II OSK 1204/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-07-02
Skład orzekający: Maria Czapska-Górnikiewicz, Jerzy Stelmasiak, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym, będący członkiem wspólnoty mieszkaniowej, ma przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę dotyczące nadbudowy i rozbudowy tego budynku, jeśli inwestycja ta może wpłynąć na jego interes prawny lub udziały w nieruchomości wspólnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że właściciel lokalu mieszkalnego, będący członkiem wspólnoty mieszkaniowej, może posiadać przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli wykaże swój indywidualny interes prawny, niezależnie od interesu wspólnoty. Błędne jest automatyczne utożsamianie interesu prawnego wspólnoty z interesem indywidualnych właścicieli lokali. Inwestycja planowana bezpośrednio nad lokalem skarżącego oraz potencjalna zmiana jego udziału w nieruchomości wspólnej mogą uzasadniać jego status strony.Stan faktyczny
Prezydent miasta wydał pozwolenie na nadbudowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Wojewoda Pomorski umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że stroną jest jedynie zarząd wspólnoty mieszkaniowej. Skarżący, właściciel jednego z lokali, wniósł skargę, twierdząc, że jest stroną postępowania ze względu na obszar oddziaływania inwestycji bezpośrednio nad jego lokalem oraz potencjalną zmianę jego udziału w nieruchomości wspólnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że właściciel lokalu nie jest stroną w takim przypadku. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że skarżący mógł mieć przymiot strony.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania. Zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz H. K. kwotę 600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /spr./ Protokolant Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 531/08 w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz H. K. kwotę 600 złotych (słownie: sześćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 4 marca 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 531/09, oddalił skargę H. K. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Sąd powołał następujące okoliczności faktyczne i prawne. Prezydent m. Gdyni decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił T. J. pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy [...] w G. oraz dobudowę do tego budynku zewnętrznego szybu windowego. Inwestycja obejmowała jedną kondygnację - do wysokości 5 kondygnacji od strony ulicy i 6 kondygnacji od strony podwórza - w celu powiększenia lokali nr 9 i 10. Lokale te podlegałyby rozbudowie i nadbudowie przez zabudowę tarasu na 5 kondygnacji oraz nadbudowie 6 kondygnacji mieszkalnej z tarasem, w efekcie czego stałyby się dwukondygnacyjne. Inwestor złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tj. tytuł własności lokali nr 9 i 10 oraz uchwałę wspólnoty mieszkaniowej z dnia 27 lipca 2007r. wyrażająca zgodę na ww. inwestycję. Uchwałę podjęto przy sprzeciwie skarżącego, który jest właścicielem lokalu nr 7 położonego na 3 piętrze.
Wojewoda Pomorski decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., po rozpatrzeniu odwołania H. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa - umorzył postępowanie odwoławcze, uznając że stroną w sprawie jest jedynie zarząd wspólnoty mieszkaniowej.
Organ powołał art. 28 kpa oraz ustawę z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. Nr 80 z 2000r., poz. 203 ze zm. ) wskazując, że na sytuację prawną właściciela lokalu wpływa jego przynależność do wspólnoty mieszkaniowej, tworzonej przez ogół właścicieli lokali wchodzących w skład nieruchomości (art. 6 ww. ustawy). Z art. 6, art. 21 oraz art. 22 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy wynika, że w sprawach nieruchomości wspólnej, kierowanie i reprezentowanie należy do wspólnoty mieszkaniowej reprezentowanej przez zarząd. Ponadto, art. 6 i art. 21 ww. ustawy wskazują, że rozstrzygnięcia administracyjne dot. nieruchomości wspólnej, odnoszą się do praw i obowiązków wspólnoty mieszkaniowej. W sytuacjach zastrzeżonych dla wspólnoty mieszkaniowej - określonych w art. 21 ust. 1 ww. ustawy - za jej członków działa zatem wyłącznie wspólnota.
Organ wskazał, że wyjątkowo członek wspólnoty może wykazać swój indywidualny interes prawny w sprawach niedotyczących nieruchomości wspólnej. Jednak planowana inwestycja dotyczy interesu prawnego wspólnoty, gdyż nie jest związana z lokalem skarżącego.
W skardze H. K. wniósł uchylenie ww. decyzji zarzucając:
1/ naruszenie prawa procesowego tj.:
- art. 138 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 6 i art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 1 i 2 i art. 27 ustawy o własności lokali przez przyjęcie, że skarżący nie jest stroną przedmiotowego postępowania;
- art. 7, art. 8 i art. 77 ust. 1 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności ustalenia w czym skarżący upatruje naruszenia swego interesu prawnego.
Skarżący podniósł, że organ odwoławczy błędnie powołał art. 28 kpa, gdyż zastosowanie miał art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jako przepis szczególny, który wskazuje, że stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę jest m. in. właściciel nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu, co ma miejsce w przypadku skarżącego. Wskazując na przyjęte w orzecznictwie stanowisko, że członek wspólnoty mieszkaniowej może oprócz niej również być stroną postępowania administracyjnego w sytuacji wykazania własnego indywidualnego interesu prawnego skarżący zarzucił, że organ nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania. Tymczasem nadbudowa wywołuje niekorzystne skutki dla mieszkania skarżącego (i mieszkania nr 8), gdyż będzie miała miejsce bezpośrednio nad jego lokalem. Skarżący ma więc własny, indywidualny interes prawny, co winno skutkować merytorycznym rozpatrzeniem jego odwołania.
Skarżący dodał, że nadbudowa spowoduje zmianę wielkość udziałów współwłaścicieli w częściach wspólnych nieruchomości, w sposób niekorzystny dla skarżącego, co również świadczy o jego interesie prawnym. Powołał § 206 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), wskazując na załączoną opinię inż. K. A. z której wynika, że nadbudowa stanowić będzie zagrożenie dla stateczności całego budynku i może spowodować wzrost niezrównoważonych osiadań ław fundamentowych oraz doprowadzić do pęknięć murów budynku.
Sąd I instancji nie podzielił stanowiska przedstawionego w skardze. Wskazał, że wprawdzie oceny przymiotu strony organ winien dokonać na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Zdaniem Sądu I instancji, art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego potwierdza prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Ustalenie, że dany podmiot mieści się w kręgu osób w tym przepisie wymienionych zwalnia z konieczności powoływania się na swój interes prawny, w rozumieniu art. 28 kpa. Zdaniem Sądu, skarżący nie mógł wskazywać na art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i jednocześnie powoływać się na swój indywidualny, własny interes prawny. Dla ustalenia czy skarżący jest stroną postępowania kluczowe znaczenie ma tylko przynależność do kręgu osób wskazanych w art. 28 ust. 2 ww. ustawy.
Sąd nie podzielił argumentacji, że sam fakt bycia właścicielem lokalu mieszkalnego oznacza, że skarżący jest "właścicielem nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu". Jej akceptacja oznaczałaby bowiem, że pojęcia "obiektu budowlanego" i "samodzielnego lokalu mieszkalnego" są tożsame. Sąd przytoczył treść art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego oraz wskazał, że w żadnym z pojęć wymienionych w art. 3 pkt 1 ww. ustawy nie mieści się lokal mieszkalny. Prawo budowlane nie reguluje problematyki własności nieruchomości. Nie odnosi się do "samodzielnych lokali mieszkalnych stanowiących odrębną własność". Jest to dziedzina prawa cywilnego uregulowana w ustawie o własności lokali.
Z powyższych ustaleń oraz art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego Sąd I instancji wywiódł, że pojęcie "właściciela nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu" nie obejmuje właścicieli lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku jako obiekcie budowlanym. Sąd podkreślił, że taka sytuacja nie miała też miejsca w stanie prawnym, w którym nie obowiązywał art. 28 ust. 2 ww. ustawy. Pojęcie właściciela nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu musi być wykładane z uwzględnieniem zarówno przepisów kodeksu cywilnego dot. współwłasności jak i ustawy o własności lokali w zależności od rodzaju współwłasności. Jeśli w obiekcie budowlanym ustanowiono odrębną własność lokali, to prawa i obowiązki współwłaścicieli reguluje ustawa o własności lokali, a przymiot strony przysługuje wyłącznie wspólnocie mieszkaniowej.
Sąd dodał, że jeśli współwłaściciele podjęli uchwałę dotyczącą nadbudowy lub przebudowy nieruchomości wspólnej, to współwłaściciel przegłosowany może poszukiwać ochrony na drodze cywilnoprawnej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył H. K. i zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie:
- prawa materialnego tj.:
1. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 1 i 20 Prawa budowlanego, art. 27 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali, poprzez przyjęcie, iż skarżący nie jest stroną tego postępowania, ponieważ przymiot ten przysługuje wyłącznie Wspólnocie Mieszkaniowej PI. Grunwaldzki 16 w Gdyni;
2. art. 22 ust. 3 pkt 5 ustawy o własności lokali, poprzez przyjęcie iż skarżący nie jest stroną postępowania, ponieważ ten przymiot przysługuje wyłącznie ww. Wspólnocie ;
3. art. 2 ust. 1 ustawy o własności lokali i art. 46 § 1 Kc, poprzez przyjęcie, iż nie jest właścicielem nieruchomości (w obszarze oddziaływania obiektu), wskutek czego nie jest też stroną tego postępowania, gdyż ten przymiot przysługuje wyłącznie Wspólnocie Mieszkaniowej oraz
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. niewłaściwe zastosowanie:
4. art. 113 § 1 p.p.s.a. poprzez niepełne wyjaśnienie, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony, a także niewyjaśnienie czy planowana nadbudowa potencjalnie nie zagraża bezpieczeństwu konstrukcji budynku;
5. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego skutkującą przyjęciem, że skarżący nie ma odrębnego interesu prawnego, wynikającego z położenia jego lokalu oraz;
6. niezastosowanie art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 7, art. 8, art. 77 ust. 1 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 ppkt a i c, art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i § 206 ust. 2 oraz § 203 pkt 1, 2, 3, 4, § 204 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. i w konsekwencji niezastosowanie przewidzianych ustawą ppsa środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, tj. z uwagi na nieuchylenie wydanych decyzji z uwagi na to, iż planowana nadbudowa potencjalnie zagraża bezpieczeństwu konstrukcji budynku.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; ewentualnie jego zmianę w całości, poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie również decyzji organu I instancji.
W skardze kasacyjnej wskazano, że należy rozważyć czy skarżącego obejmuje hipoteza art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w części obejmującej właścicieli "nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu". W tym kontekście podkreślono, że Sąd co do zasady nie kwestionował, iż lokal skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, gdyż nadbudowę zaplanowano bezpośrednio nad jego lokalem. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, pomimo braku definicji ustawowych nie można również kwestionować, iż "obiektem" którego obszar oddziaływania jest badany musi być wznoszona kondygnacja.
Skarżący podniósł, że odwołując się do ustawy o własności lokali Sąd nie zauważył, że zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy "samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu zwane dalej "lokalami", mogą stanowić odrębne nieruchomości", co potwierdza art. 46 § 1 kc. Zgodnie z ww. normami desygnatem pojęcia "nieruchomość" użytego w art. 28 ust. 2 jest również "samodzielny lokal mieszkalny" stanowiący część budynku. Skarżący, jako właściciel "samodzielnego lokalu mieszkalnego" pozostaje zatem właścicielem nieruchomości. Dokonana przez Sąd interpretacja art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego ma więc charakter wykładni contra legem. Szczególne uregulowanie kręgu uczestników postępowania o pozwolenie na budowę uczyniło nimi m.in. wszystkich właścicieli nieruchomości znajdujących się obszarze oddziaływania budowanego obiektu. Przepis ten obejmuje zatem skarżącego, wobec czego ex lege ma on przymiot strony w tym postępowaniu.
W rozważaniach końcowych przedstawiono szczegółowe stanowisko odnośnie zagrożenia jakie stwarza inwestycja dla stateczności całego budynku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera uzasadnione podstawy.
Na wstępie wyjaśnić trzeba, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. - a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych nie było - to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego wyroku wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skoro w niniejszej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.
Stwierdzić zatem należy, że zarzuty naruszenia prawa procesowego zgłoszone w skardze kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie.
Przede wszystkim za chybiony uznać trzeba zarzut naruszenia art. 113 ppsa. Przepis ten dotyczy bowiem jednego z uprawnień i obowiązków przewodniczącego składu orzekającego. Naruszenie jego treści może mieć miejsce tylko wtedy, gdy przewodniczący zamknie rozprawę, pomimo iż w jego ocenie sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona lub w ogóle nie zamknie rozprawy, bądź gdy ją zamknie, mimo iż strony nie zostały prawidłowo zawiadomione o terminie rozprawy, bądź też w sytuacji gdy złożyły uzasadnione wnioski o jej odroczenie z uwagi na przeszkody niemożliwe do usunięcia i znane sądowi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt II FSK 625/07, niepubl.). W konsekwencji strona, która nie zgłaszała wniosków dowodowych - jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - nie może skutecznie zarzucać w postępowaniu kasacyjnym naruszenia art. 113 § 1 ppsa.
Jako bezzasadny należało również uznać zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c w zw. z 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. zasadą jest, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów i tylko wówczas, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oznacza to, że zarzut naruszenia powołanego przepisu może być skutecznie podniesiony tylko wówczas, kiedy sąd I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, a skarżący wykaże, że dokonana przez sąd ocena wiarygodności dopuszczonych dowodów była błędna. Taka sytuacja również nie miała miejsca w kontrolowanej sprawie.
Podobnie trzeba ocenić zarzut skargi kasacyjnej dotyczący art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 7, art. 8, art. 77 ust. 1 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 ppkt a i c, art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i § 206 ust. 2 oraz § 203 pkt 1, 2, 3, 4, § 204 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r, naruszenia którego skarżący upatruje w ich niezastosowaniu, to jest nieuchyleniu wydanych decyzji z uwagi na to, iż planowana nadbudowa potencjalnie zagraża bezpieczeństwu konstrukcji budynku.
Nie można bowiem przyjąć, że Sąd I instancji był zobligowany do zastosowania art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz pozostałych przepisów w ramach tego zarzutu wymienionych, skoro w ocenie Sądu, skarżący nie posiada interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji. Szersze rozważania w tym zakresie były zatem zbędne.
Za uzasadnione natomiast Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej zgłoszone w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego.
Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie miało ustalenie, czy skarżącemu, jako właścicielowi lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalnym, wielorodzinnym położonym przy [...] w Gdyni przysługuje przymiot strony w sprawie udzielenia pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę ww. budynku, czy też przymiot ten przysługuje wyłącznie wspólnocie mieszkaniowej, jak stwierdził Sąd I instancji
Wskazać zatem trzeba, że krąg podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę ściśle określa art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z jego treścią stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przytoczony przepis stanowi niewątpliwie lex specialis w stosunku do art. 28 kpa. Nie w każdym jednak przypadku spowoduje on wyłączenie stosowania art. 28 kpa. Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego zawęża tylko, ale nie powoduje że art. 28 k.p.a. jest całkowicie wyłączony w zakresie ustalania stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. W orzecznictwie i doktrynie wyrażany jest pogląd - podzielany przez skład Sądu orzekającego w niniejszej sprawie - że przepis art. 28 k.p.a. ma zastosowanie w sprawie pozwolenia na budowę, gdyż na jego podstawie posiłkowo ustala się interes prawny podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2007r. sygn. akt II OSK 208/06, niepubl. oraz wyrok NSA w W-wie z dnia 13 grudnia 1999r. sygn. akt IV SA 1996/97, LEX nr 48720 i "Prawo budowlane. Komentarz" pod red. Z. Niewiadomskiego, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2007r., s. 332).
W konsekwencji błędem jest automatyczne utożsamianie interesu prawnego wspólnoty mieszkaniowej z interesem prawnym poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych. Działania wspólnoty, reprezentowanej przez zarząd dotyczą bowiem nieruchomości wspólnej określonej przez art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali. Wynika to wprost z art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 i ust. 3 ww. ustawy. W pierwszym ze wskazanych przepisów wprost sygnalizuje się samoistność właścicieli lokali i wspólnoty mieszkaniowej. Każdy właściciel lokalu stanowiącego, w myśl art. 2 ust. 1 ustawy o własności lokali odrębną nieruchomość, może mieć swój własny zindywidualizowany interes prawny podlegający ochronie, jeśli taki interes wykaże.
W związku z powyższym zasadą jest występowanie w sprawie wspólnot mieszkaniowych reprezentowanych przez zarząd, obok których mogą wystąpić wyjątkowo również właściciele poszczególnych lokali, jeśli wykażą okoliczności uzasadniające przyjęcie, że mają oni przymiot strony niezależnie od reprezentujących ich wspólnot.
W przedstawionym kontekście podkreślenia wymaga, że rozbudowa lokali nr 9 i 10 planowana jest na piątej kondygnacji ww. budynku, zatem bezpośrednio nad mieszkaniem skarżącego, a ponadto w wyniku rozbudowy i nadbudowy zmianie ulegnie również udział skarżącego w nieruchomości wspólnej, który stosownie do art. 3 ust. 3 ww. ustawy o własności lokali odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi.
Nie można było zatem podzielić stanowiska Sądu I instancji przedstawionego w skarżonym wyroku, że właściciel lokalu mieszkalnego, będący członkiem wspólnoty mieszkaniowej jest wykluczony z kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a uprawnienie to w każdym przypadku przysługuje wyłącznie wspólnocie mieszkaniowej.
Z przedstawionych przyczyn skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie gdyż Sąd I instancji nie ocenił w przedstawionym aspekcie, czy skarżący posiada interes prawny, w rozumieniu art. 28 kpa, w kwestionowaniu decyzji o pozwoleniu na rozbudowę i nadbudowę ww. budynku.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło