. w sprawie I OSK 1461/07, iż termin określony w art.2 c.) ust.4 ma jedynie charakter instrukcyjny. Należy zaznaczyć, iż w wyroku tym sąd zajmował się głównie kwestią możliwości wydania decyzji przez kuratora oświaty zaś pogląd dotyczący charakteru terminu, o którym mowa w art.2 c.) ust.4, został wyrażony przy okazji głównych rozważań. Zagadnieniu charakteru terminu nie poświęcono zresztą zbyt dużo miejsca. W uzasadnieniu tego wyroku znajduje się sformułowanie "wydaje się, iż należałoby uznać,......, że termin, o którym mowa w art.2 c.) ust.4 ustawy ma charakter jedynie instrukcyjny". W wymienionym sformułowaniu użyte zostało słowo "wydaje się", co wskazywałoby, iż sąd przypuszcza, ma wrażenie choć nie jest tego całkowicie pewny, iż termin z art. 2 c.) jest instrukcyjny. Brak jest jednak szerszych rozważań uzasadniających przyjęcie tego poglądu. W przekonaniu sądu w obecnym składzie nie można przyjąć, iż termin, o którym mowa w art.2 c.) ust.4 ma charakter jedynie instrukcyjny. Przyjęcie takiego poglądu byłoby bowiem sprzeczne z celem reformy ustroju szkolnego. Założeniem ustawodawcy było wprowadzenie nowego ustroju szkolnego z dniem wskazanym w ustawie z dnia 8 stycznia 1999r. W ustawie tej określono różne terminy wprowadzenia nowego ustroju szkolnego w zależności od typu szkoły. W przypadku dotychczasowych techników określono termin przekształcenia w szkołę ponadgimnazjalną na dzień 1 września 2004r. Oznacza to, iż do dnia 31 sierpnia 2004r. dotychczasowe technika winny się przekształcić w szkoły ponadgimnazjalne i od dnia 1 września 2004r. funkcjonować już jako szkoły nowego typu. Alternatywą dla takiego rozwiązania było postawienie dotychczasowych techników w stan likwidacji, gdyby przekształcenie szkoły nie nastąpiło przed 1 września 2004r. W ocenie sądu nie może być tak, iż ustawodawca wprowadza nowy ustrój szkolny w całej Polsce, dla szkół publicznych i niepublicznych, z dniem 1 września 2004r.( dla techników) zaś dotychczasowe technika po tym dniu będą nadal funkcjonowały w "starym systemie". Oznaczałoby to bowiem, iż technika, które nie dokonały przekształcenia przed 1 września 2004r. mogłyby nadal realizować program nauczania przewidziany w "starym systemie" przy pomocy nauczycieli spełniających kwalifikacje do nauczania w szkole "starego typu". Przyjęcie poglądu, iż termin określony w art.2 c.) ust.4 ma jedynie charakter instrukcyjny oznaczałoby całkowitą dowolność co do daty przekształcenia dotychczasowych szkół ponadpodstawowych w szkoły ponadgimnazjalne. Dotychczasowe szkoły ponadpodstawowe same decydowałyby czy i ewentualnie kiedy przekształca się w szkołę "nowego typu" zaś do daty ewentualnego przekształcenia nauczałyby według "starych zasad", obowiązujących przed 1 września 2004r. W sytuacji gdyby przyjąć pogląd, iż termin, o którym mowa w art.2 c.) ust.4 ma jedynie charakter instrukcyjny pojawia się pytanie po co wprowadzano nowy ustrój szkolny z dniem określonym w ustawie z 8 stycznia 1999r. Jaki sens miałoby wprowadzanie nowego ustroju szkolnego dla techników z dniem 1 września 2004r. w sytuacji gdy to sama szkoła miałaby decydować czy i ewentualnie kiedy się przekształci w szkołę "nowego typu". Sąd w obecnym składzie nie podzielił poglądu wyrażonego w wyroku NSA z 27 listopada 2007r., iż przepis art.2 c.) ust.4 ma charakter jedynie instrukcyjny. W przekonaniu sądu termin ten jest materilanoprawny zaś skutek jego niezachowania należy wywieść z treści ust.6 artykułu 2 c.). Przepis ten zwalnia organ prowadzący szkołę od zachowania terminów określonych w ustępach 1-5 tylko wówczas gdy szkoła zostanie postawiona w stan stopniowej likwidacji. Skoro zatem organ prowadzący szkołę nie przekształcił jej w szkołę "nowego typu" w terminach określonych w ustępach 1-5 to tym samym postanowił o stopniowej likwidacji szkoły. Taki też skutek prawny należy przyjąć jako konsekwencja niezachowania terminu, o którym mowa w art.2 c.) ust.4. W przekonaniu sądu, termin o którym mowa w tym przepisie ma charakter materialnoprawny. Należy zgodzić się z poglądem, iż akt przekształcenia szkoły w szkołę "nowego typu" ma charakter konstytutywny o ile spełnione zostaną przesłanki przekształcenia określone w art.2 c.) ust.4 ustawy z 8 stycznia 1999r. Do takiego przekształcenia potrzebna jest bowiem wcześniejsza opinia kuratora oświaty, urzędu pracy oraz właściwej rady zatrudnienia. Dopiero wcześniejsze wyrażenie opinii tych instytucji uprawnia do wydania aktu przekształcenia. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca, przed dniem 1 września 2004r., nie przekształciła Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych w Ł. w szkołę ponadgimnazjalną. Uchwała zgromadzenia wspólników spółki została podjęta dopiero w dniu 20 września 2005r. czyli po upływie wymaganego terminu zaś wniosek o dokonanie zmian w ewidencji został złożony w dniu [...] r. Należy zaznaczyć, iż w dniu [...] r. Prezydent Ł. wydał trzy decyzje o wykreśleniu z ewidencji szkół wpisów Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych kształcącego w zawodzie technik ekonomista, technik elektronik i technik mechanik. Przyczyną wykreślenia tych wpisów było funkcjonowanie szkoły po 1 września 2004r. jako szkoły "starego typu" bez przekształcenia jej w szkołę ponadgimnazjalną. Organ odwoławczy utrzymał w mocy te decyzje zaś wyrokami z dnia 26 czerwca 2006r. Wojewódzki Sądu Administracyjny w Łodzi uchylił decyzje organów administracji obu instancji z przyczyn proceduralnych (sygn. akt III SA/Łd 50/06, 51/06 i 52/06). Do chwili obecnej postępowanie administracyjne w sprawie wykreślenia szkoły z ewidencji nie zostało zakończone. Powyższe okoliczności wskazują, iż strona skarżąca złożyła wniosek o dokonanie zmian w ewidencji w dniu wydania decyzji o wykreśleniu szkoły z ewidencji właśnie z powodu nieprzekształcenia jej w szkolę "nowego typu". W sytuacji zatem gdy termin do przekształcenia szkoły, określony w art.2 c.) ust.4 ustawy z 8 stycznia 1999r., ma charakter materialnoprawny to przekształcenie szkoły po tym terminie nie wywołuje skutków prawnych. Konsekwencją tego jest to, iż przekształcenia Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych w szkołę ponadgimnazjalną po dniu 1 września 2004r., nie można uznać za skuteczne, Tym samym brak jest również podstaw do dokonania takiej zmiany w ewidencji szkół. Nawet gdyby przyjąć, iż termin, o którym mowa w art.2 c.) ust.4 ma charakter jedynie instrukcyjny to i tak przekształcenie szkoły przez stronę skarżącą nie spełnia wymagań określonych w przepisie art. 2 c.) ust.4. W dniu 20 września 2005r. zgromadzenie dwóch wspólników skarżącej spółki podjęło uchwałę o przekształceniu szkoły lecz nastąpiło to bez zasięgnięcia opinii kuratora oświaty, urzędu pracy oraz właściwej rady zatrudnienia. Przepis art.2 c.) ust.4 wyraźnie stanowi, iż przekształcenie szkoły następuje po zasięgnięciu opinii wymienionych instytucji. Przyjęcie takiego sposobu przekształcenia jest zrozumiałe gdyż pozwala tym instytucjom wypowiedzieć się co do zamiaru przekształcenia dotychczasowej szkoły w szkołę "nowego typu". Szczególnie istotna jest tutaj opinia kuratora oświaty, który sprawuje nadzór pedagogiczny nad wszystkimi szkołami w województwie a ponadto realizuje wobec tych szkół szereg innych zadań o charakterze opiniodawczo – nadzorczym, szczegółowo wymienionych w art.31 ust.1 ustawy z 7 września 1991r. W ocenie sądu niedopuszczalna jest sytuacja aby organ prowadzący szkołę sam, w sposób dowolny, przekształcał ją w szkolę "nowego typu" z pominięciem opinii kuratora oświaty, urzędu pracy i odpowiedniej rady zatrudnienia a następnie wnioskował o usankcjonowanie takiego przekształcenia poprzez zmianę w ewidencji. Doprowadziłoby to do sytuacji, iż instytucje określone w art.2 c.) ust.4 zostałyby pozbawione możliwości wypowiedzenia się o zamierzonym przekształceniu a w szczególności nie mogłyby wyrazić opinii czy dotychczasowa szkoła spełnia wymagania formalne i pedagogiczne aby stać się szkołą "nowego typu". Strona skarżąca dokonała przekształcenia szkoły nie zasięgając opinii żadnej z instytucji wymienionych w art.2 c.) ust.4 a więc w sposób nie spełniający wymagań określonych w tym przepisie. Przyjmując nawet, iż termin określony w wymienionym przepisie ma charakter instrukcyjny to i tak przekształcenie szkoły nastąpiło bez spełnienia wymagań określonych w art.2 c.) ust.4. W związku z czym przekształcenie takie, w przekonaniu sądu, nie wywołało skutków prawnych i brak było podstaw do wprowadzenia zmian w ewidencji szkół. Reasumując sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. W przekonaniu sądu termin określony w art.2 c.) ust.4 ustawy z 8 stycznia 1999r. ma charakter materialnoprawny zaś strona skarżąca dokonała przekształcenia dotychczasowej szkoły w szkołę ponadgimnazjalną po upływie tego terminu. W związku z czym przekształcenie to nie wywołało skutków prawnych i brak było podstaw do dokonania zmian w ewidencji. W sytuacji gdyby przyjąć, iż termin, o którym mowa w art.2 c.) ust.4, ma jedynie charakter instrukcyjny to i tak nie było podstaw do dokonania zmian w ewidencji. Przekształcenie szkoły przez stronę skarżącą nastąpiło bowiem bez zachowania wymagań określonych w art. 2 c.) ust.4, gdyż nie zasięgnięto opinii kuratora oświaty, urzędu pracy i właściwej rady zatrudnienia. W ocenie sądu organy administracji słusznie odmówiły dokonania zmian w ewidencji szkół. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę Centrum Edukacyjnego A. spółki z o.o. w Ł. Na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008r. pełnomocnik strony skarżącej podniósł, iż w postępowaniu administracyjnym nie zostały mu doręczone decyzje organów obu instancji mimo, że złożył pełnomocnictwo do akt (k.60). Natomiast w piśmie procesowym z dnia 18 kwietnia 2008r. zarzut ten został cofnięty i pełnomocnik wnosił o jego pominięcie oraz merytoryczne rozpatrzenie sprawy (k.88). Z nadesłanych kompletnych akt administracyjnych wynika, iż w dniu 30 sierpnia 2006r. strona skarżąca udzieliła pełnomocnictwa adwokat D. B. – G. W aktach tych nie ma informacji, którego dnia złożono pełnomocnictwo do akt lecz do pełnomocnictwa załączono substytucję dla aplikanta adwokackiego do przejrzenia akt. Na substytucji znajduje się adnotacja pracownika organu, iż w dniu 31 sierpnia 2006r. udostępniono aplikantowi akta administracyjne. Dowodzi to, iż pełnomocnictwo wraz z substytucją musiało zostać złożone do akt 30 lub 31 sierpnia 2006r. Decyzje organów obu instancji zostały jednak doręczone stronie skarżącej a nie jej pełnomocnikowi. Uzasadniony jest zatem zarzut, iż pełnomocnik strony skarżącej został pominięty w postępowaniu administracyjnym. Przy rozpoznawaniu skargi sąd pominął jednak to uchybienie jako nie mające wpływu na wynik sprawy. Należy zaznaczyć, iż strona skarżąca w terminie złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji oraz skargę na decyzję organu odwoławczego podnosząc w nich wszystkie zarzuty przeciwko wydanym rozstrzygnięciom. W postępowaniu sądowym pełnomocnik skarżącego mógł dodatkowo podnieść dodatkowe zarzuty. Podkreślić należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła konieczność przeprowadzania postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie stanu faktycznego. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy jedynie od interpretacji przepisów. W związku z czym uchybienie polegające na pominięciu pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym, w przekonaniu sądu, nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W sytuacji zatem gdy pełnomocnik strony skarżącej w piśmie procesowym z 18 kwietnia 2008r. cofnął zarzut w tym zakresie i wnosił o pominięcie go przy rozstrzyganiu sprawy zaś uchybienie jakiego dopuściły się organy administracji nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, to sąd przy rozpoznawaniu sprawy nie uwzględnił tego uchybienia. W przekonaniu sądu nie było potrzeby uchylania decyzji organów administracji obu instancji tylko dlatego, że pominięty został pełnomocnik w postępowaniu administracyjnym skoro uchybienie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy zaś pełnomocnik skarżącego wycofał się z tego zarzutu. Niezasadny jest zarzut podniesiony w skardze, iż brak było podstaw do wydania decyzji administracyjnej w przypadku odmowy dokonania zmian w ewidencji szkół. Należy zaznaczyć, iż załatwienie sprawy w drodze decyzji administracyjnej następuje wtedy gdy z mocy przepisów prawa materialnego lub innych wynika, że załatwienie sprawy powinno nastąpić w tej formie prawnej. O załatwieniu sprawy w drodze decyzji decydują zatem przepisy prawa materialnego. W sytuacji gdy przepisy te przewidują, że sprawa winna być załatwiona w drodze decyzji, organ administracji jest uprawniony załatwić sprawę w tej formie prawnej. Zdarzają się jednak sytuacje gdy przepisy prawa upoważniają organ administracji publicznej do załatwienia sprawy administracyjnej lecz nie określają formy rozstrzygnięcia. Jeżeli zatem istnieje wątpliwość co do formy załatwienia sprawy administracyjnej należy przyjąć, że powinna ona być załatwiona w drodze decyzji o ile spełnione są dwa warunki: jest to sprawa administracyjne i organ administracji jest właściwy do jej załatwienia. Nie można bowiem przyjąć za uzasadnione stanowisko, że jeśli w przepisach określono właściwość organu administracji do załatwienia pewnej kategorii spraw administracyjnych to sprawy te nie mogą być rozstrzygane tylko dlatego, że ustawodawca nie określił formy rozstrzygnięcia. Pogląd taki został wyrażony w Kodeksie postępowania administracyjnego – komentarz (M.Jaśkowska, A.Wróbel; wydawnictwo Zakamycze 2005r. str.610 – 611). Przepisy ustawy z 8 stycznia 1999r. nie określają w jakiej formie prawnej winna zostać załatwiona sprawa odmowy zmian w ewidencji szkół. Z przepisu art.82 ust.3 ustawy z 7 września 1991r. wynika natomiast, że potwierdzeniem wpisu do ewidencji jest zaświadczenie co wskazuje, że aktualizacja wpisu jest czynnością materialno - techniczną. W razie zaś odmowy uwzględnienia wniosku strony zastosowanie mają reguły wynikające z art.82 ust.4 wymienionej ustawy, w myśl których odmowa wpisu do ewidencji dokonywana jest w formie decyzji administracyjnej. Przepis art.82 ust.4 określa dwa przypadki kiedy wydawana jest decyzja o odmowie wpisu i żaden z tych przypadków nie obejmuje sytuacji, o której mowa w art.11 b.) ust.2 ustawy z 8 stycznia 1999r. W przekonaniu sądu przepis art.82 ust.4 ustawy z 7 września 1991r. należy jednak, przez analogię, zastosować do sytuacji określonej w art.11 b.) ust.2 ustawy z 8 stycznia 1999r. Nie budzi bowiem wątpliwości fakt, iż sprawa wpisu do ewidencji szkół jest sprawą administracyjną zaś organ administracji jest właściwy do jej załatwienia. Skoro zatem obie te przesłanki są spełnione to sprawa odmowy dokonania zmian w ewidencji, o której mowa w art.11 b.) ust.2, winna być załatwiona w drodze decyzji administracyjnej. Niezasadny jest zarzut podniesiony w skardze, iż terminem przekształcenia dotychczasowego technikum w szkołę ponadgimnazjalną winien być dzień 1 września 2006r. a nie 1 września 2004r. Strona skarżąca wywodzi swoje stanowisko z treści przepisów art.2 b.) i 6 b.) ust.1 ustawy z 8 stycznia 1999r. Analiza przepisów art.2 c.) ust.4 w związku z art.2 ust.4 ustawy z 8 stycznia 1999r. w związku z art.9 ust.1 pkt.3 f.) ustawy z 7 września 1991r. prowadzi do wniosku, iż dotychczasowe technika winny zostać przekształcone w szkoły ponagimnazjalne z dniem 1 września 2004r. Wynika to wprost z treści tych przepisów. Treść przepisu art.2 b.) ust.1 określa terminy likwidacji, w szkołach dla dorosłych, klas pierwszych ( z dniem1 września 2006r.) oraz kolejnych klas ( w następnych latach) dotychczasowego technikum. Natomiast ustęp 2 wymienionego artykułu ustala od kiedy nie prowadzi się rekrutacji do klasy pierwszej ( rok szkolny 2006/2007) dotychczasowego technikum. Przepis art.2 b.) dotyczy zatem terminów likwidacji poszczególnych klas i zaprzestania naboru do klasy pierwszej w dotychczasowym technikum a nie określa, jak wywodzi to skarżący, terminu przekształcenia szkoły z dniem 1 września 2006r. Przepis art.6 b.) ust.1 natomiast wyjaśnia, iż w przekształconych szkołach ponadgimnazjalnych nadal mogą być prowadzone dotychczasowe klasy aż do czasu ich likwidacji. Analiza przepisów art.2 b.) i art.6 b.) ust.1 ustawy z 8 stycznia 1999r. wskazuje zatem, iż po przekształceniu szkoły w ponadgimnazjalną ( z dniem 1 września 2004r.) mogły być w niej nadal prowadzone dotychczasowe "stare" klasy. W żadnym wypadku z przepisów tych nie wynika, że termin przekształcenia technikum w szkołę ponadgimnazjalną został określony na dzień 1 września 2006r. Niezasadny jest także zarzut podniesiony w skardze, iż przepis art.2 c.) ust.4 odnosi się tylko do szkół publicznych a nie dotyczy szkół niepublicznych a ponadto przepis ten pozbawia szkołę praw nabytych. Z przepisu art.2 c.) ust.4 nie wynika, iż dotyczy on wyłącznie szkół publicznych. W sytuacji gdyby ustawodawca chciał aby przekształcenie szkół odnosiło się wyłącznie do szkół publicznych wynikałoby to z treści przepisu. Nic takiego nie wynika jednak z art.2 c.) ust.4 co prowadzi do wniosku, iż przepis ten dotyczy wszystkich szkół, zarówno publicznych jak i niepublicznych. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej przepis art.2 c.) ust.4 nie pozbawia szkoły praw wcześniej nabytych. Przekształcenie szkół ponadpodstawowych w ponadgimnazjalne następuje wskutek reformy ustroju szkolnego zaś przekształcone szkoły niepubliczne zachowują uprawnienia szkół publicznych. Niezasadny jest zarzut strony skarżącej, iż [...] Kurator Oświaty nie jest organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji organu I instancji. W myśl art.31 ust.1 pkt.5 a.) ustawy z 7 września 1991r., kurator oświaty wykonuje zadania organu wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego – w sprawach szkół publicznych, zakładanych i prowadzonych przez osoby prawne i fizyczne oraz szkół i placówek niepublicznych. W świetle wymienionego przepisu [...] Kurator Oświaty jest właściwym organem odwoławczym w stosunku do Prezydenta Miasta Ł. Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art.10 kpa poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, to strona skarżąca przed wydaniem decyzji rzeczywiście nie została powiadomiona o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Uchybienie to, w ocenie sądu, nie miało jednak istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie nie było bowiem prowadzone postępowanie dowodowe zaś rozstrzygnięcie sprawy uzależnione było od interpretacji przepisów. Odnośnie pominięcia pełnomocnika strony skarżącej w postępowaniu administracyjnym, to kwestia ta została omówiona we wcześniejszej części rozważań. K.O.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło