IV SA/Gl 466/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Referent Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. w oparciu o art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. Nr 122 poz. 851) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u A.S. choroby zawodowej – [...], która to choroba wymieniona została w poz. [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132 poz. 1115). Z motywów wskazanego rozstrzygnięcia wynikało, iż A.S. pracował w latach [...] w Zakładzie A w K., których następcą prawnym stał się Spółka B na stanowisku [...], w latach [...] w Zakładzie C w S. na stanowisku [...], w latach [...] w Zakładzie D w K., których następcą prawnym jest Spółka E w K., na stanowisku [...], w latach [...] w Przedsiębiorstwie F na stanowisku [...], w latach [...] na stanowisku [...] w Zakładzie G i w latach [...] w Agencji H na stanowisku [...]. [...] z zakładów pracy zatrudniających A.S. zostały zlikwidowane, co uniemożliwiało uzyskanie informacji dotyczących narażenia go na [...]. Organ Inspekcji Sanitarnej, mimo tej okoliczności, opierając się na oświadczeniach pracownika ustalił, iż okres zatrudnienia A.S. przypadający na lata [...] przebiegał w warunkach pracy stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej [...]. Natomiast w ostatnim okresie pracy trwającym od [...], poziom [...] na stanowisku pracy A.S. wynosił [...], a więc, w opinii organu nie stanowił zawodowego zagrożenia. Dwie orzekające w sprawie kompetentne placówki medyczne nie rozpoznały u badanego choroby zawodowej –[...]. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. stwierdził bowiem u A.S. [...] oraz niewielkie [...]. Oceniono, iż badanie [...] nie potwierdziło [...]. Wyznaczono [...] dla [...]. Orzecznicy wskazali, iż brak narażenia na [...] stwarzający ryzyko [...] od [...], czyli od [...] lat oraz aktualne wyniki badań, tj. nietypowy dla negatywnych działań [...] na [...], a także stwierdzone trwałe podwyższenie [...], nie spełniające kryterium [...] nie upoważnia do stwierdzenia choroby zawodowej. Na skutek odwołania się od wydanego orzeczenia przez A.S., został on zbadany przez lekarzy Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie rozpoznano [...] i [...]. [...] określone jako [...] ustalono dla [...] i [...]. Brak cech klinicznych [...] nie pozwoliło zdaniem orzeczników na stwierdzenie choroby zawodowej [...]. A.S. zakwestionował, w złożonym przez siebie odwołaniu, stanowisko organu inspekcji sanitarnej. Jego zdaniem istotne dla stwierdzenia choroby zawodowej były wyłącznie warunki w jakich pracował. Wniosek taki wyciągnął z treści § 1 i § 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych. Oświadczył, iż nie może odnieść się do fachowych stwierdzeń zawartych w orzeczeniach lekarskich, jednakże jego zdaniem, fakty potwierdzają bezspornie [...], a nabawił się go w związku z wykonywaną pracą. Podniósł, iż brak wiedzy z zakresu działalności [...] i danych pomiarowych o warunkach jego całej pracy w okresie sprzed [...] nie może działać na jego niekorzyść. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., działając na mocy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji podzielając wyrażoną tam opinię o braku możności stwierdzenia u odwołującego choroby zawodowej w przypadku, gdy lekarze specjaliści obu placówek diagnostycznych w konkluzjach orzeczeń wykluczyli u badanego istnienie schorzenia [...] pochodzenia zawodowego. Dokonawszy analizy warunków zatrudnienia odwołującego organ Inspekcji Sanitarnej przyznał, iż A.S. w latach [...] wykonywał pracę w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania [...]. Wskazał jednocześnie, iż zgodnie z definicją choroby zawodowej zawarta w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz. 1115) konieczną przesłanką do stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie przez orzeczników kompetentnych placówek medycznych jednostki chorobowej wymienionej w wykazie, stanowiącym załącznik do tego aktu prawnego, co nie miało miejsca w sprawie. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż A.S. wezwany został w toku postępowania odwoławczego do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, nie przedstawił żadnych nowych dowodów, ani też okoliczności dotyczących toczącego się postępowania Nie godząc się ze stanowiskiem przedstawionym w przytoczonej decyzji, A.S. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której podniósł, iż twierdzenie, jakoby nie przedstawił nowych dowodów jest dla niego krzywdzące,a SANEPID powinien posiadać dokumentację dotycząca warunków pracy. Zaprzeczył, by był on odpowiedzialny za brak dokumentów w zlikwidowanych zakładach pracy. Wskazał nadto, iż placówki orzecznicze niesłusznie podważyły badania przeprowadzone przez specjalistę [...]. Odpowiadając na skargę, organ inspekcji sanitarnej nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia i przytaczając dotychczasowo podnoszone argumenty wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Jak stanowi art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ Dz. U. Nr 153 poz. 1270/ zwanej dalej p.p.s.a sądy administracyjne w zakresie swoich kompetencji sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, w tym kontrolę wydawanych przez organy administracji decyzji. Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym. Wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa sąd administracyjny kontrolujący daną decyzje, władny jest ją wzruszyć. Bierze przy tym pod uwagę zarzuty zawarte w skardze, a także bada sprawę z urzędu, gdyż jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada wymogom prawa. Na wstepie należy wskazać, iż pojęcie choroby zawodowej definiuje art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa w art. 237 §1 pkt 2 Kodeksu pracy, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza natomiast §2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz. 1115). Z przywołanej normy prawnej wynika, że przez choroby zawodowe rozumie się schorzenia ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi "narażeniem zawodowym". A.S. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej [...]. O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do przywołanego rozporządzenia oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Należy zaakcentować, że wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś ocena działania czynnika szkodliwego powinna zostać dokonana z uwzględnieniem okoliczności zawartych w rozporządzeniu z dnia 30 lipca 2002 r. Wbrew zarzutom skarżącego organy sanitarne obydwu instancji - w oparciu o wyniki dochodzenia epidemiologicznego - zgodnie przyjęły, że skarżący pracował w warunkach, w których występował czynnik szkodliwy dla zdrowia w postaci [...]. Bezsporna jest w związku z tym okoliczność świadczenia przez niego pracy w latach [...] w warunkach szkodliwych, stwarzających potencjalne ryzyko powstania schorzenia określonego w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, którego stwierdzenia domagał się skarżący. Należy także podkreslić, iż organy inspekcji sanitarnej nie kwestionowały występowania u skarżącego schorzeń [...], jednak nie ma ono charakteru choroby zawodowej. Zakwalifikowanie schorzenia [...] wywołanego [...], jako choroby zawodowej opisanej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, ustawodawca uzależnił od jego medycznej diagnozy, jako [...], wyrażonego [...] o wielkości [...], obliczonego jako [...]. W konsekwencji pojęcie choroby zawodowej [...] zostało związane definicją prawną określoną w wykazie, która nie jest jednoznaczna z rozumieniem choroby w sensie medycznym (pozazawodowym). W toku postępowania administracyjnego skarżący został poddany badaniu w dwóch jednostkach medycznych, to jest w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. oraz w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Z uwagi na charakter schorzenia, lekarze orzecznicy obydwu placówek diagnostycznych wykluczyli istnienie choroby [...] o charakterze zawodowym. Stwierdzono bowiem [...] oraz niewielkie [...] nie spełniające jednak kryterium ustalonego w rozporządzeniu - [...]. Oceniono również, iż badanie [...] nie potwierdziło [...]. Wyznaczono [...] określone jako [...]. Wyłącznie rozpoznanie zawodowego schorzenia przez lekarza specjalistę zatrudnionego w placówce służby zdrowia określonej w §5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. stanowi miarodajną podstawę upoważniającą organy sanitarne do stwierdzenia choroby zawodowej. Ponadto orzeczenia lekarskie placówek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych mające charakter opinii biegłego powinny być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 147/94, publ.: Prokuratura i Prawo 1995/2/53 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1221/04; publ. LEX nr 194428). Powoływanie się przez skarżącego na badanie przeprowadzone przez specjalistę [...] jest nieuzasadnione ze względu na fakt, iż nie stanowi ono potwierdzenia wystąpienia choroby zawodowej. Wykonano je w celu oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej i skierowania na dalsze badania mające ją rozpoznać. Dodatkowo opinia innej jednostki służby zdrowia nie może być uznawana za podstawę kwestionowania opinii podmiotów uprawnionych. Sąd uznał, iż uzasadnienia obu orzeczeń wydane przez uprawnione placówki są przekonywujące. Wywiedziono w sposób nie budzący wątpliwości, iż przeprowadzone specjalistyczne badania nie pozwoliły na stwierdzenie choroby zawodowej wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. Stwierdzić zatem należy, iż orzekające w sprawie organy sanitarne słusznie przyjęły w oparciu o opinie lekarzy, że ze względu na okoliczności sprawy nie ma uzasadnienia dla wydania pozytywnej decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej [...]. Odmienne rozstrzygnięcie byłoby sprzeczne z wnioskami płynącym z orzeczeń lekarskich i obowiązującym prawem. Na marginesie można wskazać, że występujące u skarżącego schorzenie [...] może mieć charakter pozazawodowy, tym niemniej celem postępowania administracyjnego w przedmiocie choroby zawodowej jest wyłącznie dokładne ustalenie, czy dane schorzenie spowodowane zostało zawodowym czynnikiem. W przypadku stwierdzenia, że ma ono charakter pozazawodowy, organ sanitarny nie jest zobligowany do wyjaśnienia jego charakteru i rodzaju. Obowiązkiem organu sanitarnego nie jest bowiem stwierdzenie jakiejkolwiek dolegliwości na którą cierpi strona, a tylko wyjaśnienie, czy jej przyczyną było działanie szkodliwego czynnika występującego w środowisku pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając skargę za bezzasadną orzekł na mocy art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji.