II SAB/Op 18/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. R. na bezczynność Gminy [...] w przedmiocie istnienia tablicy w języku niemieckim na bramie wjazdowej do posesji postanawia odrzucić skargę. T. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Urzędu Miejskiego w [...], dotyczącą zamknięcia poczekalni dla podróżnych na stacji PKP w G. Pismem z dnia 8 września 2008 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez oznaczenie organu, którego działalności lub bezczynności skarga dotyczy, wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności oraz określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z dnia 19 września 2008 r. skarżący poinformował, że skarga dotyczy Urzędu Miejskiego [...], a bezczynność dotyczy zamknięcia poczekalni dla podróżnych w godzinach kursowania pociągów osobowych. Dodał jeszcze, iż bezczynność dotyczy także informacji w języku niepolskim na terenie miasta G. Wezwany do uściślenia tego ostatniego żądania sprecyzował, że w G. na bramie wjazdowej posesji wisiała tablica "Parken verboten". W odpowiedzi na skargę Gmina [...] wniosła o umorzenie postępowania. Wskazała, że do Urzędu Miejskiego wpłynęło pismo T. R. z dnia 12 października 2007 r., które zawierało tylko jedno zdanie: "Nikczemnością jest zamykanie poczekalni PKP o godz. 17.45". Pismo to, jak dodano w odpowiedzi na skargę, zostało przesłane do PKP. Skarga została wpisana do rep. II SAB/Op 12/08. Zarządzeniem z dnia 17 listopada 2008 r. wydzielono ze sprawy o sygn. akt II SAB/Op 12/08, skargę w przedmiocie bezczynności dotyczącej usytuowania na bramie wjazdowej do jednej z posesji w G. tablicy z tekstem w języku niemieckim. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W niniejszej sprawie rozpoznaniu podlega skarga dotycząca bezczynności w zakresie istnienia tablicy w języku niemieckim na bramie wjazdowej do posesji w G. W sprawie ze skargi dotyczącej bezczynności w przedmiocie godzin otwarcia poczekalni dworca kolejowego w G. zostanie podjęte odrębne orzeczenie. Zgodnie bowiem z art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych skarg. W niniejszej sprawie skarżący początkowo poruszał co prawda tylko kwestię funkcjonowania poczekalni dworca kolejowego, ale wykonując wezwanie do sprecyzowania żądania sformułował jednocześnie dwa zarzuty bezczynności pod adresem Gminy [...]. Należało zatem uznać, że sprecyzowane pismo zawierało dwa żądania stanowiące odrębne skargi do sądu administracyjnego. Skarga na bezczynność Gminy [...] w przedmiocie istnienia na bramie wjazdowej do posesji w G. tablicy w języku niemieckim o treści: "Parken verboten" podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Według zaś art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Skarżący nie wykonał wezwania do określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego. Określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego jest warunkiem formalnym skargi, wymaganym przez art. 57 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W szczególności skarżący nie wskazał, wydania jakiego aktu, z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., domaga się od zaskarżonego organu, które to wskazanie mieści się w pojęciu określenia naruszenia prawa, w przypadku skargi na bezczynność. Bez spełnienia tego warunku nie jest możliwe zbadanie, czy wymagany jest warunek formalny w postaci wyczerpania środków zaskarżenia (art. 52 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 37 K.p.a. - w odniesieniu do bezczynności w sprawie załatwianej decyzją), czy wymóg ten został spełniony, a co za tym idzie, nie jest możliwe merytoryczne zbadanie, czy organ pozostaje w zarzucanej bezczynności. Wobec powyższego skarga podlegała odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Niezależnie od tego zauważyć należy, że uprawnienia do zamieszczania napisów na bramach wjazdowych do posesji nie są ustalane w drodze aktów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Jest to zagadnienie z zakresu uprawnień właściciela posesji, regulowane przepisami prawa cywilnego. Zgodnie z art. 140 Kodeksu cywilnego, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. Można odnotować, że przepisami materialnego prawa administracyjnego jest regulowane zagadnienie postoju pojazdów. Zgodnie z art. 49 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz.908 ze zm.), zabrania się postoju w miejscu utrudniającym wjazd lub wyjazd, w szczególności do i z bramy, garażu parkingu i wnęki postojowej. Skarżący nie kwestionuje zresztą spornej tablicy z uwagi na jej znaczenie dla przepisów ruchu drogowego. Dla jasności jedynie dodać zatem warto, że zgodnie z art. 10 ust.5 Prawa o ruchu drogowym, starosta zarządza ruchem na drogach powiatowych i gminnych, z zastrzeżeniem ust.6, zaś ust.6 wskazuje na kompetencję prezydenta miasta w miastach na prawach powiatu. G. nie jest miastem na prawach powiatu. Skarżący nie sprecyzował, jakiego aktu domaga się od Gminy [...]. W świetle powyższych uwag, Gmina ta nie może być adresatem skargi na bezczynność w zakresie aktów z zakresu zarządzania ruchem drogowym, wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. Nr 177, poz.1729), polegających na zatwierdzeniu organizacji ruchu, do której należy także lokalizacja znaków drogowych. Wracając do stanu faktycznego ustalonego w niniejszej sprawie podkreślić jednak należy, że ze skargi nie wynika, aby sporna tablica była znakiem drogowym. Ewentualne ustalenie, że doszło do samowolnego ustawienia znaku drogowego pociągałoby za sobą odpowiedzialność na podstawie art. 85 § 1 Kodeksu wykroczeń, a nie obowiązek działania zaskarżonej Gminy, możliwy do wyegzekwowania w drodze skargi na bezczynność. W rezultacie pozostaje rozważyć kwestię, czy właściciel nieruchomości, w ramach przysługującego mu prawa do korzystania z rzeczy, jest uprawniony do zamieszczenia na bramie wjazdowej do swojej posesji tablicy, niebędącej znakiem drogowym, zawierającej napis w języku niemieckim, z którego wynika, iż zabronione jest parkowanie. Ochrona języka polskiego i używanie języka polskiego w realizacji zadań publicznych reguluje ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz.999 ze zm.). Zgodnie z art. 10 ust.1 tej ustawy, napisy i informacje w urzędach i instytucjach użyteczności publicznej, a także przeznaczone do odbioru publicznego oraz w jednostkach transportu publicznego sporządza się w języku polskim. Ze skargi nie wynika, aby sporny napis należał do tekstów objętych hipotezą art. 10 ust.1. W szczególności nie został umieszczony w urzędach i instytucjach Gminy [...]. Zaskarżona Gmina nie jest zatem obowiązana do podjęcia aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., opartych u ustawę o języku polskim, odnoszących się kwestionowanego przez skarżącego napisu. Powyższych rozważań nie można rozumieć jako poglądu o absolutnej wolności właściciela w tworzeniu napisów na bramach, czy ogrodzeniach prywatnych nieruchomości. Treści zawarte w napisach tworzonych w ramach uprawnień płynących z prawa własności, zarówno w językach obcych, tak zresztą jak w języku polskim, nie mogą naruszać przepisów prawa powszechnie obowiązujących. Badanie, czy sporny napis przekracza granice swobody właściciela nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Na marginesie rozstrzygnięcia sprawy skonstatować można, iż motywy umieszczenia spornej tablicy z napisem w języku niemieckim na bramie wjazdowej do posesji nie były przedmiotem ustaleń Sądu (motywy te nie są przedmiotem sprawy), ale nie jest wykluczone, iż informacja skierowana jest do osób znających język niemiecki, które uczestniczą w ruchu drogowym w okolicy posesji. Prawo do sformułowania takiej informacji w języku niemieckim może być wyrazem korzystania przez właściciela posesji z praw osób należących do mniejszości, określonych w art. 8 ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (Dz. U. Nr 17, poz.141 ze zm.). Gmina nie ma kompetencji do podejmowania, w zakresie powołanej ustawy, aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. W żadnym z poruszanych aspektów nie jest więc dopuszczalna skarga do sądu administracyjnego na bezczynność Gminy [...]. Wobec powyższego należało, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., odrzucić skargę. ----------------------- 1