I SA/Sz 217/08

WyrokWSA w Szczecinie2008-09-24

Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Marzena Kowalewska, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi, oznaczone w ewidencji gruntów symbolem 'Wm', podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako grunty pod wodami płynącymi, czy też są z tego opodatkowania wyłączone na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi, oznaczone w ewidencji gruntów symbolem 'Wm', nie mogą być zaliczone do gruntów pod wodami płynącymi w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W związku z tym nie podlegają one wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Decydujące znaczenie ma klasyfikacja gruntów w ewidencji gruntów i budynków, która wyraźnie rozróżnia grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi ('Wm') od gruntów pod wodami powierzchniowymi płynącymi ('Wp').
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów pod morskimi wodami wewnętrznymi za rok 2002. Organ pierwszej instancji uznał te grunty za podlegające opodatkowaniu, wskazując na ich oznaczenie w ewidencji gruntów jako 'Wm' i brak podstaw do zastosowania zwolnienia przewidzianego dla gruntów pod wodami płynącymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, częściowo uwzględniając argumentację podatnika co do przedawnienia części zobowiązania i nieopodatkowania pewnych budynków, ale nadal uznając morskie wody wewnętrzne za podlegające opodatkowaniu. Podatnik złożył skargę do WSA, kwestionując obowiązek podatkowy za rok 2002, datę ustanowienia trwałego zarządu oraz kwalifikację morskich wód wewnętrznych jako niepodlegających zwolnieniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2008 r. sprawy ze skargi D.U.M. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2002 r. oddala skargę Prezydent Miasta Ś. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 63 § 1 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm./, art. 2 ust. 1pkt 3, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 1i 3, art. 5 ust. 1, art. 6 ust.1,4,5, art. 7 ust. 1 pkt 4a, 6,7, 10 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2002r. /Dz. U Nr 9, poz. 31 ze zm./, § 1 pkt 1,2,4 i 8c Uchwały Nr LIX/354/2001 Rady Miasta Świnoujście z dnia 2 listopada 2001r. w sprawie wysokości podatku od nieruchomości / Dz. Urz. Woj. Zachodniopom. Nr 53, poz. 1551/ określił U. M. w S. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2002 rok w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że U.M. w S. obliczył i uiścił kwotę należnego podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł wskazując do opodatkowania: - grunty pozostałe- 112.482m2 przez 7 miesięcy oraz 119.721m2 przez pięć miesięcy; -budynki mieszkalne- 119m2; -budynki związane z działalnością gospodarcza- 280,60m2; -budynki pozostałe- 4.853m2 przez 7 miesięcy oraz 4.916m2 przez 5 miesięcy. Organ wszczął postępowanie w sprawie wysokości podatku od nieruchomości za 2002 rok z uwagi na niewskazanie do opodatkowania całości gruntów będących w jego posiadaniu / głównie pod morskimi wodami wewnętrznymi/. Organ przytoczył art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2002r. i wskazał, że grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi znajdowały się w 2002 roku w posiadaniu U.M. w S., co znajduje potwierdzenie w decyzjach Prezydenta Miasta Ś. stwierdzającego zgodnie z art. 217 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne-przejście w trwały zarząd U.M. w S. mienia Skarbu Państwa obejmującego wody morskie wewnętrzne oraz grunty pokryte tymi wodami z dniem 1 stycznia 2002r. Dotyczyło to decyzji nr [...] z dnia [...] obejmującej działki gruntów nr : - obręb [...] - obręb [...] -obręb [...] -obręb [...] -obręb [...] - obręb [...] - obręb [...] - obręb [...] - obręb [...] - obręb [...] oraz decyzji nr [...] z dnia [...] obejmująca działki gruntu nr : - obręb [...] - obręb [...] Tereny te stanowią grunty pod rzeką Ś., B. P., K. M., Z. S., K. P., K. M., B. B., rzeką S. Ś., J. W., P. Organ wskazał powierzchnie w/w działek według wypisów z ewidencji gruntów i budynków. Organ przywołał treść art. 3 ust.1 i 3 ustawy o podatkach lokalnych w brzmieniu z 2002r. i podał, że grunty oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako WM- morskie wody wewnętrzne, podlegały podatkowi podatkiem od nieruchomości, bowiem nie podlegały opodatkowaniu podatkiem rolnym lub leśnym. Organ podał, że zgodnie z art. 7 w/w ustawy, zwolnione są od podatku od nieruchomości, grunty m.in. pod wodami płynącymi i kanałami żeglownymi, z wyjątkiem jezior oraz gruntów zajętych pod zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Wobec braku powyższych definicji w ustawie o podatkach lokalnych, organ odwołał się do Prawa wodnego, gdzie za wody płynące mogą być uznane jedynie wody śródlądowe, które odróżnia się od pojęcia morskich wód wewnętrznych. Podział taki występuje także w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U z 2001r., Nr 38, poz. 454/, które rozróżnia grunty pod wodami morskimi wewnętrznymi, powierzchniowymi płynącymi i stojącymi. Organ biorąc pod uwagę definicję kanału żeglugowego zgodnie ze słownikiem jęz. Polskiego pod red. M. Szymczaka i pism Dyrektora U.M. przyjął, że powierzchnia pod kanałem żeglugowym znajdującym się na terenie gminy Ś. wynosi 5.134.000m2. Organ weryfikując dane gruntów i budynków wykazanych przez U.M. w S. do opodatkowania w 2002r., stwierdził nieprawidłowości : - działka nr [...] obręb [...] i [...]- zostały wykazane do opodatkowania dopiero od sierpnia 2002r. Organ podał, że w dniu 1 lipca 2002r. Prezydent Miasta Ś. jako starosta wydał decyzje orzekające o ustanowieniu trwałego zarządu na powyższych działkach na podstawie art. 43 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zabudowanymi obiektami "stacja nautyczna K." i obiektami budowlanymi-"grupa techniczna Karsibór". Strona złożyła wnioski o ustanowienie trwałego zarządu w 2001r. wraz z operatami szacunkowymi, jednakże z akt wynika, ze przed wydaniem decyzji o trwałym zarządzie podatnik miał je w użytkowaniu i poniósł na nich własne nakłady. - budynki na działce nr [...] Podatnik zgłosił do opodatkowania 55,8m2 budynków mieszkalnych, 28,2m2 jako budynki pozostałe oraz 41,70m2 jako budynki zwolnione /działalność leśna/-razem 125,70m2. Organ stwierdził, że z akt/ wniosek najemcy o wykup lokalu mieszkalnego, wyciąg z operatu szacunkowego działki nr [...], protokołu zdawczo-odbiorczego działki nr [...] i [...] wynika, że wielkość budynku mieszkalnego wynosiła 101,42m2, a pozostałych budynków- 146,70m2. W toku postępowania podatnik złożył wyjaśnienia i organ przyjął, iż powierzchnia budynku mieszkalnego wynosiła 97m2, powierzchnia budynków podlegających zwolnieniu jako budynki gospodarcze związane z działalnością lesną-41,70m2, natomiast powierzchnia budynków pozostałych- 105m2. Podatnik wskazał, że budynków pozostałych nie ujął w deklaracji bowiem stanowiły one obiekty nie związane trwale gruntem. Organ podał, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach lokalnych w brzemieniu na 2002r. takie budynki podlegają opodatkowaniu stawką jak dla budynków pozostałych. - budynki na działce nr [...] Podatnik zgłosił do opodatkowania 63,2m2 budynku mieszkalnego, 47,3m2 budynków pozostałych do wys. 2,20m, 117,5m2 budynków pozostałych o wys. powyżej 2,20m2 oraz 49,6m2 budynków zwolnionych ( razem 324,90m2). Organ na podstawie akt i wyjaśnień strony ustalił, iż powierzchnia użytkowa budynków wynosiła 385,80m2, w tym 101,80 do wysokości 2,20m ( zaniżenie o 60,90m2). - budynki na działce nr [...] Podatnik zgłosił do opodatkowania budynek pozostały o pow. 2571,6m2. Organ na podstawie akt i wyjaśnień strony ustalił, iż powierzchnia użytkowa budynków wynosiła 2.641,06m2. - budynki na działce nr [...] Podatnik zgłosił do opodatkowania budynek pozostały o pow. 21m2 oraz 85,5m2 budynków zwolnionych. Organ na podstawie akt i wyjaśnień strony ustalił, iż powierzchnia użytkowa budynków wyniosła 307,50m2. Organ na podstawie zebranego materiału dowodowego uwzględnił zwolnienia od podatku od nieruchomości w postaci: - budynków gospodarczych lub ich części związanych z działalnością leśną podatnika o wielkości powierzchni według złożonej deklaracji ( art. 7 ust.1 pkt 7 w/w ustawy); - budynków wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków ( art. 7 ust. pkt 10 w/w ustawy) na mocy decyzji Wojewody S. o wielkości powierzchni według wyjaśnień podatnika i operatu szacunkowego; - gruntów pod budowlami infrastruktury portowej oraz budowlami zapewniającymi dostęp do portów i przystani morskich (art. 7 ust. 1 pkt 4a w/w ustawy) o wielkości powierzchni na podstawie ewidencji gruntów i budynków i wyjaśnień podatnika; - gruntów pod kanałem żeglownym(art. 7 ust. 1 pkt 6 w/w ustawy). Organ ustalił podatnikowi podatek od nieruchomości za 2002 rok na podstawie stawek tego podatku wynikającego z Uchwały Nr LIX/354/2001 Rady Miasta Świnoujście z dnia 2 listopada 2001r. w rozbiciu na grunty i budynki. Przedstawił tabele obrazujące sposób pustelnia powyższego podatku. Dyrektor U.M. w S. złożył odwołanie od powyższej decyzji i wniósł o jej uchylenie w części w jakiej przewyższa ona wartość zapłaconego podatku za 2002r. zgodnie ze złożoną deklaracją. Zarzucił organowi naruszenie: - art. 2 ust. 1 pkt3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu na 2002r. przez przyjęcie, że na podatniku ciążył w 2002r. obowiązek podatkowy od nieruchomości, które nie zostały mu przekazane w zarząd w tymże roku; - art. 43 ust. 1 i 5 oraz art. 45 ust.1 i ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami w brzmieniu na 2001r. przez przyjęcie, że w 2002r. podatnik posiadał w zarządzie trwałym nieruchomości skarbu Państwa, tj. grunty pokryte morskimi wodami wewnętrznymi / decyzje o trwałym zarządzie wydane zostały w styczniu 2003r./ - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, polegający na przyjęciu, że grunty pokryte morskimi wodami wewnętrznymi nie stanowią gruntów pod wodami płynącymi, kanałami żeglownymi i jeziorami; - naruszenie art. 7 ust.1 pkt 6 ustawy o podatkach lokalnych poprzez przyjęcie, że grunty pokryte morskimi wodami wewnętrznymi wykazane w zaskarżonej decyzji nie są gruntami znajdującymi się pod wodami płynącymi, kanałami żeglownymi i jeziorami, które są zwolnione lub nie podlegają podatkowi od nieruchomości. Podatnik wskazał, że zgodnie z art. 2 ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach lokalnych, obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu nieruchomości jeżeli posiadanie to wynika z zawartej umowy lub ustanowionego zarządu. Zarząd trwały ustanowiony został decyzjami ze stycznia 2003r, dlatego też nie można jej obciążyć podatkiem za 2002r. Strona na poparcie swoich argumentów przytoczyła wyrok NSA z 21 lutego 2006r., sygn. akt II FSK 303/05 / lex nr 13358/. Zgodnie z art. 7 ust.1 pkt 6 w/w nie podlegają opodatkowaniu grunty pod wodami płynącymi i kanałami żeglownymi. Zdaniem podatnika, wody znajdujące się na wskazanych działkach w zaskarżonej decyzji są wodami płynącymi, a większość z nich położona jest w granicach portu morskiego Świnoujście. Organ mógłby się o tym przekonać na wizji lokalnej. Według podatnika, ustawodawca nie zawęził pojęcia-wody płynące do kategorii śródlądowych powierzchniowych wód płynących. O słuszności tego poglądu świadczą zmiany w ustawie o podatkach lokalnych z 7 grudnia 2006r. dodane w art. 1a ust. 3 pkt 7 i 8. Wody morskie mają zawsze charakter wód płynących i korzystają ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 w/w ustawy, zaś grunty pokryte wodami przepływowego Jeziora Wicko w myśl art. 3 ust.1 pkt 5 w/w ustawy nie podlegają opodatkowaniu. Podatnik stwierdził, że skoro decyzje o trwałym zarządzie wydane zostały w lipcu 2002r. podatek od nieruchomości winien być ustalony od sierpnia 2002r., nadto dane co do powierzchni budynków na działkach 23, 638/2, 192 i 10/2 organ przyjął według stanu pomiaru z 2005r. i 2006r., a nie z roku 2002. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit.a, art. 21§ 3, art. 59 § 1 pkt 1, art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa / Dz. z 2005r., Nr 8, poz.60 ze zm./, art. 2 ust. 1 pkt 3 i 4, art. 3 ust. 1 i 4, art. 4 ust. 1-3, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych / Dz. U. z 2002, nr 9, poz. 84 ze zm./, art. 5 ust. 2 , art. 217 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r.-Prawo wodne / Dz. U z 2001r., nr 115, poz. 1229 ze zm./, art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1991r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej / Dz. U. z 2003r., nr 153, poz. 1502 ze zm./, art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. z 2005r., nr 240, poz. 2027 ze zm./ po rozpoznaniu odłownia U.M. w S. od decyzji Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...], uchyla zaskarżoną decyzję i określa podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2002 w kwocie [...] zł. Organ stwierdził, że stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej i administracji morskiej wody Kanału Mulnik, Kanału Piastowskiego, Zalewu Szczecińskiego, Jeziora Wicko, rzeki Świny, rzeki Przecznicy, rzeki Starej Świny, basenu Północnego i Basenu Barkowego, a także rozlewiska tych wód stanowią morskie wody wewnętrzne, zaś grunty pod tymi wodami są własnością Skarbu Państwa. Organ wskazał, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęć " wody płynące", "jezioro", "kanał żeglugowy", "sztuczny zbiorki wodny", zaś ustawa Prawo wodne rozróżnia pojęcia "wody morza terytorialnego i morskie wody wewnętrzne "od pojęcia "pozostałe wody"- które stanowią" wody śródlądowe", dzielące się na wody płynące i stojące. Organ podał, że podział taki ugruntowuje w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U z 2001r., Nr 38, poz. 454/, które jest podstawą do dokonania wpisów do ewidencji gruntów i budynków, a te są wiążące dla organu podatkowego w zakresie wymiaru podatku/ art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne/. Zdaniem organu, wobec powyższego wewnętrzne wody morskie podlegają podatkowi od nieruchomości, gdyż zwolnione od tego podatku są grunty pod wodami płynącymi i kanałami żeglugowymi, z wyjątkiem jezior oraz gruntów zajętych pod zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych/ art. 7 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych/. Wskazane powyżej grunty oznaczone są w ewidencji gruntów i budynków symbolem Wm /wewnętrzne wody morskie/, a nie Wp / wody płynące/. Organ przytoczył definicje kanału żeglownego jako sztucznego cieku wodnego, fragmentu drogi wodnej, którego celem jest połączenie istniejących naturalnych dróg wodnych, znacznie ułatwiających żeglugę i skracające czas podróży statków. Organ wskazał, że K. Mieliński został przekopany przez Wyspę Uznam, w celu usprawnienia żeglugi miedzy S. a Morzem Bałtyckim, zaś Kanał Piastowski został przekopany w południowo- wschodniej części Wyspy uznam, w celu usprawnienia żeglugi między S. a Bałtykiem, łączy rzekę Świnę z Zalewem Szczecińskim. Kolegium podało, że organ I instancji przyjął na podstawie wyjaśnień podatnika powierzchnię toru wodnego stanowiącego kanał żeglowny, pomimo iż powierzchnia ta jest większa niż wynikająca z danych z ewidencji gruntów i budynków. Wobec powyższego Kolegium mając na względzie art. 234 Ordynacji podatkowej uznało stanowisko organu I instancji. Organ nie podzielił stanowiska podatkowego dotyczącego zastosowania pojęcia wód płynących do morskich wód wewnętrznych, bowiem stoi temu na przeszkodzie art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozróżnienie między tymi wodami. Zdaniem organu, nawet wizja lokalna w terenie nie spowodowałaby zmiany tej kwalifikacji. Fakt, że ustawodawca ustawa z dnia 6 grudnia 2006r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wprowadził do katalogu zwolnień od podatku grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi świadczy, że do tej pory tych wód nie obejmowało powyższe zwolnienie. Odnośnie pozostałych zarzutów, organ uznał, że opodatkowanie nieruchomości nr [...] i [...] od dnia 1 stycznia 2002r. jest zasadne, bowiem były one poprzednio w posiadaniu U.M., o czym świadczą wnioski podatnika o podział tychże działek z dnia 16 sierpnia 2001r. i o przejęcie ich w trwały zarząd z dnia 9 listopada 2001r. oraz operat szacunkowy z dnia 15 grudnia 2001r. Nadto obmiary budynków, stanowiące podstawę do wymiaru podatku zostały przedłożone przez stronę. Organ podał, że na podstawie art. 45 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, trały zarząd ustanawia na rzecz jednostki organizacyjnej właściwy organ w drodze decyzji, a objęcie w trwały zarząd następuje na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego. W świetle art. 217 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne, z dniem wejścia w życie tej ustawy, stanowiące własność Skarbu Państwa wody oraz grunty pokryte tymi wodami przeszły w trwały zarząd - urzędów morskich, regionalnych zarządów gospodarki wodnej, parków narodowych. Ust. 2 tegoż artykułu w/w ustawy podaje, że przejście mienia, o którym mowa w ust. 1, stwierdza na wniosek zainteresowanego, właściwy starosta wykonujący zadanie zakresu administracji rządowej. Organ wskazał, że trwały zarząd w odniesieniu do gruntów będących przedmiotem zaskarżonej decyzji stwierdzony został decyzjami Prezydenta Miasta Ś. wydanymi w 2003r. i 2006r. na mocy art. 217 w/w ustawy. Wobec powyższego zdaniem organu, zasadnym jest twierdzenie, iż w 2002r. podatnik był trwałym zarządcą gruntów pod morskimi wodami wewnętrznymi, które podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Kolegium podało, że podatnik uiścił w 2007r. kwotę [...] zł, w związku z czym przedmiotowe zobowiązanie wygasło w wyniku zapłaty, lecz nie nastąpiło przedawnienie, o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ przeanalizował zebrany materiał dowodowy i stwierdził, że organ I instancji w zakresie opodatkowania budynków na działce nr [...] o pow. 105m2, dokonał błędnej wykładni art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, bowiem budynki nie związane trwale z gruntem nie podlegają opodatkowaniu. Kolegium zaznaczyło, że wysokość zobowiązania, które podlega merytorycznej ocenie nie może przekroczyć kwoty wpłaconego podatku przez podatnika, a co do kwoty przekraczającej tą wysokość nastąpiło przedawnienie / art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej/. Wobec powyższego, Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję i określiło wysokość zobowiązania w kwocie równej wpłaconemu podatkowi oraz zaznaczyło, iż takie rozstrzygnięcie uwzględnia zmniejszenie podatku z uwagi na nieodpodatkowanie budynków o pow. 105 m2. Dyrektor U.M. w S. złożył skargę na powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, bądź o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił organowi naruszenie : - art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu na 2002r. przez przyjęcie, że na podatniku ciążył w 2002r. obowiązek podatkowy od nieruchomości, które nie zostały mu przekazane w zarząd w tymże roku; - art. 43 ust. 1 i 5 oraz art. 45 ust.1 i ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami w brzmieniu na 2001r. przez przyjęcie, że w 2002r. podatnik posiadał w zarządzie trwałym nieruchomości Skarbu Państwa, tj. grunty pokryte morskimi wodami wewnętrznymi / decyzje o trwałym zarządzie wydane zostały w styczniu 2003r./ - naruszenie art. 7 ust.1 pkt 6 ustawy o podatkach lokalnych poprzez przyjęcie, że grunty pokryte morskimi wodami wewnętrznymi wykazane w zaskarżonej decyzji nie są gruntami znajdującymi się pod wodami płynącymi, kanałami żeglownymi i jeziorami, które są zwolnione lub nie podlegają podatkowi od nieruchomości. - art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. z 2005r., Nr 240, poz. 2027/ oraz § 68 ust. 4 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków / Dz. U , Nr 38, poz. 454/ poprzez przyjęcie, ze grunty pokryte morskim wodami wewnętrznymi nie stanowią gruntów pod wodami powierzchniowymi płynącymi; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, polegający na przyjęciu, że grunty pokryte morskimi wodami wewnętrznymi nie stanowią gruntów pod wodami płynącymi, kanałami żeglownymi i jeziorami. Podatnik podtrzymuje argumenty zawarte w odwołaniu, odnośnie przekazania mu przedmiotowych gruntów w trwały zarząd dopiero w 2003r. Wskazał, ze do tego czasu na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne-prawa właścicielskie i faktyczne władztwo w stosunku do wód morza terytorialnego oraz morskich wód wewnętrznych wraz z wodami Zatoki Gdańskiej wykonywał minister właściwy do spraw gospodarki morskiej. Powołał się w tym zakresie na wyrok NSA z 21 lutego 2006r., sygn. akt II FSK 303/05 / lex nr 13358/. Wskazał, że zapis o wykonywaniu prawa trwałego zarządu w odniesieniu do wód pokrytych morskimi wodami wewnętrznymi objętymi decyzją dokonany został dopiero w 2003r. Nadto podatnik podtrzymał twierdzenie, że wewnętrzne wody morskie objęte zaskarżona decyzją są wodami płynącymi i wobec powyższego grunty pod nimi są zwolnione z podatku od nieruchomości. Zdaniem podatnika, art. 7 pkt 6 ustawy o podatkach lokalnych mówi o wodach płynących bez ich wyszczególnienia- czy są to wody morskie, śródlądowe, powierzchniowe, podziemne itp., zaś art. 5 ustawy prawo wodne –stanowi o "śródlądowych wodach powierzchniowych", które dzieli na płynące i stojące, zaś § 68 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków- o "wodach powierzchniowych płynących". Wszelka niespójność pojęć ustawowych i wątpliwości interpretacyjne winny być rozstrzygane na korzyść podatnika. Podatnik podał, że uiścił podatek wynikający z zaskarżonej decyzji w obawie przed zajęciem konta bankowego, które uniemożliwiłoby wykonywanie ich zadań, lecz nie powoduje wygaśnięcia tego zobowiązania, ani nie stanowi przeszkody do rozpoznania skargi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. u s t a l i ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga nie jest zasadna. Zdaniem skarżącej, organy podatkowe naruszyły art. 7 ust.1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. przez przyjęcie, iż grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi, oznaczone w ewidencji gruntów i budynków symbolem Wm, nie podlegały wyłączeniu na podstawie wskazanego przepisu, gdyż nie są "gruntami pod wodami płynącymi". W pierwszej kolejności należy wskazać, iż wszelkiego rodzaju wyłączenia czy też zwolnienia, przewidziane w prawie podatkowym należy interpretować ściśle, a co za tym idzie niedopuszczalne jest stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. W tym względzie zarówno doktryna jak i orzecznictwo sądowe są zgodne podkreślając, iż przy interpretacji przepisów dotyczących wyłączeń lub zwolnień, należy pamiętać o podatkowym rozumieniu definiowanych pojęć zawartych w tych przepisach. Zgodnie z art. art. 7 ust.1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu na 2003 r. zwolniono od podatku od nieruchomości grunty pod wodami płynącymi i kanałami żeglownymi, z wyjątkiem jezior oraz gruntów zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Z uwagi, iż powyższa ustawa nie określiła pojęć wód płynących i kanału żeglownego konieczne było odwołanie się do innych ustaw i wykładni językowej. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo oprał się na definicji zawartej w art. 5 ustawy Prawo wodne, która dzieli wody na powierzchniowe i podziemne. Do wód śródlądowych zalicza się wody za wyjątkiem wód morza terytorialnego i morskich wód wewnętrznych ( ust. 2). Śródlądowe wody powierzchniowe dzielą się na: - płynące – w ciekach naturalnych, kanałach oraz w źródłach, z których cieki biorą początek; - stojące- znajdujące się w jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych niezwiązanych z ciekami naturalnymi ( ust. 3). Przepisy o wodach płynących miały zastosowanie do jezior oraz innych zbiorników wodnych o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych, a także wód znajdujących się w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących (ust.4). Z powyższego wynika, iż pojęcie wód płynących dotyczy jedynie wód śródlądowych i nie ma zastosowania do wewnętrznych wód morskich, co znajduje także potwierdzenie w uzasadnieniu projektu zmian do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dot. art. 7 ust. 1 pkt 6 w/w ustawy zmienionego przez art. 34 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych staw regulujących zasady opodatkowania ( Dz. U. z 1992r., Nr 21, poz. 86) z dniem 1 stycznia 1992r. Należy zauważyć, że ani ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, ani też inne ustawy, w tym ustawa Prawo wodne, nie zawierają definicji pojęcia "gruntów pod wodami płynącymi". Zaliczenia gruntów do poszczególnych użytków gruntowych dokonuje natomiast rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), które w § 68 stanowi, iż kryteria zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik Nr 6 do tego rozporządzenia. Zdaniem Sądu, organy podatkowe miały podstawę do przyjęcia, że decydujące znaczenie przy klasyfikacji spornych gruntów ma wypis z ewidencji gruntów i budynków. Możliwość odwołania się do tych regulacji wynika wprost z zapisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Konieczność sięgania do zapisów tej ewidencji i jej znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości i podatku rolnego potwierdza utrwalona linia orzecznictwa (wyroki NSA Nr SA/Wr 1703/94 z 11.04.1995 r., Nr II SA 1685/93 z 18.05.1994 r., III SA 911/94 z dnia 12.01.1994 r., Nr III SA 747/93 z 29.12.1993 r.). Podzielając pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt III SA 911/94 z 12 stycznia 1994r. należy stwierdzić, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Ma moc wiążącą zarówno dla obywateli, jak i dla organów państwowych w zakresie danych dotyczących opisu gruntów (ich położenia, konkretnych granic, rodzaju użytków i ich jakości - klasy bonitacyjnej). Ewidencja służy bowiem nie ochronie praw poszczególnych podmiotów do gruntów, ale polityce fiskalnej państwa. Dane zaś zawarte w tej ewidencji są zapisywane na podstawie określonych dokumentów: prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencji, dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez administrację publiczną. Przyjmując zatem, iż dla potrzeb podatku od nieruchomości, podstawowe znaczenie ma sklasyfikowanie i stosowne oznaczenie danego gruntu w tej ewidencji, zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę organy podatkowe zobowiązane były orzekać zgodnie z zawartymi w niej zapisami. Zarzut strony skarżącej naruszenia przez organu podatkowe art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego jest tym samym bezpodstawny. Bezspornym jest, iż nieopodatkowane przez stronę skarżącą grunty zostały oznaczone w ewidencji gruntów symbolem Wm. Według klasyfikacji gruntów przyjętej w powołanym załączniku 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, ustawodawca w pkt 6 dokonał podziału gruntów pod wodami na 3 kategorie: 1) grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi - oznaczone symbolem Wm, 2) grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi - oznaczone symbolem Wp, 3) grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi - oznaczone symbolem Ws. W ocenie Sądu przedstawiony powyżej podział gruntów, nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż są to kategorie odrębne, rozłączne. Wobec tego, grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi w żaden sposób nie można zaliczyć do gruntów pod wodami płynącymi. Przyjmując zatem wcześniejsze ustalenia co do tego, że przy opodatkowani gruntów decydującą rolę odgrywa oznaczenie w ewidencji gruntów i budynków gruntów, przypisana spornym gruntom klasyfikacja Wm (grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi), dyskwalifikuje je jako grunty pod wodami płynącymi w rozumieniu art. art. 7 ust.1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zaznaczyć należy także, że mimo podstawowego znaczenia danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, organy podatkowe zobowiązane są brać pod uwagę inne dane zawarte w odrębnych dokumentach, w przypadku ich braku w powyższej ewidencji. W niniejszej sprawie dotyczy to danych związanych z kanałami żeglownymi, których powierzchnia nie jest określona w w/w ewidencji. Z uwagi, iż ustawa podatkowa nie zawiera definicji kanału żeglownego, zdaniem Sądu, organ I instancji prawidłowo posłużył się definicją językową zawartą w Słowniku Języka Polskiego PWN pod red. M. Szymczaka, przyjmując, iż jest to sztuczne połączenie wód rozdzielonych lądem, przekop łączący drogi wodne, sztuczna droga wodna; przekop na dnie basenu wodnego, mający na celu zwiększenie głębokości wody i ułatwiający żeglugę. W niniejszej sprawie takim kanałem żeglownym jest tor wodny S. – Świnoujście, którego część powierzchni znajdującej się na terenie gminy Świnoujście i którą to powierzchnię organ wyłączył z opodatkowania podatkiem od nieruchomości zgodnie z art. 2 w/w ustawy. W tym miejscu Sąd wskazuje, że pogląd organu odwoławczego przywołującego definicje kanału żeglownego według wikipedii (wolna encyklopedia internetowa), iż jedynie sztuczne przekopy w postaci kanału Piastowskiego i Mielnickiego (części toru wodnego S. – Świnoujście) mogą być wyłączone z opodatkowania w/w podatkiem, jest nieprawidłowy. Wobec braku definicji ustawowej kanału żeglownego organ winien przyjąć definicję językowa zawartą w słownikach i encyklopediach wydanych przez stosowne instytucje, a nie definicją zawartą w wikipedii / gdzie autor definicji nie musi mieć żadnych konkretnych kwalifikacji/. Kanał żeglowny służy żegludze, dlatego też należało przyjąć w ramach przedmiotowej sprawy, jak zrobił to organ I instancji, również powierzchnię pogłębionego toru wodnego (sztucznie wytworzonego). Świna - geograficznie jest cieśnią, a nie rzeką (mimo powszechności występowania nazwy rzeka Świna). Powyższe uchybienia nie miały jednak wpływu na wynik sprawy. W świetle art. 217 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne, z dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. z dniem 1 stycznia 2002r., stanowiące własność Skarbu Państwa wody oraz grunty pokryte tymi wodami przeszły w trwały zarząd - urzędów morskich, regionalnych zarządów gospodarki wodnej, parków narodowych. Ust. 2 tegoż artykułu w/w ustawy podaje, że przejście mienia, o którym mowa w ust. 1, stwierdza na wniosek zainteresowanego, właściwy starosta wykonujący zadanie zakresu administracji rządowej. Tym samym trwały zarząd w odniesieniu do gruntów będących przedmiotem zaskarżonej decyzji stwierdzony został decyzjami Prezydenta Miasta Ś. wydanymi w 2003r. i 2006r. na mocy art. 217 w/w ustawy z dniem 1 stycznia 2002r., gdyż nie mógł być określony z inną datą. Decyzje te nie były przez podatnika skarżone. Art. 217 w/w ustawy jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 43 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec powyższego zasadnym jest twierdzenie, iż w 2002r. podatnik był trwałym zarządcą gruntów pod morskimi wodami wewnętrznymi, które podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu na 2002r. Odnośnie przytoczonego w skardze wyroku NSA z 21 lutego 2006r., sygn. akt II FSK 303/05 /lex nr 13358/, wskazać należy, że dotyczy on innego stanu faktycznego niż występujący w sprawie. Z uwagi, że podatnik uiścił w 2007r. kwotę [...] zł, w związku z czym przedmiotowe zobowiązanie wygasło w wyniku zapłaty, lecz nie nastąpiło przedawnienie, o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ II instancji prawidłowo wskazał, że wysokość zobowiązania, które podlegało jego merytorycznej ocenie nie mogła przekroczyć kwoty wpłaconego podatku przez podatnika, a co do kwoty przekraczającej tą wysokość przyjął, iż nastąpiło przedawnienie w świetle art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Tym samym uchylił zaskarżoną decyzję i określił wysokość zobowiązania w kwocie równej wpłaconemu podatkowi. Nie znajdując, w tych warunkach, podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna niezgodna jest z prawem, a także nie znajdując przesłanek do uznania, iż decyzja ta wydana została z mającym co najmniej istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z ze zm.) orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło