I OSK 270/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-11-23

Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Jolanta Rajewska, Ewa Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji ma obowiązek wystąpić do Ministra Obrony Narodowej o zgodę na zamieszkanie w lokalu mieszkalnym w każdej sytuacji, czy tylko w przypadku zamiaru wydania decyzji pozytywnej?
Ratio decidendi
Organ administracji nie ma obowiązku występowania do Ministra Obrony Narodowej o zgodę na zamieszkanie w lokalu mieszkalnym, jeśli na wstępnym etapie postępowania stwierdzi, że nie zachodzą przesłanki do pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony. Obowiązek ten powstaje dopiero w sytuacji, gdy organ zamierza wydać decyzję pozytywną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania A. M. prawa do zamieszkania w lokalu mieszkalnym przez organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM). A. M., będąc emerytowanym wojskowym, ubiegał się o lokal w Warszawie, powołując się na trudną sytuację rodzinną. Organy odmówiły, wskazując na priorytetowe potrzeby mieszkaniowe czynnych żołnierzy i brak wyjątkowej sytuacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje, uznając, że organ powinien był wystąpić o zgodę do Ministra Obrony Narodowej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że zgoda Ministra jest wymagana tylko przy pozytywnym rozpatrzeniu wniosku.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok (WSA) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska- Macioch Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska Protokolant Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1403/08 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zamieszkania w lokalu mieszkalnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. odstępuje od zasądzenia od A. M. na rzecz Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1403/08 uchylił decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zamieszkania w lokalu mieszkalnym Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (dalej WAM) decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r., Nr 41, poz. 398 ze zm. – dalej powoływana jako ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP), odmówił przyznania A. M. prawa do zamieszkania w lokalu mieszkalnym na terenie garnizonu Warszawa. Prezes WAM decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] powyższe rozstrzygnięcie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że A. M. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2007r. Oficer zajmuje mieszkanie w G. przydzielone mu jako osobna kwatera stała decyzją z dnia [...] grudnia 1986 r. nr [...]. Lokal ten składa się z 3 pokoi o łącznej powierzchni 80,50 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 61,40 m2. Pismem z dnia 9 lipca 2007 r. A. M. wystąpił o wyrażenie zgody na zamieszkanie w lokalu mieszkalnym w Warszawie. W podaniu tym oraz kolejnych wystąpieniach domagał się przesłania jego wniosku Ministrowi Obrony Narodowej. celem wyrażenia zgody, o jakiej mowa w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Wskazał też, że planując zamieszkanie na terenie Warszawy, pochował córkę na cmentarzu w dzielnicy Warszawa Białołęka. Po śmierci córki jego żona została ustanowiona przez sąd prawnym opiekunem wnuczki, gdyż zięć został pozbawiony władzy rodzicielskiej. Prezes WAM stwierdził ponadto, że decyzje przewidziane w artykule 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP mają charakter uznaniowy. Organ ma zatem możliwość wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Zobowiązany jest załatwić sprawę w sposób pozytywny dla strony, chyba że brak jest takich realnych możliwość. Jeżeli chodzi o przesłankę wyjątkowości sytuacji, o której mowa w tym przepisie, w orzecznictwie wskazuje się przykładowo na brak możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez osobę we własnym zakresie, np. z uwagi na warunki finansowe. Tymczasem A. M. ma obecnie zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa w pierwszej kolejności zobowiązana jest zabezpieczyć potrzeby mieszkaniowe żołnierzy zawodowych. W garnizonie Warszawa, według stanu na dzień wydania decyzji (tj. [...] czerwca 2008 r.), o prawo zamieszkania w lokalu mieszkalnym ubiega się 1324 żołnierzy służby stałej i 628 żołnierzy służby terminowej. Interes żołnierzy zawodowych oczekujących na możliwość zamieszkania na tym terenie dominuje więc nad interesem gen. bryg. rez. A. M. Z tych względów sytuacji A. M. nie można uznać za wyjątkową w rozumieniu art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Odmowa wydania decyzji o prawie zamieszkania była zatem uzasadniona. Decyzję Prezesa WAM A. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej k.p.a.), art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a., a ponadto art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym wyrokiem z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1403/08, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] czerwca 2008 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym znajdującym się w zasobach mieszkaniowych Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest dyrektor oddziału regionalnego Agencji, a zatem do jego uprawnień należy zbadanie, czy zachodzi przesłanka "sytuacji wyjątkowej" określona w powołanym przepisie i rozstrzygnięcie sprawy pod względem merytorycznym. Przed rozstrzygnięciem sprawy organ ma obowiązek wystąpienia do Ministra Obrony Narodowej o "zgodę", o jakiej mowa w powołanym przepisie. Stosownie do art. 106 § 1 k.p.a., jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Skoro art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nakłada obowiązek współdziałania wymienionych organów, to zdaniem Sądu I instancji, dyrektor oddziału regionalnego Agencji zobowiązany był wystąpić do Ministra Obrony Narodowej o wyrażenie takiej zgody. Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 czerwca 2005 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (Dz. U. Nr 116, poz. 975) wnioski osób, o których mowa w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym dyrektor oddziału regionalnego przedstawia Ministrowi Obrony Narodowej za pośrednictwem Prezesa Agencji. W niniejszej sprawie Prezes WAM naruszył powoływane przepisy, bowiem na wstępnym etapie postępowania przed organem I instancji, jeszcze przed wydaniem decyzji, uniemożliwił skierowanie wniosku do Ministra Obrony Narodowej w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zwracając stosowane wystąpienie organu I instancji pismem z dnia 20 maja 2008 r. Tymczasem rola Prezesa WAM we wskazanym zakresie powinna się sprowadzać jedynie do przedstawienia Ministrowi własnej opinii, co do zasadności wniosku strony i możliwości pozytywnego, bądź negatywnego jej rozpatrzenia. WSA w Warszawie zauważył również, że z art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wynika, że organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym pozostającym w dyspozycji Agencji jest odpowiedni organ WAM. Z użytego w tym przepisie sformułowania "może wydać" wynika charakter uznaniowy podejmowanych na tej podstawie rozstrzygnięć. Oznacza to, że organ decyzyjny posiada swobodę działania i możliwości wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Musi jednak w sposób staranny i wnikliwy rozważyć zarówno interes strony jak i interes społeczny. Interes społeczny jest szczególnie złożony, albowiem nie sprowadza się, wyłącznie do interesu reprezentowanego przez organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, ale musi uwzględniać znacznie szersze aspekty sprawy, których wyrazicielem jest Minister Obrony Narodowej. Uzewnętrznieniem tego jest zgoda wyrażona przez Ministra na zamieszkiwanie danej osoby w lokalu mieszkalnym pozostającym w dyspozycji Agencji, albo brak takiej zgody. A zatem. wydając decyzję w oparciu o art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. organ Wojskowej Agencji Mieszkaniowej musi odpowiednio wyważyć wszystkie wyżej wspomniane aspekty sprawy. Rozstrzygnięcie sprawy bez uprzedniego wystąpienia do Ministra Obrony Narodowej, zawsze stanowić będzie naruszenie przepisu art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, albowiem brak takiego wystąpienia i w rezultacie brak stanowiska Ministra w powyższej materii, uniemożliwia prawidłowe podjęcie decyzji - brak jednego z istotnych elementów uznania administracyjnego, jakim jest zgoda Ministra lub jej odmowa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezes WAM, reprezentowany przez radcę prawnego, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) w zw. z art. 1 § 2 i art. 3 § 2 P.p.s.a. poprzez wadliwą kontrolę zaskarżonej decyzji, 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., przez uwzględnienie skargi, mimo braku naruszenia przepisów prawa materialnego przez organ w toku postępowania administracyjnego. Nadto zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w związku z art. 106 § 1 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor podniósł, iż Sąd wadliwie dokonał funkcji kontrolnej, o której mowa w art. 1 § 2 P.p.s.a., bowiem powinien on ocenić rozstrzygnięcie administracyjne zarówno pod względem zgodności z prawem materialnym jak i przepisami o postępowaniu administracyjnym. Sąd I instancji błędnie wywiódł, że art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, nakłada na dyrektora oddziału regionalnego Agencji obowiązek wystąpienia w każdym wypadku do Ministra Obrony Narodowej o wyrażenie zgody na zamieszkiwanie danej osoby w lokalu mieszkalnym pozostającym w dyspozycji Agencji. Nieprawidłowe wykonanie przez Sąd funkcji kontrolnej było następstwem błędnej wykładni art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP dokonanej w zw. z art. 106 § 1 k.p.a. Przechodząc do zarzut naruszenia prawa materialnego, kasator przypomniał, że zgodnie z art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP" w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej." Przepis ten zatem uzależnia możliwość wydania przez organ pozytywnej (tylko i wyłącznie pozytywnej) dla strony decyzji od zaistnienia łącznie dwóch przesłanek, tj. wykazania przez stronę wyjątkowej sytuacji, w której się znalazła, oraz wyrażenia zgody na wydanie takiej decyzji przez Ministra Obrony Narodowej Sąd I instancji przy wykładni art. 29 pominął początkową treść tego przepisu, tj. wyrazy "w sytuacji wyjątkowej", co doprowadziło do nieuprawnionych wniosków. Kasator, powołując stosowne orzeczenia sadów administracyjnych, wskazał, że wystąpienie przez organ I instancji do Ministra Obrony Narodowej o zgodę na wydanie decyzji w trybie art. 29 ustawy byłoby zasadne dopiero w przypadku zaistnienia sytuacji wyjątkowej (wyjątkowego charakteru sprawy) i w razie zamiaru wydania przez ten organ pozytywnej decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Skoro jednak w niniejszej sprawie organy Agencji nie doszły do takiego wniosku, to wystąpienie do Ministra Obrony Narodowej byłoby przedwczesne i bezprzedmiotowe. Autor skargi kasacyjnej zauważył ponadto, że w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawach pozostawionych uznaniu administracyjnemu, jeżeli interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie i leży to w możliwości organu administracji, organ ten ma obowiązek załatwić sprawę w sposób pozytywny dla strony, chyba, że brak jest realnych możliwości. Ustawowym obowiązkiem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest realizacja uprawnień żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową. Zatem w pierwszej kolejności, na podstawie ustawy o zakwaterowaniu, uprawnieni są żołnierze zawodowi. Kiedy potrzeby mieszkaniowe osób uprawnionych na gruncie tej ustawy nie są zaspokojone, to interes tej formacji z pewnością góruje nad interesem jednostki. Zatem, zdaniem kasatora, w sprawie niniejszej dyrektor oddziału regionalnego Agencji prawidłowo ocenił sytuację skarżącego, a z drugiej strony własne możliwości lokalowe, podając liczbę żołnierzy posiadających niezrealizowane potrzeby mieszkaniowe w garnizonie Warszawa. W świetle art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP kompetencje do orzekania w trybie określonym w powołanym przepisie w I instancji posiada właściwy dyrektor oddziału regionalnego Agencji. Wniosek strony podlega zatem ocenie przez ten organ i w przypadku jego niezasadności nie ma podstaw do kierowania wniosku do Ministra Obrony Narodowej o wyrażenie zgody w sprawie, skoro już z poczynionych ustaleń organu WAM wynika, że może być wydane tylko rozstrzygnięcie negatywne dla strony. Błędnym jest zatem rozumowanie Sądu, że "rozstrzygnięcie sprawy (w domyśle każdej) bez uprzedniego wystąpienia do Ministra Obrony Narodowej, zawsze stanowić będzie naruszenie art. 29 wspomnianej ustawy, albowiem brak takiego wystąpienia i w rezultacie brak stanowiska Ministra w powyższej materii, uniemożliwia prawidłowe podjęcie decyzji - brak jednego z istotnych elementów uznania administracyjnego, jakim jest zgoda Ministra lub jej odmowa." W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. M. wniósł o jej oddalenie. Z ostrożności procesowej, na wypadek uwzględnienia skargi wniósł o nieobciążanie go kosztami postępowania. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę kasacyjną, jej autor, odniósł się do zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej podając m.in. iż organ nie wskazał na czym polega wadliwość dokonanej przez Sąd I instancji kontroli zaskarżonej decyzji. Dla uznania zaś zasadności zarzutu naruszenia przepisów powołanych w skardze niezbędne byłoby stwierdzenie, że zakwestionowane wyrokiem decyzje Sąd I instancji oceniał wg innych kryteriów niż kryterium ich legalności. Wskazał on, że zgodnie z art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP bez zgody Ministra Obrony Narodowej dyrektor oddziału regionalnego nie może w sposób zgodny z prawem wydać decyzji uwzględniającej żądanie strony. Zatem dokonany przez Prezesa Agencji zwrot wniosku z jednoczesną sugestią zakończenia sprawy decyzją, należy ocenić nie tylko jako niedopuszczalną ingerencję w sam tok postępowania pierwszoinstancyjnego ale - co o wiele bardziej istotne - w treść rozstrzygnięcia organu I instancji. Taka zaś ingerencja Prezesa Agencji, będącego organem II instancji, godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe skarżącego i musi być oceniona jako rażące naruszenie prawa, które nie tylko mogło mieć, ale miało wpływ na wynik sprawy, skoro została ona zakończona decyzją negatywną dla skarżącego. W świetle powyższego, uchyleniu przez Sąd I instancji decyzji organu I i II instancji, będącemu skutkiem ich negatywnej oceny na płaszczyźnie dochowania wymaganej prawem procedury, nie można skutecznie postawić zarzutu, iż jest efektem ich wadliwej kontroli. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm-dalej w skrócie P.p.s.a.) sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wyliczone w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie żadna z takich okoliczności skutkujących nieważnością postępowania sądowoadministracyjnego nie występuje, z tego względu przy jej rozpoznaniu Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej Skarga kasacyjna rozpatrywana w tych granicach zasługuje na uwzględnienie. Nie wszystkie jednak jej zarzuty są zasadne, bowiem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona błędnie wytyka Sądowi I instancji złamanie art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1296 dalej P.u.s.a.) w zw. z art. 1 § 2 i art. 3 § 2 P.p.s.a. poprzez wadliwą kontrolę zaskarżonej decyzji. Stosownie do pierwszego z powołanych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość Art.1 P.p.s.a. nie dzieli się na żadne mniejsze jednostki redakcyjne, a zatem nie może być mowy o złamaniu § 2 tego artykułu, gdyż takiej normy w ogóle nie ma. Ponadto art.1 P.p.s.a. stanowi, że Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, w których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Z kolei art. 3 P.p.s.a. określa cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji, stwierdzając, że sprawują one kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ukształtowany w ten sposób zakres właściwości sądów administracyjnych nie został naruszony kwestionowanym wyrokiem. Sąd I instancji dokonał bowiem kontroli działalności organów administracji publicznej i badanie to przeprowadził w aspekcie zgodności z przepisami, które miały w sprawie zastosowanie. Samo wydanie wyroku niezgodnie z oczekiwaniem organu nie może być zatem utożsamiane ze złamaniem ani art.1 § 2 P.u.s.a. ani art.1 oraz art. 3 § 2 P.p.s.a. Trafnie natomiast skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art.29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym przepisem w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego WAM może, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, wydać decyzję o prawie zamieszkania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. W przypadkach tam wymienionych organ dysponuje możliwością wyboru skutku prawnego. Może on więc zezwolić innej osobie niż żołnierz w służbie stałej na czasowe zamieszkanie w lokalu mieszkalnym znajdującym się w zasobach WAM, albo odmówić przyznania takiego uprawnienia. Ustawodawca nie wskazał przy tym wyraźnie reguł wyboru konsekwencji prawnych, do których odnosi się hipoteza omawianej normy prawnej. Określił natomiast granice decyzji pozytywnej, przewidując, że może być ona podjęta tylko w sytuacji wyjątkowej i jedynie za zgodą Ministra Obrony Narodowej. Przepis art. 29 ustawy rozstrzygnięcie określonych w nim spraw powierza dyrektorowi oddziału regionalnemu WAM. Przewiduje też obowiązek porozumienia organu decyzyjnego z Ministrem Obrony Narodowej, ale nakazowi temu nie nadaje charakteru bezwzględnego i nie łączy go z każdym rozstrzygnięciem sprawy. Zgoda Ministra Obrony Narodowej jest jednym z dwóch obligatoryjnych warunków udzielenia przedmiotowego zezwolenia. Obowiązek współdziałania wskazanych organów powstaje zatem nie w chwili złożenia wniosku, lecz dopiero w późniejszym stadium postępowaniu, po zakwalifikowaniu takiego wystąpienia do pozytywnego jego załatwienia. Oznacza to, że podanie strony podlega w pierwszej kolejności ocenie organu kompetentnego do wydania decyzji. Jeżeli z poczynionych na tym etapie postępowania ustaleń wynika, że nie został spełniony wstępny warunek pozytywnego rozstrzygnięcia o prawie do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, tj. nie zachodzi sytuacja wyjątkowa w rozumieniu art. 29 powołanej ustawy, to dyrektor oddziału regionalnego WAM nie ma obowiązku wystąpienia do Ministra Obrony Narodowej o wydanie stosownej zgody w celu realizacji drugiej przesłanki ustawowej. Podobne stanowisko prezentował Naczelny sąd Administracyjny we wcześniejszych wyrokach ( wyrok NSA z dnia 10 października 2008r sygn. I OSK 1519/07 i z dnia 12 czerwca 2008r sygn. I OSK 858/07- oba orzeczenia publikowane w Centralnej bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z powyższych względów podzielić należy stanowisko kasatora, iż u podstaw zaskarżonego wyroku legło błędne założenie Sądu I instancji, iż zgoda Ministra Obrony Narodowej wymagana jest również w przypadku wydania decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie w lokalu mieszkalnym. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy WSA w Warszawie zobowiązany zatem będzie dokonać ponownej oceny legalności zaskarżonej doń decyzji Prezesa WAM, mając na uwadze przedstawioną wyżej wykładnię art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd odstąpił od zasadzenia od A. M. na rzecz Prezesa Agencji Mieszkaniowej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło