II OSK 1894/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Leszczyński ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant asyst. sędz. Dominika Człapińska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 487/09 w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1.uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie 2.zasądza od K.P. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 220 zł (dwieście dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 10 września 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 487/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi K.P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia [...] listopada 2008 r., stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości oraz zasądzając od Komendanta Głównego Policji na rzecz K.P. zwrot kosztów postępowania sądowego. Orzeczenie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia [...] listopada 2008 r. cofającą K.P. pozwolenie na broń palną myśliwską. Podstawą prawną wydania decyzji był art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Postępowanie zostało wszczęte z urzędu w dniu [...] marca 2008 r., ponieważ przeciwko K.P. toczyło się postępowanie przygotowawcze w sprawie groźby pozbawienia życia jego konkubiny i zniszczenia jej mienia. Postępowanie to zostało przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. umorzone postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 190 k.k. i wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa z art. 288 § 1 k.k. W dniu [...] maja 2008 r. Sąd Rejonowy w S. Zamiejscowy Wydział Grodzki z siedzibą w P. skazał K. P. za wykroczenie przewidziane w art. 119 § 1 k.w. (kradzież po uprzednim wyrębie drzewa brzozowego), natomiast Sąd Grodzki w S. ukarał go mandatem w wysokości 100 zł za popełnienie wykroczenia w ruchu drogowym. Przeciwko K.P. toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu (art. 286 § 1 k.k.), tj. o usiłowanie wyłudzenia dopłaty bezpośredniej do produkcji rolnej. Niezależnie od powyższego, w miejscu zamieszkania K.P. miały miejsce liczne interwencje Policji związane z jego nagannym zachowaniem. W dniu [...] lutego 2008 r. Zarząd Koła Łowieckiego "[...]" w S. skreślił K.P. z listy członków. Koło to wydało negatywną opinię o K.P.. Organ odwoławczy wskazał na uzasadnioną obawę, że posiadana przez K.P. broń palna myśliwska może być przez niego użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W szczególności za takim stwierdzeniem przemawia fakt toczenia się przeciwko niemu postępowania o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu (usiłowanie wyłudzenia dopłaty bezpośredniej do produkcji rolnej - art. 286 § 1 k.k.). Sam ten fakt stanowi dla organu obowiązek zastosowania art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o obroni i amunicji. W ocenie organu fakt toczenia się przeciwko K.P. postępowania karnego z art. 286 § 1 k.k. w powiązaniu z jego uprzednią karalnością za wykroczenie przeciwko mieniu (kradzieży drzewa z lasu oraz wykroczeniem drogowym i negatywną opinią), uzasadnia trafność decyzji. K.P. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie, ewentualnie o uchylenie także decyzji organu I instancji. Skarżący wskazał na naruszenie przez organ przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, polegające na nieuwzględnieniu okoliczności, iż Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. zwrócił Prokuratorowi, w celu uzupełnienia istotnych braków postępowania, sprawę K.P. oskarżonego o czyn z art. 13 § 1 w zw. z art. 286 § 1 k.k. i Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. utrzymał w mocy postanowienie Sądu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentację i nadto podkreślając, wynikający z treści przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, obowiązek organu cofnięcia pozwolenia na broń osobie, wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego złożył pismo procesowe wraz z odpisem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] czerwca 2009 r. umarzającego, na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 i 4 k.p.k. postępowanie karne wobec K. P., oskarżonego o czyn z art. 13 § 1 w zw. z art. 286 § 1 k.k. oraz odpisem pisma Zarządu Koła Łowieckiego "[...]" w S., wycofującym z treści opinii o skarżącym sformułowanie o jego konfliktowości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając skargę w dniu 10 września 2009 r. podał, że stała się ona zasadna po ujawnieniu przez stronę skarżącą postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] czerwca 2009 r. umarzającego, na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 i 4 k.p.k., postępowanie karne wobec K. P., oskarżonego o czyn z art. 13 § 1 w zw. z art. 286 § 1 k.k. Sąd zaznaczył, iż organy, opierając się na stanie faktycznym istniejącym w chwili wydawania decyzji, prawidłowo zastosowały przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), cofając K. P. pozwolenie na posiadanie broni palnej i do czasu uprawomocnienia się w dniu [...] lipca 2009 r. postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] czerwca 2009 r. umarzającego postępowanie karne wobec K. P., oskarżonego o czyn z art. 13 § 1 w zw. z art. 286 § 1 k.k. i ujawnienia tej okoliczności przez pełnomocnika skarżącego, zaskarżona decyzja była prawidłowa. Sąd I instancji podniósł, że w uzasadnieniu postanowienia Sąd Rejonowy wskazał na brak dowodów uzasadniających popełnienie zarzucanego w akcie oskarżenia przestępstwa. Odpadła tym samym istotna i decydująca przesłanka, stanowiąca w postępowaniu administracyjnym o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską. Pozostałe okoliczności sprawy, nie stanowiąc bezpośrednich przesłanek warunkujących cofnięcie pozwolenia, jedynie wzmacniały argumentację rozstrzygnięcia. Dodano, że w niniejszej sprawie nie ma istotnego znaczenia fakt sprostowania niekorzystnej dla skarżącego opinii przez Zarząd Koła Łowieckiego "[...]" w S.. W ocenie Sądu I instancji, postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] czerwca 2009 r. stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 5 albo pkt 8 k.p.a. Zaistnienie takiej przesłanki stanowi z kolei podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na gruncie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt b) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z czym brak jest racjonalnego uzasadnienia dla pozostawania w obrocie prawnym decyzji administracyjnej, sprzecznej co do samej istoty sprawy z prawomocnie ustalonym przez sąd powszechny stanem faktycznym. W skardze kasacyjnej, działający z pomocą pełnomocnika, Komendant Główny Policji zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, iż postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] czerwca 2009 r. stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 5 albo pkt 8 k.p.a., podczas gdy przepisy te nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, bowiem: (1) przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, przy czym przesłanką do zastosowania tego przepisu jest istnienie nowych okoliczności bądź nowych dowodów istniejących w dacie wydania decyzji, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, natomiast (2) przepis art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. stanowi, iż decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione, przy czym przesłanką do zastosowania tego przepisu jest wydanie decyzji w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie; sądu następnie uchylone, co w niniejszej sprawie również nie miało miejsca. Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że okoliczność wydania przez Sąd Rejonowy w S. postanowienia z dnia [...] czerwca 2009 r. umarzającego, na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 i 4 k.p.k. postępowanie karne wobec K.P. nie może być podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem zapadło po wydaniu zaskarżonej decyzji. Obiektywnie postanowienie to nie istniało w dniu wydania zaskarżonej decyzji, a twierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż postanowienie to stanowi podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 5 albo pkt 8 k.p.a., nie jest prawidłowe. W odpowiedzi na skargę kasacyjną K.P. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od Komendanta Głównego Policji na rzecz K.P. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z unormowaniem art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania. Autor skargi kasacyjnej formułuje zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania. Powołując ten zarzut wskazuje wprawdzie błędnie na art. 174 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi podstawę podniesienia zarzutu naruszenia prawa materialnego, niemniej uchybienie to nie czyni rozpoznania tego zarzutu niemożliwym. Do podstaw skargi kasacyjnej wkradł się także jeszcze jeden błąd, polegający na powiązaniu zarzutu naruszenia przepisów postępowania na gruncie uznania zaistnienia podstaw do wznowienia postępowania z naruszeniem przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), podczas gdy Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na lit. b) tego przepisu p.p.s.a. (co z kolei zostało, także nieprawidłowo, wskazane przez Sąd I instancji nie jako "lit. b", lecz jako "ppkt b" na s. 5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Stwierdzenie powyższych uchybień i nieścisłości, w ocenie Składu Orzekającego, nie uniemożliwia rozpoznania skargi kasacyjnej. Autor tej skargi w sposób nie budzący wątpliwości odnosi swój zarzut do nietrafnego przyjęcia przez Sąd I instancji, iż wystąpiła przesłanka wznowieniowa w ramach postępowania administracyjnego na gruncie art. 145 § 1 pkt 5 albo pkt 8 k.p.a., która zdaniem Sądu uzasadniała uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszoinstancyjnej na gruncie wskazanego wyżej przepisu p.p.s.a. Skarga kasacyjna w zakresie zgłoszonego zarzutu jest zasadna. Podstawą takiej oceny jest przyjęcie trafności argumentu, iż organy Policji w ramach ustalonego stanu faktycznego prawidłowo zastosowały przepisy art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Nie ulega wątpliwości, iż miarodajny dla ustalania treści podejmowanej decyzji administracyjnej jest stan faktyczny, ustalony w dacie jej podejmowania. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, na mocy której cofnięto K.P. pozwolenie na broń palną myśliwską, stwierdził, że toczy się przeciwko posiadaczowi pozwolenia na broń postępowanie karne w związku z podejrzeniem o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu (usiłowanie wyłudzenia dopłaty bezpośredniej). Fakt ten nie był zresztą kwestionowany przez skarżącego, który w skardze do Sądu I instancji powoływał się na fakt zwrócenia akt przez sąd prokuratorowi w celu uzupełnienia braków postępowania, natomiast na rozprawie – powołał się na prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w S. umarzające postępowanie karne w tej sprawie, prowadzone wobec skarżącego. W dacie podejmowania decyzji pierwszoinstancyjnej a także decyzji odwoławczej, która jest decydująca dla sądowej oceny legalności postępowania administracyjnego i decyzji w nim podejmowanych, postępowanie sądowe wobec skarżącego się toczyło i postanowienia, o których była mowa wyżej, nie były podjęte. Dostrzega to Sąd I instancji wskazując, iż do czasu uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego o umorzeniu postępowania karnego (a dniu [...] lipca 2009 r.) zaskarżona decyzja była prawidłowa. Na gruncie natomiast art. 15 ust. 1 pkt 6 in fine w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, organ Policji cofa pozwolenie na broń osobom, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie m.in. przestępstwa przeciwko mieniu. Nie ma żadnych podstaw, aby nie zastosować w przypadku wykładni tego przepisu reguły językowej wykładni terminu "toczy się" i odnieść czasowy zakres zastosowania tego przepisu do aktualnego w chwili podejmowania decyzji momentu, w którym to postępowanie ma się toczyć. Powyższe konstatacje stanowią punkt wyjścia ustosunkowania się Składu Orzekającego do zasadniczej treści zarzutu, określonej w skardze kasacyjnej jako błędne przyjęcie, iż wspomniane wyżej postanowienie Sądu Rejonowego o umorzeniu postępowania karnego stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 5 oraz pkt 8 k.p.a., prowadząca do uchylenia decyzji na gruncie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Argumentacja Sądu I instancji jest nietrafna. Zwłaszcza, że wypowiedź wskazująca bezpośrednio na przyjęcie przez Sąd wystąpienia przesłanki wznowieniowej wskazana jest dopiero w końcowej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku (w jego ostatnim akapicie), że jest powierzchowna i właściwie pozbawiona jakiejkolwiek argumentacji, a więc tym samym uniemożliwiająca odwzorowanie rozumowania Sądu prowadzącego do przyjęcia tego poglądu oraz że jest sformułowana w sposób właściwie dezorientujący co do podstawy rozstrzygnięcia Sądu (uchylenia decyzji), bowiem wskazuje, iż postanowienie sądu powszechnego "stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 5 albo pkt 8 Kpa". Ta ostatnia wypowiedź, odnosząca się do różnych przesłanek wznowienia postępowania, wskazująca na alternatywę rozłączną, jednocześnie pozbawiona argumentacyjnego rozwinięcia, bardziej zaciemnia niż wyjaśnia motywy podjęcia zaskarżonego wyroku, utrudniając tym samym kontrolę kasacyjną. Sąd I instancji wskazuje wcześniej, iż odpadła przesłanka stanowiąca o cofnięciu pozwolenia, ale nie odnosi tego do momentu podejmowania decyzji i nie wskazuje, że skutki umorzenia postępowania karnego nie działają wstecz w ten sposób, że znoszą fakt toczenia się postępowania karnego w chwili podejmowania decyzji administracyjnej, a to jest decydujące dla oceny prawnej decyzji, co pośrednio przyznaje także Sąd wskazując, iż decyzja Komendanta Głównego Policji do czasu uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego była prawidłowa. Także jednozdaniowe odwołanie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do prawomocnego ustalenia stanu faktycznego przez sąd powszechny nie może wskazywać na zasadność powiązania uchylenia decyzji z umorzeniem postępowania karnego. Argumenty podniesione w skardze kasacyjnej, zwłaszcza w świetle podniesionego wyżej braku odpowiedniej argumentacji Sądu I instancji co do podstaw uwzględnienia obu przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a., należy uznać za trafne. Nie wystąpiły bowiem w ramach kontrolowanego przez Sąd I instancji postępowania administracyjnego ani określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przesłanka wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dacie wydania decyzji a nieznanych organowi, ani określona w pkt 8 tego przepisu przesłanka wydania decyzji w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Postanowienie Sądu Rejonowego umarzające postępowanie karne (z dnia [...] czerwca 2009 r.) nie jest bowiem okolicznością faktyczną lub dowodem, który istniał a nie był znany organom w datach wydawania decyzji (odpowiednio – [...] listopada 2008 r. oraz [...] lutego 2009 r. jako daty wydania decyzji ostatecznej). Podobnie, postanowienie to nie jest decyzją czy orzeczeniem sądu, w oparciu o które wydane zostały wcześniejsze w stosunku do niego decyzje dotyczące cofnięcia pozwolenia na broń, nie mówiąc już o tym, że nie zostało ono uchylone lub zmienione. Argumentacja autora skargi kasacyjnej w tym zakresie jest trafna. Na gruncie argumentacji wskazanej przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku, nie można było uznać za zgodne z prawem rozstrzygnięcia, opierającego się na stwierdzeniu alternatywnego wystąpienia przesłanki wznowieniowej, uzasadniającej na gruncie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. uchylenie decyzji administracyjnej odwoławczej oraz decyzji utrzymanej tą decyzją w mocy. Zwłaszcza, że na gruncie tego przepisu, uchylenie przez sąd decyzji administracyjnej winno wynikać ze stwierdzenia naruszenia prawa przez organ administracji, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, do którego to naruszenia prawa przez organ Sąd I instancji się nie odniósł w uzasadnieniu wyroku. Tym samym powyższy przepis został poprzez wydanie zaskarżonego wyroku naruszony. Sąd I instancji ponownie rozpatrując skargę dokona wyczerpującej analizy możliwości zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w świetle wystąpienia w ramach postępowania administracyjnego przesłanek 145 § 1 pkt 5 oraz pkt 8 k.p.a. oraz podejmie rozstrzygnięcie, biorąc pod uwagę argumentację przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu. W związku z powyższym, na gruncie wskazanej argumentacji, odnoszącej się do sformułowanego w skardze kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na gruncie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).