I OSK 49/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. i A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 października 2008 r. sygn. akt II SAB/Bd 26/08 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. M. i A. M. na bezczynność Prezydenta Miasta Bydgoszczy w przedmiocie niezałatwienia sprawy w terminie postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 8 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę M. M. i A. M. na bezczynność Prezydenta Miasta Bydgoszczy w przedmiocie nie załatwienia sprawy w terminie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarga skarżących dotyczyła bezczynności Prezydenta Miasta Bydgoszczy w dwóch sprawach: - sygn. [...] w przedmiocie wniosku o nabycie nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] działka ewidencyjna nr [...] sprawie tej nadano sygnaturę akt sądowych II SAB/Bd 25/08, - sygn. [...] w przedmiocie wniosku o zamianę części nieruchomości położonej B. przy ul. [...] działka ewidencyjna nr [...] stanowiąca własność gminy na część nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] działka ewidencyjna nr [...]. Niniejsza sprawa dotyczy drugiej skargi. Skarga skarżących, jak wskazał Sąd, nie ma charakteru sprawy administracyjnej tylko cywilnej. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. 261, poz. 2603 ze zm.) nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego mogą być przedmiotem zamiany na nieruchomości stanowiące własność osób fizycznych lub osób prawnych. Według art. 603 kodeksu cywilnego zamiana jest umową, w której każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy. Umowa zamiany nieruchomości jest umową o dwustronne przeniesienie własności nieruchomości i do jej zawarcia wymagana jest forma aktu notarialnego (art. 158 K.c.). Zamiana nieruchomości nie następuje zatem w formie decyzji administracyjnej, która uzasadniałaby właściwość sądu administracyjnego. Zamiana nieruchomości jest bowiem zgodnym oświadczeniem woli obu stron. Skargę na bezczynność można wnieść więc tylko w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Sytuacja taka w powyższej sprawie nie występuje. Skargę kasacyjną od tego postanowienia wnieśli skarżący. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 2, art. 21 i art. 64 Konstytucji RP. Pełnomocnik skarżących nie podzielił stanowiska Sądu zaprezentowanego w kwestionowanym postanowieniu. Prawa skarżących, jak argumentował autor skargi kasacyjnej, nie mogą być dochodzone na drodze cywilnej ponieważ uprawniony do działania organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych czynności. Zdaniem strony skarżącej działania tego rodzaju są ewidentnym wykorzystywaniem nierówności stron w postępowaniu administracyjnym, które prowadzi do naruszenia praw skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zakres działania sądów administracyjnych na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., został ukształtowany szeroko, obejmując praktycznie całokształt działalności administracji publicznej. Podstawowym jednak kryterium, które określa i statuuje kognicję sądów administracyjnych do kontroli rozstrzygnięć administracyjnych jest rodzaj i charakter prawnej formy działania administracji publicznej wyznaczony przez art. 3 § 2 P.p.s.a. Przepis ten enumeratywnie wymienia akty jak i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Sprawa niniejsza nie ma charakteru sprawy sądowoadminiatracyjnej. Skarżący jak wynika ze złożonej skargi kwestionują przewlekle prowadzone postępowanie i brak merytorycznego rozpoznania ich wniosków w sprawie zamiany nieruchomości lub sprzedaży jej w trybie bezprzetargowym, jak też wycofania przedmiotowej nieruchomości z dotychczasowych planów sprzedaży w trybie przetargowym. W myśl art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego mogą być przedmiotem zamiany na nieruchomości stanowiące własność osób fizycznych lub osób prawnych. Umowa zamiany nieruchomości jest umową o dwustronne przeniesienie własności nieruchomości i do jej zawarcia wymagana jest forma aktu notarialnego (art. 158 K.c.). W związku z tym, jak słusznie wskazał Sąd I instancji, zamiana nieruchomości nie następuje w formie decyzji administracyjnej, która uzasadniałaby zarazem właściwość sądu administracyjnego do jej kontroli. W tym stanie rzeczy, należało uznać rozstrzygnięcie Sądu I instancji za odpowiadające prawu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.