III SA/Kr 894/08
WyrokWSA w Krakowie2008-12-17
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Grażyna Danielec, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, wypłacony po ustaniu stosunku pracy, może być uwzględniony przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia za okres zatrudnienia poprzedzający rozwiązanie stosunku pracy, w celu ustalenia prawa do zasiłku dla bezrobotnych?Ratio decidendi
Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy nie stanowi składnika wynagrodzenia za pracę. Prawo do niego powstaje z chwilą rozwiązania lub ustania stosunku pracy, a nie w okresie, za który przysługuje urlop. W związku z tym, ekwiwalent ten nie może być uwzględniany przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia za okres zatrudnienia poprzedzający rozwiązanie stosunku pracy, nawet jeśli został wypłacony po tym okresie.Stan faktyczny
Skarżąca M. S. ubiegała się o zasiłek dla bezrobotnych. Organy odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że nie wykazała ona 365 dni okresu uprawniającego do zasiłku w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację. Kluczową kwestią sporną było zaliczenie okresów zatrudnienia w czerwcu 1995 r. i czerwcu 2005 r., gdzie wynagrodzenie było niższe od wymaganego minimum. Skarżąca argumentowała, że doliczenie ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy wypłaconego po tych okresach pozwoliłoby na spełnienie wymogów do przyznania zasiłku.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie : NSA Grażyna Danielec WSA Halina Jakubiec spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody z dnia 19 sierpnia 2008 r. Nr : [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych s k a r g ę o d d a l a
Decyzją z dnia 19.08.2008r. ([...]) Wojewoda utrzymał w mocy orzeczenie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2008r. znak [...] o przyznaniu M. S. od 9.09.2006r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy na okres 6 miesięcy.
Jako podstawę prawną organy powołały art. 71 ust. 1 pkt 2 lit a, art. 72 ust. 1 w zw. z ust. 6, art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 91, poz. 101 z późn. zm.).
Decyzje organów zapadły na tle następującego stanu faktycznego:
M. S. zarejestrowana w Urzędzie Pracy uzyskała status osoby bezrobotnej z dniem 1.09.2006r., jednakże organ zatrudnienia odmówił przyznania zasiłku dla bezrobotnych przyjmując, że nie wykazała w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację 365 dni okresu uprawniającego do zasiłku o jakim mowa w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (w/w). W wyniku odwołania Wojewoda wydał decyzję utrzymująca w mocy decyzję I instancji odmawiającą przyznania prawa do zasiłku, a M. S. wniosła skargę do tut. Sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4.09.2007r. sygn. akt III SA/Kr 15/07 uchylił powyższe decyzje odmawiające M. S. prawa do zasiłku, z tym wskazaniem, aby organ szczegółowo ustalił jakie miesięcznie wynagrodzenia uzyskiwała skarżąca w rozpatrywanym okresie 18 miesięcy poprzedzających datę rejestracji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji dokonując szczegółowej analizy zgromadzonej dokumentacji dotyczącej zatrudnienia i wysokości osiąganego przez skarżącą wynagrodzenia ustalił, że M. S. posiada 365 dni okresu uprawniającego do zasiłku przypadającego w czasie18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, natomiast łączny okres uprawniający do zasiłku jakim dysponuje wynosi 19 lat 10 miesięcy i 7 dni, co uzasadnia zastosowanie art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy tj. przyznanie prawa do zasiłku na 6 miesięcy.
Do ustalenia łącznego okresu uprawniającego do zasiłku nie zaliczono zatrudnienia w okresie czerwca 1995r. w Szkole Podstawowej Nr [...] w K. oraz czerwca 2005r. w Gimnazjum Nr [...] w K. gdyż wynagrodzenie w tym okresie było niższe odpowiednio: od połowy minimalnego wynagrodzenia 2005r., oraz od minimalnego wynagrodzenia w czerwcu 2005r. Mianowicie, w czerwcu 2005r. M. S. uzyskała wynagrodzenie w wysokości 110,07 zł a minimalne wynagrodzenie w tym okresie zgodnie z zarządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 24 marca 1995r. zmieniającym zarządzenie w sprawie najniższego wynagrodzenia pracowników ( M.P. z 1995r. Nr 16, poz. 199), wynosiło 280 zł, zatem wymagane ze względu na możliwość ustalenia okresu uprawniającego do zasiłku minimum wynosi w tym okresie 140 zł ; natomiast w miesiącu czerwcu 2005r. wynagrodzenie minimalne zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 14 września 2004r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2005r. (Dz. U. Nr 201, poz. 2062) wynosiło 849 zł. Tym samym okres ten tj. czerwca 1995r. i czerwca 2005r. nie mógł być zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku, gdyż zgodnie z dyspozycją art. 71 ust. 1 lit. a ustawy w/w zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku podlega tylko taki okres zatrudnienia, w którym osiągane wynagrodzenie stanowiło kwotę co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.
Jak wynika z ustaleń organu I instancji skarżąca w spornym okresie czerwca 1995r. i 2005r. uzyskała prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, który to ekwiwalent został wypłacony przez Szkołę Podstawową
Nr [...] w kwocie 171,46 zł w lipcu 1995r. natomiast Gimnazjum Nr [...] kwotę ekwiwalentu 142,86 zł wypłaciło skarżącej w sierpniu 2005r.
Kwestią sporną w tak ustalonym stanie faktycznym jest możliwość doliczenia kwoty ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy do wynagrodzeń uzyskanych przed zakończeniem stosunku pracy tj. w czerwcu 1995r. i 2005r. Doliczenie tych kwot zdaniem skarżącej pozwoliłoby na ustalenie wynagrodzenia osiąganego w spornym okresie na poziomie umożliwiającym doliczenie tego okresu do okresu uprawniającego do zasiłku, a w konsekwencji do ustalenia, iż posiada 20-letni okres uprawniający do zasiłku i przyznania jej tego zasiłku w oparciu o przepis artykułu 73 ust. 1 pkt 2 lit. b tj. na okres 12 miesięcy w wysokości 120% ( art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy w/w).
Z tego powodu decyzja Wojewody opisana na wstępie stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której M. S. domagała się przyznania zasiłku na okres 12 miesięcy w kwocie 120% kwoty zasiłku z uwagi na wykazany zdaniem skarżącej 20-letni okres uprawniający do zasiłku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a jak wynika z uzasadnienia powodem dla którego nie uwzględniono przy ustalaniu okresu uprawniającego do zasiłku za czerwiec 1995 i czerwiec 2005 r. ekwiwalentu za urlop jest okoliczność, że ekwiwalent ten został wypłacony w okresie późniejszym.
Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zasadniczą kwestią w sporze jest ustalenie czy stan prawny obowiązujący
w dacie wydania decyzji pozwala na uwzględnienie przy ustalaniu wysokości osiąganego wynagrodzenia kwot stanowiących ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Rozstrzygająca zatem będzie odpowiedź na pytanie czy ekwiwalent za urlop wypoczynkowy jest składnikiem wynagrodzenia za pracę.
Zgodnie z art. 80 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998r., Nr 21, poz. 94 ze zm., zwanym dalej kp) wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas gdy przepisy prawa pracy tak stanowią. Prawo do urlopu wypoczynkowego jest uprawnieniem pracowniczym zasadniczo odmiennym od prawa do wynagrodzenia uregulowanym w dziale VII Kodeksu pracy. W myśl art. 152 kp pracownikowi przysługuje prawo do corocznego nieprzerwanego płatnego urlopu wypoczynkowego, natomiast § 2 tego przepisu stanowi, że pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu. Pracownikowi za czas urlopu przysługuje zgodnie z art. 172 kp wynagrodzenie jakie by otrzymał gdyby w tym czasie pracował. W przypadku niewykorzystania urlopu wypoczynkowego w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi w myśl art. 171 § 1 kp przysługuje ekwiwalent pieniężny.
Oznacza to zdaniem Sądu, że ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w tym przepisie nie jest składnikiem wynagrodzenia za pracę i uprawnienie do niego powstaje dopiero z chwilą rozwiązania lub ustania stosunku pracy ( wyrok SN z 29.03.2001r. I PKN 336/00, OSNP 2003/1/14, PiZS 2002/6/37, M. Prawn. 2003/3/130). Za takim rozumieniem relacji pomiędzy wynagrodzeniem za prace
a ekwiwalentem pieniężnym za urlop jednoznacznie przemawiają przepisy wydanego na podstawie art. 173 kp rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz. U. z 1997r., Nr 2 poz. 14 ze zm.). Przepis § 6 tego rozporządzenia określa wprost, iż wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy jest "wynagrodzeniem urlopowym".
Także orzecznictwo, zwłaszcza Sądu Najwyższego, podkreśla odrębny charakter ekwiwalentu pieniężnego należnego pracownikowi za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w stosunku do wynagrodzenia za pracę (wyrok SN
z 11.06.1980r. I PR 43/80, OSNC 1980/12/248, wyrok SN z 14.03.2006r. I PK 144/05, M.P.Pr.2006/4/174).
W świetle powyższego bez znaczenia pozostaje okoliczność w jakim okresie wypłacony został skarżącej M. S. ekwiwalent za urlop wypoczynkowy, albowiem nie może on być uwzględniony do ustalenia wysokości wynagrodzenia za sporny okres czerwca 1995r. i 2005r. gdyż w świetle przepisów wyżej powołanych nie stanowi on składnika wynagrodzenia za pracę. Wynagrodzenie bowiem przysługuje (wyłącznie) za pracę wykonaną (art. 80 kp). Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas gdy przepisy prawa pracy tak stanowią. Tymczasem ekwiwalent pieniężny za urlop jest "wynagrodzeniem urlopowym" tj. świadczeniem szczególnym, do którego uprawnienie powstaje z chwilą rozwiązania stosunku pracy.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł l do przekonania, że skarga nie może być uwzględniona albowiem zarzuty w niej zgłoszone nie znajdują uzasadnienia prawnego. Decyzje organów nie naruszają ani prawa materialnego ani przepisów postępowania, dlatego skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło