VI SA/Wa 847/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2008 r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] Komendant Główny Policji działając na mocy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego – (tekst jednolity z 2000 r. – Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – dalej k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. [...] odmawiające wydania zaświadczenia o treści żądanej przez P. P. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia: P. P. (dalej zwany skarżącym), reprezentowany przez pełnomocnika wystąpił [...] lipca 2007 r. do Komendy Miejskiej Policji w P. z wnioskiem o udzielenie informacji i wydanie odpowiedniego zaświadczenia na okoliczność tego, jakie wpisy i na jakiej podstawie widnieją w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w stosunku do jego osoby. W kwietniu 2007 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji [...] wystąpił do Prezydenta Miasta P. z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdem, wobec uzyskania przez niego 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W odpowiedzi na wniosek pełnomocnika strony pismem z 17 lipca 2007 r. Komenda Wojewódzka Policji [...] poinformowała o istniejących wpisach, ich podstawie oraz ilości przypisanych punktów. Pełnomocnik strony w dniu [...] września 2007 r. złożył wniosek do Komendy Wojewódzkiej Policji [...] o wydanie zaświadczenia o określonej treści, tj. takiej, z której będzie wynikać, iż w ewidencji kierowców naruszających przepisy, w stosunku do osoby skarżącego zarejestrowane jest tylko jedno wykroczenie drogowe – zdarzenie z dnia 5 kwietnia 2007 r. W ocenie organu, tak sprecyzowany wniosek żądał usunięcia pozostałych trzech zdarzeń figurujących w ewidencji. Stąd w odpowiedzi z 27 września 2007 r. Komenda Wojewódzka Policji [...] poinformowała, że skarżący przekroczył liczbę 24 punktów, w związku z czym wystąpiono o kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji. Do pisma załączono również szczegółową informację o istniejących wpisach. W dniu 30 listopada 2007 r. skarżący ponownie złożył wniosek o wydanie zaświadczenia o żądanej treści, zarzucając, że dotychczas nie otrzymał ani zaświadczenia, ani też stosownego postanowienia odmawiającego przewidzianego przepisem art. 219 k.p.a. W odpowiedzi, [...] Komendant Wojewódzkiej Policji wydał postanowienie [...] oznaczone datą [...] grudnia 2007 r., odmawiające wydania zaświadczenia o sprecyzowanej żądaniem treści. W uzasadnieniu wskazał, że w prowadzonej ewidencji skarżący oprócz wykroczenia z dnia 5 kwietnia 2007 r. – o którego wykazanie w zaświadczeniu wnosił jego pełnomocnik – popełnił również inne wykroczenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucił naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.). W uzasadnieniu wskazał, że w stosunku do figurujących w ewidencji dwóch wykroczeń minął okres jednego roku i z tego powodu winny być usunięte. Nadto trzecie z wykroczeń zostało stwierdzone przez Straż Gminną w dniu 29 stycznia 2007 r,. a organ ten nie był uprawniony do stwierdzenia popełnienia wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym w postaci przekroczenia dozwolonej prędkości. Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność przepisu § 17 rozporządzenia MSWiA w sprawie kontroli ruchu drogowego. Rozpatrując zażalenie strony, organ odwoławczy przyznał, że wyrokiem z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt U 1/07, (Dz. U. Nr 53, poz. 359) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz ust. 2 w zakresie czynności wskazanych w § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2003 r. Nr 14, poz. 144, Nr 26, poz. 230 i Nr 230, poz. 2310) jest niezgodny z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.) oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazał, że zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny normy prawne miały charakter kompetencyjny i nie stanowiły podstawy skazania. Podstawę skazania, w przypadku przekroczenia dozwolonej prędkości, a takie wykroczenie popełnił w dniu 29 stycznia 2007 r. skarżący, stanowią przepisy art. 92 lub 97 kodeksu wykroczeń, a nie normy kompetencyjne organów. Wykroczenie zostało popełnione, natomiast tylko sąd może przyjąć, że ujawnił je organ do tego nieuprawniony. Polskie prawodawstwo przyjęło zasadę, że do chwili publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego wadliwy akt prawny pozostaje w obrocie prawnym i można go stosować, zatem przyjąć należało, że do tego momentu Straż Miejska posiadała kwestionowane uprawnienia i dowody (fotografie) pozyskane zostały legalnie. Odnosząc się do zarzutu upływu roku od chwili popełnienia wykroczenia, podniósł, że zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. zasadą jest, iż organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynął rok, za wyjątkiem sytuacji, gdy przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które liczba punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 punkty. W przypadku strony nie można usunąć z ewidencji naruszeń z 2 czerwca 2006 r. i 28 sierpnia 2006 r., bowiem liczba przypisanych w okresie jednego roku punktów przekroczyła dopuszczalny limit. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił: 1. naruszenie prawa procesowego a) art. 218 § 2 k.p.a. i nieprzeprowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie koniecznym do wyjaśnienia, czy ujawnienie wykroczenia z 29 stycznia 2007 r. przez funkcjonariuszy Straży Gminnej [...] mogło stanowić wystarczającą podstawę do dokonania wpisu do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, b) art. 7 i 138 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego celem ustalenia, czy przedłożone przez Straż Gminną [...] dokumenty mogły stanowić dowody w sprawie, jako zebrane wskutek bezprawnych czynności, c) art. 10 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez możliwości wypowiedzenia się skarżącego co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i przyjęcie, iż skarżący figuruje w ewidencji jako ukarany nie tylko za wykroczenie drogowe z 5 kwietnia 2007 r. w miejscowości P. ul. B., ujawnione przez funkcjonariusza z KPP w Z., polegające na przekroczeniu prędkości od 31 do 40 km/h [...], za co przyznano 6 punktów i zastosowano mandat karny kredytowany w wysokości 200 zł, ale pozostaje ukarany również za inne wykroczenia wskutek czego łącznie liczba zgromadzonych przez skarżącego punktów karnych wynosi 26, a nie 6. Na tej podstawie domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w celu wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącego treści oraz zasądzenie kosztów postępowania. W jego ocenie w ewidencji wpisane winno być wyłącznie opisane wyżej wykroczenie drogowe z 5 kwietnia 2007 r., za które przyznano 6 punktów i zastosowano mandat karny kredytowy w wysokości 200 zł. Skarżący nie neguje zasady wynikającej z § 6 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 7 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sytuacji, gdy liczba zgromadzonych przez kierowcę w ewidencji punktów przekracza dopuszczalny limit 24 punktów, nie usuwa się punktów zgromadzonych przez kierowców we wskazanym rocznym terminie, tylko kieruje się ich na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Taka sytuacja nie istnieje jednak w przypadku wpisów w prowadzonej dla niego ewidencji. Wykroczenie z 29 stycznia 2007 r. nie powinno w ogóle znaleźć się w prowadzonej dla niego ewidencji wobec tego, że zostało ujawnione przez funkcjonariuszy Straży Gminnej. Jest to organ nieuprawniony do dokonywania czynności kontrolnych poprzez używanie fotoradarów. Niekonstytucyjność Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego została orzeczona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt: U 1/07. Jego zdaniem, wobec stwierdzenia niezgodności z Ustawą zasadniczą uprawnienia Straży Gminnej do dokonywania czynności w tym zakresie, jakiekolwiek dokumenty, zebrane wskutek dokonania czynności niedozwolonych przez ustawę, stanowią dowód niedopuszczalny i nie powinny stanowić podstawy do dokonania wpisu do ewidencji. Skoro wykroczenie skarżącego z 29 stycznia 2007 r. zostało stwierdzone w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony na podstawie uchylonych później jako niezgodnych z Konstytucją przepisów Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego, to stwierdzenie popełnienia wykroczenia w oparciu o taki "dowód" było niedopuszczalne i nie mogło stanowić podstawy do dokonania wpisu do ewidencji. Skarżący zgodził się z poglądem, iż podstawą do stwierdzenia popełnienia wykroczenia są przepisy kodeksu wykroczeń. jednakże w swietle art. 39 § 2 Ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia w zw. z art. 170 § 1 pkt 1 Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego wniosek dowodowy winno się oddalić jeżeli przeprowadzenie dowodu jest niedopuszczalne. Zarzucił, że Komendant Główny Policji powinien przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające i zasięgnąć informacji od Wojewódzkiej Komendy [...] celem ustalenia jakie dokumenty stanowiły podstawę do dokonania wpisu w ewidencji. Gdyby uzyskał informację, iż wpisy zostały oparte na dowodach zgromadzonych przez organy pozbawione legitymacji ustawowej do dokonywania tego typu czynności, to ustaliłby, iż brak jest podstaw do dokonania wpisu do ewidencji. Na marginesie skarżący podkreślił, iż z treści opublikowanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie wynika, iż późniejsza data jego publikacji miała skutki prawne jedynie wobec stanów faktycznych zaistniałych po dniu utraty mocy obowiązującej przez przepis. Zarzucił, że konsekwencją błędnego przyjęcia, iż ujawnione przez funkcjonariuszy Straży Gminnej wykroczenie stanowi podstawę do dokonania wpisu do ewidencji pozostaje założenie, iż nie mogą zostać usunięte z ewidencji dwa inne wykroczenia skarżącego ujawnione przez funkcjonariuszy Policji: - wykroczenie z 2 czerwca 2006 r. w miejscowości N., - wykroczenie z 28 sierpnia 2006 r. w P., ul G. Skarżący zarzucił zatem, iż prawidłowe prowadzenie ewidencji i nieuwzględnienie w niej wykroczenia ujawnionego przez funkcjonariuszy Straży Gminnej nie doprowadziłoby do przekroczenia limitu 24 punktów w ciągu roku od dnia popełnienia pierwszego naruszenia. Suma zgromadzonych przez skarżącego punktów w okresie od dnia 2 czerwca 2006 r. do 2 czerwca 2007 r. wyniosłaby 20 punktów. Taka liczba zgromadzonych punktów karnych nie stanowiłaby przeszkody do wykreślenia na podstawie złożonego przez skarżącego wniosku pozostałych wpisów i pozostawienia w ewidencji wyłącznie wpisu wykroczenia popełnionego przez skarżącego w dniu 5 kwietnia 2007 r. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie. Stwierdził, iż nałożony za wykroczenie prawomocny mandat karny - przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny - stanowił podstawę, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, do dokonania w ewidencji wpisów ostatecznych. Pomimo zakwestionowanych przez Trybunał norm kompetencyjnych, mandat ten pozostaje prawomocny, a uchylić go może właściwy sąd na mocy art. 101 k.p.o.w. Gdyby Komendant Policji uznał za niezasadne naliczenie powyższych punktów, usunął je z ewidencji lub nie ujął ich w wydanym zaświadczeniu, poddając w wątpliwość prawomocność nałożonego mandatu, tym samym wykroczyłby poza granice swoich kompetencji. Wskazał, że postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., ma charakter fakultatywny. Jest uzależnione od tego, czy organ dysponuje niezbędnymi informacjami do wydania żądanego zaświadczenia. Uznał, że w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające nie było konieczne. Po opublikowaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w Komendzie Głównej Policji, po szczegółowej analizie przedmiotowej problematyki, niezwłocznie wypracowano stanowisko dotyczące interpretacji oraz stosowania obowiązujących, jak również uchylonych przepisów. Odpierając zarzut dotyczący wpisu na podstawie dokumentów zgromadzonych przez Straż Gminną stwierdził, że w postępowaniu w sprawie o wykroczenie, do przepisów o dopuszczalności dowodów stosuje się art. 170 k.p.k., który stanowi m.in., że oddala się wniosek dowodowy, jeśli przeprowadzenie dowodu jest niedopuszczalne, zaś wiarygodność zgromadzonego materiału pozwalającego na stwierdzenie popełnienia wykroczenia nie budzi zastrzeżeń. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego błędu w ustaleniach faktycznych wskazał, że w okresie od 2 czerwca 2006 r. do 5 kwietnia 2007 r. skarżący naruszył czterokrotnie przepisy ruchu drogowego. Nałożono prawomocne mandaty karne, stanowiące podstawę do dokonania w ewidencji wpisów ostatecznych, łącznie 26 punktów. W świetle orzeczenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego uzasadnione było wpisanie do ewidencji punktów karnych za wykroczenie z dnia 29 stycznia 2007 r., ujawnione przez Straż Gminną w C.. Tym samym liczba naruszonych wykroczeń oraz wpisanych punktów karnych przedstawiona w wydanym skarżącemu w dniu 17 lipca 2007 r. zaświadczeniu odpowiadała stanowi faktycznemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w zaskarżonym postanowieniu nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, przynajmniej w stopniu uzasadniającym uchylenie tego postanowienia, stosownie do przepisów art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. Organy Policji, odmawiając skarżącemu urzędowego potwierdzenia stanu prawnego w przedmiocie objętym wnioskiem, czyli wydania zaświadczenia, z którego będzie wynikać, że w stosunku do skarżącego w ewidencji kierowców naruszających przepisy, zarejestrowane jest tylko jedno wykroczenie drogowe - zdarzenie z 5 kwietnia 2007 r., nie naruszyły art. 219 k.p.a. Jak bowiem wynika z ustaleń faktycznych opartych na danych z ewidencji kierowców, oprócz wykroczenia z 5 kwietnia 2007 r. skarżący posiadał także inne wpisy o popełnionych wykroczeniach i stosowną informację otrzymał od organu w piśmie z 17 lipca 2007 r. W ocenie Sądu, zarzut skarżącego, że w stosunku do dwóch wykroczeń minął okres jednego roku i z tego powodu winny one być usunięte, ponieważ zakwestionował obecnie trzecie z wykroczeń, stwierdzone mandatem przez Straż Gminną, która na podstawie wyroku TK jest organem nieuprawnionym do stwierdzenia wykroczenia - został prawidłowo nieuwzględniony. Należy podkreślić, że stosownie do art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przepis art. 217 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Z językowej interpretacji tych norm wynika zatem, że organ uprawniony do prowadzenia ewidencji ma wyłącznie kompetencje do potwierdzenia w zaświadczeniu "faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji". Nie prowadzi zatem żadnego postępowania dowodowego w celu badania faktów albo stanu prawnego. Innymi słowy, wbrew twierdzeniom skarżącego, organy Policji nie badają w trybie ewidencji podstaw do dokonania wpisu, o ile nie zostaną podważone w odrębnym postępowaniu. Mają także rację organy Policji, że tylko sądy badają, czy i jakie skutki dla prawomocnego orzeczenia o wpisie kary pieniężnej ma późniejsza data publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Tylko sąd może przyjąć ujawnienie wykroczenia przez organ nieuprawniony. Zatem do momentu publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego wadliwy akt pozostaje w obrocie prawnym i Straż Miejska posiadała stosowne uprawnienia. Z powołanych wyżej względów skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, stosownie do art. 151 p.p.s.a.