II SA/Kr 484/07
WyrokWSA w Krakowie2008-07-16
Skład orzekający: Aldona Gąsecka - Duda, Kazimierz Bandarzewski, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać wydana bez zapewnienia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, w szczególności w zakresie dostawy energii elektrycznej i powierzchni biologicznie czynnej, a także czy brak udziału wszystkich stron w postępowaniu stanowi podstawę do uchylenia decyzji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że została ona wydana z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że projekt budowlany nie spełniał wymogów wynikających z decyzji o warunkach zabudowy w zakresie dostawy energii elektrycznej oraz powierzchni biologicznie czynnej. Ponadto, sąd uznał, że brak udziału wszystkich stron w postępowaniu stanowił podstawę do wznowienia postępowania, co obligowało sąd do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi C. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego. Skarżąca zarzucała m.in. pominięcie jej jako właścicielki zabytku w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy oraz brak uzyskania pozwolenia konserwatorskiego. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając, że zarzuty skarżącej zostały już rozstrzygnięte w decyzji o warunkach zabudowy i że nie było podstaw do żądania pozwolenia konserwatorskiego. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym brak zapewnienia zgodności projektu z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy oraz brak udziału wszystkich stron w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej C. S. kwotę 757,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka - Duda Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi C. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej C. S. kwotę 757,00 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydent Miasta decyzją nr [...], znak [...] z dnia [...].06.2006 r. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego wielorodzinnego z garażem podziemnym i instalacjami wewnętrznymi; elektrycznymi, wodno-kanalizacyjnymi, c.o., węzłem cieplnym, wymiennikownią, wentylacją mechaniczną oraz wjazdem i przebudową chodnika dla "A." Sp. z o.o. z siedzibą w B., przy ul. [...] w K., zlokalizowanego na działkach nr [...] obr [...], oraz wjazdu z przebudową chodnika na działce nr [...] obr. [...], z zachowaniem warunków wymienionych w decyzji, zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 1 i 2 ustawy pr. bud. Organ ustalił, że obszar oddziaływania obiektu ( art. 28 ust. 2 pr. bud.) obejmuje działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], i [...] obr. [...]. W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta podał, że wniosek o pozwolenie na budowę złożony został w terminie ważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy nr [...] z dnia [...].09.2005 r. znak [...].
Odnosząc się do uwag i zastrzeżeń zgłoszonych przez strony postępowania : J. S., C. S. i P. N. organ przytoczył obszerne fragmenty pisma inwestora z dnia [...].06.2006 r., w którym to piśmie Spółka odniosła się do tych uwag i zastrzeżeń. Nadto organ stwierdził, że inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji wz, oraz wymaganiami ochrony środowiska, projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, projekt jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, projektant oraz sprawdzający dołączył do projektu oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
- 2 -
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła C. S. zarzucając, że nie otrzymała decyzji o warunkach zabudowy, oraz została pominięta w postępowaniu konserwatorskim - nie otrzymała postanowienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K., na które mogłaby wnieść zażalenie, a jest właścicielką [...] wpisanej do rejestru zabytków, położonej w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej budowy. Odwołująca się zarzuciła nadto, że w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy zostali pominięci niektórzy właściciele budynku przy ul. [...], oraz bezpośredni sąsiedzi planowanej inwestycji przy ul. [...]. Poinformowała, że złożyła podanie o wznowienie postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy, oraz postępowanie przed WKZ w sprawie tych warunków.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 104 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W jej uzasadnieniu Wojewoda wskazał, ze decyzja ustalająca warunki zabudowy z dnia [...].09.2005 r. znak [...] nie została wzruszona w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego. Organ drugiej instancji powtórzył ustalenia Prezydenta Miasta dotyczące kompletności wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, oraz kompletności projektu i spełnienia wymogów przewidzianych przepisami prawa budowlanego oraz przepisami szczególnymi. Organ wskazał, że zostało wykonane opracowanie geologiczne dla określenia kategorii geotechnicznej obiektu, oraz ekspertyza techniczna dla realizacji budynku na styku z istniejącym budynkiem na działce nr [...], z których to dokumentów wynika, że uwzględniają one istniejący na działce nr [...] budynek. Nadto dla realizacji podziemnej części budynku zostały zaprojektowane szczelne ścianki typu [...], celem bezpiecznego przekazania obciążeń na podłoże gruntowe. Odnosząc się do zarzutów dotyczących wyglądu i gabarytów projektowanego budynku zawartych w odwołaniu, Wojewoda stwierdził, że zarzuty te, rozstrzygnięte decyzją z dnia [...].09.2005 r. o ustaleniu warunków zabudowy nie mogą być przedmiotem postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, ponieważ warunki określone w tej decyzji wiążą organ wydający pozwolenie na budowę. Zarówno lokalizacja jak i gabaryty projektowanego budynku zostały pozytywnie zaopiniowane przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków opinią z [...].03.2005 r. Zarzuty dotyczące
-3-
innego projektu budowlanego i postępowania administracyjnego dotyczącego innego wniosku o pozwolenie na budowę również nie mogą być przedmiotem postępowania. Parametry określone w decyzji o warunkach zabudowy a dotyczące maksymalnej wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, wysokości budynku, oraz szerokości elewacji frontowej zostały spełnione. Wyjaśnione zostały wątpliwości dotyczące zapisów decyzji wz, dotyczące parametrów: powierzchni zabudowy, który wynosi 46,7% powierzchni terenu objętego decyzją o wz, zatem nie przekracza 47%, powierzchni biologicznie czynnej, która wynosi 25,2%, w stosunku do całej powierzchni terenu objętego decyzją o wz, oraz wymogu cofnięcia wszystkich elewacji ostatniej kondygnacji poza obrys kondygnacji niższych. Ściana budynku usytuowanego na działce nr [...] w odległości 3,1 m od granicy z działką nr [...] jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego i wymogi przewidziane w § 271-272 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zostały spełnione. Wojewoda nie znalazł przesłanek uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] r. znak [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła C. S., zarzucając naruszenie art. 27 ust. 3 Ustawy z dnia 15.02.1962 r. o ochronie dóbr kultury poprzez przyjęcie, że wystarczającym dla wydania pozwolenia na budowę było zajęcie stanowiska w formie opinii przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, na etapie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy, oraz naruszenie art. 33 ustawy prawo bud. poprzez przyjęcie, że opinia ta stanowi spełnienie obowiązku nałożonego na organ przez ten przepis. Skarżąca podniosła, że nie doręczono jej opinii WKZ wydanej w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy, ponieważ nie była stroną tego postępowania. Opinia konserwatorska nie była zdaniem skarżącej wystarczająca dla utrzymania w mocy przez Wojewodę decyzji organu l instancji. Zdaniem skarżącej, na etapie postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy Wojewódzki Konserwator Zabytków ma możność sprawdzić jedynie czy zamierzona inwestycja w zakresie generalnych funkcji, sposobu i charakterystyki zagospodarowania terenu nie będzie szkodliwa dla zlokalizowanego w jej pobliżu obiektu zabytkowego, natomiast w postępowaniu tym konserwator nie jest w stanie sprawdzić, czy realizacja budowy nie
-4-
spowoduje szkód w obiekcie zabytkowym. Dlatego brak decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków stanowi naruszenie prawa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie zarzucając, że ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury uchylona została ustawą z dnia 23.07.2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2003 r., nr 162, poz. 1568 ze zm.). Wskazując na treść art. 36 ust. 1, oraz na definicję otoczenia zabytku zawartą w art. 3 pkt. 15 ustawy a także na treść decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...].10.1999 r. znak [...] w sprawie wpisania do rejestru zabytków miasta K. budynku przy ul. [...] w K., w granicach działek nr [...] i [...] organ stwierdził, że budynek skarżącej został wpisany do rejestru zbytków miasta K. pod nr [...], a granice zabytku wykreślono na mapie stanowiącej integralną część decyzji. Z załącznika do wzmiankowanej decyzji wynika, że teren inwestycji znajduje się poza granicami ochrony zabytku. Zatem brak było podstaw do żądania od inwestora pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie robót budowlanych, co potwierdził Miejski Konserwator Zabytków w piśmie z [...] czerwca 2006 r. znak [...]. Brak więc było podstaw do odmowy wydania pozwolenia na budowę.
W uzupełnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wskazał, iż poprzednio obowiązująca ustawa o ochronie dóbr kultury z dnia 15.02.1962 r. nie zawierała definicji "otoczenia" (zabytku) co oznacza, że wpisanie budynku do rejestru zabytków pociągało za sobą rozciągnięcie ochrony także na otoczenie zabytku i jego wnętrza. Zgodnie z zasadą praw nabytych wynikającą z art. 2 Konstytucji RP nabycie przez nieruchomość stanowiącą własność skarżącej przymiotu zabytku kultury powoduje rozciągnięcie ochrony także na otoczenie budynku i nie może zostać zniweczone poprzez wyodrębnienie w obowiązującej ustawie nowej kategorii ochrony jaką jest "otoczenie". Zdaniem pełnomocnika skarżącej konieczność uzyskania pozwolenia WKZ zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt. 2 ustawy z 2003 r. o ochronie zabytków nie dotyczy wyłącznie otoczenia zdefiniowanego w ustawie, ale ma zastosowanie do otoczenia zabytkowego obiektu, które zostało objęte ochroną na mocy poprzednio obowiązującej ustawy. Pełnomocnik powołał się tak że na treść art. 36 ust. 1 pkt. 11 ustawy. Do pisma dołączono ekspertyzę techniczną mgr inż. arch. P. Z. oceniającą stan techniczny budynku skarżącej zaistniały wskutek realizacji przedmiotowej inwestycji. W kolejnych pismach pełnomocnik skarżącej podniósł, że
-5-
organ nadzoru budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy realizacji inwestycji w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt. 2 pr. bud. oraz zarzucił: rażące naruszenie art. 32, art. 33 pr. bud., oraz art. 36 ust. 1 pkt. 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przez wydanie decyzji bez uprzedniego uzyskania pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, naruszenie art. 5 i art. 20 pr. bud., a także § 12 i § 27 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, niezachowanie wskaźnika intensywności zabudowy działki w stosunku do powierzchni terenu objętego wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Pełnomocnik skarżącej dołączył opinię techniczną biegłego sądowego A. B. dotyczącą przesłanek z art. 164 § 1 kk w związku z art. 163 § 1, pkt. 2 kk sporządzoną w postępowaniu karnym dotyczącym realizacji budowy przy ul. [...] w K.
Na rozprawie w dniu 27 czerwca 2008 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii inż. P. Z. i biegłego sądowego A. B. na okoliczność skutków prac budowlanych prowadzonych na podstawie pozwolenia na budowę i wystąpienia zagrożenia, które powinno być wychwycone już na etapie pozwolenia na budowę, oraz braku w projekcie odpowiednich zabezpieczeń związanych z zabezpieczeniem nieruchomości skarżącej, naruszenia odległości od granicy oraz naruszenia przepisów ochrony przeciwpożarowej i wskaźnika intensywności zabudowy. Nadto pełnomocnik wniósł o dopuszczenie dowodu z przedłożonego na rozprawie postanowienia o umorzeniu dochodzenia z dnia 30.05.2008 r. na okoliczność sygnalizowanego w jego uzasadnieniu faktu wyłączenia do odrębnego prowadzenia postępowania w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa przez pracowników UM.
Pełnomocnik Inwestora "B." S.A. wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że w obecnym stanie prawnym otoczenie zabytku jest terenem wyznaczonym w treści decyzji właściwego organu i tylko wykonywanie robót na tym terenie wymaga zezwolenia właściwego konserwatora zabytków. Nie jest wymagane zezwolenie dla jakichkolwiek innych czynności, które polegałyby nie na bezpośrednim wykonywaniu robót w samym otoczeniu zabytku (jego granicach) lecz w jakikolwiek inny, pośredni sposób wpływałyby lub mogłyby wpływać na otoczenie zabytku. Planowane zamierzenie budowlane nie obejmuje żadnych robót przy zabytku ani też w jego
-6-
granicach w rozumieniu pojęcia otoczenia zabytku zgodnego z aktualnie obowiązującymi przepisami. Pełnomocnik uczestnika podkreślił, że w chwili wydawania zaskarżonej decyzji ochronie podlegało jedynie otoczenie zabytku w rozumieniu art. 3 ust. 15 ustawy o ochronie zabytków. Jeżeli decyzja o wpisie zabytku do rejestru nie wyznaczyła wprost terenu określonego jako "otoczenie zabytku", to uznać można co najwyżej, że ochroną objęty jest teren wyznaczony treścią wspomnianej decyzji o wpisie zabytku do rejestru. Brak także przesłanek do zastosowania przepisu art. 36 ust. 1 pkt. 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, gdy w chwili wydawania zaskarżonej decyzji nie istniały żadne wystarczająco uzasadnione obawy, że zabytek w postaci budynku będącego własnością skarżącej zostanie uszkodzony. Organy właściwe w sprawach konserwacji zabytków nie były pozbawione ani wiedzy o toczącym się postępowaniu, ani możliwości podjęcia stosownych działań. Odnosząc się szczegółowo do argumentu skarżącej o ochronie praw nabytych pełnomocnik uczestnika wskazał, że z art. 33 ust. 4 pr. bud ustanawiającego obowiązki inwestora do przedłożenia stosownych uzgodnień i zgód właściwych organów, oraz wynikającego z niego obowiązku uzyskania zezwolenia konserwatora zabytków nie wynika żadne prawo podmiotowe strony skarżącej. Instytucja zgód i zezwoleń wymaganych w postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę nie powoduje powstania po stronie właściciela zabytku żadnego prawa podmiotowego. W toku postępowania sądowego pełnomocnik B. przedłożył "Opracowanie Nr [...]-ekspertyzę stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] sporządzoną przez inż. L. P. i na rozprawie w dniu 27.06.2008 r. wniósł o dopuszczenie jej jako dowodu na okoliczność złego stanu technicznego budynku skarżącej, przyczyn tego stanu oraz oceny wpływu inwestycji realizowanej przez B. na ten budynek, a także wpływu urządzenia okna w ścianie szczytowej budynku skarżącej na stan tej ściany i nieprawidłowego wykonania przez skarżącą robót przy izolacji ściany i jej fundamentów. Pełnomocnik uczestnika przedłożył nadto : kopię decyzji PINB nr [...] znak [...] w K. z dnia [...].01.2008 r. o umorzeniu z urzędu postępowania w sprawie robót budowlanych związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji, kopię wniosku inwestora do organu nadzoru budowlanego o wszczęcie postępowania zmierzającego do usunięcia nieprawidłowości w użytkowaniu obiektu budowlanego
- 7 -
stanowiącego własność skarżącej, oraz kopie pism inwestora, organu nadzoru budowlanego i organów samorządowych Okręgowej Izby Architektów, dotyczących wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie rzeczoznawcy mgr inż. arch. P. Z., kopię fragmentu dziennika budowy, dokumentację fotograficzną inwestycji, pismo dotyczące konieczności wykonania prac zabezpieczających pomiędzy wznoszonym a sąsiednim budynkiem wraz z załącznikami. W aktach sprawy znajduje się ponadto załączona przez organ kserokopia postanowienia PINB w K. z dnia [...].05.2007 r. wydanego na podstawie art. 81 c ust. 2 pr. bud., którym zobowiązano skarżącą do przedłożenia ekspertyzy technicznej opisującej stan techniczny budynku przy ul. [...] w K.
Po wniesieniu skargi sąd dopuścił do udziału w sprawie A. S., E. C. i K. K., którzy złożyli w tym zakresie stosowne wnioski i wykazali w ich uzupełnieniu istnienie po swojej stronie interesu prawnego w toczącym się postępowaniu. Zgodnie z wnioskami, sąd dopuścił te osoby do udziału w postępowaniu sądowym mając na uwadze treść art. 33 § 2 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która to kontrola, w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w tej przepisach tej ustawy. Sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną- art. 134 § 1 p.p.s.a, zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany wart. 134 §2 p.p.s.a.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn, niż podnoszone przez skarżącą.
- 8 -
Na wstępie stwierdzić należy, że uczestnik postępowania sądowego na prawach strony- B. z siedzibą w B. jest tożsamy z podmiotem, na rzecz którego została wydana zaskarżona decyzja – A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. B. Spółka Akcyjna powstała z przekształcenia A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na zasadach wskazanych w przepisach art. 551 § 1 i nast. Kodeksu spółek handlowych ( dowód: odpis pełny z KRS, k. [...] i nast. akt, t. l).
Badając legalność zaskarżonej decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania i mając na uwadze treści art. 134 § 1 p.p.s.a. stwierdzić należy, że została ona wydana z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Istotne znaczenie w sprawie ma okoliczność ujawniona dopiero toku postępowania sądowego, wskazująca na istnienie przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania. Jak wynika z poczynionego przez organy ustalenia, obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy pr. bud. obejmuje działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] obr. [...]. Właścicielem działki nr [...] położonej w K. przy ul. [...] w chwili wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem A. Sp z o.o. była Gmina K. a jej użytkownikiem wieczystym w całości – Spółdzielnia C. "[...]" w K. Podmioty te brały udział w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji. Jak wynika z treści wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym, złożonych przez A. S., J. B., E. C. i K. K., oraz załączonych do nich odpisu z kw nr [...], oraz zawiadomienia o wpisie dokonanym w kw nr [...] na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i umowy przeniesienia w la (k. 252 i nast. t. Il akt), po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji zawarte zostały (w dniu 7.09.2006r.) umowy ustanowienia odrębnej w własności lokali oraz przeniesienia własności, na mocy których lokatorzy budynku Spółdzielni "C." nabyli prawo własności lokali mieszkalnych w budynku nr [...] położonym przy ul. [...], wraz z udziałami w użytkowaniu wieczystym działki nr [...] położonej przy ul. [...], graniczącej z działką nr [...], która jest terenem inwestycji.
-9-
Stosownie do przepisu art. 28 ust. 2 pr. bud. stroną w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę jest inwestor oraz każdy właściciel, użytkownik wieczysty bądź zarządca nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 3 pkt. 20 pr. bud. przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Wprowadzenie pojęcia obszaru oddziaływania obiektu ustawą z dnia 27.03.2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. nr 80, poz. 718), miało na celu przesądzenie w ustawie, że osoby trzecie (w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt. 9 pr. bud.) mogą skutecznie kwestionować zamierzenie inwestycyjne jedynie wówczas, gdy mają w sprawie interes prawny i tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie to koliduje z ich uzasadnionym interesem (por. Prawo budowlane, Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, C.H. Beck, Warszawa 2006, kom. do art. 28 ustawy, J. Dessoulavy-Śliwiński). Organ administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązany jest do ustalenia w pierwszej kolejności kręgu stron postępowania wszczętego wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę, co łączy się z koniecznością ustalenia dla każdej inwestycji związanego z nią obszaru oddziaływania obiektu. Należy w tym miejscu zgodzić się z poglądem reprezentowanym przez Komentatora (op. cit.), że stronami postępowania zmierzającego do wydania pozwolenia na budowę będą właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości położonych w zasięgu takiego oddziaływania inwestycji, które ma określony wpływ na nieruchomości w otoczeniu inwestycji, przy czym istotne jest aby oddziaływanie było powiązane z przepisami odrębnymi. Do przepisów tych należy zaliczyć przepisy innych ustaw, oraz przepisy wykonawcze do ustawy Prawo budowlane. Ustalenie w niniejszej sprawie przez organy, że obszar oddziaływania obiektu obejmuje m. in. działkę nr [...] znajduje zatem uzasadnienie w świetle zarówno art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt. 20 pr. bud. jaki w świetle przepisów wykonawczych w stosunku do tej ustawy, w szczególności rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Z powyższego wynika, że stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę zakończonym zaskarżoną decyzją były wszystkie osoby legitymujące się statusem właścicieli i użytkowników wieczystych działki nr [...], leżącej w obszarze
-10-
oddziaływania obiektu, tj. planowanej na działkach nr [...] i [...] inwestycji. Status strony posiadali zatem również właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynku położonym przy ul. [...] na działce nr [...], stanowiących odrębne nieruchomości, będący jednocześnie współużytkownikami wieczystymi tej działki. Z-akt administracyjnych wynika, że w postępowaniu tym nie brali udziału, jakkolwiek status strony przysługiwał im od chwili ustanowienia odrębnej własności lokali, wraz z nabyciem udziału w wieczystym użytkowaniu, w toku postępowania przed organem odwoławczym. W toku tego postępowania nikt nie poinformował organów administracji o zmianie statusu prawnego nieruchomości obejmującej działkę nr [...], a ponadto organ odwoławczy nie prowadził żadnych czynności mających na celu zaktualizowanie danych będących podstawą do ustalenia stron postępowania, opierając się na dowodach zgromadzonych przez organ l instancji. Nawet jednak okoliczność, że organowi prowadzącemu postępowanie nie można przypisać celowego działania zmierzającego do pominięcia którejkolwiek ze stron w toku postępowania nie oznacza, że takiego "pominięcia" strony nie było. Brak udziału stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę zakończonym zaskarżona decyzją stanowi podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną w świetle art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, iż w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania, następuje uchylenie zaskarżonego aktu administracyjnego i tym samym uwzględnienie skargi niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Dotyczy to również wskazanej wyżej przesłanki wznowienia postępowania, która może być podstawą wznowienia tylko na wniosek strony. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4.12.2002 r. sygn. akt III RN 200/2001 ( OSNP 2002/24/582) zawarł tezę, zgodnie z którą "dla obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 22 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 11.051995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym nie ma znaczenia, że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony"". Pogląd ten zasługuje na aprobatę również podczas obowiązywania p.p.s.a. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 31 stycznia 2007 r., sygn. akt l FSK 511/06 (lex. nr 285269). Zgodnie z nim "analiza art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b i pkt. ustawy p.p.s.a. dokonana w kontekście zasad logiki i ekonomii procesowej pozwala wyprowadzić wniosek, iż Sąd Administracyjny
-11 -
wyrokując w sprawie uwzględnia wszelkie zaszłości, które pozwalają na wznowienie postępowania administracyjnego bądź stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej bez względu na to, kiedy się one ujawniły". Identyczne stanowisko zajął WSA w Warszawie, w wyroku z 13.12.2006 r. sygn. akt SA/Wa 3300/2006 (lex nr 278564). Zaistnienie przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania stanowi samodzielną podstawę uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego również dlatego, że jest to wyróżniona przez ustawodawcę przesłanka naruszenia istotnych przepisów prawa procesowego. W świetle powołanego już art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a. nakazującego sądowi administracyjnemu uchylenie zaskarżonego aktu w przypadku ujawnienia okoliczności stanowiącej podstawę wznowieniową, sąd ten powinien uchylić zaskarżony akt niezależnie od tego, w jakim zakresie zaistniała podstawa wznowieniową przyczyniłaby się do zmiany treści zaskarżonej decyzji. W takim przypadku sąd nie bada wpływu przesłanki wznowienia na wynik sprawy. Badanie naruszenia procedury administracyjnej mogącej mieć istotny wpływ na wynik sprawy dotyczy innych naruszeń niż wymienione w art. 145 i 145a k.p.a., stąd ustawodawca dokonał rozróżnienia przyczyn naruszenia prawa na dające podstawy do wznowienia, oraz inne naruszenia procedury - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14.11.2006 r. sygn. akt II OSK 1321/05 (lex nr 317405) "w razie stwierdzenia przez sąd, że akt kontrolowany narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a, bowiem dyspozycja tego przepisu ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego".
Niezależnie od zaistniałej przesłanki wznowieńiowej, zaskarżona decyzja dotknięta jest wadami stanowiącymi naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który również uzasadniałyby jej uchylenie.
Decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...].09.2005 r. znak [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia, którego dotyczy zaskarżona decyzja o pozwoleniu na budowę określiła, jeżeli chodzi o warunki zaopatrzenia planowanej inwestycji w energię elektryczną, ( załącznik nr l do w/w decyzji, pkt. II. 4: "warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, podpunkt "a" zaopatrzenie w energie elektryczną"), że przyłączenie planowanej inwestycji do sieci rozdzielczej zasilanej ze stacji transformatorowej [...]
-12-
E. [...] wymaga rozbudowy sieci i budowy przyłącza na warunkach określonych przez dysponenta sieci. Rozbudowa ww. sieci nie jest objęta niniejszą decyzją. Dalej (str. 4 w/w załącznika) organ wydający decyzję o warunkach zabudowy stwierdził: "przed wystąpieniem o pozwolenie na budowę należy uzyskać odrębną decyzję na elementy sieci infrastruktury, które nie są objęte niniejszą decyzją". Zatem tylko w przypadku istnienia ostatecznej decyzji na rozbudowę sieci w sposób wskazany w decyzji o warunkach zabudowy, pozwolenie na budowę będzie spełniało warunek z art. 33 ust. 1 pr. bud. Przepis ten stanowi (m.in.), że pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. Zaprojektowany obiekt nie może funkcjonować bez rozbudowy sieci, o której mowa w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, ponieważ budynek mieszkalno-usługowy nie może samodzielnie funkcjonować bez zaopatrzenia w energię elektryczną. Stwierdzić trzeba, że -tym samym- nie jest spełniony warunek z art. 34 ust. 3 pkt. 3 a pr. bud., skoro dostawa energii elektrycznej do projektowanego obiektu nie może zostać zapewniona bez rozbudowy sieci, o k której mowa w decyzji o wz. Okoliczność powyższa została przez organy wydające decyzję w niniejszej sprawie pominięta. Brak także informacji od inwestora, że decyzję warunkującą zaopatrzenie obiektu w energię elektryczna uzyskał.
Zgodnie z przepisem art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 Ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r., nr 80, poz. 717), decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Związanie wynikające z powyższej normy oznacza nie tylko obowiązek organu budowlanego wynikający z art. 35 ust. 1 pkt. 1 pr. bud. tj. sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, ale także zakaz postępowania wbrew wszystkim wymogom określonym w decyzji ustalającej warunki zabudowy. Ustalenie tych warunków w decyzji o wz polega nie tylko na określeniu parametrów samego obiektu kubaturowego, ale na ustaleniu innych warunków i zasad, które powinna spełniać planowana inwestycja. Wynika to z funkcji decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, która polega na określeniu dopuszczalności danego zamierzenia inwestycyjnego z punktu widzenia przepisów prawa, oraz na wskazaniu warunków i zasad, którym inwestycja powinna odpowiadać. Organ wydający pozwolenie na budowę nie może dokonać weryfikacji treści decyzji ustalającej warunki zabudowy i nie wolno mu postąpić wbrew
-13-
ustaleniom tych decyzji (por. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2005 r. wyd. 2, kom. do art. 55 ustawy). Powyższe uchybienie organu jest naruszeniem zarówno art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o p.z.p. jak i art. 33 ust. 1 pr. bud. Nie zmienia powyższej okoliczności fakt, że w aktach administracyjnych znajdują się przedłożone przez inwestora "warunki przyłączenia" - pismo E. z dnia [...].01.2006 r. tym bardziej, że przewidują one jako warunek przyłączenia projektowanego obiektu rozbudowę sieci - pkt. l. 3 b. pisma. Wobec niespełnienia przez inwestora powyższego warunku, organ prowadzący postępowanie powinien był wezwać inwestora do przedłożenia decyzji, o której mowa w decyzji wz, a w przypadku jej nieprzedłożenia odmówić udzielenia pozwolenia na budowę.
Kolejna wada zaskarżonej decyzji wynika z naruszenia przez organy przepisu art. 32 ust. 4 pkt. 2, który stanowi, ze pozwolenie na budowę może być wydane temu, kto złożył oświadczenie po rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z treści decyzji o warunkach zabudowy wynika, że udział powierzchni biologicznie czynnej dla terenu objętego wnioskiem nie może być niższy niż 25% (pkt. II. 1. b. załącznika nr 1 do decyzji wz). Teren objęty wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia, którego dotyczy zaskarżona decyzja obejmuje działkę nr [...] i część działki nr [...]. Teren inwestycji wskazany w pozwoleniu na budowę obejmuje te same nieruchomości. W części opisowej projektu pkt. 7: "Zestawienie powierzchni, zestawienie efektów użytkowych dla działki w części zatytułowanej : powierzchnia terenu objętego WZ do rozliczenia wskaźników (str. 61 projektu bud.) sporządzony jest parafowany nieczytelnym podpisem dopisek przy zdaniu : całość powierzchni działki nr [...] i część działki nr [...] : "pow. 177 m2". Należy sądzić, że dopisek powyższy poczyniony został przez projektanta lub inwestora. Organy orzekające w sprawie nie poczyniły żadnego samodzielnego ustalenia dotyczącego powierzchni działki nr [...] wchodzącej w skład terenu stanowiącego teren zamierzenia inwestycyjnego. Z rysunku projektu zagospodarowania terenu (nazwanego w projekcie "rzutem zagospodarowania terenu") wynika, że część tej działki stanowić ma "tereny zielone", zaś z zestawienia efektów użytkowych dla działki wynika, że część działki nr [...] o pow. 177 m2 została uwzględniona w projekcie jako powierzchnia biologicznie czynna i łącznie z
-14-
"terenami zielonymi" na działce nr [...] stanowi powierzchnie biologicznie czynną w ilości 25,2%, uznaną przez organy wydające decyzję za spełnienie wymogu decyzji o warunkach zabudowy. Ta część działki nr [...] objęta jest więc granicami "zamierzenia inwestycyjnego", co wynika również z projektu zagospodarowania terenu. Działka nr [...] stanowi własność Gminy K. Zarząd Dróg i Komunikacji w K. wyraził zgodę na wejście w teren działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] stanowiącej pas drogowy ulicy [...], celem wykonania zjazdu do działki nr [...] obr. [...], uzgodnionego pismem ZDiK z dnia [...].04.2006 r. nr [...] (k. 67 i k. 41A projektu). Znajduje to odzwierciedlenie w treści oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania częścią działki nr [...] na inne cele, oprócz wykonania zjazdu na działkę nr [...]. Tymi innymi celami są urządzenie i utrzymywanie powierzchni biologicznie czynnej, której wielkość została określona w decyzji wz. Skoro część ta objęta została granicami zamierzenia budowlanego to inwestor winien wykazać się prawem do dysponowania nią na cele, na jakie została ona przeznaczona w projekcie budowlanym. Uwzględnienie w decyzji o warunkach zabudowy części powierzchni działki nr [...] jako powierzchni biologicznie czynnej w stosunku do terenu objętego wnioskiem nie ma i nie miało na celu wyłącznie wyznaczenia obszaru do "wyliczenia wskaźników", lecz wskazanie jednego z warunków zagospodarowania terenu, jakiemu powinno odpowiadać przyszłe zamierzenie, po jego zrealizowaniu. Organ orzekający w sprawie warunków zabudowy nie miał podstaw do badania, czy występujący o te warunki ma tytuł prawny do terenu objętego wnioskiem. Skoro jednak część działki nr [...] ma stanowić powierzchnię biologicznie czynną, to znaczy, że musi być w ten sposób zagospodarowana jako część terenu inwestycji. Posiadanie prawa do dysponowania częścią działki nr [...] o pow. 177 m2 na cele budowlane warunkowało również zachowanie wskaźnika powierzchni zabudowy do powierzchni terenu. W niniejszej sprawie wymóg oświadczenia o posiadaniu tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie oznacza, że oświadczenie to ma dotyczyć wyłącznie terenu, na którym ma być realizowany obiekt kubaturowy, czy też urządzenie wjazdu na działkę nr [...], lecz musi dotyczyć całego terenu objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę. Tego terenu dotyczy też sprawdzanie rozwiązań projektowych, łącznie ze sprawdzeniem zgodności projektu
-15-
zagospodarowania działki z decyzją o warunkach zabudowy. Problem wielkości wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej oraz wskaźnika wielkości zabudowy w stosunku do powierzchni terenu objętego wnioskiem i "nieprawidłowości" tych wskaźników był podnoszony przez pełnomocnika skarżącej, jednakże w innym kontekście. Kwestionowano bowiem wielkości wynikające z decyzji o warunkach zabudowy w stosunku do wielkości wynikających z projektu zagospodarowania działki, ale mając na uwadze wyłącznie powierzchnię działki nr [...], która stanowi własność inwestora. W tym miejscu należy po raz kolejny podkreślić, że organ rozpoznający sprawę o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę nie posiada kompetencji do badania prawidłowości warunków i zasad, na jakich następuje zmiana zagospodarowania terenu ale także nie wolno mu postąpić wbrew ustaleniom tej decyzji. Skoro więc z treści decyzji ustalającej warunki zabudowy dla spornego zamierzenia wynika, że wielkości powyższe zostały określone w stosunku do powierzchni terenu objętego wnioskiem, tj. do działki nr [...] i części działki nr [...], to organ ten nie miał podstaw aby warunki te kwestionować. Miał natomiast obowiązek czuwania nad zgodnością wydanego pozwolenia z tymi warunkami oraz spełnieniem wymogów wynikających z prawa budowlanego. Organ II instancji zwrócił uwagę na powyższą kwestię, co wynika z treści postanowienia Wojewody z dnia [...].09.2006 r. [...] wydanego na podstawie art. 123 i art. 136 kpa, którym to postanowieniem w punkcie 3 nakazał organowi l instancji "wyjaśnienie kwestii dotyczącej spełnienia wymogu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy określającego wskaźnik powierzchni zabudowy do powierzchni terenu i udział powierzchni biologicznie czynnej", wskazując, że "część działki nr [...] przeznaczona jest jedynie na wykonanie wjazdu i dojścia przeznaczonego dla potrzeb przedmiotowej inwestycji zgodnie z pismem ZDiK z [...].04.2006 r. znak [...])". W dalszym toku postępowania uznał jednak za wystarczające wyjaśnienie organu wydającego decyzję o warunkach zabudowy. Biorąc pod uwagę treść decyzji wz i wspomnianego wyjaśnienia organ powinien był wezwać inwestora do uzupełnienia wniosku w powyższym zakresie, tj złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt. 2 pr. bud. Wymóg złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do części działki nr [...], na której przewidziano w ramach
-16-
zagospodarowania terenu - powierzchnię biologicznie czynną nie został spełniony, zatem naruszony został powyższy przepis.
Stwierdzić należy nadto, że przedłożony projekt zagospodarowania terenu nie odpowiada przepisowi art. 34 ust. 3 pkt. 1 pr. bud. i § 8 ust. 1 Rozporządzenia Min. Infrastruktury 3.07.2003 r. (Dz.U. nr 120, poz. 1133). Projekt ten powinien zawierać (m.in.) część rysunkową, sporządzoną na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z zastrzeżeniem § 10. Żaden ze znajdujących się w projekcie budowlanym projektów zagospodarowania terenu nie jest opatrzony stosowną pieczęcią potwierdzającą przyjęcie mapy do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, przy czym różnią się one między sobą a jeden z nich zawiera skreślenia nie opatrzone żadną adnotacją ani podpisem. Nie jest także opatrzony stosowną pieczęcią projekt zagospodarowania terenu znajdujący się w aktach administracyjnych.
Zaskarżona decyzja została nadto wydana z naruszeniem art. 10 § 1 kpa., formułującego zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu. Z zasady tej wynika (m.in.) obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, oraz zgłoszonych żądań. Wyjątek od powyższej zasady, podlegający ścisłej wykładni wprowadza art. 10 § 2 kpa. Art. 10 § 3 kpa nakłada na organ obowiązek utrwalenia w aktach sprawy, w formie adnotacji, przyczyn odstąpienia od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Organ drugiej instancji nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 10 § 1 k.p.a. W aktach sprawy administracyjnej brak wystosowanego do stron postępowania zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Od obowiązku tego organ nie był zwolniony, a jego przestrzeganie było tym bardziej uzasadnione, że organ odwoławczy prowadził postępowanie dowodowe zmierzające do wyjaśnienia kwestii wskazanych w cyt. wyżej postanowieniu. Zasada wyrażona w art. 10 § 1 kpa dotyczy również postępowania przed organem odwoławczym. Należy podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Krakowie wyrażone w wyroku z dnia 7.03.1989, SA/Kr 11/89 (niepubl.) zgodnie z którym "jeżeli organ odwoławczy przeprowadza w sprawie uzupełniające postępowanie, to zgodnie z art. 10 § 1 w
-17-
związku z art. 140 kpa, przed wydaniem decyzji zobowiązany jest umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dodatkowo materiałów i dowodów.
Stwierdzić nadto należy, że organ l instancji nie miał podstaw do stwierdzenia, że wniosek o pozwolenie na budowę został złożony w terminie ważności decyzji o wz. Obowiązująca od dnia [...].07.2003 r. Ustawa z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawiera odpowiednika art. 42 ust. 1 pkt. 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym w treści decyzji o wzizt określało się okres ważności decyzji. Skoro jednak decyzja o ustaleniu warunków zabudowy wydawana jest bezterminowo, uchybienie to nie miał żadnego wpływu na treść zaskarżonej decyzji ostatecznej.
Uznać za zasadne należy - pomimo istnienia przesłanki wznowieniowej (art. 145 § 1 pkt. 1 lit.b p.p.s.a.), ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych przez skarżącą. Nie można podzielić stanowiska skarżącej w kwestii interpretacji art. 36 ustawy z dnia 23.07.2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Dokonując oceny obowiązków organu budowlanego w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze treść art. 32 ust. 1 pkt. 2 pr. bud., zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora wymaganych przepisami szczególnymi pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów. Owe wymagane przepisami szczególnymi pozwolenia, uzgodnienia lub opinie wynikają z szeregu ustaw, między innymi z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. O wydanie pozwoleń, uzgodnień i opinii, o których mowa w powyższym przepisie zwraca się bezpośrednio inwestor, przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę. W tej sytuacji nie ma miejsca współdziałanie organów, gdyż postępowanie przed organem udzielającym pozwolenia na budowę nie zostało jeszcze wszczęte. Przepis art. 32 ust. 1 pkt. 2 pr. bud. odsyła do przepisów zawartych w innych ustawach. Z powyższego wynika wniosek mający zasadnicze znaczenie dla oceny zarzutów podnoszonych przez skarżącą. Prowadzi on do stwierdzenia, że jedynym organem kompetentnym do oceny, czy zachodziła konieczność uzyskania przez inwestora pozwolenia konserwatorskiego był wojewódzki konserwator zabytków, który miał obowiązek przeprowadzić te ocenę mając na uwadze treści art. 36 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Przepis ten określa wyczerpująco sytuacje, w których istnieje wymóg uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Porozumieniem zawartym pomiędzy Wojewodą
-18-
a Gminą Miejską w sprawie powierzenia prowadzenia niektórych spraw z zakresu właściwości Wojewódzkiego Konserwatora zabytków z dnia [...].12.2004 r.(Dz.Urz. Woj. [...]. z [...] r. nr [...]) na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z 5.06.1998r. o administracji rządowej w województwie (Dz.U. z 2001 r., nr 80, poz. 872 ze zm.), oraz art. 96 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, oraz uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...].12.2004r., Wojewoda powierzył a Prezydent Miasta przyjął do prowadzenia, w tym wydawania decyzji administracyjnych sprawy z zakresu właściwości Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, m. in. dotyczące wydawania pozwoleń, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy, oraz wydawania pozwoleń, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt. 10 i 11 ustawy. W aktach administracyjnych znajduje się pismo Miejskiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...].06.2006 r., [...], z którego wynika, że organ ten stwierdził brak podstaw do występowania o pozwolenie konserwatorskie z uwagi na realizację inwestycji poza terenem otoczenia zabytku. Z treści tego pisma wynika nadto, ze dokumentacja projektowa zamierzenia była organowi przedłożona i została "uzgodniona" Użycie w określenia "uzgadnia przedłożoną dokumentację" należy rozumieć - w świetle treści art. 32 ust. 1 pkt. 2 pr. bud., nie jako istnienie pozytywnego uzgodnienia o jakim mowa w art. 106 kpa, lecz jako zajęcie stanowiska wyrażającego zbędność wydawania pozwolenia konserwatorskiego, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zatem organ wydający pozwolenie na budowę nie miał podstaw do kwestionowania stanowiska organu konserwatorskiego w przedmiocie ochrony zabytku, jaki stanowi budynek skarżącej. Sprawy dotyczące ochrony zabytków, uregulowane w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w tym wydawanie decyzji administracyjnych w tej ustawie przewidzianych, nie należą do kompetencji organów architektoniczno-budowlanych. Z pisma powyższego wynika, że inwestor nie był obowiązany do uzyskania decyzji konserwatorskiej przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.
Nie jest także uzasadniony zarzut skargi, że organ wydający pozwolenie na budowę oparł się wyłącznie na opinii Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków uzyskanej w toku postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy. W tej sytuacji rozważania dotyczące znaczenia zawartego w ustawie z
-19-
2003 r. a nieistniejącego w ustawie z 1962 r. pojęcia "otoczenia zabytku" nie mają dla oceny zarzutów podnoszonych przez skarżącą znaczenia. Przedmiotem oceny sądu w niniejszej sprawie nie jest stanowisko organu konserwatorskiego wyrażone w piśmie z dnia [...].06.2006 r. w toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, a tym bardziej stanowisko tego organu wyrażone w toku postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
W kwestii zarzutów dotyczących naruszenia art. 5 pr. bud. oraz art. 20 pr. bud stwierdzić należy : postanowienia zawarte w art. 5 pr. bud. nie stanowią wyłącznej i samodzielnej podstawy do orzekania przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Przepis ten formułuje ogólną zasadę prawa budowlanego, określającą, jakie wymagania powinien spełniać obiekt budowlany, jak również jego budowa i użytkowanie. Wymaga to uwzględnienia jego treści przy interpretowaniu innych postanowień ustawy oraz przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 7 pr. bud., oraz przewidzianych w przepisach odrębnych. W świetle obowiązującej od dnia 11.07.2003r. regulacji, (uchylenie art. 35 ust. 2 pr. bud.) pełną odpowiedzialność za prawidłowe tj. zgodne z zasadami określonymi w art. 5 wykonanie ponosi projektant. Merytoryczna kontrola projektu dokonywana przez organ nie jest zatem uzasadniona. Kontrola ta ma charakter wyłącznie formalny, jej zakres wynika wyraźnie z treści art. 35 ust. 1 pkt. 2 i pkt. 3 pr. bud., zaś naruszenie przez projektanta w sposób rażący zasad określonych w art. 5 pr. bud. prowadzi do możliwości zastosowania sankcji określonych w art. 93 pkt 1 pr. bud. W świetle powyższego zarzuty braku w projekcie "projektu zabezpieczenia budynków" i "projektu organizacji robót", oraz zupełnie ogólnikowy zarzut nie zabezpieczenia interesu osób trzecich nie mogły odnieść pożądanego skutku. Należy podkreślić, że i w poprzednio obowiązującym stanie prawnym możliwość podniesienia zarzutu naruszenia interesu osób trzecich mogła być była skuteczna jedynie w aspekcie dopuszczalności zabudowy i ewentualnego naruszenia obowiązujących warunków technicznych, względnie przepisów odrębnych. Odnośnie naruszenia § 271 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie należy podzielić o uznać za prawidłowe stanowisko prawidłowo organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnośnie naruszenia § 12 w/w rozporządzenia należy stwierdzić, mając na uwadze treść art. 35 ust. 1 pkt 1 lit b i lit. c, że w tym zakresie projekt zagospodarowania terenu jest
-20-
zgodny z powyższymi wymogami. Okna [...] elewacji projektowanego budynku zaprojektowane zostały w odległości przewidzianej tym przepisem.
Ustosunkowując się do dalszych twierdzeń skarżącej, oraz twierdzeń uczestnika B. SA, a także złożonych wniosków dowodowych, stwierdzić należy, co następuje :
Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. stanowi: Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Sąd administracyjny orzeka w zasadzie na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji a postępowanie dowodowe przed tym sądem może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodu z dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny na tle przepisów ustawy o NSA z 1995 r. prezentował pogląd, że "postępowanie dowodowe przez NSA i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Oznacza to, że Sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją (wyrok NSA z 7.02.2001 r., V SA 671/00, lex nr 50129). Analizując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym przedmiocie pod rządem ustawy p.p.s.a. stwierdzić należy, że jest ono zbieżne z dotychczasowym stanowiskiem. Jak stwierdził NSA w wyroku z 7.02.2006 r., II GSK 359/05 ( ONSAiWSA nr 5/2006, poz. 145) "celem postępowania dowodowego nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny będzie dopuszczalne wówczas, gdy postulowany, bądź dopuszczony z urzędu dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu". W wyroku z dnia 25.04.2006 r. l OSK 360/05 (lex nr 209137) NSA orzekł, iż przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje wystarczających podstaw do
-21-
dopuszczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowodu z dokumentu, który w istocie ma charakter opinii biegłego. Zaistnienie natomiast przesłanki konieczności wyjaśnienia istotnych wątpliwości oznacza, że niewyjaśnione, sporne pozostają istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego, (por. wyrok NSA z 2.08.2006 r. l OSK 9/06, lex. Nr 266437).
Mając zatem na uwadze zakres postępowania dowodowego przez sądem administracyjnym determinowany z jednej strony koniecznością wyjaśnienia istotnych wątpliwości dotyczących stanu faktycznego sprawy, z drugiej zaś strony możliwością przeprowadzenia dowodu wyłącznie z dokumentów, a także istotę i funkcję postępowania sądowoadministracyjnego polegającą na badaniu legalności zaskarżonego aktu przy wzięciu pod uwagę stanu prawnego i faktycznego chwili jego wydania stwierdzić należy, że wnioski dowodowe zgłoszone przez pełnomocników skarżącej i uczestnika B. SA należało oddalić. Nie zmierzały one bowiem do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, który jest niewątpliwy. Dotyczyły wyłącznie zdarzeń faktycznych mających miejsce po wydaniu zaskarżonej decyzji a nie mających żadnego znaczenia dla oceny jej legalności. Zaistnienie powoływanych przez skarżącą zdarzeń już w trakcie realizacji spornej inwestycji, oraz opinie biegłych na temat przyczyn tych zdarzeń nie mogą mieć wpływu na ocenę zgodności z przepisami prawa budowlanego oraz przepisami k.p.a. zaskarżonej decyzji. Natomiast oceny dotyczące zatwierdzonego przez organ projektu budowlanego wyrażane w przedłożonych przez skarżącą i uczestnika opiniach biegłych nie mogą być brane pod uwagę, ponieważ przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie przewiduje możliwości przeprowadzania przez sąd administracyjny dowodu w postaci opinii biegłego, na żadne okoliczności. Tym bardziej nie mające znaczenia dla treści niniejszego rozstrzygnięcia były dołączone przez uczestnika w toku postępowania sądowego dokumenty dotyczące toczącego się postępowania naprawczego przed PINB oraz odpowiedzialności zawodowej osoby, która sporządziła opinię o stanie budynku skarżącej. Strony nie wniosły o dopuszczenie ich w charakterze dowodów, zaś sąd nie miał podstaw, aby uczynić to z urzędu. Sąd dopuścił dowód z odpisu postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie nieprzestrzegania przepisów przy projektowaniu i wykonywaniu robót budowlanych w K. przy ul. [...], prowadzonego przez KM Policji w K. w sprawie [...] celem ustalenia, że w chwili wyrokowania nie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 11 p.p.s.a.
-22-
Zgodnie z tym przepisem ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Z treści w/w postanowienia wynika, że materiały dotyczące ewentualnego popełnienia przestępstwa przez pracowników UM Wydziału Architektury i Urbanistyki polegającego na niedopełnieniu obowiązków przy ustalaniu warunków zabudowy oraz wydaniu zaskarżonej decyzji zostały wyłączone do odrębnego prowadzenia. Zatem w sprawie nie zachodzi sytuacja przewidziana art. 11 p.p.s.a.
Sąd dopuścił dowód z akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, sygn. II SA/Kr 727/07 na okoliczność treści zapadłego w tej sprawie wyroku, na który powoływał się pełnomocnik skarżącej. Wyrokiem tym tut. Sąd oddalił skargę B. SA na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].04.2007r. [...], którym SKO uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...].01.2007 r. znak [...] wydane na podstawie art. 113 § 2 kpa po rozpatrzeniu wniosku B. SA o wyjaśnienie treści zapisów decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Jednakże dowód ten nie wniósł do sprawy żadnych istotnych okoliczności, które miałyby wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Stwierdzić jedynie należy, że Wojewoda dokonując interpretacji zapisów decyzji o wz powołał się w uzasadnieniu swojej decyzji na treść postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...].01.2007 r., które nie było ostateczne. Uchybienie to nie ma jednak zdaniem sądu istotnego znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji konieczne jest wtedy, gdy "jest ona niejednoznaczna lub dotknięta zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy" (por. A. Wróbel, w: A. Wróbel. M.Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Zakamycze, 2005 wyd. II, kom do art. 113). Zdaniem sądu nie zachodziła potrzeba powoływania się przez organ na wydane z wniosku inwestora na podstawie art. 113 § 2 kpa postanowienie. Natomiast Sąd dokonując oceny prawidłowości sprawdzenia przez organy zgodności zaskarżonej decyzji z treścią decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, był obowiązany brać pod uwagę treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji o warunkach zabudowy, oraz treść uzasadnienia tej decyzji, które nie nasuwają zdaniem sądu wątpliwości.
-23-
Biorąc pod uwagę zaistniałą w sprawie przesłankę wznowienia postępowania a także wady zaskarżonej decyzji polegające na naruszeniu wskazanych przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na ten wynik, należało w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), lit.a) i lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w pkt. l sentencji. Orzeczenie w pkt. II sentencji oparto na podstawie przepisu art. 152 ustawy p.p.s.a. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło