II SA/Ol 827/08

WyrokWSA w Olsztynie2008-12-11

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Adam Matuszak, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie strażaka na niższe stanowisko służbowe w związku z likwidacją dotychczas zajmowanego stanowiska, przy jednoczesnym braku możliwości przeniesienia na stanowisko równorzędne, jest zgodne z prawem, nawet jeśli przeniesienie następuje w trakcie zwolnienia lekarskiego i czy przepisy Kodeksu pracy dotyczące ochrony stosunku pracy mają zastosowanie do stosunku służbowego strażaka?
Ratio decidendi
Przeniesienie strażaka na niższe stanowisko służbowe w związku z likwidacją dotychczas zajmowanego stanowiska jest zgodne z prawem, jeśli spełnione są dwie przesłanki: likwidacja stanowiska i brak możliwości przeniesienia na stanowisko równorzędne. Stosunek służbowy strażaka ma charakter administracyjno-prawny, a przepisy Kodeksu pracy dotyczące ochrony w przypadku zwolnienia lekarskiego nie mają zastosowania, chyba że ustawa o PSP stanowi inaczej. Naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, nie skutkują uchyleniem decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca, J. M., została przeniesiona z zajmowanego stanowiska Głównej Księgowej na niższe stanowisko Dyżurnego Operacyjnego w związku z likwidacją jej dotychczasowego stanowiska w wyniku reorganizacji Komendy Miejskiej PSP. Organ odwoławczy uchylił pierwszą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na istnienie wolnego stanowiska Starszego Specjalisty. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Komendant Miejski PSP przeniósł skarżącą na stanowisko Starszego Specjalisty, zachowując jej dotychczasowe uposażenie. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących przeniesienia na niższe stanowisko, brak podstaw do zmian organizacyjnych oraz naruszenie przepisów Kodeksu pracy w związku z przeniesieniem w trakcie zwolnienia lekarskiego. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe - oddala skargę. Z przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]" dokonał przeniesienia J. M., zajmującej stanowisko Głównej Księgowej w Komendzie Miejskiej PSP, na niższe stanowisko służbowe, to jest stanowisko Dyżurnego Operacyjnego w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym w tej Komendzie, w służbie stałej, w zmianowym rozkładzie czasu służby. Decyzję tą organ uzasadnił likwidacją mundurowego stanowiska Głównego Księgowego, będącą skutkiem zmiany z dniem 1 sierpnia 2008 r. Regulaminu Organizacyjnego Komendy Miejskiej PSP. Jako prawną merytoryczną podstawę rozstrzygnięcia wskazano dyspozycję przepisu art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tj. z 2006 r. Dz. U. Nr 96, poz. 667 ze zmianami – dalej: ustawa o PSP). Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając organowi I Instancji naruszenie przepisu art. 38 ust. 2 pkt 4 poprzez zastosowanie tegoż wedle nie uzasadnionej dowolności. Nadto zarzuciła też naruszenie przepisów kodeksu pracy (art. 41 w zw. z art. 42 § 1 w zw. z art. 69 oraz art. 18 § 1 pkt.2) podnosząc, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest nieuzasadnione, dokonane w czasie przebywania funkcjonariusza na zwolnieniu lekarskim oaz podjęte z naruszeniem zasady równego traktowania. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ II instancji decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]" uchylił w całości zaskarżoną decyzję Komendanta Miejskiego PSP Nr "[...]" z dnia "[...]" i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w związku ze stwierdzeniem faktu istnienia na dzień 1 sierpnia 2008 r. wolnego stanowiska starszego specjalisty w Wydziale Operacyjno Szkoleniowym Komendy Miejskiej PSP, które to stanowisko jest bliższe w hierarchii służbowej stanowisku zajmowanemu przez strażaka przed reorganizacją. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że zmiana z dniem 1 sierpnia 2008 r. Regulaminu Organizacyjnego KM PSP jest kolejnym etapem realizacji ustaleń zawartych w ustawie z dnia 12 stycznia 2007 r. o ustanowieniu "Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu w latach 2007-2009", która w art. 2 ust 4 przewiduje zmianę struktury i stanu etatowego formacji polegającą na zastąpieniu części funkcjonariuszy pracownikami cywilnymi. Obecna zmiana Regulaminu Organizacyjnego KM PSP spowodowała m.in. likwidację Wydziału Finansów (w miejsce którego powstała Sekcja Finansów - nastąpiło zmniejszenie zatrudnienia w komórce organizacyjnej). Na mocy znowelizowanego regulaminu organizacyjnego zlikwidowano w Komendzie Miejskiej PSP stanowisko "mundurowe" Głównego Księgowego w miejsce którego powołano stanowisko Głównego Księgowego w Korpusie Służby Cywilnej. Komendant wojewódzki wskazał, że w związku z niemożliwością przeniesienia skarżącej na stanowisko równorzędne, przeniesiono ją na stanowisko dyżurnego operacyjnego w zmianowym rozkładzie czasu służby w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym KM PSP. Przeniesienie skarżącej na niższe stanowisko służbowe nastąpiło w związku z niemożliwością zapewnienia stanowiska równorzędnego. Według organu odwoławczego stosownie do art. 89 ust. 1 powołanej powyżej ustawy, odwołująca się zachowała prawo do stawki uposażenia zasadniczego, pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku (tj. według grupy 11), do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia zasadniczego według obecnego stanowiska służbowego. W związku z faktem, iż przeniesienie na niższe stanowisko służbowe następuje w związku z likwidacją stanowiska "mundurowego" Głównego Księgowego w Wydziale Finansów, na podstawie art. 87 ust. 3 pkt. 3 ustawy o PSP, skarżąca zachowała, przez okres 12 miesięcy od dnia przeniesienia, prawo do dodatku służbowego w dotychczasowej wysokości. Zdaniem organu w myśl art. 38 ust. 2 pkt. 4 ustawy strażaka przenosi się na niższe stanowisko służbowe w razie likwidacji zajmowanego stanowiska, jeżeli nie ma możliwości przeniesienia go na stanowisko równorzędne. Do przeniesienia w tym trybie niezbędne jest więc zaistnienie łącznie dwóch przesłanek: likwidacji stanowiska i braku możliwości przeniesienia na stanowisko równorzędne. W rozpatrywanej sytuacji obie te przesłanki wystąpiły. Według organu II instancji analiza schematu organizacyjnego KM PSP, ilości rodzajów etatów w poszczególnych komórkach organizacyjnych komendy potwierdza stanowisko Komendanta Miejskiego PSP zawarte w zaskarżonej decyzji o braku możliwości przeniesienia na stanowisko równorzędne, ale jednocześnie wykazuje, iż w strukturze Wydziału Operacyjno Szkoleniowego istnieje na dzień 1 sierpnia 2008 r. nieobsadzone stanowisko starszego specjalisty w codziennym rozkładzie czasu służby, które to stanowisko zgodnie z rozporządzeniem MSWiA z dnia 27 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 37, poz.212) jest zakwalifikowane do grupy 10 uposażenia zasadniczego, a więc o jedną grupę wyżej niż stanowisko dyżurnego operacyjnego. Stąd też według organu odwoławczego, uwzględniając fakt spełniania przez skarżącą wymogów kwalifikacyjnych (określonych w rozporządzeniu MSWiA z dnia 25 lipca 2006 r. w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej, maksymalnych stopni przypisanych do poszczególnych stanowisk oraz dodatkowych wymagań kwalifikacyjnych, jakim powinni odpowiadać strażacy na określonych stanowiskach służbowych (Dz.U. Nr 142, poz.1022 ze zmianami)) zarówno dla stanowiska starszego specjalisty, jak też i dyżurnego operacyjnego, skarżącą należało przenieść na stanowisko starszego specjalisty w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym w codziennym rozkładzie czasu służby. Stanowisko starszego specjalisty w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym jest najwyższym wolnym stanowiskiem (najbliższym w hierarchii służbowej stanowisku zajmowanemu przez skarżącą przed reorganizacją) w strukturze KM PSP wg Regulaminu Organizacyjnego obowiązującego od dnia 1 sierpnia 2008r. Organ odwoławczy podniósł, że w strukturze KM PSP, wg znowelizowanego regulaminu, brak jest innych wolnych stanowisk o wymogach kwalifikacyjnych i przysługujących składnikach uposażenia porównywalnych do poprzednio zajmowanego przez skarżącą stanowiska głównego księgowego. Decyzja w sprawie przeniesienia funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe winna w swej treści jednoznacznie określać to stanowisko oraz przypisane do niego z mocy cytowanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 200S r. takie elementy jak uposażenie zasadnicze i wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz dodatek za stopień, następnie powinna zawierać ustalenia takie jak: prawo do stawki uposażenia zasadniczego pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego, wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, prawo do dodatku służbowego według stawek obowiązujących przed przeniesieniem przez okres 12 miesięcy od przeniesienia. Komendant Wojewódzki odnosząc się do zarzutów odwołania w przedmiocie naruszenia przepisów art. 41 w związku z art. 42 kodeksu pracy podniósł, że stosowanie wykładni przepisów powszechnie obowiązujących, w przypadku braku jednoznacznego odesłania w ustawie o PSP do ich stosowania, jest niedopuszczalne. Stosunek służbowy strażaka nie jest stosunkiem pracy, którego istotną cechą jest równorzędność stron. Służba w Państwowej Straży Pożarnej nie jest zwykłą pracą najemną, dlatego też stosunek służbowy ma charakter administracyjno-prawny, w związku z czym przełożony właściwy w sprawach osobowych jednostronnie i władczo kształtuje istotne składniki tego stosunku. Przepisy ustawy o PSP nie odsyłają w sposób generalny do kodeksu pracy i przepisów wydanych na jego podstawie. Ustawa o PSP w sposób szczególny chroni bowiem zdaniem organu tylko trwałość stosunku służbowego strażaka w okresie choroby – art. 45 ustawy PSP, nie reguluje natomiast w identyczny sposób, jak kodeks pracy, kwestii zmiany warunków stosunku służbowego. W przypadku zmiany stanowiska służbowego, strażakowi przebywającemu na zwolnieniu lekarskim, nie przysługuje ochrona, taka jak przewidziana w prawie pracy w przypadku wypowiedzenia warunków pracy i płacy. W ustawie o PSP funkcje gwarancyjne, chroniące prawa nabyte, w przypadku pobytu strażaka na zwolnieniu lekarskim spełnia art. 105, zgodnie z którym, w razie choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych, strażak otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Komendant Wojewódzki podkreślił, że przeniesienie skarżącej na niższe stanowisko służbowe, spowodowane było likwidacją dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego w wyniku zmiany Regulaminu Organizacyjnego KM PSP, a w związku z zastosowaniem art. 89 ust. 1 i art. 87 ust. 3 ustawy o PSP nie spowodowało zmiany przysługującego skarżącej uposażenia. Według organu II instancji okoliczność, iż skarżąca od dnia 12 maja 2008 r. tj. przed wydaniem zaskarżonej decyzji, zaprzestała pełnienia służby z powodu choroby nie ma żadnego związku z reorganizacją jednostki połączonej z likwidacją zajmowanego przez skarżącą stanowiska służbowego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu 29 sierpnia 2008 r. Komendant Miejski PSP wydał decyzję Nr "[...]", na podstawie której dokonał przeniesienia z dniem 1 sierpnia 2008 r. skarżącej ze stanowiska Głównej Księgowej w Komendzie Miejskiej PSP, na niższe stanowisko służbowe, to jest stanowisko Starszego Specjalisty w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym w tej Komendzie, w służbie stałej, w codziennym rozkładzie czasu służby. Decyzją tą ustalił skarżącej uposażenie stosownie do zajmowanego po przeniesieniu stanowiska, tj. starszego specjalisty oraz działając na podstawie art. 87 ust. 3 oraz art. 89 ust.1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tj. z 2006 r. Dz.U. Nr 96, poz.667 ze zmianami) zachował prawo do stawki uposażenia zasadniczego pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku (do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego) oraz prawo do dodatku służbowego według stawek i w wysokości obowiązującej przed przeniesieniem (przez okres 12 miesięcy od dnia przeniesienia). J. M. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając organowi I Instancji naruszenie przepisu art. 38 ust. 2 pkt 4 poprzez zastosowanie tegoż wedle nie uzasadnionej dowolności. Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję będącą przedmiotem odwołania. W uzasadnieniu podniósł, że organ I Instancji wydając zaskarżoną decyzję uwzględnił wszystkie okoliczności wykazane w uzasadnieniu decyzji Komendanta Wojewódzkiego PSP Nr "[...]" z dnia "[...]". Skargę na powyższą decyzję wywiodła przez pełnomocnika J. M., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji. W skardze zarzucono naruszenie art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej ponieważ według skarżącej wspomniany przepis ma zastosowanie w sytuacji likwidacji stanowiska dotychczas zajmowanego, natomiast w przypadku skarżącej taka rzecz nie miała miejsca. Ponadto w myśl art. 13 a wspomnianej ustawy regulamin organizacyjny tworzony przez komendanta miejskiego ustala organizację komendy miejskiej zgodnie z jej ramową organizacją określoną przez właściwego ministra. Według strony skarżącej przepis ten nie wskazuje, aby regulamin ten określał rozdzielenie stanowisk mundurowych oraz cywilnych, a to powoduje, że nie było w tym zakresie podstaw prawnych do dokonywania przez komendanta miejskiego zmian organizacyjnych. Zdaniem skarżącej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 lipca 2006r. w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej, maksymalnych stopni przypisanych do poszczególnych stanowisk oraz dodatkowych wymagań kwalifikacyjnych, jakim powinni odpowiadać strażacy na określonych stanowiskach służbowych (Dz. U. 2006 nr 142, poz. 1022), stanowisko głównego księgowego zostało przewidziane jako stanowisko mundurowe. Zmiany regulaminu organizacyjnego nie mogły więc polegać na zamianie stanowiska mundurowego na stanowisko cywilne, gdyż nie leży to w zakresie uregulowań tych regulaminów. Skarżąca podniosła, że art. 38 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy wskazuje, iż strażaka można przenieść na niższe stanowisko służbowe m.in. w przypadku likwidacji zajmowanego stanowiska. Taka sytuacja w myśl wywodów skargi nie miała miejsca. Ponadto na niższe stanowisko strażak może być przeniesiony tylko, gdy nie ma możliwości przeniesienia go na równorzędne stanowisko. Tymczasem według twierdzeń zawartych w skardze, w zakładzie pracy pozostaje wolne stanowisko równorzędne, na które mogłaby być przeniesiona skarżąca, tj. stanowisko naczelnika wydziału kwatermistrzowskiego. Według skarżącej jej kwalifikacje nie odpowiadają wymaganiom stawianym na nowym stanowisku. W skardze powołano się na orzecznictwo NSA w kontekście przytaczanego art. 38 ust. 2 pkt 4 wspomnianej ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, według którego proponowanie strażakowi stanowisk niższych niż równorzędne nie może nosić znamion dowolności. Ponadto zarzucono w skardze, że przeniesienie J. M. na niższe stanowisko nastąpiło w trakcie realizacji przez nią zwolnienia lekarskiego, co naruszyło art. 41 kodeksu pracy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że strona skarżąca nietrafnie podniosła zarzut naruszenia art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o straży Pożarnej. Zmiana Regulaminu Organizacyjnego, w następstwie której nastąpiła likwidacja stanowiska mundurowego J. M. była bowiem według organu wypadkową zmian wprowadzonych ustawą z dnia 12 stycznia 2007r. o ustanowieniu "Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu w latach 2007-2009". Jednym z celów tej ustawy była taka zmiana struktury organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej, która spowodowała by przesunięcie funkcjonariuszy do zadań ratowniczo-gaśniczych i zastąpienie ich na stanowiskach nie związanych z takimi zadaniami przez osoby cywilne. Ponadto w odpowiedzi na skargę organ podniósł, że zmiana stanowiska mundurowego na tzw. "cywilne", mimo że charakteryzujące się tym samym charakterem działań była uprawniona i zgodna ze wspomnianym art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Bezzasadny jest też według organu zarzut naruszenia art. 36 wskazanej ustawy, ponieważ skarżąca posiada stosowne kwalifikacje (studia podyplomowe) umożliwiające jej sprawowanie powierzonego jej stanowiska. Organ odwoławczy wskazał również, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 41 kodeksu pracy, że stosunek służbowy strażaka nie jest stosunkiem pracy a więc nie odnoszą się do niego przepisy kodeksu pracy. Powierzenie skarżącej innego stanowiska pracy nie odbyło się też z naruszeniem żadnych innych przepisów prawa, w tym ustawy o Państwowej straży Pożarnej. Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008r. skarżąca przedłożyła pismo Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z "[...]", w którym organ ten wskazuje, iż obecnie wyraża bezterminowo zgodę na zachowanie przez strażaków przeniesionych w wyniku reorganizacji na niższe stanowiska służbowe, prawa do zaszeregowania uposażenia zasadniczego według grupy należnej na poprzednio zajmowanym stanowisku oraz pismo z 4 listopada 2008r. kierowane do skarżącej z treści którego wynika, iż Komendant Główny uznał, że Komendant Wojewódzki w toku postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie naruszył art. 61 § 4 i art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa. Nie budzi wątpliwości, że stosunek służbowy strażaka Państwowej Straży Pożarnej jest administracyjnym stosunkiem służbowym uregulowanym przepisami ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 96, poz. 667 z późn.zm., zwanej dalej ustawą o PSP). Analiza treści art. 32 ww. ustawy wskazuje, że jest to norma o charakterze kompetencyjnym, zgodnie z którą właściwi przełożeni, określeni w art. 32 ust. 1 pkt 1-8 ustawy, wydają decyzję w przypadku: 1) mianowania strażaka na stanowisko służbowe, 2) przenoszenia na inne stanowisko służbowe, 3) powierzenia pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, 4) zawieszenia w czynnościach służbowych, 5) zwalniania ze służby, z wyjątkami określonymi w art. 47 ust. 1 ustawy. Jak stanowi natomiast art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o PSP strażaka można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji zajmowanego stanowiska, jeżeli nie ma możliwości przeniesienia strażaka na równorzędne stanowisko. Decyzję w takiej sprawie należy zatem uznać, za decyzję uznaniową (por. wyrok WSA z dnia 24 listopada 2004 r. II SA 3635/03, baza Lex nr 162215). Wielokrotnie sądy administracyjne podnosiły, iż uznanie administracyjne nie zwalnia organu wydającego decyzję z wszechstronnego rozpatrzenia sprawy, a uzasadnienie decyzji w takiej sprawie winno być tak skonstruowane, aby nie można było organowi zarzucić dowolności w rozstrzygnięciu sprawy (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 1998 r. III SA 1651/96, baza Lex nr 44815). Celem wspomnianego przepisu, będącego podstawą materialnoprawną merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, jest zapewnienie w przypadku reorganizacji, osobie zajmującej określone stanowisko służbowe, stanowiska równorzędnego, o ile istnieje taka możliwość. Przepis ten spełnia funkcje gwarancyjne związane ze szczególnym charakterem stosunku służbowego strażaka, zapewnia stabilność tego stosunku. Gwarancyjny charakter przepisu art. 38 ust. 2 pkt 4 sprawia, że proponowanie strażakowi stanowisk niższych niż równorzędne (w razie ich braku), nie może nosić znamion dowolności. Zaproponowane stanowisko - jeśli nie może być równorzędne - powinno być jak najbliższe w hierarchii służbowej stanowisku zajmowanemu przez strażaka przed reorganizacją. Punktem odniesienia musi być stanowisko zajmowane przez strażaka przed reorganizacją i likwidacją tegoż stanowiska, niezależnie od tego czy było ono zajmowane za zgodą właściwego ministra czy bez takiej zgody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2006r. I OSK 959/05, baza LEX nr 198233). Opierając się na wykładni art. 38 ust. 2 pkt 4 powołanej ustawy, należy dojść do wniosku, że Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej jest uprawniony do przeniesienia podległego mu strażaka na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji zajmowanego dotychczas stanowiska służbowego i jest to decyzja uznaniowa. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki przeniesienia strażaka – J. M. - na niższe stanowisko zgodnie ze wskazanym przepisem. Z analizy akt sprawy wynika, że zarządzeniem Nr "[...]" z dnia "[...]" Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej zatwierdził z dniem 1 sierpnia 2008 r. regulamin organizacyjny Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej. Wspomniane zmiany były etapem realizacji ustaleń zawartych w ustawie z dnia 12 stycznia 2007 r. o ustanowieniu "Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu w latach 2007-2009" (Dz. U. Nr 35, poz. 213), która w art. 2 ust 4 przewiduje zmianę struktury i stanu etatowego formacji polegającą na zastąpieniu części funkcjonariuszy pracownikami cywilnymi. Modyfikacja regulaminu organizacyjnego KM PSP wymusiła m.in. likwidację Wydziału Finansów (w miejsce którego powstała Sekcja Finansów - nastąpiło zmniejszenie zatrudnienia w komórce organizacyjnej). Na mocy znowelizowanego regulaminu organizacyjnego zlikwidowano w Komendzie Miejskiej PSP stanowisko "mundurowe" Głównego Księgowego w miejsce którego powołano stanowisko Głównego Księgowego w Korpusie Służby Cywilnej. Nie może odnieść zamierzonego skutku prawnego zarzut skarżącej, według którego komendant miejski nie ma upoważnienia ustawowego do likwidacji stanowisk w jednostkach organizacyjnych PSP. Przeczy temu brzmienie przepisu art. 13a ust. 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, który wprost wskazujące na kompetencję komendanta powiatowego (miejskiego) PSP do ustalania regulaminu organizacyjnego komendy powiatowej (miejskiej) PSP, który następnie jest zatwierdzany przez komendanta wojewódzkiego i konstruowany w oparciu o rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie ramowej organizacji komendy wojewódzkiej i powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 143, poz. 1037). Należy podkreślić, że likwidacja stanowiska w przedmiotowej sprawie odnosi się do likwidacji w obrębie danej komórki organizacyjnej urzędu na skutek zmian strukturalnych, a nie do likwidacji danego stanowiska w całej strukturze organizacyjnej określonego podmiotu. Zlikwidowany w wyniku zmiany regulaminu organizacyjnego tzw. etat mundurowy został przesunięty do Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej Nr "[...]", co z pewnością jest zgodne z zamierzeniem ustawodawcy wynikającym z art. 2 ust. 4 ustawy z 12 stycznia 2007r. o ustanowieniu "Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu w latach 2007-2009". Jak słusznie zauważono w skardze ramowe regulaminy organizacyjne opracowane przez właściwego ministra zawierają jedynie wytyczne co do ilości etatów w poszczególnych komórkach, nie mają więc one charakteru prawnie wiążącego. Zdaniem skarżącej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 lipca 2006r. w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej, maksymalnych stopni przypisanych do poszczególnych stanowisk oraz dodatkowych wymagań kwalifikacyjnych, jakim powinni odpowiadać strażacy na określonych stanowiskach służbowych (Dz. U. 2006 nr 142, poz. 1022), stanowisko głównego księgowego zostało przewidziane także jako stanowisko mundurowe. Stworzenie takiej możliwości nie jest jednak nakazem obligującym do zakwalifikowania takiego stanowiska jako mundurowe. Zaszeregowanie takiego etatu zależy od ustaleń regulaminu organizacyjnego, który w przedmiotowej sprawie zaszeregował stanowisko Głównego Księgowego w korpusie służbie cywilnej, zgodnie z cytowaną wyżej ustawą z 12 stycznia 2007r. Ze wspomnianego regulaminu organizacyjnego wynika, że likwidacja stanowiska skarżącej nastąpiła z dniem 1 sierpnia 2008r. z tym dniem bowiem przestał istnieć etat mundurowy Głównego Księgowego w Komendzie Miejskiej PSP na którym mógł pełnić służbę strażak. Została zatem spełniona pierwsza z przesłanek wynikająca z treści art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o PSP, a mianowicie likwidacja stanowiska skarżącej. Nie jest zasadny zarzut skargi, zgodnie z którym stanowisko głównego księgowego nadal istnieje i obejmuje swoim zakresem działania te czynności, które do tej pory skarżąca wykonywała. Przede wszystkim strażak może pełnić służbę jedynie na określonym stanowisku służbowym, co wynika z treści art. 31, 33 pkt 1 i 36 ustawy o PSP. W przypadku więc likwidacji danego stanowiska jako mundurowego strażak już pełnić służby na tym stanowisku nie może, skoro nie istnieje ono w strukturze etatowej danej jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej. Fakt likwidacji danego stanowiska służbowego jako mundurowego oznacza likwidację zajmowanego stanowiska w rozumieniu art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o PSP, nawet jeżeli to stanowisko funkcjonuje nadal w tej jednostce organizacyjnej, będąc już stanowiskiem na którym może być zatrudniony pracownik Państwowej Straży Pożarnej na podstawie odrębnych przepisów. Jak wynika z akt sprawy, została spełniona także druga przesłanka z art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o PSP, bowiem brak było możliwości przeniesienia skarżącej na inne równorzędne stanowisko. Zgodzić się należy z twierdzeniem, że to na organie administracyjnym podejmującym decyzje o przeniesieniu spoczywa obowiązek wykazania, że nie było i nie ma możliwości przeniesienia danej osoby na inne równorzędne stanowisko. Jednakże w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie było możliwości przeniesienia J. M. na równorzędne stanowisko służbowe. Analiza schematu organizacyjnego KM PSP oraz liczby i rodzajów etatów w poszczególnych komórkach organizacyjnych Komendy Miejskiej PSP w "[...]" potwierdza tezę zawartą w zaskarżonej decyzji o braku możliwości przeniesienia skarżącej na stanowisko równorzędne. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały też, iż najbliższe - w stosunku do dotychczas zajmowanego przez J. M. - nieobsadzone stanowisko, to etat starszego specjalisty w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym w codziennym rozkładzie czasu służby. Nie budzi wątpliwości, że w strukturze KM PSP, wg znowelizowanego regulaminu, brak jest innych wolnych stanowisk o wymogach kwalifikacyjnych i przysługujących składnikach uposażenia porównywalnych do poprzednio zajmowanego przez skarżącą stanowiska głównego księgowego. Odnosząc się do zarzutu skargi, że w Komendzie Miejskiej pozostaje wolne stanowisko naczelnika wydziału kwatermistrzowskiego wskazać należy, iż z wyjaśnień złożonych na rozprawie przez pełnomocnika organu wynika, iż stanowisko to było obsadzone do dnia 1 października 2008r. przez strażaka i po zwolnieniu tego stanowiska obsadzone przez innego funkcjonariusza z tym samym dniem, początkowo poprzez powierzenie temu funkcjonariuszowi obowiązków naczelnika wydziału kwatermistrzowskiego, a następnie strażak ten został mianowany na to stanowisko. Należy więc przyjąć, iż na dzień 6 października 2008r. (dzień wydania zaskarżonej decyzji) w Komendzie Miejskiej PSP stanowisko to było obsadzone, a skarżącą przeniesiono na niższe stanowisko służbowe najbliższe w hierarchii służbowej stanowisku zajmowanemu przed reorganizacją i likwidacją stanowiska dotychczas zajmowanego, co potwierdzają akta administracyjne. Wskazać należy, iż organ odwoławczy wprawdzie błędnie poszukiwał stanowiska odpowiedniego dla skarżącej z datą 1 sierpnia 2008r. (data wprowadzenia Regulaminu organizacyjnego) nie zaś z datą wydania zaskarżonej decyzji, ale fakt ten ze względu na powyższe okoliczności nie miał znaczenia w sprawie. Organowi można jedynie przypomnieć, iż rozstrzygając sprawę winien on badać stan prawny i faktyczny z daty wydania decyzji. Skarżąca natomiast spełniała wszystkie wymogi, uprawniające ją do zajęcia stanowiska starszego specjalisty w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym. Bezzasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 36 ustawy o PSP. Przede wszystkim J. M. ukończyła Studia Podyplomowe w zakresie oficerskiego przeszkolenia zawodowego, które odpowiednio do art. 36 wspomnianej ustawy uprawniają do zajmowania stanowisk oficerskich w Państwowej Straży Pożarnej. Ponadto zgodnie z załącznikiem Nr 3 do rozporządzenia Ministra spraw Wewnętrznych i administracji z dnia 25 lipca 2006r. do mianowania na wspomniane stanowisko niezbędne jest legitymowanie się kwalifikacjami oficerskimi i co najmniej 3-letnim okresem służby. Obie przesłanki J. M. spełnia. Stanowisko to zgodnie z rozporządzeniem MSWiA z dnia 27 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 37, poz.212) jest zakwalifikowane do grupy 10 uposażenia zasadniczego. Należy podkreślić, że stosownie do art. 89 ust. 1 ustawy J. M. zachowała prawo do stawki uposażenia zasadniczego, pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku (tj. według grupy 11), do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia zasadniczego według obecnego stanowiska służbowego. W związku z faktem, iż przeniesienie na niższe stanowisko służbowe następuje w związku z likwidacją stanowiska "mundurowego" Głównego Księgowego w Wydziale Finansów, na podstawie art. 87 ust. 3 pkt. 3 ustawy o PSP, skarżąca zachowała, przez okres 12 miesięcy od dnia przeniesienia, prawo do dodatku służbowego w dotychczasowej wysokości. Dodać ponadto należy, iż przeniesienie skarżącej na niższe stanowisko służbowe nie zamyka drogi do ewentualnego skorzystania przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z możliwości dotyczącej zachowania uposażenia przewidzianej w art. 89 ust. 2 ustawy o PSP. Niezasadny jest również zarzut sformułowany przez skarżącą a dotyczący naruszenia art. 41 Kodeksu pracy. Stosunek służbowy strażaka nie jest stosunkiem pracy, którego istotną cechą jest równorzędność stron. Stosunek służbowy ma w takim przypadku charakter administracyjno-prawny, w związku z czym przełożony właściwy w sprawach osobowych jednostronnie i władczo kształtuje istotne składniki tego stosunku. Przepisy ustawy o PSP nie odsyłają w sposób generalny do Kodeksu pracy i przepisów wydanych na jego podstawie. Ustawa o PSP odsyła do przepisów Kodeksu pracy w sposób enumeratywny, tzn. ustawodawca wskazuje jakie przepisy tego Kodeksu mają zastosowanie. Takie odesłania w ustawie o PSP znajdują się m.in. w art. 29a ust. 3, 71d, 71e ust. 2 i art. 72a ust. 1. Ustawa o PSP nie odsyła jednak do art. 41 lub 42 Kodeksu pracy i brak jest podstaw do stosowania tych przepisów. Ustawa o PSP w sposób szczególny chroni tylko trwałość stosunku służbowego strażaka w okresie choroby – art. 45 ustawy PSP, nie reguluje natomiast w identyczny sposób, jak kodeks pracy, kwestii zmiany warunków stosunku służbowego. W przypadku zmiany stanowiska służbowego, strażakowi przebywającemu na zwolnieniu lekarskim, nie przysługuje ochrona, taka jak przewidziana w prawie pracy w przypadku wypowiedzenia warunków pracy i płacy. W ustawie o PSP funkcje gwarancyjne, chroniące prawa nabyte, w przypadku pobytu strażaka na zwolnieniu lekarskim spełnia art. 105, zgodnie z którym, w razie choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych, strażak otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Przyznać należy rację skarżącej, że organy w niniejszym postępowaniu naruszyły art. 61 § 4 kpa, nie zawiadamiając skarżącej o wszczęciu postępowania administracyjnego i art. 10 § 1 kpa nie informując skarżącej przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. W ocenie Sądu jednak naruszenie przepisów postępowania nie mogło skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Stosownie bowiem do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem naruszenie art. 61 § 4 kpa, jak i art. 10 § 1 nie miało żadnego znaczenia przy rozstrzygnięciu sprawy. Wskazać należy, iż spór pomiędzy stronami sprowadzał się w istocie do interpretacji przepisów prawa materialnego, dlatego naruszenie wymienionych przepisów proceduralnych nie miało wpływu na wynik sprawy. Organy doręczały skarżącej decyzje administracyjne i korzystała ona z możliwości zaskarżenia decyzji wydanych w sprawie, podnosząc merytoryczne argumenty przeciwko stanowisku przyjętemu przez organy. Mając powyższe na względzie, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło