II SAB/Ol 12/08
WyrokWSA w Olsztynie2008-06-03
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Hanna Raszkowska, Marzenna Glabas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydanie przez organ postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o treści innej niż żądana przez stronę, po wniesieniu skargi na bezczynność organu, skutkuje umorzeniem postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego, czy też sąd powinien rozpoznać sprawę merytorycznie?Ratio decidendi
Wydanie przez organ postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o treści innej niż żądana przez stronę, po wniesieniu skargi na bezczynność, nie powoduje automatycznie bezprzedmiotowości postępowania sądowego. Sąd powinien rozpoznać sprawę merytorycznie, aby ocenić, czy działanie organu w pełni rozstrzygnęło sprawę, której załatwienia żądała strona. Skarga na bezczynność może zostać oddalona, jeśli sąd uzna, że organ podjął czynności usuwające bezczynność w całości.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o wydanie zaświadczenia stwierdzającego naruszenie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez lokalizację wiatrołapu oraz spowodowanie pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Wójt Gminy wydał zaświadczenie o braku naruszenia przepisów planistycznych i odmówił wydania zaświadczenia w zakresie pogorszenia warunków użytkowych, wskazując na brak kompetencji. Strona wniosła skargę na bezczynność organu. Po wniesieniu skargi organ wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia w zakresie pogorszenia warunków użytkowych oraz postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o naruszeniu przepisów planistycznych. Sąd rozpoznał sprawę merytorycznie, oddalając skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi D.S. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie wydania zaświadczenia oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Wnioskiem z dnia 22 czerwca 2007r. D. S. zwróciła się do Wójta Gminy o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że lokalizacja wiatrołapu przy budynku mieszkalnym, położonym na działce nr "[...]" przy ul. W. w M., narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także powoduje pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia.
Pismem z dnia 16 lipca 2007r, Wójt Gminy poinformował wnioskodawczynię, że lokalizacja wiatrołapu nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż działka o nr "[...]" położona jest na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkalno-usługową. Odnośnie zaś pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, organ poinformował, że nie posiada kompetencji do wydawania takich zaświadczeń.
W dniu 17 lipca 2007r. D. S. wezwała Wójta Gminy do usunięcia naruszenia prawa, poprzez załatwienie wniosku z dnia 22 czerwca 2007r. i wydanie zaświadczenia zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W odpowiedzi na wezwanie, Wójt Gminy - pismem z dnia 24 lipca 2007r. - stwierdził, że lokalizacja wiatrołapu nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto oświadczył, że nie jest w stanie określić, czy lokalizacja wiatrołapu powoduje pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, ponieważ nie posiada uprawnień w tym zakresie.
Postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]", Wójt Gminy odmówił wydania zaświadczenia zgodnego z żądaniem D. S., zawartym we wniosku z dnia 22 czerwca 2007r., w części dotyczącej pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, spowodowanych lokalizacją wiatrołapu przy budynku mieszkalnym, położonym na działce nr "[...]" w M. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zaświadczenie, zgodne w tej części z treścią żądania, może wydac jedynie osoba posiadająca uprawnienia urbanistyczne - architektoniczne, która, po dokonaniu wizji w terenie, może ocenić warunki użytkowe działki po wybudowaniu wiatrołapu. Podano także, że wójt gminy nie posiada takich uprawnień, może jedynie wydać zaświadczenie o przeznaczeniu powyższej działki w planie zagospodarowania przestrzennego lub wszcząć, na wniosek zainteresowanego podmiotu, postępowanie o ustalenie warunków jej zabudowy.
Wraz z postanowieniem, Wójt Gminy wydał zaświadczenie, że lokalizacja wiatrołapu przy budynku mieszkaniowym, położonym na działce nr "[...]" przy ul. W. w M., nie narusza przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W dniu 27 lipca 2007r. D. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 22 czerwca 2007r. o wydanie zaświadczenia, żądając zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności w zakreślonym terminie oraz zasądzenia kosztów według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wniosek o wydanie zaświadczenia powoduje obowiązek po stronie organu do wydania, albo zaświadczenia o żądanej treści, albo postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, bądź zaświadczenia o żądanej treści.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy - wskazując na wydanie postanowienia oraz zaświadczenia z dnia 26 lipca 2007r. - wniósł o jej oddalenie, ewentualnie umorzenie postępowania w tej sprawie jako bezprzedmiotowego.
Ustosunkowując się do odpowiedzi organu na skargę, D. S. - w piśmie z dnia 15 stycznia 2008r. - wniosła o zobowiązanie Wójta Gminy do dokonania czynności lub wydania aktu w terminie 14 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, tj. zaświadczenia lub postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, że lokalizacja spornego wiatrołapu narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie skarżącej, wydanie przez Wójta Gminy zaświadczenia, w którego treści stwierdzono, że przedmiotowy wiatrołap nie narusza powołanych przepisów jest niezgodne z treścią jej żądania dotyczącego wydania zaświadczenia, że wiatrołap narusza te przepisy. Okoliczność ta powoduje, że w sensie prawnym, wobec nie podjęcia przez organ postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści, nadal istnieje stan bezczynności.
W pozostałym zakresie - objętym postanowieniem Wójta Gminy z dnia "[...]" o odmowie wydania zaświadczenia w przedmiocie pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, spowodowanych lokalizacją wiatrołapu - skarżąca wniosła o umorzenie postępowania. Wyraziła przy tym przekonanie, że każde działanie organu, dokonane po wniesieniu skargi na bezczynność, które ową bezczynność usuwa, należy oceniać i kwalifikować jako działanie samokontrolne - skutkujące bezprzedmiotowością postępowania sądowego, ale jednocześnie gwarantujące stronie skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania (art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 ppsa).
W związku z wydaniem przez Wójta Gminy postanowienia z dnia "[...]", które zostało doręczone skarżącej 30 lipca 2007r, a więc po wniesieniu skargi (27 lipca 2007r.), D. S. zasugerowała naruszenie przez organ art. 271 Kodeksu karnego, tj. poświadczenia nieprawdy przez funkcjonariusza publicznego. Zdaniem skarżącej, nie może budzić wątpliwości, że wydanie tego postanowienia nastąpiło po wniesieniu skargi.
Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2008r, Sygn. akt II SAB/OI 28/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił przedmiotową skargę D. S., jako wniesioną bez wyczerpania środków zaskarżenia przysługujących w postępowaniu administracyjnym, tj. zażalenia na bezczynność do organu wyższego stopnia. Orzeczenie Sądu l instancji zostało jednak uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny - postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2008r, Sygn. akt II OSK 465/08 - a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.
Postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]", Wójt Gminy odmówił D. S. wydania zaświadczenia stwierdzającego, że lokalizacja wiatrołapu przy budynku mieszkalnym, położonym na działce nr "[...]" przy ul. W. w M., narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W tej sytuacji, pismem z dnia 14 kwietnia 2008r, skarżąca wniosła o umorzenie postępowania sądowego w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania od Wójta Gminy, który usuwając - po wniesieniu skargi - stan bezczynności, w istocie w całości uwzględnił skargę.
Ustosunkowując się do powyższego poglądu skarżącej, organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2000, Nr 98, póz. 1071 ze zm.), odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W świetle wskazanej regulacji prawnej, postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia jest negatywnym rozstrzygnięciem sprawy, wszczętej na skutek wniosku o wydanie zaświadczenia. Jednak, wydanie tego postanowienia, nie zawsze usuwa stan bezczynności organu administracji publicznej w tym przedmiocie i nie wyklucza zobowiązania organu przez Sąd, w trybie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002, Nr 153, póz. 1270 ze zm.), do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie, podziela zatem pogląd, wyrażony m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 listopada 2005r., II SAB/Op 13/05, (ONSAiWSA 2006, Nr 4, poz. 104), że nie ma podstaw do umorzenia postępowania w sprawie ze skargi na bezczynność, jeżeli organ wydał żądany akt lub podjął stosowną czynność, po wniesieniu skargi do sądu, ale przed zamknięciem rozprawy. Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w wyroku NSA z 12.06.2003r, II SAB/Kr 144/02, niepublikowany, wyroku NSA z 10.04.2003r, II SAB/Kr 155/01, niepublikowany, wyroku WSA w Warszawie z 21.12.2005r, l SAB/Wa 17/04, LEX nr 189775 oraz w doktrynie - T. Woś, (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 467.
Zatem, także w takiej sytuacji procesowej, należy rozpoznać sprawę merytorycznie, chyba że zostanie skutecznie cofnięta skarga. Merytoryczne rozpoznanie przedmiotowej sprawy, polega na zbadaniu, czy działanie organu, podjęte w związku z wniesieniem skargi na bezczynność, w całości rozstrzyga sprawę, której załatwienia żądała strona. Nie można bowiem przyjąć, że wydanie aktu o jakiejkolwiek treści, usuwa zaskarżoną bezczynność.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, zaskarżona bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku D. S. z dnia 22 czerwca 2007r. o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że lokalizacja wiatrołapu przy budynku mieszkalnym, położonym na działce nr "[...]" przy ul. W. w M., narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także powoduje pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia - została usunięta w całości na skutek wydania przez ten organ:
1) postanowienia z dnia "[...]""[...]"lipca 2007r., nr "[...]", o odmowie wydania zaświadczenia dotyczącego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, spowodowanych lokalizacją wiatrołapu przy budynku mieszkalnym, położonym na działce nr "[...]" w M. oraz
2) postanowienia z dnia "[...]"lutego 2008r, nr "[...]", o odmowie wydania zaświadczenia, że lokalizacja wiatrołapu przy budynku mieszkalnym, położonym na działce nr "[...]" przy u. W. w M., narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W tej sytuacji, nie było podstaw do zobowiązania Wójta Gminy do innego działania, co w świetle art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnego, skutkuje oddaleniem skargi.
Za nieuprawniony należy przy tym uznać wniosek skarżącej o umorzenie postępowania sądowego oraz zasądzenie kosztów postępowania od Wójta Gminy, z uwagi na uwzględnienie skargi w całości przez organ administracji publicznej. Wydanie, pierwszego ze wskazanych powyżej postanowień Wójta Gminy - z dnia "[...]"lipca 2007r., nr "[...]" - nastąpiło przed wniesieniem skargi do tego organu, które nastąpiło w dniu 27 lipca 2007r. W tych okolicznościach, nieuprawniony jest pogląd, że zaskarżona bezczynność Wójta Gminy została usunięta na skutek uwzględnienia w całości tej skargi. Twierdzenie, iż do wydania postanowienia doszło dopiero po wniesieniu skargi stanowi wyłącznie domysł skarżącej niepoparty żadnymi dowodami. Nie może także odnieść zamierzonego skutku, podnoszony przez skarżącą - w piśmie procesowym z 15 stycznia 2008r. - zarzut poświadczenia nieprawdy w tym zakresie przez Wójta Gminy jako funkcjonariusza publicznego, gdyż właściwe do oceny wystąpienia tego zdarzenia są organy ścigania, a nie sąd administracyjny. Nieuprawniony jest także pogląd skarżącej, że do usunięcia bezczynności doszło dopiero z chwilą doręczenia stronie postanowienia z dnia "[...]"lipca 2007 r., tj. w dniu 30 lipca 2007 r. Z tą datą bowiem postanowienie to zostało wprowadzone do obrotu prawnego, ale usunięcie bezczynności nastąpiło z chwilą podjęcia czynności (wydania postanowienia) przez organ w dniu "[...]" lipca 2007r.
W ocenie Sądu nie ma także podstaw prawnych do zwrotu kosztów na rzecz skarżącej, choć w oparciu o zasady słuszności żądanie takie można by uznać za usprawiedliwione. Zgodnie bowiem z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. A contrario, w przypadku oddalenia skargi, zwrot taki nie przysługuje, poza regulacją zawartą w art. 208 p.p.s.a., która to regulacja w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania, gdyż w toku postępowania sądowego nie doszło do niesumiennego lub oczywiście niewłaściwego postępowania organu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło