II GZ 213/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. Sz. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 lipca 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 2281/08 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi E. Sz. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 czerwca 2008 r., nr [..] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 22 lipca 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2281/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę kasacyjną E. S. od wyroku tegoż Sądu z dnia 18 listopada 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2281/08, oddalającego skargę E. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że wyrokiem z dnia 18 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę E. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2008 r., a powyższy wyrok wraz z uzasadnieniem został stronie skarżącej doręczony w dniu 29 stycznia 2009 r. W dniu 24 lutego 2009 r. (data stempla pocztowego) strona wniosła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 marca 2009 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata oddalając wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 22 maja 2009 r. E. S. udzielił pełnomocnictwa ustanowionemu adwokatowi. Pełnomocnik w dniu 1 lipca 2009 r. nadał w placówce pocztowej skargę kasacyjną, nie składając jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił powyższą skargę kasacyjną podając w uzasadnieniu, że została ona wniesiona z uchybieniem terminu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika wyznaczonego w trybie art. 244 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., rozpoczyna swój bieg z dniem otrzymania przez tegoż pełnomocnika dokumentu pełnomocnictwa od klienta. Podał ponadto, że nie ma w takiej sytuacji konieczności składania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. E. S. wskazał, że osoby, którym przyznane zostało prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie fachowego pełnomocnika, nie mogą być gorzej traktowane niż osoby, które nie muszą korzystać z tego rodzaju pomocy. W ocenie skarżącego, stanowisko Sądu I instancji prowadziło by do sytuacji, w której pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy miałby o wiele mniej czasu na sporządzenie skargi kasacyjnej niż pełnomocnik "z wyboru". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionej podstawy. Stosownie do art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Wbrew stanowisku skarżącego przepis ten jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości, co do początku biegu trzydziestodniowego terminu, czy też możliwości jego przesunięcia z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie wpadkowe o przyznanie prawa pomocy, obejmujące ustanowienie pełnomocnika. Wprawdzie art. 175 § 1 p.p.s.a. przewiduje przymus "adwokacko-radcowski", jednakże nie oznacza to, że ubieganie się o przyznanie pełnomocnika z urzędu ma wpływ na interpretację cytowanego art. 177 § 1 p.p.s.a. Skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej po upływie trzydziestodniowego terminu jest możliwe wyłącznie wtedy, jeżeli zostanie przywrócony termin do dokonania tej czynności. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie przewidują bowiem wstrzymania biegu terminów ustawowych. Tak więc również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy nie może stanowić i nie stanowi podstawy do wstrzymania lub wydłużenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jak błędnie sugeruje skarżący. W związku z powyższym złożenie w dniu 1 lipca 2009 r. skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji doręczonego stronie 29 stycznia 2009 r., niewątpliwie nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 177 § 1 p.p.s.a. Skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej i nadanie sprawie dalszego biegu byłoby możliwe jedynie w przypadku złożenia przez pełnomocnika, w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 p.p.s.a., wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i uwzględnieniu tego wniosku przez Sąd. Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został jednak złożony z uchybieniem ustawowego terminu co było powodem jego odrzucenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2281/08. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II GZ 319/09, oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. W związku z powyższym Sąd I instancji słusznie odrzucił spóźnioną skargę kasacyjną, zgodnie z art. 178 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela stanowiska zawartego w postanowieniu NSA z dnia 15 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 253/05, iż termin do złożenia skargi kasacyjnej powinien biec od dnia, w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu powziął wiadomość o wyznaczeniu go przez właściwy organ samorządu zawodowego. Pogląd zawarty w uzasadnieniu tego orzeczenia jest odosobniony, a wyrażona w nim teza jest wysoce dyskusyjna w świetle przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, za słuszne należy uznać stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., zgodnie z którym, wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (por. m. in. postanowienie NSA z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt I FZ 59/07, postanowienie NSA z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt I OZ 1444/06, postanowienie NSA z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II OZ 1036/07). W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.