I SA/Lu 465/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. Z. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej pozostawiło bez rozpatrzenia odwołanie J. Z. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] , nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na rok 2008 w kwocie 5.144,00 zł W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...], nr [...] Burmistrz Miasta [...] ustalił wobec J. Z. wymiar podatku od nieruchomości na rok 2008 w kwocie 5.144,00 zł. W odwołaniu z dnia 11 kwietnia 2008 r. J. Z. wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji powołując się na postanowienie organu I instancji z dnia [...] nr [...] wszczynające z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zgodnie z art. 222 Ordynacji podatkowej, odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Dokonując analizy treści złożonego przez stronę odwołania, w świetle w/w wymogów jakie winien spełniać ten środek zaskarżenia organ odwoławczy uznał, że odwołanie nie zawiera zarzutów przeciwko decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] nr [...] , co obliguje go, stosownie do art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, do stwierdzenia w formie postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. Organ odwoławczy podał także, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że przepis art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej ustanawia odrębny od innych regulacji, normujących zasady prowadzenia postępowania podatkowego przez organ I instancji, tryb postępowania odwoławczego. Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazał, że nierozpatrzenie odwołania pozbawiło go prawa do obrony i zarzucił organom, iż nie wezwały go do uzupełnienia braków skoro takowe dostrzegły. Stwierdził, że złożył prawidłową deklarację na formularzu według wzoru ustalonego przez radę gminy, o czym poinformował w zażaleniu na wydane w niniejszej sprawie postanowienie o sprostowaniu postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 222 Ordynacji podatkowej, odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. W myśl art. 228 § 1 pkt 3 tej ustawy, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli odwołanie nie spełnia warunków wynikających z wyżej cytowanego art. 222. Przez zarzuty przeciw decyzji, o których mowa w art. 222 Ordynacji podatkowej, należy rozumieć wskazanie uchybień, które uzasadniają żądanie sformułowane w odwołaniu. Podstawę zarzutów w szczególności może stanowić naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe stosowanie, sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego lub inne naruszenie przepisów postępowania podatkowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Określenie istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania polega natomiast na wskazaniu rodzaju rozstrzygnięcia, którego strona domaga się od organu odwoławczego. Przytoczenie dowodów uzasadniających to żądanie oznacza wskazanie środków dowodowych potwierdzających prawdziwość zarzutów zgłoszonych przeciwko decyzji w odwołaniu. Pierwszy i drugi z wymienionych elementów tego środka zaskarżenia mają charakter obligatoryjny. Trzeci, z istoty rzeczy nosi cechy fakultatywności. Nie zawsze bowiem istnieje możliwość wskazywania dowodów. Przepis art. 222 Ordynacji podatkowej jest przepisem wyjątkowym, przez przedstawicieli doktryny często ocenianym jako unormowanie nadmiernie formalizujące odwołanie w postępowaniu podatkowym i uciążliwe, zwłaszcza dla podatnika nie mającego wykształcenia prawniczego i niekorzystającego z fachowej pomocy. Z tych względów powinien on być interpretowany w sposób ścisły. Wykładnia rozszerzająca prowadzić bowiem może do ograniczenia jednego z podstawowych praw procesowych strony postępowania podatkowego, jakim jest prawo do instancyjnej kontroli decyzji, a w konsekwencji - do kontroli sądowej (wyrok NSA z 22 marca 2000 r., I SA/Ka 1729/98). Dlatego też wymagania formalne stawiane odwołaniu w art. 222 Ordynacji podatkowej muszą być oceniane w sposób niekolidujący z zasadami dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Oznacza to, że jeżeli strona wniosła w terminie odwołanie od decyzji organu podatkowego, to nieprecyzyjność zawartych w nim zarzutów nie zwalnia organu podatkowego od obowiązku wyjaśnienia, czego właściwie dotyczy żądanie strony (wyrok NSA z 18 stycznia 2007 r., sygn. FSK II FSK 74/06 i wyrok NSA z 21 marca 2001 r., sygn. akt SA/Sz 2313/99). Tym bardziej jeżeli z odwołania można wyczytać zarzuty stawiane decyzji oraz żądanie wnoszącego odwołanie środkowi zaskarżenia nie można przypisać braków formalnych (por. wyrok NSA z 16 grudnia 1998 r. sygn. akt I SA/Gd 152/97,i z 22 marca 2000 r. I SA/Ka 1729/98). W niniejszej sprawie skarżący złożył w terminie odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta a z dnia [...], nr [...], którą ustalono mu wymiar podatku od nieruchomości na rok 2008 w kwocie 5.144,00 zł. Powodem wydania decyzji było zakwestionowanie prawidłowości danych zawartych w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych złożonej przez skarżącego i uznanie, iż cała jego nieruchomość, jako należąca do przedsiębiorcy, podlega opodatkowaniu według stawek najwyższych. W odwołaniu z dnia 11 kwietnia 2008 r. J. Z. wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji, powołując się na postanowienie organu I instancji z dnia [...] nr [...], wszczynające z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2008, w którym organ I instancji stwierdził, iż nie złożył on niezgodnej z przepisami deklaracji. Z treści odwołania wynika więc, że skarżący zakwestionował ustalenia faktyczne dokonane w sprawie, powołując się na prawidłowość złożonej przez siebie deklaracji, jego zdaniem potwierdzonej w postanowieniu Burmistrza Miasta z dnia [...] o wszczęciu postępowania podatkowego. Po złożeniu odwołania organ I instancji postanowieniem z dnia [...] orzekł o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki w tym postanowieniu wpisując zamiast "niezgodnej z przepisami – zgodnej z przepisami", natomiast organ odwoławczy pozostawił bez rozpoznania złożone przez skarżącego odwołanie, pomimo, że z jego treści można wyczytać zarzuty stawiane decyzji, a żądanie wnoszącego odwołanie jest wprost określone. Takie działanie organu odwoławczego narusza art. 220 Ordynacji podatkowej, albowiem pozbawia stronę prawa do kontroli decyzji organu I instancji przez organ wyższego stopnia, a zatem uznać należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych też względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.