II OSK 741/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz Protokolant Marta Romanowska po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Centrum Handlowego "[...]" J. K., W. G. – spółka jawna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 475/08 w sprawie ze skargi Centrum Handlowego "[...]" J. K., W. G. – spółka jawna na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 475/08, oddalił skargę [...] – spółka jawna na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Z akt sprawy wynika, że prawomocną decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., znak: [...] Prezydent Miasta Rzeszowa ustalił dla D. i I. S. warunki zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą: rozbudowa, nadbudowa (4 kondygnacje nadziemne, w tym poddasze użytkowe) przebudowa kamienic [...] i [...] z przeznaczeniem na cele hotelarsko-gastronomiczno-rekreacyjne (w tym basen) i handlowo-usługowo-biurowe wraz z parkingiem wybudowanym na działkach nr [...],[...],[...],[...] i [...] obr. [...] przy ul. [...] w R. W dniu 14 sierpnia 2006 r. wnioski o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją Prezydenta Miasta Rzeszowa złożyli J. K. oraz W. G., wspólnicy [...] Sp. j. i jednocześnie współwłaściciele kamienicy znajdującej się w R. [...], wskazując, że mają w księdze wieczystej wpisaną służebność składania śmieci, przechodu przez podwórze na działce [...] z dnia [...] czerwca 1949 r. Twierdząc tym samym, że najprawdopodobniej służebność ta jest ustanowiona na ich rzecz, na działce, na której inwestor planuje inwestycje. Prezydent Miasta Rzeszowa decyzją z dnia [...] października 2006 r. znak: [...] na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania zakończonego własną decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. na wniosek złożony przez J. K. oraz decyzją z tego samego dnia i na tej samej podstawie odmówił wznowienia postępowania na wniosek złożony przez W. G. Odwołanie od powyższych decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa złożyła [...] Sp. j. w R. Zaskarżone decyzje zostały utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie – decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. znak: [...] oraz decyzją z tego samego dnia znak: [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na obie decyzje SKO w Rzeszowie wniosła [...] Sp. j. w R. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 301/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił obydwie decyzje SKO w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2007 r., jak też poprzedzające je decyzje Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] października 2006 r., wskazując organom, że powinny rozpoznać łącznie wnioski W. G. i J. K., jako działających imieniem spółki jawnej [...]. Organy błędnie bowiem w ocenie Sądu zakwalifikowały wnioski o wznowienie postępowania, J. K. i W. G. jako osób fizycznych, co skutkowało wydaniem dwóch decyzji o odmowie wznowienia postępowania, co Sąd zakwalifikował jako naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu wniosków Prezydent Miasta Rzeszowa decyzją z dnia [...] marca 2008 r. odmówił wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., wskazując, iż w oparciu o powołaną przez wnioskodawców podstawę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. możliwe jest wznowienie zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. –w terminie 1 miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z uwagi na fakt, iż decyzja Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] listopada 2005 r. doręczona została Spółce w dniu 25 listopada 2005 r., tym samym złożenie w dniu 14 sierpnia 2006 r. wniosków o wznowienie postępowania zakończonego tym rozstrzygnięciem, miało miejsce po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 2 k.p.a. Odnosząc się do kwestii prawidłowości doręczenia kwestionowanej decyzji, organ I instancji podniósł, iż zwrotne potwierdzenia odbioru wszelkiej korespondencji kierowanej do Spółki wskazują, iż doręczenia za każdym razem były dokonywane skutecznie, osobie czynnej w siedzibie Spółki i posługującej się jej pieczęcią. Ustosunkowując się natomiast do podnoszonej kwestii kierowania korespondencji na adres zamieszkania każdego z wspólników zamiast na adres siedziby Spółki, Prezydent Miasta Rzeszowa wskazał, iż stroną postępowania była Spółka, dlatego też jakiekolwiek doręczenia w sprawie mogły następować tylko na jej adres (adres firmy). Organ I instancji podniósł też, że brak jest możliwości jednoznacznego ustalenia na jakiej działce i na czyją rzecz ustanowiona została służebność, o której mowa we wnioskach o wznowienie postępowania, brak jest zatem możliwości oceny, czy zachodzi przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 k.p.a. Ponadto decyzja o warunkach zabudowy nie ingeruje ze swej istoty w stosunki cywilne i obciążenia z nich wynikające, jak też we własność nieruchomości. Podnoszenie zatem ewentualnego naruszenia przez taką decyzję interesów osób trzecich nie znajduje uzasadnienia. Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] marca 2008 r. złożyła Spółka jawna [...], wnosząc o jej uchylenie w całości i wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] listopada 2005 r., ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Strona odwołująca się zarzuciła organowi naruszenie art. 39 k.p.a. poprzez próbę doręczenia kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] listopada 2005 r. przez gońca – osobę reprezentującą inwestora, co jest, w jej ocenie, niedopuszczalne. Ponadto uzasadnienie decyzji I instancji nie zawiera odniesienia się do tej kwestii. Wiedzę o decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. Spółka uzyskała przypadkowo od inwestora w sierpniu 2006r., nie zdawała bowiem sobie sprawy z tego, iż doręczenie decyzji przez gońca może być skuteczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie po rozpoznaniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] maja 2008 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając swoje stanowisko wskazało, ze w sprawie nie została spełniona przesłanka formalno-prawna warunkująca skuteczne złożenie wniosku o wznowienie postępowania, upłynął bowiem miesięczny termin liczony od daty dowiedzenia się o decyzji, określony w art. 148 § 2 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie złożyła [...] Sp. j. i wniosła o jej uchylenie w całości oraz o wznowienie postępowania, które zakończyło się ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] listopada 2005 r. W odpowiedzi na skargę SKO w Rzeszowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając wyrokiem z dnia 25 listopada 2008 r. skargę za niezasadną wskazał, że zgodnie z wytycznymi zwartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2007 r., Prezydent Miasta Rzeszowa potraktował wnioski z dnia 14 sierpnia 2006 r. J. K. i W. G. o wznowienie postępowania, jako jeden wniosek spółki [...] Sp. j. Ponadto, Sąd I instancji wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku, że zgodnie z przepisem art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Stroną postępowania jest spółka [...], a nie jej wspólnicy jako osoby fizyczne. Doręczenie decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. nastąpiło w dniu 25 listopada 2005 roku na adres spółki, co zostało potwierdzone podpisem osoby dysponującej pieczęcią spółki. Sąd I instancji uznał więc, że dniem skutecznego doręczenia decyzji był dzień 25 listopada 2005 r. Podanie o wznowienie postępowania wpłynęło do Urzędu Miasta Rzeszowa w dniu 14 sierpnia 2006 r., a więc po blisko 8 miesiącach od doręczenia decyzji. Sąd podzielił zatem stanowisko organu odwoławczego, że strona uchybiła terminowi przewidzianemu w przepisie art. 148 k.p.a. Zatem decyzja odmawiająca wznowienia postępowania wydana w oparciu o przepis art. 149 § 3 k.p.a. stanowi prawidłowe rozstrzygnięcie. Sąd nie podzielił zarzutu skargi, że skarżący dowiedział się o kwestionowanej decyzji dopiero w dniu 23 sierpnia 2006 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku z dnia 25 listopada 2008 r. wniosła [...] spółka jawna, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to przez: – naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nie stwierdzenie, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, – naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo tego, iż zachodzą przesłanki do uchylenia przedmiotowych decyzji. Skarżąca wniosła o: – uchylenie w całości zaskarżonego wyroku WSA z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 475/08, uchylenie w całości poprzedzających go decyzji SKO w Rzeszowie z dnia [...] maja 2008, znak [...]; decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] marca 2008 r., znak: [...]; decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] listopada 2005 r., znak: [...], wznowienie postępowania, – zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powołanej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy zauważyć, że skarga kasacyjna zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a. jest środkiem odwoławczym od orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie. W związku z tym naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., dotyczy przepisów postępowania na podstawie których orzeka Sąd administracyjny I instancji, a więc przepisów ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego na podstawie przepisów, którego orzekają organy administracji publicznej. Zatem przepisów art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 138 § 1 k.p.a., których naruszenie wskazano w petitum skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie nie mógł naruszyć zaskarżonym wyrokiem, gdyż ich nie stosował. Tak sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej można, co najwyżej w drodze interpretacji rozumieć, że organy administracji publicznej orzekające w sprawie, naruszyły przepisy art. 145 § 1 pkt 4 i art. 138 § 1 k.p.a., co powinno zdaniem skarżącego spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji ewentualnie również uchylenie decyzji organu I instancji. Jednak nawet przy takim rozumieniu zarzutów skargi kasacyjnej, przepisy tam wskazane nie zostały naruszone przez organy orzekające, nie było więc żadnych podstaw z art. 145 p.p.s.a. do uwzględnienia przez Sąd I instancji skargi. W rozpoznawanej sprawie organy mogły, co najwyżej naruszyć przepisy art. 149 § 3 w zw. z art.148 § 2 k.p.a., bowiem w istocie te przepisy stanowiły podstawę rozstrzygnięcia. Postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem dwuetapowym i w pierwszej kolejności organ bada, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione w terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a., czy wniosek jest oparty na jednej z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 lub art. 145a § 1 k.p.a. i czy pochodzi od strony. Wszystkie te wymagania muszą być spełnione łącznie, w przeciwnym razie organ wydaje na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W rozpoznawanej sprawie odmówiono wznowienia postępowania, gdyż strona nie zachowała terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a., nie wniosła też o przywrócenie tego terminu (art. 58 k.p.a.). Wbrew twierdzeniom strony doręczenie decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] listopada 2005 r. było zgodne z art. 45 k.p.a. i było skuteczne. W świetle art. 39 k.p.a. nie ma większego znaczenia przez kogo została doręczona decyzja. Faktem jest, że została doręczona w siedzibie i na adres Spółki. Natomiast za to kto w siedzibie spółki aktualnie przebywa, odbiera korespondencję i dysponuje pieczęcią firmy, nie odpowiada doręczyciel, gdyż to jest sprawa wewnętrzna wspólników. Jeżeli osoba odbierająca pismo w siedzibie Spółki, dysponuje pieczęcią firmową adresata pisma, należy domniemać, że jest uprawnioną do odbioru pism w rozumieniu art. 45 k.p.a., skarżąca nie wykazała, że w tym przypadku tak nie było. W złożonym w dniu 19 sierpnia 2008 r. wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącym skarżącej, jest jedynie adres siedziby Spółki, nie ma natomiast adresów zamieszkania wspólników, nie można więc oczekiwać, że korespondencja będzie kierowana na adresy prywatne wspólników. Poza tym, jak wynika z akt sprawy, cała korespondencja w tym również sądowa, była wysyłana na adres siedziby Spółki i była zawsze skutecznie doręczana. Taki sposób doręczania pism nie jest sprzeczny z przepisami Kodeksu spółek handlowych, ani też z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Poza tym wspólnicy spółki jawnej powinni w każdej konkretnej sprawie się określić, czy chcą występować jako osoby fizyczne, czy też jako wspólnicy reprezentujący spółkę i w zależności od tego podać adres do doręczeń. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.