II FZ 55/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA : Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "E." sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 1025/08 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi "E." sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 17 lipca 2008 r. nr ... w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną "E." spółki z o.o. w C. od postanowienia tegoż Sądu z dnia 20 października 2008 r. odrzucającego skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia 17 lipca 2008r. nr ... dotyczącą uchylenia w całości decyzji organu I instancji określającej podatnikowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 11 marca 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że przyczyną odrzucenia skargi było nieuiszczenie przez pełnomocnika skarżącej spółki, będącego adwokatem wpisu stałego. Postanowienie to zaskarżył pełnomocnik skarżącej określając wniesiony środek odwoławczy jako zażalenie i nie uiszczając wpisu stałego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiony środek zaskarżenia został błędnie oznaczony, gdyż zgodnie z treścią art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Uznając treść pisma pełnomocnika skarżącej jako wniesionego z zachowaniem terminu oraz warunków formalnych Sąd I instancji uznał, iż spełnia ono wymogi skargi kasacyjnej mimo błędnego oznaczenia. Powołując art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., art. 221 p.p.s.a. i art. 176 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 3 pkt 12 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) Sąd I instancji stwierdził, że wpis stały od skargi kasacyjnej w sprawie wynosił połowę wpisu od skargi tj. 250 zł. Ponieważ pełnomocnik skarżącej uiścił wpis stały od wniesionego środka odwoławczego w wysokości 100 zł, a zatem w kwocie niższej niż należna skarga podlegała odrzuceniu. W zażaleniu strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia i zarzuciła mu naruszenie art. 221 p.p.s.a. w zw. art. 231 p.p.s.a. oraz § 1 i § 2 ust. 3 pkt 12 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przez błędne ich zastosowanie i odrzucenie skargi, a także naruszenie art. 220 § 1, 3 i 4 p.p.s.a. w zw. z art. 2 Konstytucji R.P. przez ich nie zastosowanie w sprawie. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że sprawa będąca przedmiotem rozpoznania przez organy podatkowe koncentruje się wokół należności pieniężnej i taką należność obejmuje. Przywołując wybrane przykłady orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentowano, że w sprawie powinien być pobrany wpis stosunkowy mimo, że przedmiotem zaskarżenia była decyzja kasatoryjna. Odnosząc się do drugiego z postawionych zarzutów, na podstawie art. 220 § 3 i 4 p.p.s.a. wywodzono, że na postanowienie o odrzuceniu skargi przysługuje zażalenie oraz, iż wątpliwości związane z zastosowaniem w sprawie art. 173 § 1 p.p.s.a. nie powinny prowadzić do pozbawienia strony prawa do sądu i razie wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi strona powinna być wezwana do uzupełnienia wpisu do wysokości właściwej dla wpisu od skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Pierwszą kwestią jest odniesienie się do rodzaju środka zaskarżenia przysługującego od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odrzucającego skargę. Przyjmuje się, że środkiem takim, zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a., jest wyłącznie skarga kasacyjna. W wyroku z dnia 6 maja 2005 r. (FSK 2160/04) Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował problem relacji między wskazanym przepisem a art. 220 § 4 p.p.s.a. w sposób, który oddaje najpełniej utrwaloną linię orzeczniczą stwierdzając, że art. 220 § 4 p.p.s.a. nie daje podstaw do wyprowadzenia wniosku, iż środkiem zaskarżenia postanowień odrzucających skargę z powodu nie uzupełnienia jej braków formalnych bądź nie uiszczenia w terminie wpisu od niej jest zażalenie. W uzasadnieniu tego wyroku podkreślono, że regulacja art. 220 § 4 p.p.s.a. zwalnia d wpisu zażalenia od zarządzeń przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub postanowień sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3. Ponieważ w tym paragrafie wymieniono różne środki prawne nie można uznać, że tak ogólne odesłanie do nich determinuje wybór środka zaskarżenia postanowień kończących postępowanie przed sądem I instancji, który przecież jednoznacznie określony został w art. 173 § 1 p.p.s.a. Pogląd ten należy w pełni zaaprobować i w odniesieniu do zarzutów zażalenia podkreślić, że ustawa, co jest zasadą, nie dopuszcza konkurencji środków zaskarżenia. O właściwym rozumieniu prawa do sądu i poszanowaniu gwarancji strony skarżącej świadczy natomiast potraktowanie przez Sąd I instancji wniesionego zażalenia jako skargi kasacyjnej, gdyż w istocie to treść środka zaskarżenia nie zaś jego nazwa determinuje jego właściwy charakter. Odnosząc się do rodzaju wpisu należnego do pobrania w sprawie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwracano uwagę na to, iż użyte w art. 231 p.p.s.a. określenie "w sprawach, których przedmiotem są należności pieniężne" jest określeniem niezbyt precyzyjnym, bowiem w postępowaniu sądowoadministracyjnym przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Określenie to należy zatem rozumieć jako sytuację, w której przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności stwierdzające istnienie należności pieniężnej, zobowiązujące do jej zapłaty (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r., II FZ 227/08, Lex nr 395047; z dnia 15 maja 2008 r., II FSK 1651/06, POP z 2008 r., nr 4, poz. 51; z dnia 25 lipca 2007 r., II OZ 641/07, Lex nr 278003). W sprawie przedmiotem zaskarżenia była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej uchylająca decyzję organu podatkowego I instancji, określającą skarżącej wymiar podatku. Decyzja ta nie dotyczy zatem określenia wymiaru podatku i nie nakładała skarżąca spółkę obowiązku jego zapłaty. Deroguje ona natomiast z obrotu prawnego decyzję określającą zobowiązanie podatkowe. Przedmiotem zaskarżenia nie był więc akt nakładający na stronę określony obowiązek spełnienia należności pieniężnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2008 r., II FSK 1301/07, nie publ.). Skarga na decyzję kasacyjną organu II instancji podlegała więc z mocy art. 231 p.p.s.a. wpisowi stałemu, a jego wysokość wynikała z przywołanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu. Zatem wpis stały od skargi kasacyjnej stanowił, zgodnie z § 3 wskazanego Rozporządzenia, jego połowę. W odniesieniu do argumentów skarżącego należy dodać, iż konstrukcja wpisów stałych i skutków ich nieuiszczenia przy wnoszeniu środków zaskarżenia przez zawodowych pełnomocników nadal korzysta z domniemania konstytucyjności. Z tych względów na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.