II SO/Wa 29/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-11-12

Skład orzekający: Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wymierzenie grzywny Prokuratorowi za nieprzekazanie akt sprawy podlega odrzuceniu z powodu braku zdolności procesowej strony skarżącej (Stowarzyszenia), gdy jego władze utraciły kadencję, a braki te nie dają się uzupełnić z inicjatywy samego stowarzyszenia?
Ratio decidendi
Wniosek o wymierzenie grzywny podlega odrzuceniu, jeśli strona skarżąca nie posiada zdolności procesowej z powodu braku organów zdolnych do jej reprezentacji, a braki te nie dają się uzupełnić z inicjatywy samej strony, lecz wymagają działania organu nadzorującego lub sądu (np. ustanowienia kuratora). W sytuacji, gdy kadencja władz stowarzyszenia upłynęła, a ostatnie wybory odbyły się dawno, co potwierdza rejestr sądowy, stowarzyszenie nie jest w stanie samodzielnie powołać organów zdolnych do działania, co skutkuje brakiem zdolności procesowej i koniecznością odrzucenia wniosku.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie K. złożyło wniosek o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Rejonowemu za nieprzekazanie akt sprawy. Wcześniejszy wniosek w tej sprawie został oddalony przez WSA, a następnie uchylony przez NSA z powodu braku umocowania do działania w imieniu stowarzyszenia przez jego Przewodniczącego, P. B., którego kadencja upłynęła. Sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę ponownie po przekazaniu przez NSA.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek.

Pełny tekst orzeczenia

12 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Stowarzyszenia K. z siedzibą w K. w przedmiocie wymierzenia grzywny Prokuratorowi Rejonowemu [...] za nieprzekazanie skargi w sprawie o sygn. II SAB/Wa 209/06 wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: - odrzucić wniosek - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 listopada 2007 r. sygn. akt II SO/Wa 161/06 oddalił wniosek Stowarzyszenia K. z siedzibą w K. w przedmiocie wymierzenia grzywny Prokuratorowi Rejonowemu [...] za nieprzekazanie skargi w sprawie o sygn. II SAB/Wa 209/06 wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej strony skarżącej postanowieniem z dnia 19 czerwca 2008 roku, sygn. akt l OZ 396/08 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd analizując treść przepisów prawa dotyczących sposobu reprezentacji osoby prawnej w postępowaniu przed sądem administracyjnym stwierdził, iż Przewodniczący Stowarzyszenia P. B., działający w imieniu strony skarżącej, nie ma umocowania do podejmowania czynności prawnych w jej imieniu. Sąd wyjaśnił, iż przedstawione przez Przewodniczącego dokumenty, tj. kserokopia nowego statutu Stowarzyszenia oraz kopie protokołów z zebrania Zarządu oraz Walnego Zgromadzenia K. z których wynikało, że uchwałą Walnego Zgromadzenia Stowarzyszenia z dnia [...] maja 2006 r. zmieniono statut K., w ten sposób, że Przewodniczący jest uprawniony do działania w imieniu skarżącego, nie mogą być uwzględnione. Powołał się w tym względzie na treść postanowienia Sądu Rejonowego dla K. w K. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] września 2007 r. o sygn. akt [...] oddalającego wniosek K. o dokonanie zmiany wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym, dołączonego do akt sprawy. Wynika z niego bowiem, iż ostatnie wybory władz K. odbyły się w dniu [...] czerwca 2001 r., w związku z czym kadencja władz Stowarzyszenia, zgodnie z § 4 ust. 1 jego statutu, upłynęła w dniu [...] czerwca 2003 r. Oznacza to, iż po tej dacie P. B. nie był już Przewodniczącym Stowarzyszenia, nie mógł więc działać w jego imieniu. Z uwagi zaś na fakt, iż przewodniczący nie jest samodzielnym organem, a wchodzi w skład zarządu, P. B. nie był uprawniony do zwołania walnego zgromadzenia w dniu [...] maja 2006 r., kiedy to K. nie miał już organów. Stąd też nieprawidłowo wyznaczone na ten dzień walne zgromadzenie nie było władne do podejmowania skutecznych uchwał i to w żadnym zakresie, także odnośnie sposobu reprezentacji Stowarzyszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 w związku z art. 64 § 3 cytowanej ustawy sąd odrzuca wniosek jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. W myśl zaś § 2 tego przepisu w związku z art. 64 § 3 z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci wniosek dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony. Zastrzeżenie w tym zakresie czyni jednak art. 31 cytowanej ustawy, tj. jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. Z powyższego wynika, iż sąd jest obowiązany wezwać stronę do uzupełnia braków, tylko wtedy, gdy te dają się uzupełnić. W orzecznictwie podaje się, iż sytuacja taka ma miejsce wtedy gdy nabycie zdolności sądowej strony związana jest z dokonaniem określonej czynności, a samo dokonanie tej czynności jest uzależnione od aktywności samego podmiotu (por. postanowienie NSA z dnia 15.05.2007 r., sygn. akt II FSK 261/07, publ. LEX 338295). Sąd w pełni podzielił pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. wyrażony w sprawach dotyczących również Stowarzyszenia K., m.in. o sygn. akt [...], iż Stowarzyszenie nie jest w stanie we własnym zakresie powołać organów zdolnych do jego reprezentacji. Z zapisu art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 roku - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 roku, Nr 79, poz. 855), wynika bowiem, że jeżeli stowarzyszenie nie posiada zarządu zdolnego do działań prawnych, sąd, na wniosek organu nadzorującego lub z własnej inicjatywy, ustanawia dla niego kuratora. Oznacza to, iż usunięcie braku w tym zakresie nie zależy od inicjatywy skarżącego, a od woli podmiotów wymienionych w cytowanym przepisie prawa. Stąd też należało uznać, że braki w zdolności sądowej strony skarżącej nie dają się uzupełnić, co czyni zbędnym jej wzywanie o uzupełnienie tych braków w trybie art. 31 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się zaś do nadesłanego do Sądu przez P. B. pełnomocnictwa udzielonego mu przez członków Zarządu Stowarzyszenia K. z dnia [...] czerwca 2001 r. upoważniającego Przewodniczącego stowarzyszenia P. B. do jednoosobowego występowania i dokonywania czynności prawnych w imieniu K., należy stwierdzić, iż nie jest ono wystarczające w niniejszej sprawie. Wskazać bowiem należy, iż w dniu [...] grudnia 2006 r., tj. w dniu nadania do Sądu wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi w sprawie o sygn. II SAB/Wa 209/06 wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, P. B. nie był już Przewodniczącym stowarzyszenia, stąd też nie mógł reprezentować strony skarżącej, na podstawie pełnomocnictwa z dnia [...] czerwca 2001 r. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 w związku z art. 64 § 3 oraz art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło