II OZ 935/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 września 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 742/08 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 742/08 odmawiające przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J.R. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 28 kwietnia 2008 r. nr SO.IV.5110-188/07 w przedmiocie wymeldowania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 742/08 odrzucił wniosek J.R. o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 742/08 odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J.R. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 28 kwietnia 2008 r. nr SO.IV.5110-188/07 w przedmiocie wymeldowania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 742/08 oddalił skargę J.R. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 28 kwietnia 2008 r. w przedmiocie wymeldowania. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upływał w dniu 2 października 2009 r. i tego dnia skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie mu zapadłego w jego sprawie wyroku. Postanowieniem z dnia 3 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 141 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Sąd wyjaśnił, iż ustawowy siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem upłynął z dniem 2 października 2009 r. W tej dacie skarżący złożył wniosek, ale tylko o doręczenie wyroku. Wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku skarżący zawarł dopiero w piśmie z dnia 29 października 2009r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 742/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 31 stycznia 2011 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Olsztynie poinformowała Sąd Wojewódzki o wyznaczeniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu – adwokata D. W. - M., prowadzącą Kancelarię Adwokacką w O. przy ul. W. ... Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II OZ 520/11, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego z dnia 3 listopada 2009 r. o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego w przedmiocie wymeldowania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w zawiadomieniu o terminie rozprawy skarżący został w sposób jednoznaczny pouczony o treści art. 141 § 2 p.p.s.a., oraz że złożenie wniosku po upływie wskazanego w tym przepisie terminu jest czynnością bezskuteczną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut pozbawienia skarżącego prawa do obrony należało uznać za chybiony. Pismem z dnia 8 lipca 2011 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymała wniosek z dnia 14 lutego 2011 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku i wniosła o jego rozpatrzenie. Postanowieniem z dnia 13 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd uznał, ze skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności świadczących o braku jego winy w uchybieniu terminu. Podniesiono, że dostrzeżonego przeoczenia, nieuwagi, zaniedbania, braku należytej staranności i dbałości o własne interesy nie można kwalifikować jako braku winy. W niniejszej sprawie skarżący wywodził, że w terminowo złożonym wniosku omyłkowo napisał o przesłanie wyroku, gdyż chodziło mu o przesłanie wyroku z uzasadnieniem. Ponadto Sąd stwierdził, że nie mogło dowodzić barku winy ogólnikowe twierdzenie pełnomocnika, że skarżący jest osobą nieporadną i nie potrafił zrozumieć kierowanych do niego pouczeń. Wskazano, iż skarżący jest osobą zdolną do czynności prawnych, skutecznie wszczął postępowanie sądowe i podejmował w nim racjonalne czynności do momentu ustanowienia adwokata. W ustawowym terminie pełnomocnik skarżącego – adwokat D. W. - M. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia, ewentualnie jego zmiany poprzez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zdaniem pełnomocnika Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie dokonał prawidłowej oceny okoliczności sprawy, gdyż wniosek skarżącego winien zostać uwzględniony. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II OZ 1274/11, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając w całości stanowisko Sądu I instancji, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił okoliczności świadczących o tym, iż uchybienie terminu było od niego niezależne i nie wynikało z zaniedbania. W piśmie z dnia 29 lipca 2013r. J.R. wskazał, że ponawia swój wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podał, że dotychczas nie uzyskał żadnej odpowiedzi na swój wniosek. W dniu 26 sierpnia 2013 r. tutejszy Sąd poinformował skarżącego, że postanowieniem z dnia 13 października 2011 r. odmówiono przywrócenia terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku i postanowienie to jest prawomocne. Sąd wyjaśnił, że od dnia 31 stycznia 2011 r., w którym Okręgowa Rada Adwokacka w Olsztynie poinformowała tutejszy Sąd o wyznaczeniu dla skarżącego, jako pełnomocnika z urzędu – adwokata D. W. - M., wszelkie pisma w sprawie doręczane są temu pełnomocnikowi. Omyłkowo poinformowano skarżącego, że pełnomocnik nie zaskarżyła wskazanego postanowienia. W dniu 2 września 2013 r. J.R. złożył pismo zatytułowane "Zaskarżenie", w którym oświadczył, że nie zgadza się z postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 13 października 2011 r. oraz wnosi o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na wymienione postanowienie podnosząc, iż pełnomocnik nie dopełniła obowiązku jego zaskarżenia. Stwierdził, że nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem i musi doprowadzić do ponownego rozpatrzenia sprawy rozstrzygniętej wyrokiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał, że w niniejszej sprawie skarżący w dniu 2 września 2013 r. złożył pismo, w którym wniósł o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 października 2011 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zatem w pierwszej kolejności należało zbadać dopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Sąd wskazał, że przedmiotowe postanowienie zostało doręczone w dniu 19 października 2011 r. pełnomocnikowi skarżącego, który wniósł w imieniu skarżącego zażalenie na to postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten postanowieniem z dnia 8 grudnia 2011r., sygn. akt II OZ 1274/11 oddalił zażalenie na postanowienie z dnia 13 października 2011 r. Zatem kwestia przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku została już prawomocnie rozstrzygnięta i z tego powodu wniosek z dnia 2 września 2013 r. jest niedopuszczalny. Ponadto przez "niedopuszczalny" wniosek o przywrócenie terminu należy rozumieć złożenie przedmiotowego wniosku w przypadku, gdy strona nie uchybiła terminowi (a contrario z art. 86 § 1 ab initio p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie strona nie uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 13 października 2011 r., gdyż w ustawowym terminie, działająca w imieniu skarżącego pełnomocnik, zażalenie takie złożył, a Sąd II instancji je rozpoznał. Strona nie może skutecznie wnieść zażalenia w przedmiocie, który już raz był przedmiotem orzekania przez sąd administracyjny I i II instancji. Skoro niedopuszczalne jest powtórne zaskarżenie postanowienia z dnia 13 października 2011 r., to i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia jest niedopuszczalny. Ponadto art. 87 § 1 p.p.s.a. wymaga bezwzględnie, aby wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie do art. 87 § 5 p.p.s.a. tylko w przypadkach wyjątkowych dopuszczalne jest przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionego terminu. W rozpatrywanym przypadku takie okoliczności nie wystąpiły. Zażalenie na postanowienie z dnia 10 września 2013 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J.R. zaskarżając je w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem niniejszej sprawy jest postanowienie sądu pierwszej instancji z 10 września 2013 r. dotyczące odrzucenia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku. Zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek taki uznaje się za spóźniony, jeżeli zostanie wniesiony po przekroczeniu terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Natomiast, zgodnie z doktryną, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, gdy uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.), gdy nie nastąpiło uchybienie terminu, wniosek nie dotyczy terminu procesowego (art. 278 i art. 141 § 1 p.p.s.a) lub gdy ze względu na stan sprawy przywrócenie terminu stało się zbędne (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2006, s. 213). Wniosek niedopuszczalny jest to innymi słowy wniosek, w stosunku do którego brak jest ustawowych warunków jego dopuszczalności. W niniejszej sprawie skarżący w dniu 2 września 2013 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2011 r. Jednak na uwagę zasługuje fakt, że prawomocnym postanowieniem z dnia 8 grudnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt II OZ 1274/11) rozpoznał już zażalenie J.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 742/08 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rację ma zatem sąd pierwszej instancji wskazując, iż kwestia przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku została już prawomocnie rozstrzygnięta i z tego powodu wniosek z dnia 2 września 2013 r. jest niedopuszczalny. Tym samym, skoro złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest niedopuszczalne, to niedopuszczalny jest również wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 13 października 2011 r. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Nadto nie ulega wątpliwości, że niedopuszczalny jest również wniosek o przywrócenie terminu w sytuacji, gdy strona nie uchybiła terminowi ( a contrario z art. 86 § 1 ab initio p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy strona nie uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 13 października 2011 r. gdyż w ustawowym terminie zażalenie takie złożyła, a Naczelny Sąd Administracyjny je rozpoznał wydając w typ przedmiocie postanowienie z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt II OZ 1274/11, dlatego też złożony w tym zakresie wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia należało potraktować jako niedopuszczalny i na podstawie art. 88 p.p.s.a. odrzucić. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.