IV SAB/Wa 118/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. R. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie nierozpoznania wniosku dotyczącego nieważności decyzji I. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1981 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej J. R. kwotę 162 (sto sześćdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SAB/Wa 118/08 Uzasadnienie W dniu 13 maja 2003 r. wpłynął do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. wniosek J. R. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1981 r. nr [...] zatwierdzającej projekt scalenia gruntów we wsi L. Wnioskodawczyni zakwestionowała tą decyzję w zakresie scalenia działek nr [...] (k. 18 akt adm.). Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. stwierdziło swą niewłaściwość w sprawie i przekazało ją Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, do którego akta sprawy wpłynęły w dniu 27 sierpnia 2004 r. (k. 31 akt adm.). Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał w tej sprawie już cztery decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1981 r.: decyzja z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] (k. 42-44 akt adm.) oraz utrzymująca ją w mocy decyzja z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] (k. 50-52 akt adm.) zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2006 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1704/05 (k. 58-63 akt adm.), natomiast decyzja z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] (k. 84-85 akt adm.) oraz utrzymująca ją w mocy decyzja z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2007 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1115/07. W skardze datowanej na 8 lipca 2008 r. (data wpływu do organu w dniu 9 lipca 2008 r.) J. R. wniosła o zobowiązanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do wydania decyzji w sprawie podnosząc, że organ pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podnosząc, iż w związku w wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2007 r, zobowiązującym go między innymi do ustalenia spadkobierców S. S., wystąpił do [...] Urzędu Wojewódzkiego z prośbą o nadesłanie czytelnej dokumentacji niezbędnej do prawidłowego rozpatrzenia sprawy oraz ustalenie spadkobierców S. S. Organ wskazał, że nierozpatrzenie skargi w ustawowym terminie spowodowane jest przede wszystkim dużą liczą tego rodzaju spraw, których rozpatrywanie następuje według kolejności ich wpływu. W ocenie organu przyczyną zwłoki w załatwieniu sprawy jest również jej skomplikowany charakter. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych art. 3 § 2 pkt 1-4a p. p. s. a. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 p. p. s. a. daje sądowi możliwość kontroli wydawanych decyzji administracyjnych. W związku z tym, że skarżąca zarzuciła organowi bezczynność w rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, który stosownie do art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.", powinien być rozpatrzony w formie decyzji, Sąd dokonał kontroli działalności Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w rozpatrywaniu powyższego wniosku. Na wstępie należy zaznaczyć, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym w k. p. a. terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie je podjął i prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k. p. a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a.). Terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym określa art. 35 k. p. a. Są to okresy, w ciągu których sprawa powinna być rozstrzygnięta w formie decyzji. Terminy załatwiania spraw mają charakter instrukcyjny dla organu prowadzącego postępowanie tylko pod tym względem, że ich upływ nie pozbawia organu kompetencji do rozstrzygnięcia sprawy i wydania decyzji. Stosownie do art. 35 § 3 k. p. a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Użyte w art. 35 § 3 k. p. a. sformułowanie "nie później" oznacza, iż określone w nim terminy należy traktować jako maksymalne. Nie później niż w terminie miesiąca organ jest więc obowiązany załatwić sprawę wymagająca postępowania wyjaśniającego, która nie jest jednocześnie sprawą szczególnie skomplikowaną. Szczególnie skomplikowany charakter sprawy, a z takim mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, pozwala na załatwienie jej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W przypadku uchylenia przez sąd uprzednio wydanych w sprawie decyzji terminy te zaczynają bieg w dniu doręczenia organowi wyroku sądu. Jest w sprawie niesporne, że postępowanie wszczęte z inicjatywy skarżącej nie zostało dotychczas zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 listopada 2007 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1115/07 uchylił dotychczasowe decyzje wydane w sprawie. Jak wynika z akt o sygn. IV SA/Wa 1115/07 (k. 78) wyrok ten został doręczony organowi w dniu 13 lutego 2008 r. Jako że - jak wskazano wyżej - dwumiesięczny termin określony w art. 35 § 3 k. p. a. dotyczący spraw szczególnie skomplikowanych biegnie od dnia doręczenia organowi akt, organ powinien w ciągu dwóch miesięcy od dnia otrzymania akt sprawy wydać decyzję. Organ natomiast w tym terminie, czyli do dnia 13 kwietnia 2008 r. nie tylko że nie wydał decyzji, lecz w ogóle nie podjął żadnych czynności w sprawie. Dopiero w dniu 31 lipca 2008 r., czyli po ponad pięciu miesiącach od doręczenia mu orzeczenia Sądu, zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego o nadesłanie potwierdzonej za zgodność kopii pełnej dokumentacji sprawy i o ustalenie spadkobierców S. S. Ponadto podnieść należy w tym miejscu, że za uzasadnianą przeszkodę w załatwieniu sprawy w terminie ustawowym nie może być uznana zwłoka innego organu w nadesłaniu organowi orzekającemu odpowiedzi na wysłane przezeń pisma, nie może ona być bowiem zakwalifikowana jako przyczyna niezależna od organu w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2005 r., sygn. akt I SAB/Wa 18/05, LEX nr 179054 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1165/05, LEX nr 275657). Do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie decyzja nie została wydana. Tłumaczenia organu w postaci natłoku wpływających spraw, co uniemożliwiać ma załatwianie ich na bieżąco, czyli w terminach wynikających z k. p. a., nie mogą być uznane za uzasadnioną przeszkodę w załatwieniu przedmiotowej sprawy. Zauważenia też wymaga, iż w aktach sprawy brak zawiadomień stron o przyczynie zwłoki i wskazania terminu załatwienia sprawy. Sąd - pomimo tego, że organ pozostaje w bezczynności po wyroku uchylającym poprzednio wydane w sprawie decyzje - potraktował skargę jako skargę na bezczynność organu w sprawie określonej w art. 3 § 2 pkt 1 p. p. s. a. i na mocy art. 149 p. p. s. a. w pkt 1 sentencji wyroku zobowiązał organ do rozpoznania sprawy w określonym terminie. Sąd nie orzekł w trybie art. 154 § 1 p. p. s. a., albowiem skarżąca nie zażądała w skardze wymierzenia organowi grzywny. Sprawa ta może być przedmiotem oddzielnej skargi. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p. p. s. a.