II SA/Bd 518/08

Dnia 9 września 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 9 września 2008 roku sprawy ze skargi K. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wydania uwierzytelnionych odpisów oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 74 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) odmówił K. K. wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy dotyczącej prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie budynków położonych na działkach nr 442/1, 442/2 i 442/3 przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ orzekający wskazał na regulację zawartą w przepisie art. 73 § 2 K.p.a. i zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie strona złożyła wniosek bez jakiegokolwiek uzasadnienia, a na pismo z dnia [...] r. odpowiedziała, "iż rozbiórka nieruchomości jest ważnym interesem strony". Zdaniem organu strona postępowania może domagać się uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy, w tym kserokopii lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, ale tylko wtedy, gdy uzasadni to swoim ważnym interesem, natomiast sam przedmiot postępowania nie jest uzasadnieniem ważnego interesu strony, a orzeczenie o ewentualnej rozbiórce obiektów jest przedmiotem prowadzonego postępowania. W zażaleniu na orzeczenie organu I instancji K. K. zarzuciła rażące naruszenie przepisu art. 73 § 2 K.p.a. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] poprzez nie uwzględnienie jej interesu prawnego w żądaniu wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy dotyczącej prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie budynków położonych na działkach nr 442/1, 442/2 i 442/3 przy ul. [...] w S. Zdaniem odwołującej, o ile rozbiórka nieruchomości nie jest ważnym interesem strony, to skutek w postaci rozbiórki nieruchomości tj. unicestwienie majątku posiadającego określoną wartość materialną oraz mogącego przynosić korzyści, na pewno tym ważnym interesem strony jest. [...] Wojewódzki Nadzoru Budowlanego w [...] po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że art.73 K.p.a. ustanawia zasadę względnej jawności akt sprawy administracyjnej, wskazując na to, że stronie służy prawo przeglądania akt oraz sporządzania z nich odpisów i notatek w każdym stadium sprawy, przy czym prawo do przeglądania akt i zapoznawania się z ich treścią nie zostało w żaden sposób ograniczone (poza przypadkami określonymi w art. 74) co oznacza, że strona może zapoznawać się z treścią wszystkich dokumentów, przeglądać mapy, plany notatki, utrwalać na własny użytek przez wykonywanie odpisów. Wskazano również, że od obowiązku organu umożliwienia wglądu do akt należy zdecydowanie odróżnić prawo żądania przez stronę uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów (lub wydania takowych z akt sprawy), ponieważ uwierzytelnienie odpisu powoduje, że powstają w ten sposób nowe dokumenty. Dlatego też, w art.73 § 2 K.p.a. ustawodawca wprowadził ograniczenia w możliwości żądania przez stronę uwierzytelniania odpisów tylko do przypadków, gdy jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Zdaniem organu skarżąca nie wykazała swojego ważnego interesu w domaganiu się wydania uwierzytelnionych dokumentów z akt sprawy, bowiem nie jest "ważnym interesem strony" możliwość wydania decyzji o rozbiórce, gdyż nie wiadomo czy taką decyzją zakończy się prowadzone postępowanie administracyjne przed organem nadzoru budowlanego, a skarżąca nie wykazała, ale także i nie wskazała innej okoliczności, która miałaby uzasadniać "ważny interes strony" w żądaniu wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy K. K. wyraziła swoje niezadowolenie z treści rozstrzygnięć zapadłych w toczących się w sprawie postępowaniach administracyjnych. Opisując szeroko przebieg dotychczasowego postępowania podniosła, iż działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] mają na celu ograniczenie dostępu do zebranej w sprawie dokumentacji, ponieważ, jak wskazała, "raczej niemożliwe jest wykonanie własnoręcznego odpisu z map, planów". W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie, powołując się na szczegółowe, merytoryczne uzasadnienie swojego stanowiska zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy dotyczącej prowadzonego postępowania administracyjnego, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy podkreślić, iż stosownie do treści art. 73 § 1 kpa w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Art. 73 § 2 kpa stanowi zaś, że strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Wskazać należy, iż art. 73 kpa odróżnia przeglądanie akt sprawy z możliwością sporządzania z nich notatek i odpisów od uwierzytelnienia odpisów z akt sprawy. Są to dwa odrębne uprawnienia strony. Przy czym strona nie może żądać od organu doręczenia jej nieuwierzytelnionych kopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy (por. P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007, Wydanie 4, str. 188 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2001r. II SA 2580/00, Wokanda 2002, nr 1, poz. 26). Z ustalonej linii orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że "W prawie strony do przeglądania akt sprawy o jakim mowa w art. 73 § 1 kpa mieści się zapoznanie z treścią wszystkich dokumentów, przejrzenie map, planów, notatek urzędowych jak również utrwalenie na własny użytek wiadomości zawartych w aktach sprawy przez ich notowanie lub wykonanie odpisów (odrysów). W tym zakresie nie ma żadnych ograniczeń z wyjątkiem tego, że prawo to przysługuje stronie. Uzyskanie natomiast uwierzytelnionych odpisów, a uwzględniając nowe techniki potwierdzonych kopii kserograficznych - pozostaje pod kontrolą organu administracyjnego. Z tego względu przepis art. 73 § 2 kpa odnośnie do uwierzytelnienia odpisów z akt sprawy wymaga od strony ważnego interesu w uzyskaniu tego dokumentu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2006r. I OSK 82/06 LEX nr 293179). Wskazać więc należy, iż skoro w niniejszej sprawie wniosek dotyczył wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, a strona nie uzasadniła wystarczająco swojego ważnego interesu, to organ nie miał obowiązku doręczenia uwierzytelnionych kopii dokumentów. Analiza treści przepisu art. 73 § 1 kpa jednoznacznie wskazuje na prawo strony do wydania jej na wniosek uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt - o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Oznacza to, że nie każdy wniosek taki musi być zawsze uwzględniany przez organ, ale obowiązek taki po stronie organu powstaje wówczas, gdy strona wniosek swój uzasadni ważnym interesem. W przypadku skarżącej, do spełnienia tego warunku - wykazania ważnego interesu, niestety nie doszło. Należy bowiem mieć na uwadze, że jakkolwiek pojęcie "ważnego interesu strony" w rozumieniu art. 73 § 2 kpa budziło poważne wątpliwości interpretacyjne, zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak też w piśmiennictwie, to aktualnie, tak orzecznictwo, jak i literatura przedmiotu skłaniają się do przyjęcia poglądu, który Sąd w niniejszej sprawie podziela, że "ważnym interesem strony, o którym mowa w art. 73 § 2 in fine kpa, może być posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, tak dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, jak i w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych. Obowiązek sporządzenia uwierzytelnionych odpisów i przesłania ich stronie lub jej pełnomocnikowi obciąża organ administracji państwowej, jednak tylko wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mają możliwości sporządzenia odpisów ww. dokumentów i uzyskania ich uwierzytelnienia w trybie art. 73 § 1 w zw. z art. 73 § 2 in initio kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 770/96, Lex nr 31771). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy w pierwszej kolejności wskazać, przychylając się do stanowiska organów orzekających w przedmiotowym postępowaniu, a wyrażonym dobitnie w osnowie postanowienia o odmowie przesłania skarżącej uwierzytelnionych odpisów akt dotyczących jej sprawy, iż w swoim wniosku z dnia [...] r. skarżąca, obok ogólnego sformułowania o przesłanie uwierzytelnionych kopii akt sprawy, zarówno nie uszczegółowiła swojego żądania, jak również nie wykazała w sposób wiarygodny istnienia po jej stronie ważnego interesu w uzyskaniu uwierzytelnionych odpisów. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko organu II instancji, iż skarżąca nie wykazała swojego ważnego interesu w domaganiu się wydania uwierzytelnionych dokumentów z akt sprawy, bowiem "ważnym interesem strony" w rozumieniu omawianego przepisu nie może być uznany sam przedmiot prowadzonego postępowania. Utrzymanie więc w mocy orzeczenia organu I instancji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] było zgodne z prawem. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny postępowania organu I instancji oraz wydanego rozstrzygnięcia, dając temu wyraz w uzasadnieniu postanowienia. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).