II SA/Kr 395/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: NSA Izabela Dobosz WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Protokolant: Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2008 r. ze skargi W.G. i W.M. na uchwałę Rady Gminy N. z dnia [....] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. postanawia: I. odrzucić wniosek W.M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi; II. skargę odrzucić. W. G. i W. M., działając przez pełnomocników M. G. i A. M., pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. (data wpływu do Urzędu Gminy w [...]) wystąpili do Rady Gminy [...] z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa na skutek podjęcia uchwały z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] w sprawie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] na terenach przeznaczonych do zainwestowania - obszar G. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Rada Gminy [...] podjęła uchwałę z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] w sprawie oddalenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jako bezzasadnego. Uchwała ta została doręczona A. M. w dniu [...] lutego 2008 r., a M. G. w dniu 19 lutego 2008 r. (zwrotne potwierdzenia obioru k. 395 i 396 akt administracyjnych). Na rozprawie w dniu 27 października 2008 r. pełnomocnik W. M. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi w związku ze stanem zdrowia skarżącego W. M. wynikającym z przedłożonej jednocześnie z wnioskiem karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia [...] maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu należało odrzucić jako spóźniony na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 z późn. zm.). Nie ulega bowiem wątpliwości, że wykazywana przez pełnomocnika podstawa uchybienia terminu, tj. stan zdrowia skarżącego, ustała z dniem [...] maja 2007 r., kiedy to skarżący został wypisany ze Szpitala [...] w [...]. Wniosek złożony w dniu 27 października 2008 r. jest zatem wnioskiem złożonym po upływie 7 dniowego terminu, o jakim stanowi art. 87 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 87 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wobec nieskuteczności wniosku o przywrócenie terminu należy stwierdzić, że skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Treść cytowanego przepisu oznacza, że w pierwszej kolejności obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy wniesiona skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy spełnia wymogi formalne, do których w niniejszej sprawie zaliczyć należy: 1) zaskarżenie uchwały z zakresu administracji publicznej, 2) wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, 3) zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (dwa ostatnie punkty stanowią wymogi formalne dopuszczalności skargi). Nie budzi wątpliwości w świetle jednolitego stanowiska i doktryny, że uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest uchwałą z zakresu administracji publicznej. Natomiast oceny zachowania terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego należy dokonać uwzględniając treść art. 53 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 (sygn. akt: II OPS 7/2007) wyjaśniającą powyższy przepis, w związku z rozbieżnościami orzecznictwa w zakresie jego stosowania. Zgodnie z brzmieniem tej uchwały, do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn.: Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) ma zastosowanie przepis art. 53 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270). Wniosek taki wynika a contrario z art. 102a ustawy o samorządzie gminnym, który wyłącza jedynie zastosowanie w tych sprawach art. 52 § 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyłączenie to oznacza, że pozostałe przepisy tej ustawy dotyczące wnoszenia skargi do sądu administracyjnego będą miały zastosowanie, o ile ustawa o samorządzie gminnym nie stanowi inaczej. Z art. 53 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika termin trzydziestodniowy do wnoszenia skargi i ma on zastosowanie w sytuacji, gdy organ udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i biegnie od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi. Zaś art. 53 § 2 cytowanej ustawy odnoszący się do sytuacji, gdy organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, statuuje sześćdziesięciodniowy termin dla wniesienia skargi i biegnie od dnia wniesienia tego wezwania do organu. Jedynym warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa., przy czym w sprawie wezwania stosuje się przepisy o terminach załatwienia spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 35 k.p.a.). Z tak sformułowanych przepisów wynika, że organ gminy powinien załatwić wezwanie bezzwłocznie, ewentualnie nie później niż w terminie określonym w art. 35 k.p.a., przy czym ustawa o samorządzie gminnym nie wiąże wniesienia skargi z terminem do załatwienia wezwania. Oznacza to, że skarżący nie musi wyczekiwać na odpowiedź właściwego organu, tzn. ma prawo wezwać organ do usunięcia naruszenia i wkrótce potem wnieść skargę do sądu, a skarga taka nie będzie skargą przedwczesną. Jeśli skarżący po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia otrzyma odpowiedź na wezwanie, to wówczas może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpowiedzi na wezwanie. Ów termin trzydziestodniowy do wniesienia skargi zaczyna biec tylko wówczas, gdy doręczenie odpowiedzi na wezwanie nastąpi przed upływem sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania, chyba że skarżący już wcześniej nie czekając na odpowiedź złoży skargę. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, iż Rada Gminy [...] udzieliła odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego skarżących w formie uchwały Rady Gminy z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...], którą skarżący otrzymali odpowiednio w dniu 18 i 19 lutego 2008 r., a zatem przed upływem sześćdziesięciu dni od wezwania (do 15 marca 2008 r.). Stosując więc dalej wyżej wymienione zasady termin trzydziestodniowy do złożenia skargi rozpoczął bieg od daty doręczenia odpowiedzi na wezwanie skarżącym, a upływał odpowiednio z dniem 19 i 20 marca 2008 r. Skarga W. G. i W. M. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nadana w urzędzie pocztowym w dniu 15 marca 2008 r., wpłynęła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 18 marca 2008 r. Wobec faktu, iż zgodnie z treścią art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, przeto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie pismem z dnia 21 marca 2008 r. przekazał mylnie złożoną skargę Radzie Gminy [...]. Z zasady wnoszenia skarg za pośrednictwem organu administracji publicznej (art. 54 § 1 cytowanej ustawy) wynika, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu sąd ten powinien przekazać niezwłocznie skargę właściwemu organowi administracji. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 - 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 z późn. zm.) decyduje wówczas - zgodnie z orzecznictwem - data przekazania skargi przez sąd (tak: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 lutego 2008 r. IV SA/Po 46/08; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 marca 2008 r. I SA/GL 155/08). Żaden przepis obowiązującego prawa nie określa sposobu ustalenia daty przekazania skargi przez sąd, a zwłaszcza nie pozwala przyjąć, że datą tą jest dzień nadania skargi przez sąd w urzędzie pocztowym. Wprawdzie art. 83 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że "oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu", jednakże przepis ten dotyczy wyłącznie pism kierowanych przez strony postępowania do sądu, nie wprowadza natomiast analogicznej zasady w stosunku do pism przesyłanych przez sąd do uczestników postępowania sądowoadministracyjnego. W obecnym stanie prawnym przepisy kodeksu postępowania cywilnego nie mają zastosowania do wyżej wskazanej sytuacji w toku postępowania sądowoadministracyjnego, a art. 83 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyraźnie odnosi się jedynie do przypadków nadania w urzędzie pocztowym pisma adresowanego do sądu (tak: T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 330-331). Nie zachowują tym samym aktualności poglądy wyrażane na tle poprzedniego stanu prawnego dotyczącego procedury sądowoadministracyjnej, a zwłaszcza stanowisko wyrażone w uchwale SN z dnia 28 listopada 1987 r., III CZP 33/87, OSN 1988, nr 6, poz. 73, zgodnie z którą w omawianej sytuacji o zachowaniu terminu decyduje data nadania pisma w urzędzie pocztowym pod adresem właściwego organu lub sądu. Stanowisko powyższe jest w ocenie sądu zasadne, a zwłaszcza nie prowadzi do naruszenia prawa do sądu. Już sam obowiązek niezwłocznego działania sądu w przesłaniu skargi zmierza do zachowania tego prawa, nie zmienia jednak faktu, że ryzyko złożenia skargi w niewłaściwym trybie obciąża skarżących, a nie sąd. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny niezwłocznie przekazał skargę W. G. i W. M. do Urzędu Gminy [...]. Skarga ta wpłynęła do Sądu w dniu 18 marca 2008 r., a jej przekazanie do organu nastąpiło w dniu 21 marca 2008 r., tj. po upływie terminu do złożenia skargi, który - w przypadku W. M. upływał w dniu [...] marca 2008 r., a w przypadku W. G. w dniu [...] marca 2008 r. Skoro niezwłoczne wyekspediowanie skargi do organu nastąpiło już po upływie terminu do jej złożenia, to nie ulega wątpliwości, że również po upływie tego terminu wpłynęła ona do właściwego organu. Z uwagi na powyższe zaistniały podstawy do odrzucenia skargi jako spóźnionej, zgodnie z brzmieniem art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 z późn. zm.), który stanowi, że sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.