I SA/Lu 241/08

WyrokWSA w Lublinie2008-09-10

Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Małgorzata Fita, Wojciech Kręcisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej, uchylając decyzje organu pierwszej instancji i orzekając o solidarnej odpowiedzialności spadkobierców za zaległości podatkowe, naruszył zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się (art. 234 Ordynacji podatkowej)? Czy termin przedawnienia zobowiązania podatkowego spadkodawcy, w kontekście odpowiedzialności spadkobierców, jest liczony prawidłowo z uwzględnieniem art. 99 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej narusza prawo, ponieważ organ odwoławczy, uchylając decyzje organu pierwszej instancji i orzekając o solidarnej odpowiedzialności spadkobierców w wyższej kwocie, naruszył zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się (art. 234 Ordynacji podatkowej), nie wskazując ku temu uzasadnionych przesłanek. Ponadto, organ odwoławczy pominął prawidłowe rozliczenie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego spadkodawcy z uwzględnieniem art. 99 Ordynacji podatkowej, co stanowi naruszenie prawa materialnego.
Stan faktyczny
Spadkobiercy J. G. zostali obciążeni decyzjami Naczelnika Urzędu Skarbowego odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spadkodawcy w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. po 1 978 zł na osobę. Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując odwołania, uchylił te decyzje i orzekł o solidarnej odpowiedzialności wszystkich spadkobierców za zaległość w kwocie 7 913 zł. Spadkobiercy zaskarżyli decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o przedawnieniu, brak ustosunkowania się do zarzutów oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących umowy renty.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita, Sędzia WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Referent stażysta Konrad Gałka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 września 2008 r. sprawy ze skargi A. G., D. G., S. G. i R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej spadkobierców J. G. za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A. G., D. G., S. G. i R. S. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Lu 241/08 UZASADNIENE 1. Postanowieniami z [...], adresowanymi indywidualnie do A. G., S. G., D. G., R. S., Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął z urzędu w stosunku do każdej z tych osób postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania spadkodawcy J.G. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. i w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązanie zmarłego J. G. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. na jego spadkobierców: żonę A. oraz dzieci: S. G., D.G., R.S. 2. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z [...] określił zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie 46 843 zł. Decyzja została skierowana do A. G., S. G., D. G., R. S.. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołań od tej decyzji, decyzją z [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Dyrektor Izby Skarbowej podzielił ustalenia i ocenę prawną organu podatkowego pierwszej instancji. Podzielił stanowisko, że umowa zawarta przez A. G. z synem S.G. nie uprawniała A. i J. małżonków G., podatników do skorzystania z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. / Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 /. 3. Naczelnik Urzędu Skarbowego czterema decyzjami z [...] orzekł odrębnie w stosunku do każdego ze spadkobierców J.G. / A. G., S. G., D. G., R. S. / o podatkowej odpowiedzialności każdego z nich za zaległości J. G. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r., w kwocie po 1978 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego uzasadniał, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z 18 czerwca 2004 r. w sprawie [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po J. G. zmarłym 17 marca 2001 r., jego spadkobiercami są: żona A. G. w ¼ części oraz dzieci: S.G., D.G., R. S. w ¼ części każde z nich. Naczelnik Urzędu Skarbowego uzasadniał, że decyzja z [...] określiła zobowiązanie podatkowe podatników w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie 46 843 zł. Zaległością podatkową jest kwota 15 825, 80 zł. Kwota zaległości, za którą ponoszą podatkową odpowiedzialność spadkobiercy J. G., to 7 913 zł. Kwota 1 978 zł tej zaległości podatkowej odpowiada udziałowi każdego ze spadkobierców w spadku. Organ podatkowy pierwszej instancji tytułem podstawy prawnej decyzji wskazał art. 21 § 1 pkt 2, art. 97 § 1, art. 98 § 1, § 2 pkt 1 i pkt 2, art. 100, art. 102 § 2 Ordynacji podatkowej. 4. Od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji każdy ze spadkobierców J. G. złożył odwołanie. Spadkobiercy zarzucili naruszenie art. 68 § 1 w związku z art. 99 Ordynacji podatkowej przez wydanie decyzji po upływie terminu do jej wydania. Argumentowali, że termin do wydania zaskarżonej decyzji upłynął z końcem 2006 r. Zarzucili naruszenie art. 100 w związku z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Argumentowali, że kiedy postępowanie podatkowe zostało wszczęte po śmierci J. G., to ma zastosowanie art. 102 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Ten przepis wymaga od organu podatkowego wyczerpującego przedstawienia ustaleń faktycznych, ich oceny prawnej w uzasadnieniu decyzji. Nie było dopuszczalnym poprzestanie na powołaniu się na decyzję z [...] o określeniu zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. Zarzucili naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Argumentowali, że umowa A. G. z synem S., zawarta 1 stycznia 1997 r., to umowa renty. Uprawniała A. i J. małżonków G. do skorzystania z art. 26 ust. 1 pkt 1 tej ustawy przy wspólnym rozliczeniu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. 5. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołań spadkobierców J.G., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 lit. a , art. 97 § 1, art. 98 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej / Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. /, uchylił wszystkie cztery decyzje organu podatkowego pierwszej instancji i orzekł o solidarnej odpowiedzialności A. G.S. G. D. G., R.S. za zaległości podatkowe zmarłego J.G. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie 7 913 zł. Dyrektor Izby Skarbowej uzasadniał, że A.G., na podstawie art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w dniu 9 kwietnia 2001 r. złożyła w Urzędzie Skarbowym wspólne z J. G. zeznanie podatkowe PIT - 36 za 2000 r. Małżonkowie wykazali we wspólnym zeznaniu podatek w wysokości 31 017,20 zł. Kontrola rozliczenia podatników podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. wykazała nieprawidłowości. Naczelnik Urzędu Skarbowego w decyzji z [...] określił podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 r. w wysokości 46 846 zł. Różnica, która jest zaległością podatkową, to 15 825,80 zł. W toku postępowania wymiarowego w miejsce spadkodawcy J.G. wstąpili jego spadkobiercy. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał art. 97 § 1, art. 98 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 1034 § 1 k.c. i art. 1034 § 2 k.c. Na tej podstawie prawnej zważył, że zgromadzone dowody nie dokumentują działu spadku po J.G., w rozumieniu art. 1037 k.c. Dlatego zdaniem organu odwoławczego zasadnym było orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności spadkobierców za zaległość podatkową zmarłego podatnika, stosownie do art. 98 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 1034 k.c. Kwota zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] o określeniu zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. Kwota podatku została określona w decyzji na 46 843 zł. Zaległością jest różnica między kwotą wynikającą z tej decyzji a wskazaną w zeznaniu. Ta różnica to 15 826 zł. A. G., jako podatnik, odpowiada za połowę kwoty zobowiązania podatkowego, połowę zaległości podatkowej w kwocie 7 913 zł. Z uwagi na brak działu spadku za pozostałą część zaległości podatkowej odpowiadają solidarnie wszyscy spadkobiercy J. G. Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił zarzutu naruszenia art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Uzasadniał, że obowiązek podatkowy z tytułu odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe powstał z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. To postanowienie stało się prawomocne 10 lipca 2004 r. W tych okolicznościach organ podatkowy pierwszej instancji mógł wydać decyzję o odpowiedzialności podatkowej spadkobierców do 31 grudnia 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej argumentował, że nie miał obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność wysokości zobowiązania spadkodawcy w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r., kiedy orzekał o zakresie odpowiedzialności podatkowej spadkobierców podatnika. Określenie wysokości zobowiązania podatkowego zmarłego podatnika zostało orzeczone w odrębnej decyzji, która jest ostateczna. Nie podzielił zarzutu naruszenia art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Uzasadniał, że ten przepis nie był podstawą prawną decyzji orzekającej o zakresie odpowiedzialności podatkowej spadkobierców zmarłego podatnika. Sporne zagadnienie charakteru umowy łączącej A.G.z S. G. zostało rozstrzygnięte w postępowaniu wymiarowym, zakończonym odrębną ostateczną decyzją. 6. Na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. w przedmiocie orzeczenia o zakresie odpowiedzialności podatkowej spadkobierców zmarłego J.G., wszyscy spadkobiercy złożyli skargę. Zarzucili naruszenie: - art. 68 § 1 w związku z art. 99 Ordynacji podatkowej przez wydanie decyzji w warunkach przedawnienia; - art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej przez brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów odwołania; - art. 122, art. 187, art. 191 Ordynacji podatkowej przez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, przez tendencyjną ocenę zgromadzonych dowodów; - art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i art. 903 k.c. w związku z art. 65 § 2 k. c. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący argumentowali, że trzyletni termin do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej spadkobierców podatnika za zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. należy liczyć od 31 grudnia 2003 r. Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po J. G. zostało wydane po upływie dwuletniego terminu zawieszenia z art. 99 Ordynacji podatkowej i dlatego nie ma wpływu na sposób liczenia terminu do wydania decyzji o zakresie odpowiedzialności podatkowej spadkobierców. Dyrektor Izby Skarbowej pominął art. 99 Ordynacji podatkowej w ocenie prawnej. W ten sposób naruszył art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Skarżący argumentowali, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie błędnych i niekompletnych ustaleń faktycznych. Dyrektor Izby Skarbowej pominął, że umowa renty łącząca A. G.z S. G. została zawarta na czas nieokreślony. Pominął zgodny zamiar stron tej umowy. Pominął stanowisko prawne w sprawach: III SA 2215/00, III SA 966/00, III SA 2375/00, I SA/Łd 1628/98. Skarżący argumentowali dalej, że nawet gdyby rozpatrywanej umowie odmówić charakteru prawnego umowy renty, to art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dopuszcza odliczenia od podstawy opodatkowania kwot rent i innych trwałych ciężarów opartych na tytule prawnym. To oznacza, że organ podatkowy, kiedy odmówił rozpatrywanej umowie charakteru prawnego umowy renty, miał obowiązek rozważyć czy umówione świadczenie jest innym trwałym ciężarem w rozumieniu powołanego przepisu ustawy podatkowej. Wskazali na wyrok w sprawie I SA/Wr 1630/01. Wywodzili, że trwały ciężar, to pojęcie ustawowo niedookreślone i oznacza wszelkie świadczenia, które są w ten sposób odbierane w potocznym rozumieniu. 7. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko, argumentację, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 8. Zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Została wydana z naruszeniem przepisów postępowania przed organami podatkowymi w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i prawa materialnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – ustawa p.p.s.a. /. 9. Odwoławczy organ podatkowy pominął, że mocą decyzji organu podatkowego pierwszej instancji każdy ze spadkobierców J. G. ponosił odpowiedzialność podatkową / w stosunku do organu podatkowego / za zobowiązanie zmarłego podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. do kwoty 1 978 zł. Po uchyleniu decyzji organu podatkowego pierwszej instancji i po ponownym rozstrzygnięciu sprawy przez odwoławczy organ podatkowy każdy ze spadkobierców ponosił solidarną odpowiedzialność podatkową / w stosunku do organu podatkowego / za zobowiązanie zmarłego podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. do kwoty 7 913 zł. Solidarna odpowiedzialność podatkowa spadkobierców zmarłego podatnika oznacza, że każdy z nich pozostaje zobowiązany w stosunku do organu podatkowego do zapłaty całej kwoty zaległości podatkowej i to zobowiązanie każdego spadkobiercy trwa do czasu zapłaty całej kwoty zobowiązania podatkowego, które stało się zaległością podatkową, przez któregokolwiek z nich / zob. art. 91 Ordynacji podatkowej w związku z art. 366 § 1 i § 2 k.c., art. 1034 § 1 k.c. /. W okolicznościach tej sprawy mocą decyzji organu podatkowego pierwszej instancji każdy ze spadkobierców zmarłego podatnika ponosił odpowiedzialność podatkową / w stosunku do organu podatkowego / do kwoty 1 978 zł. Mocą decyzji organu odwoławczego do kwoty 7 913 zł. W tych okolicznościach decyzja odwoławczego organu podatkowego nałożyła na każdego ze spadkobierców zmarłego podatnika szerszy obowiązek w stosunku do organu podatkowego niż wynikający z decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. W tych okolicznościach sprawy rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest rozstrzygnięciem na niekorzyść odwołujących się, wbrew art. 234 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 234 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony czy stron odwołujących się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej nie wskazuje i nie rozważa przesłanek, które miałyby uzasadniać odstępstwo od zakazu orzekania na niekorzyść odwołujących się / rażące naruszenie prawa czy interesu publicznego /. W tych okolicznościach sprawy Dyrektor Izby Skarbowej wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 234 Ordynacji podatkowej. To naruszenie wyczerpuje przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. 10. Dla pełnego odniesienia się do stanowisk stron należy stwierdzić, że nie ma podstaw prawnych zarzut skarżących naruszenia art. 68 § 1 w związku z art. 99 Ordynacji podatkowej. Nie ma racji Dyrektor Izby Skarbowej, kiedy w okolicznościach tej sprawy przypisuje prawne znaczenie dacie uprawomocnienie się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. G. Ocenę prawną należy rozpocząć od stwierdzenia, że zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. powstało z upływem tego roku podatkowego / zob. art. 45 ust. 1 i ust. 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 dla stanu prawnego obowiązującego w roku podatkowym 2000 oraz art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej /. Kiedy organ podatkowy ustalił, że podatnik J. G. zmarł 17 marca 2001 r., to tej treści ustalenie uzasadnia stwierdzenie, że zobowiązanie podatkowe J.G. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. powstało za jego życia. Przedawnienie zobowiązania podatkowego, które powstało za życia podatnika / podatników małżonków /, podlega reżimowi art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Okoliczność, że spadkobiercy przejmują odpowiedzialność podatkową po zmarłym podatniku nie oznacza zmiany sposobu powstania przejmowanego zobowiązania podatkowego. Przepisy Ordynacji podatkowej nie określają terminu przedawnienia wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy podatnika. Taką decyzję można wydać do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego przejmowanego pod tytułem spadkobrania. W myśl art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zobowiązania J.G. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. co do zasady mógł rozpocząć swój bieg od końca 2001 r., bo 2001 r. był rokiem, w którym upłynął termin płatności podatku za 2000 r. / zob. art. 45 ust. 1 i ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. / . Zgodnie z art. 99 Ordynacji podatkowej bieg terminów przewidzianych w art. 70 Ordynacji podatkowej ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy / zmiana tego przepisu po dacie powstania rozpatrywanego zobowiązania podatkowego nie objęła tej części przytoczonej regulacji /. Dlatego co do zasady mają rację skarżący, że data prawomocności postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. G. nie ma znaczenia prawnego w tej sprawie, bo nie ma znaczenia prawnego dla liczenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w tej sprawie, kiedy to postanowienie uprawomocniło się po upływie dwóch lat od śmierci podatnika. Odwoławczy organ podatkowy pominął w rozważaniach prawnych instytucję przewidzianą w art. 99 Ordynacji podatkowej i nie przedstawił argumentów faktycznych, prawnych uzasadniających niezastosowanie tego przepisu w ocenie prawnej okoliczności rozpatrywanej sprawy, przy liczeniu terminu przedawnienia zobowiązania spadkodawcy w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. Odwoławczy organ podatkowy powinien mieć na uwadze i rozważyć znaczenie prawne art. 99 Ordynacji podatkowej przy liczeniu terminu przedawnienia z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Te rozważania, ich rezultat powinien przedstawić w uzasadnieniu rozstrzygnięcia podatkowego. Dotychczasowe stanowisko odwoławczego organu podatkowego narusza prawo materialne w rozumieniu przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy p.p.s.a. 11. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. została określona wcześniejszą ostateczną decyzją organu podatkowego na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 Ordynacji podatkowej. W niej organ podatkowy rozstrzygnął o prawnym znaczeniu spornych okoliczności, decydujących o wysokości zobowiązania małżonków G. / A.i J. / w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r., za które ponoszą podatkową odpowiedzialność spadkobiercy zmarłego podatnika J. G.. Prawną konsekwencją istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji wymiarowej była decyzja o podatkowej odpowiedzialności spadkobierców zmarłego podatnika za zaległość podatkową, wynikającą z ostatecznej decyzji wymiarowej. W tych okolicznościach zarzuty skarżących, zmierzające do podważenia zgodności z prawem określenia wysokości zobowiązania małżonków G./ A. i J. / w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r., są zarzutami dotyczącymi odrębnej, ostatecznej decyzji wymiarowej, nie decyzji zaskarżonej i kontrolowanej w tej sprawie. Decyzja zaskarżona i kontrolowana w tej sprawie nie określała zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych zmarłego podatnika. Prawomocne zakończenie postępowania sądowego w przedmiocie kontroli legalności ostatecznej decyzji o określeniu zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. przesądzi czy zaistnieje podstawa do wznowienia postępowania podatkowego w przedmiocie odpowiedzialności spadkobierców zmarłego podatnika. Kiedy odwoławczy organ podatkowy uchylił decyzje organu podatkowego pierwszej instancji, ponownie orzekł co do istoty sprawy i orzekł o odpowiedzialności podatkowej spadkobierców zmarłego podatnika, to pominął wskazanie i rozważenie podstawy prawnej orzeczenia o tej odpowiedzialności. Pominął zasadniczą część oceny prawnej, istotnej dla wyniku sprawy. Pominął rozważenie art. 104 Ordynacji podatkowej, przewidzianego dla podatników podatku dochodowego od osób fizycznych / czy i jakie względy miały wykluczyć zastosowanie tego przepisu /. Pominął rozważenie art. 100 Ordynacji podatkowej w związku z art. 102 tej ustawy / czy i jakie względy miały wykluczyć ich zastosowanie /. Tym istotnym zaniechaniem odwoławczy organ podatkowy naruszył art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej. W następstwie zaskarżona decyzja nie odpowiada wymaganiom z art. 210 § 1 pkt 4, pkt 6, § 4 Ordynacji podatkowej. Te naruszenia wyczerpują przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. W tym miejscu należy wskazać, że przedmiotem sądowej kontroli legalności jest ocena zgodności z prawem stanowiska organu podatkowego, wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Natomiast sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie może prowadzić do zastępowania organu podatkowego w rozstrzyganiu sprawy podatkowej. Rozstrzyganie sprawy podatkowej należy wyłącznie do organu podatkowego. Rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie podatkowej odpowiedzialności spadkobierców zmarłego podatnika, w sposób odpowiadający prawu, wymaga od organu podatkowego stanowczego i wyczerpującego wskazania podstawy prawnej decyzji o tej szczególnej odpowiedzialności oraz stanowczego i wyczerpującego uzasadnienia, jakie względy faktyczne i prawne przesądziły o zajętym stanowisku. Organ podatkowy powinien usunąć stwierdzone naruszenie przepisów postępowania przy ponownym rozstrzyganiu sprawy. 12. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i lit. a ustawy p.p.s.a., przy zastosowaniu art. 152 tej ustawy. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło