II SA/Kr 784/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2008 r. sprawy ze skargi K.P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [....] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala Na skutek pisma Polskiego Górnictwa [.....] S.A. w W. , Regionalnego Oddziału Przesyłu w T. , Terenowej Jednostki w K. z dnia .....lutego 2000 r., informującego o kolizji zabudowań położonych na działce nr ..... w K. z gazociągiem wysokoprężnym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [.....]-ziemskiego w K. przeprowadził oględziny na przedmiotowej nieruchomości i wezwał jej właścicieli tj. M.P. i K.P. do przedłożenia posiadanej dokumentacji dotyczącej budynków. Pismem z dnia ..... czerwca 2000 r. właściciele zostali zawiadomieni o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem "decyzji rozbiórki 2-ch budynków (...)". K.P. przedłożył do akt administracyjnych pełnomocnictwo udzielone w dniu ..... czerwca 2000 r. adw. R.R. do zastępstwa "w sprawie rozbiórki bud. w K. dz. nr ......przed Powiatowym Inspektoratem Nadzoru Budowlanego [.....] oraz w postępowaniu odwoławczym i egzekucyjnym". Decyzją z dnia [.....] PINB dla powiatu [.....]-ziemskiego w K. (.......) nakazał M.P. i K.P. dokonanie rozbiórki budynku pracowni poligraficznej oraz budynku obory z garażem. W wyniku odwołania K.P. ......Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [.....] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Decyzją z dnia [.....] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [.....]-ziemskiego w K. , nałożył na inwestora K.P. obowiązek dostarczenia, w terminie do ....... lutego 2008 r., dokumentacji zamiennej dotyczącej inwestycji pn. "adaptacja istniejącego budynku gospodarczego na pracownię poligraficzną i dobudowa obory z garażem na działce nr ..... w K. , gmina L.. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi K.P. adw. R.R. w dniu ...... listopada 2007 r. W dniu ....... lutego 2008 r. (data nadania na poczcie) K.P. , działając przez pełnomocnika r. pr. G.G. złożył, wraz z odwołaniem, wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku podał, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania wynikało ze złego stanu zdrowia inwestora, który z tej przyczyny od ...........października 2007 r. do ........... lutego 2008 r. nie był w stanie podjąć żadnych czynności procesowych, ani udzielić pełnomocnictwa wybranej osobie. Do wniosku dołączone zostało zaświadczenie lekarskie z dnia ........ lutego 2008 r. wystawione przez lekarza chorób wewnętrznych w którym stwierdzono, że K.P. "pozostaje w stałym leczeniu, od ............października 2007 r. nie mógł podejmować żadnych decyzji administracyjnych" oraz, że "nadal wymaga leczenia". W dniu .........maja 2008 r. w sprawie znak: WOA. M KU L. 7144-126-08 ........Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydał dwa postanowienia. W pierwszym, na podstawie art. 123 i art. 59 § 2 kpa odmówił K.P. przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [.....]zaś w drugim, powołując się na art. 134 i art. 124 kpa stwierdził, że "odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 129 § 2 kpa". W obydwu postanowieniach organ zawarł pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uzasadniając stwierdzenie uchybienia terminu we wniesieniu odwołania organ odwoławczy podał, że warunkiem skuteczności czynności procesowej, w tym przypadku wniesienia odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Skoro decyzja została skutecznie doręczona pełnomocnikowi K.P. w dniu ..... listopada 2007 r., to termin do złożenia odwołania w sprawie upłynął dla niego, zgodnie z art. 57 kpa, w dniu 11 grudnia 2007 r. Podkreślił organ, że rozpatrzenie odwołania w sytuacji, gdy nie został przywrócony termin stanowiłoby rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Uzasadniając odmowę przywrócenia terminu organ odwoławczy, powołując się na brzmienie art. 58 § 1 i 2 kpa stwierdził, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w sytuacji spełnienia wszystkich określonych ustawowo przesłanek. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego wskazuje na obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zaświadczenie lekarskie, w którym nie zostało określone schorzenie oraz wskazana podstawa wniosku "że nie mógł podejmować decyzji administracyjnych", w ocenie organu, nie może stanowić dowodu potwierdzającego brak winy w uchybieniu terminu. Nadto organ odwoławczy wskazał, że K.P. był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, umocowanego do działania na podstawie pełnomocnictwa z dnia ....... czerwca 2000 r. (k........akt administracyjnych), któremu doręczono decyzję organu l instancji, a w aktach znajduje się również notatka służbowa z dnia ....... czerwca 2007 r. spisana przez pracownika PINB o telefonicznym powiadomieniu przez inwestora o nowym adresie ww. pełnomocnika. Nie ma w aktach informacji o cofnięciu ww. pełnomocnictwa. Na oba postanowienia MWINB w K. z dnia ...... maja 2008 r. K.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarga na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zarejestrowana została do sygnatury II SA/Kr 785/08. Kwestionując stanowisko organu odwoławczego K.P. podał, że termin 14-dniowy jako termin procesowy podlega przywróceniu na podstawie art. 58 kpa. W ocenie skarżącego doszło do naruszenia art. 58 kpa, albowiem do przywrócenia terminu konieczne jest m.in. uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi było niezawinione. Organ odwoławczy dokonał niewłaściwej oceny stanu faktycznego, w szczególności nieprawidłowo ustalił, że skarżący w chwili wydania decyzji przez organ l instancji był reprezentowany przez adw. R.R. Adw. R.R. posiadał pełnomocnictwo szczególne, uprawniające go wyłącznie do prowadzenia postępowania odwoławczego toczącego się pod znakiem WOA.MKIZ.1.7351-1002-00, od decyzji nakazującej rozbiórkę budynku pracowni poligraficznej wydanej przez PINB w 2000 r. Z chwilą zakończenia tego postępowania tj. uchylenia przez organ II instancji decyzji w przedmiocie rozbiórki budynku skarżącego pełnomocnictwo wygasło. Zatem doręczenie ww. pełnomocnikowi decyzji organu l instancji nie mogło "wywołać zamierzonego skutku prawnego". Nieuprawnione jest również, zdaniem skarżącego powoływanie się organu odwoławczego na notatkę służbową z dnia ..... czerwca 2007 r., albowiem skarżący został zaskoczony pytaniem urzędnika o aktualny adres pełnomocnika i nie zrozumiał jego intencji. Dalej podniósł, że przedstawiając zaświadczenie lekarskie uprawdopodobnił okoliczność uchybienia terminu z powodu długotrwałej choroby wyłączającej możliwość podejmowania w sposób swobodny i świadomy decyzje. Nieuzasadnione jest żądanie organu, aby w zaświadczeniu lekarskim jednoznacznie wskazywana była choroba pacjenta i aby ocena prawdziwości zaświadczenia zależna była od podania nazwy schorzenia. Lekarz jest osobą uprawnioną do określenia stanu fizycznego i psychicznego pacjenta w oparciu o posiadaną wiedzę medyczną. Powołując się na stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 12 maja 2006 r. skarżący wskazał, że dokonanie przez sąd (organ) odmiennej oceny co do stanu zdrowia niż określonej w zaświadczeniu lekarskim wymagałoby istnienia dowodu pochodzącego od osoby posiadającej wiedzę specjalną albo wykazania fałszu dokumentu co do treści lub formy. Jeżeli organ miał wątpliwości co do okoliczności wskazanych przez stronę, winien był zgodnie z art. 7 kpa, zażądać dodatkowych wyjaśnień w sprawie. Podał też skarżący, że jest po złamaniu kręgosłupa, w okresie od .........października 2007 r. do ......... lutego 2008 r. przyjmował bardzo silne środki przeciwbólowe, które wpływały na stan jego świadomości. Do skargi dołączone zostało pismo lekarza chorób wewnętrznych z dnia ...... lipca 2008 r. zatytułowane "zaświadczenie" w którym podano, że K.P. jest pacjentem "po urazie kręgosłupa z objawami bólowymi kręgosłupa i kończyn dolnych, z objawami encefalopatii, prawdopodobnie prawej. Pozostaje w intensywnym leczeniu od września 2007 r. Schorzenie "uniemożliwia podejmowanie decyzji" oraz powoduje dysfunkcje narządu ruchu. Obecnie jest kierowany do diagnostyki szpitalnej, wymaga stałego leczenia, w tym neurologicznego". W odpowiedzi na skargę MWINB w K. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Postanowieniem z dnia [.....] . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie do sygn. 785/08 odrzucił skargę na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia z uwagi na jej niedopuszczalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie ppsa), kontrola ta odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Zgodnie z brzmieniem art. 3 ppsa sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [.....] 2008 r., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kontroli w niniejszym postępowaniu podlega również, w związku z przepisem art. 135 ppsa, postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze z tej samej daty, którym orzeczono o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Obowiązek ten zaś wiąże się z koniecznością zbadania w niniejszym postępowaniu sądowym nie tylko poprawności ustaleń w zakresie prawidłowości obliczenia terminu do złożenia odwołania i stwierdzenia jego przekroczenia, lecz również zasadności odmowy przywrócenia terminu w kontekście argumentacji podnoszonej przez stronę, a mającej uzasadniać powody przekroczenia terminu. Nie ulega wątpliwości, że odwołanie K.P. zostało wniesione po terminie. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie należy wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się na k. ... akt administracyjnych organu l instancji decyzja z dnia [.....] została doręczona pełnomocnikowi skarżącego adw. R.R. w dniu [.....] zatem termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie w dniu ..... grudnia 2007 r. Wniesienie odwołania w dniu ......lutego 2008 r. (data nadania na poczcie) wobec braku podstaw do przywrócenia terminu musiało skutkować stwierdzeniem - na podstawie art. 134 kpa - uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Nie ma zaś, zdaniem sądu podstaw do negatywnej oceny postanowienia o odmowie przywrócenia terminu , a co za tym idzie - do podjęcia co do tego orzeczenia stosownych środków na podstawie art. 135 ppsa. Żądanie przywrócenia terminu do złożenia odwołania nie było zasadne. Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 kpa w razie uchybienia terminu organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, że skarżący w dniu ..... czerwca 2000 r. udzielił pełnomocnictwa adw. R.R. . Wbrew obecnemu twierdzeniu skarżącego w pełnomocnictwo nie było ograniczone do postępowania odwoławczego, złożono je przed wydaniem decyzji przez organ l instancji, podano w nim oznaczenie sprawy prowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z zastrzeżeniem jednak, że dotyczy ono także postępowania odwoławczego i egzekucyjnego. To, że w pełnomocnictwie przedmiot sprawy określono jako "rozbiórka bud. w K. dz. Nr ...." żadną miarą nie może być odczytywane jako ograniczenie pełnomocnictwa tylko do jakiegoś etapu postępowania. Wbrew stanowisku przedstawionemu w skardze, decyzja z dnia [.....] nie kończyła postępowania w nowej, innej sprawie, lecz postępowanie kontynuowane po uchyleniu w dniu [.....] . przez organ odwoławczy pierwotnej decyzji organu l instancji z dnia [.....]. Pełnomocnictwo udzielone zostało w sprawie, która załatwiona została decyzją z dnia [.....]. Taki zresztą zakres pełnomocnictwa potwierdzony został przez samego skarżącego; Pismem z dnia [.....] organ l instancji wezwał M.P. i K.P. do stawienia się w siedzibie organu w celu określenia własnego stanowiska związanego z koniecznością wyeliminowania kolizji budynków pracowni poligraficznej. Jednocześnie z uwagi na zmianę adresu siedziby kancelarii adw. R.R. i wynikająca z tego niemożność doręczenia korespondencji wezwano K.P. o sprecyzowanie, czy w postępowaniu będzie obecnie występował osobiście, czy przez dotychczasowego pełnomocnika, a w drugim przypadku o podanie jego nowego adresu. W protokole przyjęcia stron - K.P. sporządzonym w dniu ..... czerwca 2007 r. widnieje adnotacja o następującej treści "przypomina się o konieczności podania aktualnego adresu pełnomocnika w terminie do 7 dni". W tym samym dniu sporządzona została notatka służbowa, w której wskazano, że K.P. telefonicznie podał nowy adres swojego pełnomocnika. W kontekście przedstawionego stanu faktycznego twierdzenie skarżącego, że został on zaskoczony telefonem pracownika organu i pytaniem o adres adw. R.R. i "nie zrozumiał jego intencji" nie zasługują na wiarę. Skoro zatem pełnomocnik był należycie umocowany do działania w imieniu skarżącego to doręczenie mu decyzji organu l instancji należy uznać za skuteczne. Przy uwzględnieniu zatem, ze skarżący był reprezentowany w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika bez znaczenia już pozostaje okoliczność, czy ze względu na swój stan zdrowia mógł podejmować czynności procesowe w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Powszechnie, zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie, przyjmuje się, że brak działania w sprawie przez pełnomocnika pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla jego mocodawcy. Zatem w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie mogłyby mieć wyłącznie okoliczności, które nie pozwoliły pełnomocnikowi na wniesienie odwołania w terminie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2001 r. sygn. l SA 431/00, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 1998 r. sygn. III SA 1597/96). Dodatkowo warto nadmienić, że stroną w postępowaniu była również M.P. - żona skarżącego, która działała w sprawie osobiście i której doręczono decyzję na adres zamieszkania wspólny ze skarżącym. Pod decyzją z dnia .......listopada 2007 r. znajduje się wykaz stron postępowania, gdzie wyraźnie wskazano pod póz. 1, że decyzję otrzymał adw. R.R. jako pełnomocnik K.P. . Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika r. pr. G.G. początkowo, składając wniosek o przywrócenie terminu nie kwestionował skuteczności doręczenia decyzji na adres pełnomocnika adw. R. , podnosząc kwestię wygaśnięcia pełnomocnictwa dopiero w skardze do sądu administracyjnego. Niezależnie od powyższego należy podnieść, że również przedstawione przez skarżącego okoliczności uchybienia terminu są niewiarygodne. Zgodnie z art. 58 § 1 kpa skarżący winien uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. Przy ocenie braku winy organ administracji publicznej - jak wskazuje się w doktrynie - powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie byłoby dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, kom. do art. 58 kpa). Podobne wypowiedzi można znaleźć w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, i tak w wyroku z dnia 22 maja 1997 r., SA/Sz 630/96, sąd stwierdził, że istnienie po stronie tej osoby niedbalstwa, czy chociażby winy nieumyślnej, powoduje niemożność przywrócenia terminu, zaś w wyroku z dnia 13 października 1999 r., IV SA 1656/97, wskazał, że przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Ustawodawca wymaga uprawdopodobnienia powyższych okoliczności, a nie ich udowodnienia. Pod pojęciem uprawdopodobnienia należy rozumieć czynność procesową stwarzającą w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu (definicja E. Iserzona cytowana w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, kom. do art. 58 kpa). Zatem strona powinna uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej do przezwyciężenia, przy czym przeszkoda ta musi istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zaświadczenie lekarskie przedłożone wraz z wnioskiem nie spełnia powyższych warunków. Zgodnie z art. 58 kpa wniosek o przywrócenie terminu składa się w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Tymczasem z zaświadczenia nie wynika co sprawiło, że w dniu ....... lutego 2008 r., a zatem na 2 dni przed upływem zakreślonego decyzji terminu do dostarczenia projektu zamiennego, skarżący był już w stanie udzielić nowego pełnomocnictwa i wyrazić swoją wolę zaskarżenia decyzji z dnia ......listopada 2007 r., lekarz w zaświadczeniu nie wskazuje na nagłą poprawę kondycji zdrowotnej skarżącego, ograniczając się do stwierdzenia, że pacjent pozostaje w leczeniu od ...........października 2007 r. oraz że nadal wymaga leczenia. Co więcej na potrzeby postępowania przed sądem administracyjnym do skargi zostało dołączone drugie zaświadczenie, w którym ten sam lekarz podał, że skarżący pozostaje "w stałym leczeniu, leczony intensywnie od .........września 2007 r.", a jako przyczynę podał uraz kręgosłupa (bez daty) z objawami bólowymi. Ogólnikowość danych zawartych w zaświadczeniu bez wskazania takich okoliczności, które w związku ze stanem zdrowia miałyby wykluczać - i to przez długi czas - możliwość wniesienia odwołania choćby z pomocą osób trzecich, pozbawia wnioski owego zaświadczenia waloru prawdopodobieństwa. Chociaż bowiem uprawdopodobnienie oznacza złagodzenie rygorów dowodowych odnośnie okoliczności usprawiedliwiających niedopełnienie czynności procesowej w terminie, to jednak nie oznacza niemożności dokonania przez organ negatywnej oceny prezentowanego przez stronę środka uprawdopodobnienia. Ta ocena zaś została przeprowadzona prawidłowo. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut podniesiony w skardze, że w postanowieniu o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie powołano w podstawie prawnej art. 58 kpa. Postanowienie wydawane w trybie art. 134 kpa zostało bowiem wydane po rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności co do którego orzeczono odrębnym postanowieniem i gdzie przepis ten został prawidłowo powołany. Mając zatem na uwadze, że skarżący był reprezentowany w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, któremu skutecznie doręczono decyzję organu l instancji i brak jest danych co do przeszkód po jego stronie do wniesienia odwołania w terminie, sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, póz. 1270) oddalił skargę.