II OSK 324/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-02-19
Skład orzekający: Anna Łuczaj, Andrzej Gliniecki, Jacek Fronczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk) stanowi uzasadnioną obawę, że osoba może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk) stanowi uzasadnioną obawę, że osoba może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sąd podkreślił, że takie przestępstwo, choć nie jest bezpośrednio związane z użyciem broni, świadczy o lekceważeniu prawa i nieodpowiedzialności, co dyskwalifikuje posiadacza broni i uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia M. K. pozwolenia na broń palną myśliwską. Powodem była prawomocna decyzja sądu karnego skazująca go za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk) oraz wcześniejsze wykroczenia drogowe. Organy Policji uznały, że takie zachowanie świadczy o braku odpowiedzialności i uzasadnia obawę, że broń może zostać użyta w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym. M. K. kwestionował tę interpretację, wskazując na swoje dobre opinie i prawidłowe przechowywanie broni. WSA oddalił jego skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant Dominika Sasin-Knothe po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 914/08 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 3 września 2008 r. o sygn. akt VI SA/Wa 914/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i z art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), cofnął M. K. pozwolenie na broń palną myśliwską, przyznaną decyzją tegoż organu z dnia [...] października 2000 r. nr [...], przeznaczoną do łowiectwa, w ilości sześciu egzemplarzy.
Organ w uzasadnieniu wyjaśnił, że w dniu 17 grudnia 2007 r. otrzymał prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Białymstoku III Wydział Karny, sygn. akt III K 316/05, którym uznano M. K. winnym popełnienia czynu z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, tj. prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości. Za ten czyn wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 2 lat oraz orzeczono roczny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Ponadto, organ Policji ustalił, że strona była trzykrotnie karana mandatem karnym za wykroczenia w ruchu drogowym w 2005 r. i raz w 2007 r.
W związku z powyższym, Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku wskazał, że zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy, organ Policji, który wydał pozwolenie na posiadanie broni, cofa je, jeżeli zostanie ujawnione, że osoba posiadająca pozwolenie należy do jednej z kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, a więc takich, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Druga część tego przepisu jest – w ocenie organu – jedynie wytyczną interpretacyjną wskazującą, w jakich w szczególności sytuacjach obawa ta zachodzi. Katalog wskazanych w nim przestępstw (przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu), uzasadniających tę obawę, nie jest zamknięty. W ten sposób ustawodawca przyznał organom właściwym w sprawach pozwoleń na broń prawo do rozszerzenia kręgu przesłanek wzbudzających tę obawę o skazanie lub podejrzenie (oskarżenie) o popełnienie innych rodzajów przestępstw.
Organ Policji wskazał również, że sąd, skazując sprawcę, który znajduje się w stanie nietrzeźwości, orzeka karę pozbawienia wolności w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę. Karalne jest nie tylko spowodowanie wypadku w komunikacji, ale także samo prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, chociażby pojazd był prowadzony prawidłowo. Ponadto, odpowiedzialność sprawców, określonych w art. 178a § 1 kk, nie ogranicza się tylko do kary pozbawienia wolności, ale również, na podstawie art. 42 § 2 kk, skutkuje obligatoryjnym orzeczeniem zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Takie nadzwyczajne obostrzenie kary uzasadnione jest koniecznością ochrony osób postronnych i świadczy, jak wielkie zagrożenie stwarzać mogą kierujący pojazdem w stanie nietrzeźwości. Ciężar gatunkowy tego przestępstwa działa na niekorzyść osób będących jednocześnie posiadaczami broni.
Zaznaczył, że oceniając okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organy upoważnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko interes indywidualny konkretnego wnioskodawcy, ale także mieć na względzie interes bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Organ Policji uznał, że strona, popełniając czyn z art. 178a § 1 kk, wykazała szczególny brak odpowiedzialności oraz lekceważący stosunek względem innych uczestników ruchu drogowego. W jego ocenie, może to mieć wpływ na niewłaściwe skorzystanie z broni przez M. K. w przyszłości. Skłonność do nadużywania alkoholu oraz wywołana nim nadmierna porywczość dyskwalifikują bowiem posiadacza broni i urealniają obawę, że może jej użyć w celach niezgodnych z prawem. Można więc przyjąć, że osoby prowadzące pojazd pod wpływem alkoholu nie dają rękojmi do dalszego posiadania i używania broni zgodnie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dotyczy to przede wszystkim osób będących posiadaczami broni przez dłuższy okres czasu, którzy, choćby w oparciu o doświadczenie życiowe, powinni znać konsekwencje łamania prawa.
W ocenie organu, niewątpliwe jest, iż popełnione przez stronę przestępstwo nie było związane z użyciem broni, a samo przestępstwo nie jest związane bezpośrednio z przepisami dotyczącymi broni palnej, a także nie jest czynem godzącym w życie, zdrowie lub mienie. Jednakże ustawa o broni i amunicji nie uzależnia cofnięcia pozwolenia na broń od popełnienia przez jego posiadacza jedynie przestępstwa związanego bezpośrednio z bronią czy też godzącego we wskazane wyżej dobra.
Do innego rozstrzygnięcia organu nie mogła przekonać pozytywna opinia wystawiona przez Zarząd Koła Łowieckiego "Jedność" w Białymstoku, do którego M. K. należy, opinia z miejsca zamieszkania (wystawiona przez KP III w Białymstoku) oraz fakt, iż broń będąca w posiadaniu strony jest przechowywana zgodnie z obowiązującymi przepisami, jak również to, iż w czasie, gdy strona popełniła przestępstwo, nie miała przy sobie broni, a podczas kontroli drogowej zachowywała się właściwie. Żadna z tych okoliczności nie podważa ustaleń prawomocnego wyroku sądu karnego, stwierdzającego naruszenie prawa, mogące narazić życie i zdrowie tak samej strony, jak i innych uczestników ruchu drogowego. Zdaniem organu, stan faktyczny w pełni wyczerpuje przesłanki określone w przytoczonych przepisach ustawy i nakazuje uznanie strony za osobę niedającą gwarancji bezpiecznego posługiwania się bronią.
Jednocześnie organ Policji podkreślił, że cofnięcie stronie uprawnienia do posiadania broni myśliwskiej nie jest karą, w rozumieniu przepisów prawa karnego, a administracyjnym skutkiem popełnienia czynu prawem zabronionego.
Od powyższej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku M. K. złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. Stwierdził, że skoro ustawodawca wymienił przykładowo kategorie przestępstw, za które należy obligatoryjnie cofnąć pozwolenie na broń, to organ administracyjny nie powinien stosować aż tak szerokiej wykładni, wydając decyzje cofające pozwolenie na broń w każdym przypadku prawomocnego skazania za jakiekolwiek przestępstwo, w tym z art. 178a § 1 kk, w sytuacjach, gdy nie mają one związku z innymi okolicznościami wskazującymi na taką konieczność. M. K. podniósł, że w trakcie kontroli drogowej nie miał przy sobie broni i zachowywał się poprawnie. Ponadto posiada dobre opinie zarówno w miejscu zamieszkania, jak i w Kole Łowieckim "[...]", do którego należy. Nie nadużywa alkoholu, a jego broń myśliwska jest przechowywana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Podał, iż organ ukarał stronę karą dodatkową za ten sam czyn, a ponadto kara ta nie jest nieadekwatna do popełnionego czynu. Fakt jednorazowego prowadzenia w stanie nietrzeźwym pojazdu mechanicznego nie rodzi obawy, że w takim samym stanie strona może korzystać z posiadanej broni. Również ukaranie strony mandatami karnymi w 2006 r. i 2007 r. nie daje ku temu podstaw. Są to dowolne interpretacje oparte na nieuzasadnionych przypuszczeniach. Na potwierdzenie powyższej argumentacji strona przywołała dwa wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2001 r. o sygn. akt III SA 866/02 i z dnia 15 grudnia 2006 r. o sygn. akt II OSK 88/06.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania.
Organ odwoławczy podzielił dokonaną przez organ I instancji wykładnię art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji, stwierdzając, że poprzez nadanie tej ustawie charakteru reglamentacyjnego chroniony jest interes społeczny, dlatego też uzyskanie pozwolenia na broń, a także jego utrzymanie, zależy od spełnienia surowych wymogów ustawy. Z punktu widzenia interesu społecznego nie jest więc kwestią obojętną, że osoba posiadająca takie prawo dopuszcza się naruszenia ładu prawnego, popełniając umyślne przestępstwa, zwłaszcza zaś czyn z art. 178a § 1 kk.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję M. K. podniósł, że została ona, podobnie jak decyzja organu I instancji, oparta na błędnych ustaleniach faktycznych i prawnych. Wskazał, że przestępstwo, za które został skazany, nie jest przykładowo wymienione w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a organy Policji nie przedstawiły argumentacji na poparcie stanowiska, że winien być pozbawiony pozwolenia na broń, gdyż może jej użyć w niewłaściwy sposób. Skarżący podkreślił, że po popełnieniu przestępstwa współpracował z organami ścigania, dobrowolnie poddał się karze, a w chwili popełnienia czynu nie posiadał przy sobie broni. Zwrócił również uwagę na fakt, że posiada dobrą opinię w miejscu zamieszkania i macierzystym kole łowieckim, w działalności którego aktywnie uczestniczy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oceniając legalność zaskarżonej decyzji, uznał, że nie narusza ona prawa. Sąd wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości. Jednoznacznie wykazano, na podstawie wyroku sądowego oraz mandatów karnych, że skarżący prawomocnym powołanym wyżej wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku został skazany za czyn polegający na prowadzeniu pojazdu na drodze publicznej w stanie nietrzeźwości, wyczerpujący znamiona przestępstwa z art. 178a § 1 kk, a także że w latach 2005 – 2007 kilkakrotnie naruszył przepisy regulujące zasady ruchu drogowego. Trafnie też wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w związku z treścią art. 108 kk skazanie nie uległo zatarciu, a co za tym idzie – organy Policji nie mogą uważać go za niebyłe (art. 106 kk).
W ocenie WSA w Warszawie, podstawowy problem prawny w rozpatrywanej sprawie sprowadzał się do pytania, czy organy Policji, w związku z faktem popełnienia przez skarżącego, w stanie nietrzeźwości, przestępstwa wymierzonego przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym), miały prawo do zastosowania wobec skarżącego sankcji cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, przewidzianej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, w związku z zaliczeniem go do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 powołanej ustawy o broni i amunicji.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W ocenie Sądu, przepis ten – po pierwsze – nie rozróżnia rodzajów broni i wobec jego brzmienia należy przyjąć, że dotyczy on wszelkich rodzajów broni palnej, objętej wspomnianą regulacją ustawową (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy), a więc również broni myśliwskiej, po drugie – nakłada na organy Policji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w razie wystąpienia przypadków w nim określonych (uznanie związane), po trzecie wreszcie – jednoznacznie odsyła do przepisu art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Zgodnie z powołanym art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, mającym zastosowanie (poprzez odesłanie) w przedmiotowej sprawie, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis ten, wyliczający negatywne przesłanki wyłączające możliwość wydania pozwolenia na broń, a więc znów – broń każdego rodzaju, o której mowa w ustawie, mający charakter bezwzględnie wiążący, bez dopuszczenia luzów interpretacyjnych, a więc również narzucający organom Policji uznanie związane, w zestawieniu z powołanym wyżej przepisem art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji oznacza, że obligatoryjnemu cofnięciu podlega pozwolenie na broń wydane m.in. osobom, którym z określonych w tym przepisie przyczyn pozwolenie takie nie powinno być w ogóle wydane.
Sąd stwierdził, że zasadniczą przyczyną, wyrażoną w sposób ogólny, odmowy wydania pozwolenia na broń jest na gruncie tego przepisu możliwość użycia broni przez określoną osobę w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a już – in concreto – skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie został skazany za przestępstwo skierowane wprost przeciwko wymienionym w powołanym przepisie dobrom. Został natomiast skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z art. 178a § 1 kk, tj. za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, polegające na prowadzeniu pojazdów w ruchu lądowym, po drogach publicznych, w stanie nietrzeźwości. W konsekwencji, w ocenie Sądu, określony powyżej podstawowy problem prawny w niniejszej sprawie powinien być ograniczony do pytania, czy podstawą cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń była uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a więc może naruszyć ogólną zasadę przemawiającą za przyznaniem pozwolenia na broń, czy też – i w jakim zakresie – powinien w rozpatrywanym przypadku zostać również uwzględniony fakt popełnienia przez skarżącego przestępstwa z art. 178a § 1 kk, związany z jego działaniem w kwalifikowanym stanie nietrzeźwości. Ogólna zasada niewydawania pozwolenia na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego jest na tyle szeroka, że w jej ramach mieści się zarówno konkretne wskazanie ("w szczególności") dotyczące skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, które ustawodawca potraktował jako główny (szczególny) powód cofnięcia pozwolenia na broń, jak i inne stany prawne, w tym związane z orzeczeniami sądów.
WSA w Warszawie zwrócił uwagę, że orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawach podobnych do rozpatrywanej jest jednolite. I tak, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2003 r. o sygn. akt III SA 1173/01 (LEX nr 126764), stwierdzono wprost, że "Nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni palnej użyje tej broni "w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary. Skłonność do nadużywania alkoholu, awantur, nadmierna porywczość dyskwalifikują posiadacza broni i urealniają obawę, że może jej użyć w celach sprzecznych z porządkiem publicznym". Stanowisko to uściślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 kwietnia 2004 r. o sygn. akt III SA 2258/02 (LEX nr 158939), który odwołał się do tezy zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2001 r. o sygn. akt III SA 866/02, wskazując, że przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można się powoływać jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym; w takich przypadkach niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany, i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego.
Sąd podkreślił, że nieodpowiedzialne zachowanie, stanowiące naruszenie porządku prawnego w sposób szczególny, bo w stanie nietrzeźwości, podważa domniemanie, iż osoba ta będzie użytkowała broń w sposób zgodny z interesem porządku publicznego. Zachowanie strony świadczy o jej lekceważącym stosunku do obowiązującego prawa i jej skrajnej nieodpowiedzialności. Popełniając bowiem tego rodzaju przestępstwo, narażała życie lub zdrowie nie tylko swoje, ale także innych uczestników ruchu drogowego. Prawo do posiadania broni jest prawem wyjątkowym, związanym z reglamentacją dostępu do broni. Może je zatem posiadać osoba o nieskazitelnej opinii, a skazanie prawomocnymi wyrokami sądowymi za określone wyżej czyny taką opinię podważa.
Zdaniem Sądu, organy Policji wykazały w rozpatrywanej sprawie w sposób niebudzący wątpliwości istnienie bezpośredniego związku między popełnionymi przez skarżącego czynami, za które został skazany prawomocnym wyrokiem i cechami jego charakteru oraz dotychczasowym postępowaniem, które uprawdopodobniało obawę, że skarżący może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego. Prawomocne orzeczenie sądu karnego, skazujące za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 kk, tj. przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, jest dla organów Policji wiążące co do ustalenia faktycznych i prawnych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń.
Uznając podniesione w skardze zarzuty za nieuzasadnione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył M. K., wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów poniesionych przed Sądem I instancji.
Wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji, polegające na rozszerzającej, a ponadto błędnej wykładni przesłanki wskazanej w pkt 6 ust. 1 art. 15 tej ustawy.
W uzasadnieniu kasator podniósł, że z wykładani semantycznej art. 15 ust. 1 pkt 6 wynika, iż przepis ten zawiera wprawdzie otwarty katalog przestępstw, których popełnienie powoduje cofnięcie pozwolenia na broń, jednak nie wymienia on przestępstwa, za które został skazany M. K.. Wskazał, że konstrukcja tego przepisu i umiejscowienie przez ustawodawcę sformułowania "w szczególności" w tym, a nie innym miejscu, nie oznacza, iż w jego dyspozycji mieści się przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Powołując się zaś na orzecznictwo sądów administracyjnych (m. in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2007 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1137/07 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2007 r. o sygn. akt II OSK 1191/06), stwierdził, że dla Sądu I instancji, podobnie jak dla organów Policji, nie miała znaczenia dobra opinia o skarżącym z miejsca zamieszkania (co jest istotnym wyznacznikiem o sposobie jego życia) oraz opinia z Koła Łowieckiego "[...]", do którego skarżący należy. Zdaniem kasatora, opinie te mają znaczący wpływ przy interpretowaniu i stosowaniu przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, argumentując, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest prawidłowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co sprawia, że nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd I instancji w pełni zasadnie uznał, że decyzje o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską są zgodne z prawem. Przedstawione w motywach zaskarżonego wyroku przepisy prawa, jak również ich prawidłowa wykładnia i zastosowanie, nie dają podstaw do jego kwestionowania.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Sformułowanie "cofa pozwolenie na broń" jest kategoryczne, oznacza więc obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek, przewidzianych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. W rozpoznawanej sprawie organy Policji wskazały na pkt 6 ust. 1 wymienionego artykułu, odnoszący się do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Podstawową przesłanką zastosowania powyższego przepisu jest powstanie uzasadnionej obawy, że osoba, której wydano pozwolenie na broń, może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawodawca wskazał jedynie przykładowe sytuacje – przez użycie słowa "w szczególności" – których zaistnienie przesądza o powstaniu obawy takiego użycia broni niezgodnie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2009 r. o sygn. II OSK 951/08 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, poprzez sam fakt tego skazania, osobę taką zalicza do kręgu osób, o jakich mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a więc do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą broni użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. o sygn. akt II OPS 4/09).
Ustawodawca – w przypadku osób skazanych za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu – odszedł od związania obawy niezgodnego z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego użycia broni z cechami osobowościowymi sprawcy przestępstwa na rzecz przykładowego wskazania dóbr chronionych prawem, w które ono godzi Zatem pozytywna opinia o stronie w miejscu zamieszkania i wśród myśliwych, jak również prawidłowe przechowywanie przez nią broni, nie mogą wpływać na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Skazanie za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza te, których jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy, winny być traktowane jako przesłanki spełniające dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, których wystąpienie winno skutkować cofnięciem pozwolenia na broń. Tego rodzaju czyny pośrednio godzą bowiem w życie, zdrowie lub mienie nie tylko osoby, która się ich dopuszcza, ale także innych uczestników ruchu drogowego. Osoba taka świadomie bowiem decyduje się na możliwość wystąpienia tego rodzaju skutków, co w powiązaniu ze stopniem społecznej szkodliwości takiego przestępstwa oraz jego istotnym znaczeniem dla sfery stosunków społecznych, uzasadnia cofnięcie jej pozwolenia na broń.
Osoba, która tak jak strona, świadomie wprowadza się w stan nietrzeźwości, a następnie decyduje się na kierowanie pojazdem, wykazuje nieodpowiedzialność, a więc cechę, która u posiadacza tak niebezpiecznego narzędzia, jakim jest broń palna, nie daje gwarancji jej bezpiecznego posiadania i używania – w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Istnieje zatem uzasadniona obawa, iż skarżący może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ponieważ w określonych sytuacjach, w które sam może się wprowadzić, np. poprzez spożycie alkoholu w nadmiernej ilości, nie potrafi zapanować nad swoim zachowaniem. Nienaganna opinia skarżącego zarówno w środowisku zawodowym, jak i społecznym, nie stanowi dowodu mogącego uzasadniać odmienne przekonanie, co do sposobu zachowania się skarżącego w przyszłości. W świetle popełnionego przez skarżącego czynu, badanie jego charakteru i dotychczasowej postawy życiowej nie może zmienić oceny co do tego, że jest on osobą nieodpowiedzialną. Fakt popełnienia przestępstwa z art. 178a kk i skazania daje podstawę do przyjęcia, że skarżący nie spełnia "najwyższych standardów zachowania", wymaganych od posiadacza broni (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2007 r. o sygn. akt II OSK 1172/06, LEX 368211).
Organy Policji wyraźnie wskazały na powody, dla których powzięły obawę, iż skarżący może użyć broni w takim właśnie celu i w sposób wystarczający je uzasadniły, zaś Sąd I instancji takie stanowisko trafnie zaakceptował. Spełnienie przesłanki zaliczenia skarżącego do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, musiało skutkować, zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, cofnięciem pozwolenia na broń. Stąd też zarzut naruszenia prawa materialnego jest nieusprawiedliwiony.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, mając za podstawę art. 184 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło