VIII SA/Wa 307/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi G.G. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości w postanowieniu 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...]; 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 16 października 2007 r. G.G., K. P. i M. J. zwrócili się do Prezydenta Miasta R. o ponowne rozpatrzenie sprawy i skierowanie pozwu do sądu o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego, zawartej ze Spółdzielnią Mieszkaniową "N." i zwrot części działki [...]. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r., znak: [...] Prezydent Miasta R. na podstawie art. 65 § 1 w zw. z art. 24 §1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. przekazał Wojewodzie [...] do rozpatrzenia wniosek G. G., K. P. i M. J., dotyczący zwrotu części nieruchomości położonej w R. oznaczonej jako działka [...]. Zażalenie z dnia 26 listopada 2007 r. na powyższe postanowienie złożył G. G., kwestionując jego treść zawartą w uzasadnieniu, a odnoszącą się do informacji o toczących się postępowaniach przed sądami powszechnymi i ich zakończeniu stosownymi wyrokami. Domagał się sprostowania treści przedmiotowego postanowienia, przedstawienia rzeczywistego stanu prawnego i usunięcia fragmentu zawierającego nieprawdę. Wojewoda [...] pismem z dnia 29 stycznia 2008 r. przekazał Prezydentowi Miasta R. powyższe zażalenie, wskazując iż strona domaga się w myśl art. 113 § 2 k.p.a. wyjaśnienia wątpliwości co do jego treści. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r., znak: [...] Prezydent Miasta R. na podstawie art. 113 § 2 k.p.a. wyjaśnił na żądanie G. G. wątpliwości nasuwające się w postanowieniu Prezydenta Miasta R. z dnia [...] listopada 2007 r. w ten sposób, iż zdanie "jednocześnie informuje się, że postępowanie w sprawie rozwiązania użytkowania wieczystego ze Spółdzielnią Mieszkaniową "N" zostało zakończone wyrokami Sądu Okręgowego w R. [...] Wydziału Cywilnego sygn. [...] z dnia [...] i Sądu Apelacyjnego w L. [...] Wydziału Cywilnego z dnia [...] sygn. [...]" odnosi się do prowadzonego przez sąd powszechny postępowania wszczętego na wniosek G. G. w sprawie o ustalenie odszkodowania za szkodę poniesioną w wyniku bezczynności i bezprawnego działania Gminy Miasta R. Dnia 22 lutego 2008 r. G. G. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, w którym domagał się umieszczenia w postanowieniu z dnia [...] lutego 2008 r. dodatkowego tekstu, którego treść sam wskazał. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż zasadnym było sprostowanie przez organ I instancji przedmiotowego zwrotu. Zwrócono również uwagę, iż zaskarżonym postanowieniem wyjaśniono, iż sprawa o rozwiązanie użytkowania wieczystego nie została skierowana przez Gminę Miasta R. na drogę sądową. Organ I Instancji odniósł się również do wszystkich postulatów zawartych we wniosku skarżącego. Skargę na powyższe postanowienie złożył G.G. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący podniósł, iż w sprostowanym postanowieniu z dnia [...] lutego 2008 r. brak jest nadal rozstrzygnięcia, co do wniosku dotyczącego rozwiązania umowy użytkowania wieczystego. Skarżący domaga się nadal sprostowania treści postanowienia z dnia [...] listopada 2007 r. i przedstawienia rzeczywistego stanu prawnego oraz usunięcia fragmentu zawierającego nieprawdę. W postanowieniu z dnia [...] lutego 2008 r. pominięto zupełnie kwestie rozwiązania umowy użytkowania wieczystego, a odniesiono się tylko co do zwrotu działek. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Skarga G. G. zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż podane w skardze. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd, naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 113 § 2 k.p.a. organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji. Z treści tego przepisu wynika, że postępowanie w tej sprawie może być wszczynane wyłącznie na żądanie organu lub strony. Wynika stąd, że nie jest możliwa wykładnia decyzji (postanowienia) dokonywana przez organ z urzędu. W niniejszej sprawie mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją. Skarżący składając zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia [...] listopada 2007 r. domagał się, jak wynika z literalnego brzmienia złożonego zażalenia, sprostowania jego treści, przedstawienia rzeczywistego stanu prawnego i usunięcia fragmentu zawierającego nieprawdę. Organ wydając postanowienie z dnia [...] lutego 2008 r. nie odniósł się do żądania strony i wszczął w tym względzie postępowanie z urzędu, dokonując wykładni przedmiotowego postanowienia. Takie działanie organu I instancji jak i II jest niezgodne z prawem, a tym samym niedopuszczalne. Organ mając wątpliwości, co do żądania strony powinien w tym względzie dokonać wstępnych ustaleń, zatem jeśli organ, do którego zgłoszony został wniosek o wszczęcie postępowania, ma wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek - obowiązkiem tego organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony. Przede wszystkim należy przypomnieć, że w razie wszczęcia postępowania na wniosek - obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania (tak wyrok NSA w Warszawie z dnia 24 lipca 2001 r., IV SA1091/99 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2007 r., IV SA/Wa 300/07). W sprawie niniejszej organ I instancji jak i organ II instancji, w oderwaniu od treści wniosku wszczynającego postępowanie – dokonał wyjaśnienia wątpliwości co do treści postanowienia, mimo, iż z zażalenia skarżącego wynikało, iż domaga on się jego sprostowania. Organy administracji nie podjęły przy tym żadnych działań, które umożliwiłyby jednoznaczne ustalenie treści żądania strony, przyjęty zaś tryb załatwiania sprawy nie był prawidłowy i wydane decyzje nierozstrzygające o istocie sprawy nie mogą być uznane za zgodne z prawem. Ponadto jak należy zauważyć, uzasadnienie postanowienia dokonane przez organ odwoławczy jest wewnętrznie sprzeczne, bowiem organ ten, raz nawiązuje do sprostowania zaskarżonego postanowienia, a raz do wyjaśnienia jego wątpliwości. Na marginesie należy dodać, iż postanowienie z dnia [...] listopada 2007 r. przekazujące stosowny wniosek skarżącego Wojewodzie [...] zostało wydane w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną. W przedmiotowym postępowaniu winien mieć zastosowanie przepis art. 26 § 3 k.p.a. Na postanowienie, wydane w tym trybie, zażalenie nie przysługuje. W tej sytuacji, za przedwczesne Sąd uznał odnoszenie się w sposób wiążący do zarzutów stawianych przez skarżącego. Rozpoznając sprawę ponownie organ winien zatem rozpoznać złożony przez skarżącego wniosek w przedmiocie sprostowania postanowienia z dnia [...] lutego 2007 roku, bądź o ile organ ma wątpliwości co do tego czego dotyczy wniosek, jego obowiązkiem jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lutego 2008 r. O zakresie wykonania zaskarżonego aktu Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. Na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a orzeczono o zwrocie kosztów postępowania. ----------------------- 1