II SA/Po 305/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi A. i S. S. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę. /-/ M. Kwiecińska /-/ A. Zieliński /-/ W. Batorowicz Inwestor – S. G. - w trakcie robót budowlanych prowadzonych na nieruchomości przy ul. M. w P., na podstawie decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...]r. o pozwoleniu na dobudowę i rozbudowę poziomą istniejącego domu jednorodzinnego, odstąpił w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego. Inwestor wykonał cztery otwory okienne w ścianie zewnętrznej budynku w kondygnacji I piętra od strony działki przy ul. M. (obiekt znajduje się na terenie zespołu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków jako dzielnica willowa z domami i ogrodami). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. – dalej PINB postanowieniem z dnia 29.12.2005r. wstrzymał, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. - dalej: Prawo budowlane), prowadzenie robót budowlanych. Rozstrzygnięcie powyższe W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. – dalej WINB utrzymał w mocy postanowieniem z dnia [...]. Następnie decyzją z dnia [...]. PINB nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Jednak w wyniku przeprowadzenia postępowania odwoławczego WINB decyzją z dnia [...]. uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Na ostateczną decyzję WINB inwestor wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P., który wyrokiem z dnia [...]. sygn. [...] oddalił skargę. Po ponownym rozpoznaniu sprawy PINB decyzją z dnia [...]. nałożył na inwestora obowiązek zamurowania 4 otworów okiennych o wymiarach [...] wykonanych w ścianie zewnętrznej budynku, zlokalizowanej w odległości od [...] od granicy z działką sąsiednią, w kondygnacji I piętra oraz sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w zakresie nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na nieruchomości przy ul. M. w P. uwzględniającego wymienione roboty budowlane. Wskutek odwołania inwestora WINB decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji. W dalszej kolejności PINB decyzją z dnia [...]. zatwierdził przedłożony projekt budowlany zamienny, udzielił inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył na niego obowiązek uzyskania decyzji pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Jednakże wskutek odwołania WINB decyzją z dnia [...]. uchylił w całości rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Decyzją z dnia [...] PINB zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót, a także nałożył na inwestora obowiązek zamurowania otworu okiennego znajdującego się w kondygnacji poddasza w elewacji od strony ul. M. oraz obowiązek uzyskania decyzji pozwolenia na użytkowanie tego obiektu. Jednak decyzją WINB z dnia [...]. wymieniona powyżej decyzja PINB została uchylona w całości, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...]. PINB ponownie zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. M. w P. oraz nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że ustawodawca poprzez zapis § 2 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zwolnił warunkowo przy nadbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków od wymogu stosowania każdego z następnych przepisów, także z wymogu § 12 ust. 1 pkt 1 tj. zachowania odległości 4 metrów od granicy działki do ściany z oknami w przypadku wykazania, iż wymagania określone w rozporządzeniu zgodnie z § 2 ust.2 Rozporządzenia zostały spełnione w sposób inny niż w rozporządzeniu. Przepisy te w ocenie PINB znalazły zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. PINB wyjaśnił, że po wskutek ustaleń ekspertyzy : rzeczoznawcy budowlanego w sprawie spełnienia w wykonanej nadbudowie wymagań podstawowych w zakresie poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich oraz rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych wykazującej zgodność wykonanych robót z przepisami przeciwpożarowymi, a także postanowienia W. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...]. akceptującego w oparciu o § 2 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. zastosowanie w ścianie nadbudowanej części budynku mieszkalnego przy ul. M. w P. zlokalizowanej w odległości [...] m od granicy działki okien nieotwieralnych przeszklonych szkłem o klasie odporności ogniowej El 30 PINB uznał, iż wymagania określone zgodnie § 2 ust.2 Rozporządzenia o którym mowa powyżej zostały spełnione w sposób inny niż w rozporządzeniu. Wobec faktu, że istniejące otwory okienne przekraczają 10 % powierzchni ściany nie ma możliwości aby nakazać wypełnienie 4 nowo wykonanych otworów okiennych materiałem przepuszczającym światło. W takiej sytuacji organ uznał, że nie znajduje w sprawie zastosowania § 232 pkt 6 rozporządzenia, w myśl którego w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10 % powierzchni ściany. Dlatego też na inwestora nałożono obowiązek zamurowania 4 otworów okiennych wykonanych w ścianie zewnętrznej budynku, zlokalizowanej w odległości od [....]m od granicy z działką sąsiednią w kondygnacji I piętra oraz sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, a dniu [....]. w siedzibie organu złożono projekt budowlany zamienny oraz oświadczenie inwestora o zamurowaniu [...] otworów okiennych w ścianie zewnętrznej budynku w kondygnacji I piętra. Również w trakcie oględzin stwierdzono, iż wewnętrzne lico ściany budynku, w której były osadzone cztery okna jest ścianą pełną otynkowaną i pomalowaną. W toku postępowania stwierdzono również istnienie otworu okiennego w kondygnacji poddasza i ustalono, że w ten sposób rażąco naruszało przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Inwestorowi nakazano zamurowanie przedmiotowego okna, aby osiągnąć stan zgodny z przepisami, a oględziny przeprowadzone w dniu [...]. i [....]. potwierdziły, że w poziomie poddasza zaślepiony został od wewnątrz otwór okienny. W konsekwencji ustalono, że przedłożony projekt zamienny uzgodniony z Miejskim Konserwatorem Zabytków nie narusza przepisów rozporządzenia. Od decyzji tej odwołanie w terminie wnieśli A. i S. S. podnosząc, że organy nadzoru budowlanego uznają za zgodne z przepisami istnienie okna znajdującego się w odległości [...] od granicy działki. Odwołujący się wskazali na § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w myśl, którego dopuszczalna odległość od granicy działki dla ściany z oknami wynosi [...]m. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. WINB utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku postępowania ustalono, iż cztery otwory okienne zostały zamurowane a ściana w której były tworzy jedną płaszczyznę pokrytą tynkiem i jest pomalowana. W elewacji utworzone zostały wnęki imitujące otwory okienne. Wykonanie otworu na II kondygnacji (poddaszu) było przewidziane w projekcie budowlanym zatwierdzonym w decyzji Prezydenta Miasta P. o pozwoleniu na budowę. Organ nadzoru budowlanego wyjaśnił też, że w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego odnosi się do wykonanych zmian, jednak z uwagi na fakt, iż decyzja pozwolenia na budowę została uchylona zbadał także czy istnienie otworu na kondygnacji II piętra nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). WINB ustosunkował się do zarzutów odwołania wyjaśniając, że stanowisko Ministra Infrastruktury dotyczyło otworów okiennych na kondygnacji pierwszego piętra. Minister nie wyraził zgody ich istnienie dlatego też wykonane zostały wnęki imitujące otwory okienne. Natomiast otwór wykonany w kondygnacji drugiego piętra był przewidziany w projekcie zatwierdzonym w decyzji pozwolenia na budowę, jednakże został zlikwidowany - pozostała wnęka imitująca otwór okienny. Tym samym w nadbudowanej części budynku od strony działki nr [...] nie ma otworów okiennych. WINB wyjaśnił też, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie wprowadza ograniczeń co do wysokości budynków czy liczby kondygnacji. Ustalono warunki dla inwestycji polegającej m.in.: na nadbudowie nad istniejącą werandą od strony zachodniej ścian w poziomie pierwszego piętra, nadbudowie istniejącego domu jednorodzinnego poprzez podniesienie jego dachu o około [...], przy czym użyto wyrazów "między innymi". Dlatego, w ocenie organu II instancji nie można stwierdzić by roboty wymienione w decyzji były wszystkimi jakie miały zostać wykonane, jak również jakoby warunki zabudowy zostały naruszone. Skargę do sądu administracyjnego wnieśli A. S. i S. S. podnosząc zarzuty naruszenia art. 7 i 77 kpa, § 12 ust. 1 i 2 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r., a także art. 5 Prawa budowlanego, jak również art. 64 Konstytucji RP. Skarżący podnieśli, że zasłonięcie okna nie stanowi imitacji otworu okiennego, który usytuowany jest niezgodnie z § 12 rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r. Taki stan rzeczy narusza przysługujące skarżącym prawo własności. W ocenie zainteresowanych projekt budowlany jest obarczony wadą w postaci nadbudowy nad istniejącą werandą, która również jest niezgodna z wytycznymi rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją – zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje i nie budzi wątpliwości Sądu, iż inwestor odstąpił w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego, wykonując cztery otwory okienne w ścianie zewnętrznej budynku w kondygnacji I piętra od strony działki przy ul. M.. Wykonanie otworu na II kondygnacji (poddaszu) było przewidziane w projekcie budowlanym zatwierdzonym w decyzji o pozwoleniu na budowę, jednak decyzja ta została uchylona. Bezspornym jest również, że na inwestora nałożono wykonanie określonych obowiązków, a wskutek ich wykonania stwierdzono, że cztery otwory okienne zostały zamurowane a ściana w której były tworzy jedną płaszczyznę pokrytą tynkiem i jest pomalowana. Spór natomiast, sprowadza się do tego czy otwór wykonany w kondygnacji drugiego piętra zlikwidowany w sposób odpowiadający wymogom prawa oraz czy nadbudowa nad istniejącą werandą odpowiada przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że – co podnoszą skarżący – zasady sytuowania budynku na działce budowlanej, jak również minimalne w tym zakresie odległości uregulowano w wynikająca z § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r. Podkreślenia jednak wymaga – co niemniej istotne - że z woli ustawodawcy wymagania dotyczące projektowania, budowy i przebudowy oraz zmiany sposobu użytkowania budynków mogą zostać spełnione w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, jednak stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu ekspertyzy (§ 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia). Jak wynika ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dom na działce nr [...] wybudowano w latach [...], ma on charakter zabytkowy, stąd w niniejszej sprawie zastosowanie znalazł również § 2 ust. 4 rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r. z mocy, którego dla budynków objętych ochroną konserwatorską wymagane jest również uzyskanie uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków. W następnej kolejności warto wyjaśnić, że omawiana regulacja dotyczy m.in. budowy, którą zgodnie z legalną definicją zawartą w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego jest również "nadbudowa obiektu budowlanego". Stąd nie powinno budzić wątpliwości, że dyspozycja § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, dotyczącej nadbudowy domu jednorodzinnego. Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału wynika, że do akt sprawy złożono Ekspertyzy rzeczoznawców budowlanego (k. [...] akt adm.) oraz ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych (k. [...] akt adm.) dotyczące nadbudowy domu jednorodzinnego zlokalizowanego przy ul. M.. Z treści tych dokumentów jednoznacznie wynika, że istniejące usytuowanie budynku, jakkolwiek nie spełnia obecnie obowiązujących warunków technicznych w zakresie odległości od granicy działki nr [...] (co uzasadnione jest datą realizacji tej inwestycji) to nie stwarza zagrożenia pożarowego dla budynku położonego na działce nr [...]. Rzeczoznawca budowlany w oparciu o § 2 ust. 2 rozporządzenia z 12.04.2002 r. jednoznacznie stwierdził, że odstępstwo od wytycznych zawartych w § 12 rozporządzenia w zakresie odległości ściany budynku zawierającego otwory okienne od granicy działki sąsiedniej, nie narusza postanowień Prawa budowlanego. Postanowieniem z dnia [...]. W. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej na podstawie § 2 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. wyraził akceptację dla nadbudowy budynku jednorodzinnego przy ul. M. (k. [...] akt adm.), a Miejski Konserwator Zabytków w P. pozytywnie zaopiniował projekt zamienny obiektu (k. [...] akt adm.). Reasumując, poczynione w toku postępowania administracyjnego ustalenia jednoznacznie potwierdzają, iż nadbudowa nad istniejąca werandą odpowiada przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. Odnosząc się z kolei do kwestii likwidacji otworu wykonanego w kondygnacji drugiego piętra podzielić należy stanowisko organów co do tego, że projekt budowlany zamienny dotyczy wykonywanych zmian. Jednak do zmian tych nie można zaliczyć spornego otworu okiennego na drugim piętrze, bowiem przewidywał je projekt budowlany zatwierdzony uchyloną decyzją w sprawie pozwolenia na budowę. Na inwestora nałożony został obowiązek zamurowania otworu okiennego znajdującego się w kondygnacji poddasza w elewacji od strony posesji przy ul. M.. Z protokołu, sporządzonego przez PINB z przeprowadzonych [...] r. (k. [...] akt adm.), a następnie [...] r. (k. [...] akt adm.) oględzin wynika, iż organ ustalił, że sporny otwór okienny został zaślepiony. Z zewnątrz widoczna jest wnęka w ścianie i rama okienna z szybą. Otwór okienny został od wewnątrz zamurowany cegłą, co dodatkowo udokumentowane zostało załączonymi do protokołu zdjęciami (k.[...] i n. akt adm.). Zgromadzony w aktach sprawy materiał potwierdza stanowisko organów obu instancji, iż sposób likwidacji otworu okiennego w kondygnacji drugiego piętra jest zgodny z określonym w decyzji nakładającej na inwestora wykonanie tego obowiązku i daje możliwość traktowania tej ściany, jak ściany bez otworów okiennych. Nieuprawnione wydają się więc zarzuty skarżących, co do niewywiązania się przez inwestora z nałożonego w tym zakresie obowiązku. Jednoznaczne w tym zakresie stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśniając, że pod pojęciem otworu okiennego w rozumieniu przepisów budowlanych należy, wprawdzie rozumieć otwór w ścianie budynku, w który wstawiono okno, jednak już otwór w ścianie, zabity deskami, nie podpada pod określenie otworu okiennego (por. wyrok NSA z dnia 13.02.2002r., sygn. II SA/Ka 1231/00). Stanowisku skarżących, przeczy również niestwierdzenie w ustalonym stanie faktycznym, funkcji otworu okiennego, obejmującej m.in. doświetlenie pomieszczenia, a której ponad wszelką wątpliwość zamurowany od wewnątrz otwór okienny aktualnie nie pełni (por. wyrok WSA z dnia 04.06.2007 r., sygn. II SA/Lu 243/07). Odnosząc się z kolei, do wskazanej w skardze potencjalnej możliwości odsłonięcia spornego otworu okiennego, zauważyć należy, że technicznie możliwość taka będzie istniała zawsze i to niezależnie od zakresu przeprowadzonych robót murarskich. Zgłoszone w tym zakresie oczekiwania strony skarżącej nie znajdują, więc uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa, a nałożenie na inwestora obowiązku zamurowania okna w sposób odpowiadający żądaniom skarżących naraziłoby zobowiązanego na koszty i stanowiło uciążliwość nieznajdującą uzasadnienia w przepisach prawa. W ocenie skarżących sposób zamurowania otworu w kondygnacji drugiego piętra narusza również ich uzasadniony interes, jak również konstytucyjne prawo własności. Sposób zamurowania otworu okiennego, jak również możliwość ponownego odsłonięcia tego otworu – w ocenie skarżących - narusza ich intymność i budzi niepokój. Poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich nakazuje art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Jednak nie można skutecznie zarzucić naruszenia przepisów dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich w prawie budowlanym jeżeli realnie nie wiąże się to z zarzutem naruszenia konkretnie oznaczonego przepisu warunków techniczno-budowlanych, norm projektowania, budowy i utrzymania budynku (por. wyrok NSA z dnia 12.05.2005r. sygn. OSK 1559/04). Tymczasem, w niniejszej sprawie naruszenia takiego nie stwierdzono. W toku postępowania administracyjnego inwestora zobowiązano do usunięcia szeregu nieprawidłowości i jak dowodzi zgromadzony w aktach sprawy materiał, inwestor z nałożonych obowiązków wywiązał się zgodnie z zaleceniami organów. Załączone do akt dokumenty nie potwierdzają również zastrzeżeń skarżących, co do prawidłowości ustaleń w zakresie istniejących odległości. Stąd również ten zarzut okazał się nieuzasadniony. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Rozpoznając niniejszą sprawę nie stwierdzono również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miałoby wpływ na sposób załatwienia niniejszej sprawy. Z tych przyczyn uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ M. Kwiecińska /-/ A. Zieliński /-/ W. Batorowicz